A16 (Nederland)
| |||
|---|---|---|---|
| |||
| A16 | |||
| Begin | Rotterdam | ||
| Einde | Hazeldonk (grens België) | ||
| Lengte | 56 km | ||
| | |||
| |||
De Rijksweg 16, beter bekend als A16 is een autosnelweg in Nederland. De snelweg vormt een belangrijke noord-zuidroute in het zuidwesten van het land, vanaf de grens met België bij Breda tot aan Rotterdam. De Brienenoordbrug bij Rotterdam is het drukste wegvak van Nederland, en tevens is de grensovergang Hazeldonk de drukste grensovergang van Nederland en Europa. De A16 is 56 kilometer lang.
Inhoud |
Routebeschrijving
Noord-Brabant
Bij de industriezone Meer / Hazeldonk gaat de Belgische E19 uit Antwerpen over in de Nederlandse A16. Binnen een paar kilometer volgt het knooppunt Galder, waar de A27 en A58 naar het oosten afslaan, de A27 richting Utrecht en de A58 richting Tilburg en Eindhoven. De snelweg wordt hierna een stuk drukker en telt ook 2x3 rijstroken, en loopt langs de westzijde van Breda, parallel aan de hogesnelheidslijn van Antwerpen naar Rotterdam. Een paar kilometer verderop volgt het knooppunt Princeville, waar de A58 richting Roosendaal en Vlissingen in het westen afslaat. Noordelijker loopt de snelweg verdiept door Breda, waarna een polderlandschap volgt. Bij het knooppunt Zonzeel kruist men de A59, die richting Den Bosch loopt. De A16 en A59 zijn dan een paar kilometer dubbelgenummerd. De A16 telt doorlopend 2x3 rijstroken waarna vlak voor het Hollands Diep het knooppunt Klaverpolder volgt, waar de A59 invoegt op de A17, de snelweg richting Roosendaal. De A59 loopt dan richting Zierikzee. Vlak hierna volgt de Moerdijkbrug, de grens tussen Noord-Brabant en Zuid-Holland.
Zuid-Holland
Al snel bereikt men het stedelijk gebied rond Dordrecht, waarbij men aan de zuidkant van de stad de N3 kruist, die langs de oostkant van Dordrecht loopt. Naar het westen gaat de N217, met als onderdeel de Kiltunnel, een toltunnel. Vanaf het centrum van Dordrecht splitsen de 2x3 rijstroken in een parallelsysteem met 4x2 rijstroken, waarna de snelweg door de Drechttunnel loopt, die 4 tunnelbuizen kent met in totaal 8 rijstroken. Men gaat hier onder de Oude Maas door. Daarna gaat de snelweg dwars door Zwijndrecht, waarna kortstondig een open gebied volgt tot aan Ridderkerk.
Bij het knooppunt Ridderkerk, dat feitelijk uit twee separate knooppunten bestaat, is de A15 van de Europoort naar Nijmegen kortstondig dubbelgenummerd. Dit wegvak telt tot 16 rijstroken verdeeld over 4 rijbanen, en is de breedste snelweg van Nederland. Bij het tweede knooppunt Ridderkerk slaat de A15 naar het westen af en vormt de A38 een korte inprikker naar Ridderkerk. De snelweg gaat hierna over in een systeem van 4x3 rijstroken, met een doelgroepenstrook voor vrachtverkeer. Dit is het oostelijk deel van de Ring Rotterdam. Men gaat hier over de Brienenoordbrug, die over de Maas loopt en de drukste snelweg van Nederland is. Voor knooppunt Terbregseplein komen de rijbanen weer samen, en eindigt de A16 op de A20, de snelweg vanaf Gouda richting Hoek van Holland.
Geschiedenis
De geschiedenis van de A16 is nauw verbonden met de vooroorlogse aanleg van de verbinding tussen Rotterdam en de Moerdijkbrug. Reeds in 1934 werd de rijksweg IJsselmonde - Zwijndrecht als enkelbaans, gelijkvloerse weg opengesteld. De Moerdijkbrug werd in 1936 opengesteld, en de verbinding tussen Dordrecht en de Moerdijkbrug enkelbaans in 1938. Met de openstelling van de Oude Maasbrug tussen Zwijndrecht en Dordrecht in 1939 ontstond dan toch eindelijk de sinds het Rijkswegenplan 1927 al gekosterde wens van een doorgaande wegverbinding tussen Rotterdam en Brabant. In het oorlogsjaar 1943 werd de rijksweg IJsselmonde - Zwijndrecht nog van een tweede rijbaan voorzien.
Door oorlogshandelingen liep de verbinding grote schade op, met name aan de Moerdijkbrug. Na de oorlog werd de brug provisorisch hersteld met liggers van de parallelle spoorbrug. In 1946 was de schade volledig hersteld.
In de periode 1953-1955 werd de verbinding tussen de Moerdijkbrug en Breda als autosnelweg aangelegd, en werd het wegvak tussen Dordrecht en de Moerdijkbrug van een tweede rijbaan voorzien.
Begin jaren '60 begon de aanleg van het gedeelte tussen rijksweg 3 (de huidige Bosdreef) en IJsselmonde, inclusief de bouw van de Van Brienenoordbrug. De brug zelf opende in 1965, de oude rijksweg 3 werd in 1967 bereikt. Met de aanleg van de A20 werd de weg in 1973 daarop aangesloten door de gedeeltelijke aanleg van het Terbregseplein. Het Terbregseplein was voorzien als een zogenaamd "Sterturbine-knooppunt", waarbij in noordelijke richting de Stamweg zou beginnen richting Haarlem.
De bestaande A16 werd in 1971 gecompleteerd door de aanleg van de snelweg tussen Breda en Hazeldonk, alwaar deze aansloot op de gelijktijdig geopende Belgische E10 naar Antwerpen (thans E19).
Openstellingsgeschiedenis
| Van | Naar | Lengte | Opening[1] |
|---|---|---|---|
| Rotterdam-IJsselmonde | Zwijndrecht | 9 km | 00-00-1943 |
| Dordrecht | Moerdijkseweg | 10 km | 00-00-1953 |
| Zevenbergen | Breda-Princenhage | 12 km | 13-07-1955 |
| Rotterdam-Kralingseplein | Rotterdam-IJsselmonde | 4 km | 01-02-1965 |
| Rotterdam-Bosdreef | Rotterdam-Kralingseplein | 3 km | 16-12-1967 |
| Breda-Princenhage | Belgische grens | 11 km | 30-12-1971 |
 Terbregseplein |
Rotterdam-Bosdreef | 1 km | 21-06-1973 |
| Zwijndrecht | Dordrecht | 3 km | 15-11-1977 |
Stamweg
De Stamweg zou een bijzonder onderdeel van rijksweg 16 worden. Tussen Rotterdam en de IJmond zou deze snelweg alleen via knooppunten aansluiting geven op andere kruisende autosnelwegen, zoals de (deels eveneens geprojecteerde) rijkswegen 3, 4, 6, 8, 11, 12, 24, 44 en 80. Tijdens de voorbereidingsperiode van het Rijkswegenplan 1968, zijn rond 1960 de eerste schetsen ontwikkeld voor de voortzetting van het tracé van rijksweg 16 in noordelijke richting. Dit tracé was ontwikkeld om de provincie Noord-Holland "van een goede, rechtstreekse verbinding met Zuidwest-Nederland en vooral Rotterdam te voorzien". [2]
De plannen voor de Stamweg gingen na de oliecrisis en de besparingsdoelstellingen van het kabinet Den Uyl de ijskast in omdat de wens werd geuit om de Rijksweg 16 in Noord-Holland zoveel als mogelijk te bundelen met de Rijksweg A9. Wel is in 1974 nog het tracébesluit genomen voor de aanleg van de Wijkertunnel als onderdeel van rijksweg 16. Daarbij zou noordelijk van de tunnel aangesloten worden op rijksweg 9 - het plan voor een eindpunt van rijksweg 16 noordelijk van Alkmaar was toen al verlaten. Het tracé van Rijksweg 16 door de westelijke Haarlemmermeer zou in het Structuurschema Verkeer en Vervoer worden opgenomen als Rijksweg A22, maar al bij het Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer (SVV-II) verdween de weg uit de Rijksplannen. Later heeft de provincie Noord-Holland besloten alsnog een weg door de westelijke Haarlemmermeer aan te leggen als N205, maar is de relatie met de Stamwegplannen ver te zoeken.
In Zuid-Holland zou de functie van de Rijksweg 16 worden overgenomen door de Rijksweg 4, waardoor ook hier de Stamweg uit het beeld verdween. [3]
Reconstructies
In de jaren '60 werd de congestie voor de enkelbaans brug over de Oude Maas tussen Zwijndrecht en Dordrecht almaar nijpender. In 1970 werd uiteindelijk het besluit genomen om de Drechttunnel te bouwen en de rijksweg tussen Rotterdam en Dordrecht te verbreden. In 1977 werd de nieuwe Drechttunnel ingewijd, met maarliefst 4x2 rijstroken. De files bij Dordrecht waren daarmee voltooid verleden tijd.
Noordelijker groeiden in de jaren '70 de files voor de Van Brienenoordbrug ook onstuitbaar. In 1979 werd het besluit genomen tot de aanleg van een tweede brug - de uitvoering liet echter door de beroerde financiële situatie van de overheid begin jaren '80 lang op zich wachten. Pas in 1990 kon de tweede Van Brienenoordbrug, inclusief het verbrede gedeelte van de A16 tussen de knooppunten Terbregseplein en Ridderkerk voor het verkeer worden vrijgegeven
Het door files en twee grote mistongevallen geplaagde smalle deel van de A16 tussen de Moerdijkbrug en Breda werd aan het begin van de 21e eeuw onder handen genomen, tezamen met de aanleg van de HSL-zuid. In 2004 kwam de verbreding van grote delen van het wegvak tussen de Moerdijkbrug en Breda gereed. Bij Breda en Prinsenbeek werd de rijksweg verdiept in een open bakconstructie gelegd en plaatselijk van een 'stadsduct' voorzien. In 2006 werd de geheel naar 2x3 rijstroken verbrede A16 tussen de knooppunten Klaverpolder en Galder voor het verkeer vrijgegeven.
Eerste proef met filesignalering
In 1970 is de afdeling Automatische Verkeersystemen van de TH Delft in samenwerking met de Dienst Verkeerskunde van Rijkswaterstaat gestart met een onderzoek naar automatische filebewaking. Dat leidde ertoe dat in 1973 op het wegvak tussen knooppunt Ridderkerk-zuid en de brug over de Oude Maas bij Zwijndrecht een proefsysteem werd geïnstalleerd. Het systeem werkte op dezelfde basis als de huidige verkeerssignalering, namelijk het gebruik van meetlussen in het wegdek, waarbij om de ongeveer 600 meter de snelheid van het verkeer werd gemeten. Waar het systeem verschilt van de huidige verkeerssignalering, is vooral de plaatsing van de signaalgevers ter weerszijden van de (toen nog 2-strooks) rijbaan, en de mogelijke beeldstanden. De signaalgevers konden alleen de snelheden 30, 50, 70 en 90 tonen, almede de beeldstanden 'blank', 'einde alle verboden' en 'storing'. Bij gebruik van de beeldstanden 30 en 50 werden daar bovendien flashers ontstoken die in het achtergrondschild geïntegreerd waren.
Mistrampen
Het wegvak tussen knooppunt Klaverpolder en Breda was erg druk en met 2x2 rijstroken ook smal. Daarbij was het wegvak vrijwel kaarsrecht en de omgeving gevoelig voor mistbanken. Dit heeft tot twee keer toe, op vrijwel dezelfde plek, geleid tot een zwaar mistongeval. Op 25 augustus 1972 vond bij Prinsenbeek in dichte mist een kettingbotsing plaats. Daarbij vielen maar liefst 13 doden. Naar aanleiding daarvan werd op dit wegvak een speciale mistsignalering aangebracht. Dat kon echter niet voorkomen dat het op 6 november 1990 op vrijwel dezelfde plek opnieuw fout ging. De ramp was nog groter dan in 1972 met meerdere volledig uitgebrande voertuigen.
Toekomst
A13-A16
De A13-A16 is een geplande verbinding tussen knooppunt Terbregseplein en de A13 bij Berkel en Rodenrijs. Er waren zes varianten die allemaal ongeveer 10 kilometer lang zijn. In alle varianten werd minimaal een aquaduct onder de Rotte voorzien en de varianten variërden van voornamelijk op maaiveld tot grotendeels onder maaiveld, verdiept of in een landtunnel. Een geboorde tunnel is in 2008 afgewezen vanwege de exorbitante kosten die daarmee gepaard zouden gaan. Met de zachte bodem in West-Nederland is het bouwen onder maaiveld erg duur. In alle varianten wordt uitgegaan van 2x2 rijstroken.
Ontwerp
Op 7 december 2011 is gekozen voor een tracé dicht langs Rotterdam met een 2 kilometer lange landtunnel tussen de Rotte en de Bergweg Zuid. Er is een aquaduct onder de Rotte voorzien, een inpassing met geluidswallen tussen de Bergweg Zuid en de N209 en een passage over de HSL en Randstadrail. De verbinding zal op het hoogste niveau over het Terbregseplein gaan. Er is een aansluiting voorzien met de N471.[4]
Planning
In 2005 is voor dit project de startnotitie gepubliceerd, waarna in 2009 de trajectnota ter visie heeft gelegen. Op 7 december 2011 heeft minister Schultz de voorkeursbeslissing genomen, en in 2013 moet het definitieve standpunt worden ingenomen. In 2013 wordt het ontwerp-tracébesluit ter inzage gelegd. Het is de intentie om de nieuwe snelweg tussen 2015 en 2020 te realiseren.
Financiering en tol
De kosten van de nieuwe verbinding bedragen € 990 miljoen, waarvan het rijk € 645 miljoen bijdraagt en de regio € 100 miljoen voor inpassingsmaatregelen. De resterende € 245 miljoen wordt met tolheffing bekostigd. Wat de tolkosten zullen zijn is nog niet bekend. De tolheffingsperiode is naar verwachting gedurende 40 jaar, dus tot het jaar 2060.
Maximumsnelheid
| Van | Naar | Vmax | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Terbregseplein |
's-Gravendeel |  |
|
| 's-Gravendeel | Zonzeel |
 |
|
| Zonzeel |
Princeville |
 |
Dynamax |
| Princeville |
Belgische grens | |
Verkeersintensiteiten
Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde werkdagintensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten zuiden van de genoemde aansluiting.
| Telpunt | 2006[5] | 2011[6] |
|---|---|---|
| Terbregseplein |
169.000 | 134.100 |
| Rotterdam-Prins Alexander | 197.000 | 176.200 |
| Rotterdam-Kralingen | 204.000 | 202.500 |
| Rotterdam-Centrum | 232.000 | 234.600 |
| Rotterdam-Feijenoord | 229.000 | 216.000 |
| Ridderkerk-Noord |
226.000 | 239.300 |
| Ridderkerk-Zuid |
147.000 | 165.700 |
| Hendrik-Ido-Ambacht | 138.000 | 150.200 |
| Zwijndrecht | 139.000 | 145.700 |
| Dordrecht | 125.000 | 119.500 |
| 's-Gravendeel | 125.000 | 133.000 |
| Klaverpolder |
102.000 | 107.700 |
| Zevenbergschenhoek | 105.000 | 112.400 |
| Zonzeel |
97.000 | 103.700 |
| Prinsenbeek | 95.000 | 110.400 |
| Princeville |
95.000 | 101.700 |
| Rijsbergen | 83.000 | 87.600 |
| Galder |
62.000 | 65.000 |
| Hazeldonk | 58.000 |
Rijstrookconfiguratie
| Van | Naar | rijstroken | lengte | rijstrookkilometers |
|---|---|---|---|---|
| Terbregseplein |
Kralingen | 2x5 | 2 km | 20 |
| Kralingen | Centrum | 2-3-3-2 | 2 km | 20 |
| Centrum | Ridderkerk-noord |
4x3 | 5 km | 60 |
| Ridderkerk-noord |
Ridderkerk-zuid |
4x4 | 2 km | 32 |
| Ridderkerk-zuid |
Zwijndrecht | 2x4 | 5 km | 40 |
| Zwijndrecht | Dordrecht | 4x2 | 3 km | 24 |
| Dordrecht | Galder |
2x3 | 32 km | 192 |
| Galder |
Belgische grens | 2x2 | 4 km | 16 |
Rijstrookkilometers
Exclusief dubbelnummering A15.
| rijstrookkilometers | |
|---|---|
| Regulier | 404 km |
Overzichten
| Verzorgingsplaatsen langs de A16 |
|---|
|
Richting Antwerpen: Sandelingen-West • De Zuidpunt • Den Hoek • Krabbenbosschen • Hazeldonk-West Richting Rotterdam: Hazeldonk-Oost • Mastbos • Streepland • Sandelingen-Oost |
| Aansluitingen in de A16 |
|---|
|
27 • 26 • 25 • 24 • 23 • 22 • 21 • 20 • 18 • 17 • 16 • 15 • 14 Terbregseplein • Ridderkerk • Klaverpolder • Zonzeel • Princeville • Galder |
Externe links
Foto's en Videos
Referenties
- ↑ dossier A16 op autosnelwegen.nl
- ↑ Projectnota Verkeersproblematiek van het hoofdwegennet in de Haarlemmermeerpolder en op de Bollenroute. Studie n.a.v. de in het Structuurschema Verkeer en Vervoer aangegeven verbinding A22. Rijkswaterstaat Directie Noord-Holland. Haarlem: 1985.
- ↑ Projectnota Verkeersproblematiek van het hoofdwegennet in de Haarlemmermeerpolder en op de Bollenroute. Studie n.a.v. de in het Structuurschema Verkeer en Vervoer aangegeven verbinding A22. Rijkswaterstaat Directie Noord-Holland. Haarlem: 1985.
- ↑ presentatie Zuidvleugel p4 | rijksoverheid.nl
- ↑ INWEVA 2006
- ↑ MTR+
| Autosnelwegen van Nederland |
|---|
|
|
