A13 (Zwitserland)
| |||
|---|---|---|---|
| |||
| A13 | |||
| Begin | St. Margrethen | ||
| Einde | Bellinzona | ||
| Lengte | 195 km | ||
| |||
De Autobahn A13 is een Autobahn en autoweg in Zwitserland. De snelweg vormt een noord-zuidverbinding door het oosten van het land, vanaf St. Margrethen via Chur naar Bellinzona. De route omvat de San Bernardinotunnel, en is niet overal als snelweg uitgebouwd. De weg is 195 kilometer lang.
Inhoud |
Routebeschrijving
Bij het plaatsje St. Margrethen draait de A1 uit Zürich en St. Gallen naar het zuiden, en wordt dan de A13. De snelweg telt hier 2x2 rijstroken, en loopt direct langs de rivier de Rhein, tevens de grens met Oostenrijk. Dit dal is enigszins verstedelijkt met een aaneenschakeling van grotere dorpen en kleinere stadjes. Het dal is in eerste instantie nog vrij breed, maar wordt naar het zuiden toe bergachtiger met toppen tot 2400 meter naar het westen. Na een eindje gaat de grens met Oostenrijk over in de grens met Liechtenstein. De A13 blijft hier direct langs de rivier de Rhein lopen, en de meeste aansluitingen geven ook toegang tot Liechtenstein. Bij Buchs kan men naar Schaan, de grootste plaats in Liechtenstein, en bij Sevelen kan men naar Vaduz, de hoofdstad. Naar het zuiden heeft men dan uitzicht op het zuidelijke gebergte van Liechtenstein, met toppen tot 2500 meter. Bij Sargans eindigt Liechtenstein, en loopt de A13 verder van de grens met Oostenrijk. Bij de Verzweigung Sarganserland eindigt de A3 uit Zürich. Vervolgens wordt de Rhein stroomopwaarts gevolgd via Bad Ragaz, Landquart voordat men het stadje Chur bereikt. Hier kan men de bergen in naar Arosa of Lenzerheide. Bij Chur draait de A13 naar het westen, waarna bij Reichenau de snelweg ophoudt, en er een enkelbaans autoweg verder naar het zuiden gaat.
Bij Reichenau kan men ook naar het westen richting Disentis en Andermatt, maar de A13 draait naar het zuiden via Thusis en de Viamala. De weg stijgt hier van 1000 meter naar zo'n 1600 meter, en loopt door een spectaculair berggebied. Bij Splügen kan men de Splügenpass nemen naar het Italiaanse Chiavenna. Voorbij het dorpje Hinterrhein volgt de 6,6 kilometer lange enkelbuizige San Bernardinotunnel uit 1967. De San Bernardinopass is een alternatieve route over de gelijknamige 2066 m hoge pas.
Aan de zuidkant van de San Bernardinotunnel komt men in een meer mediterrane omgeving. De A13 is hier een ongelijkvloerse autoweg met één rijstrook per richting zonder middenafscheiding. Naar het oosten ligt het 3000 meter hoge gebergte op de grens met Italië, naar het westen ligt een andere bergketen met tevens toppen tot ruim boven 3000 meter. De eerste kilometers in zuidelijke richting zijn tamelijk vlak alvorens men aan een vrij steile daling begint. Men daalt hier over korte afstand zo'n 800 meter, de enkele aansluitingen zijn ongelijkvloers. Vanaf Soazza telt de weg weer 2x2 rijstroken, en loopt dan de laatste kilometers door een vrij smal dal naar Bellinzona. Bij Bellinzona eindigt de weg op de A2, de snelweg vanuit Basel en Luzern in de richting van Lugano en Milaan.
Geschiedenis
Een groot deel van de A13 is in eerste instantie als enkelbaans ongelijkvloerse autostrasse aangelegd, ook het huidige Autobahn-traject tussen Sankt-Margrethen en Reichenau. Dit gebeurde grotendeels tussen 1962 en 1965. Alleen een klein stukje bij Sankt-Margrethen is direct met 2x2 rijstroken aangelegd. Lange tijd ontbrak de autoweg tussen Haag en Trübbach, dit deel opende pas in 1977 enkelbaans voor het verkeer en is daarna vrij snel verdubbeld naar 2x2 rijstroken in 1980.
Het oudste deel van de A13 is de route in het Hinterrheintal rond Splügen, dat reeds tussen 1958 en 1960 is aangelegd, voornamelijk omdat dit een eenvoudig deel was om aan te leggen. In 1967 opende de San Bernardinotunnel.
De verdubbeling van de weg tussen Sankt Margrethen en Reichenau is grotendeels vanaf de jaren 80 uitgevoerd, alleen ten zuiden van Mesocco werd in de jaren 70 al een stuk naar 2x2 rijstroken verbreed. Het eerste deel ten noorden van de San Bernardino dat daadwerkelijk verbreed werd van 1x2 naar 2x2 rijstroken was tussen Trübbach en Sarganserland in 1969. Later is de rest verdubbeld naar een Autobahn met 2x2 rijstroken. Dit is grotendeels tussen 1989 en 1991 uitgevoerd.
Openstellingsgeschiedenis
| Van | Naar | Lengte | Opening |
|---|---|---|---|
| Sufers | Nufenen (1x2) | 11 km | 21-10-1959 |
| Trübbach | Sarganserland (A3) (1x2) | 5 km | 31-08-1962 |
| Sarganserland | Maienfeld (1x2) | 7 km | 31-08-1962 |
| Zizers | Chur (1x2) | 5 km | 31-08-1962 |
| Maienfeld | Zizers (1x2) | 10 km | 00-00-1962 |
| Sankt Margrethen | Au | 3 km | 17-12-1964 |
| Au | Oberriet (1x2) | 16 km | 17-12-1964 |
| Chur-Süd | Reichenau (1x2) | 7 km | 00-00-1962 |
| Chur-Nord | Chur-Süd (1x2) | 4 km | 00-12-1965 |
| Oberriet | Haag (1x2) | 12 km | 25-11-1967 |
| Thusis | Zillis (1x2) | 7 km | 01-12-1967 |
| Hinterrhein | Mesocco-Nord (incl. San Bernardinotunnel) (1x2) | 21 km | 01-12-1967 |
| Mesocco-Sud | Soazza (1x2) | 4 km | 11-11-1969 |
| Trübbach | Sarganserland (A3) (2x2) | 4 km | 03-12-1969 |
| Roveredo | Bellinzona-Nord (1x2) | 9 km | 12-12-1969 |
| Andeer | Sufers (1x2) | 8 km | 24-11-1970 |
| Bellinzona-Nord | Bellinzona-Nord (A2) | 1 km | 17-06-1971 |
| Mesocco-Nord | Cresta (1x2) | 2 km | 31-10-1972 |
| Zillis | Andeer (1x2) | 6 km | 14-12-1972 |
| Sarganserland (A3) | Maienfeld (2x2) | 6 km | 29-11-1974 |
| Cresta | Mesocco-Sud (1x2) | 1 km | 20-11-1975 |
| Mesocco-Sud | Soazza (2x2) | 4 km | 27-11-1975 |
| Haag | Trübbach (1x2) | 17 km | 24-09-1977 |
| Soazza | Roveredo (1x2) | 14 km | 06-12-1978 |
| Haag | Trübbach (2x2) | 17 km | 27-06-1980 |
| Soazza | Roveredo (2x2) | 14 km | 21-10-1983 |
| Reichenau | Thusis (1x2) | 13 km | 11-11-1983 |
| Nufenen | Hinterrhein (1x2) | 4 km | 04-11-1986 |
| Maienfeld | Reichenau (2x2) | 29 km | 15-12-1989 |
| Au | Haag (2x2) | 28 km | 01-07-1991 |
Toekomst
Tussen Bonaduz en Rothenbrunnen wordt de Isla-Bella tunnel verdubbeld. Er komt een tweede buis bij, die 2.435 meter lang is. Zuidelijker is tussen Lostallo en Roveredo ook een tunnel in aanbouw, de San Fedele tunnel, van 2.381 meter lengte. Deze moet in 2014 opengesteld worden.
Verkeersintensiteiten
In 2009 reden dagelijks 32.500 voertuigen bij Sankt Margrethen, wat parallel aan de grens met Liechtenstein gelijk blijft. Dit stijgt iets naar 40.000 voertuigen na de verzweigung Sarganserland en 43.200 voertuigen bij Chur. Zuidelijker dalen de intensiteiten flink, met name na Thusis waar 8.600 voertuigen rijden. 6.500 voertuigen rijden door de San Bernardinotunnel, wat maar iets stijgt naar 11.700 voertuigen bij Bellinzona.[1]
Files
De San Bernardinotunnel kan een alternatief zijn voor de Gotthardtunnel in de A2 die erg vaak lange wachttijden kent van meer dan 2 uur. De San Bernardinotunnel loopt wat minder snel vast omdat dit een minder drukke route is en kan op sommige dagen een alternatief zijn voor de Gotthardtunnel, zeker sinds in 2009 de westring van Zürich geopend is en men dus vanaf Basel ongehinderd langs de stad kan. Wel is de route via de San Bernardinotunnel significant om en is het alleen een alternatief wanneer de wachttijd voor de Gotthardtunnel meer dan een uur bedraagt. Op echt drukke zomerse dagen loopt het verkeer voor de San Bernardinotunnel ook vast, maar kampt men met minder lange wachttijden dan voor de Gotthardtunnel.
Referenties
 Snelwegen in Zwitserland
|
|---|
|
A1 • A2 • A3 • A4 • A5 • A6 • A7 • A8 • A9 • A10 • A12 • A13 • A14 • A16 • A21 • A50 • A51 • A52 • A53 |
