A1 (Polen)

	Autostrada
Begin	Gdańsk
Einde	Gorzyczki (PL/CZ)
Lengte	568 (gepland) km
Route Rusocin Stanisławie Swarożyn Pelplin Kopytkowo Warlubie Nowe Marzy Grudziądz Lisewo Dźwierzno Turzno Toruń-Lubicz Węzeł Czerniewice Odolion Brzezie Pikutkowo Kowal Sójki Kotliska Piątek Stryków-północ Węzeł Stryków Stryków - Tuszyn (gepland) Tuszyn Węzeł Piotrków Trybunalski Piotrków Trybunalski Piotrków Tryb. - Pyrzowice (gepland) Węzeł Pyrzowice Piekary Śląskie Bytom Zabrze-Północ Zabrze-Zachód Gliwice-Maciejów Gliwice-Centrum / Drogowa Trasa Średnicowa (gepland) Węzeł Gliwice-Sośnica Knurów Dębieńsko Bełk Żory-Rowień Świerklany Mszana Gorzycki → Ostrava

De A1 is een autostrada in Polen. De snelweg is nog grotendeels in planning of aanleg, en moet een noord-zuidverbinding door het midden van het land vormen, vanaf de havenstad Gdańsk via Toruń en Łódz naar het Silezische industriegebied rond Bytom en Gliwice, en dan door naar de grens met Tsjechië bij Gorzyczki. De route moet 568 kilometer lang worden. Momenteel is 214 kilometer van de snelweg voltooid; het tracé van Gdańsk naar Toruń, een gedeelte rond Piotrków Trybunalski ten zuiden van Łódz en vanaf Zabrze-Północ tot Świerklany.

Traject

Momenteel zijn er drie delen van de A1 geopend;

• Gdańsk - Toruń-Czerniewice (152 km)
• Tuszyn - Piotrków Trybunalski (18 km)
• Zabrze-Północ - Świerklany (44 km)

Statistieken

• opengesteld: 214 kilometer
• in aanleg: 190 kilometer
• gepland: 180 kilometer

Routebeschrijving

Gdańsk - Toruń

De A1 ten zuiden van Gdańsk.

Even ten zuiden van Gdańsk gaat de Droga ekspresowa S6 vanaf Gdynia over in de tolweg A1. De weg voert dan door weilanden naar het zuiden, door een vlak gebied, op enige afstand parallel aan de rivier de Wisła. In de buurt van Tczew kruist men de DK22, de doorgaande weg vanaf Kostrzyn naar Elbląg. Bij het dorp Nowe Marzy, niet ver van Grudziądz, moet men de S5 gaan kruisen. De snelweg steekt dan de rivier de Wisła over en voert door een een glooiend platteland door het hart van de provincie Kujawsko-Pomorskie. Er is weinig bosgebied in deze regio. De snelweg vormt dan de oostelijke rondweg van de stad Toruń en steekt voor de tweede maal de rivier de Wisła over, waarna hij overgaat in de S10 langs Toruń. Een verlenging richting Łódź is in aanleg.

Tuszyn - Piotrków Trybunalski

Bij het dorpje Tuszyn, even ten zuidoosten van de grote stad Łódź, begint de A1 aan een kruising met de 2x2 DK1, die vanaf Łódź naar Piotrków Trybunalski loopt. Dit deel is het oudste van de A1 en loopt tot aan het stadje Piotrków Trybunalski, in de toekomst het belangrijkste knooppunt in Centraal-Polen. Hier kruist men de DK8, die opgewaardeerd wordt naar de S8, de expressweg vanaf Wrocław naar Warszawa. Tevens moet hier de S12 beginnen, die naar Radom en Lublin in het oosten moet lopen.

Piotrków Trybunalski

Vanaf Piotrków Trybunalski moet de A1 over de huidige 2x2 DK1 tot Częstochowa aangelegd worden, waarna de weg ten noorden van de stad langs af buigt, om dan zuidwaarts op enige afstand parallel met de DK1 te lopen. Vervolgens bereikt men het Węzeł Pyrzowice, waar de S1 naar Katowice aftakt, en in de toekomst de S11 naar Poznań begint. Vervolgens verloopt de snelweg door het Silezisch stedengebied, via Zabrze en Gliwice. Een deel van deze route verloopt oost-west. Bij het Węzeł Gliwice-Sośnica kruist men de A4 en DK44. Vervolgens voert de snelweg naar het zuidwesten en bereikt bij Gorzyczki de grens met Tsjechië. Aan Tsjechische zijde gaat de D1 verder naar Ostrava en Brno.

Geschiedenis

Noord-Polen

De eerste plannen voor een noord-zuidsnelweg A1 dateren van de jaren 60 van de 20e eeuw. Het was destijds ook de bedoeling om de snelweg aan te leggen in die tijd, maar er is slechts 18 kilometer rond Piotrków Trybunalski aangelegd tussen 1978 en 1989. De DK1 van Piotrków Trybunalski naar Częstochowa is indertijd wel aangelegd in de jaren 70 met 2x2 rijstroken, maar was geen snelweg of expressweg. Op 29 juli 2005 begon men met de aanleg van het noordelijk gedeelte tussen Rusocin bij Gdańsk naar Nowe Marzy over 90 kilometer. 17 oktober 2008 is deze snelweg opgeleverd. Op 14 oktober 2011 opende een 62 kilometer lang deel van Nowe Marzy tot Toruń voor het verkeer, inclusief het verdubbelen van 10 kilometer S10 naar A1. Hiervoor zijn twee bruggen over de rivier de Wisła aangelegd.

Midden-Polen

In juni en juli 2010 ging het 144 kilometer lange deel tussen Toruń en Stryków in aanleg. De aanleg hiervan verloopt vooralsnog zonder problemen. Op 9 september 2006 werd aangekondigd dat het gedeelte van 190 kilometer tussen Stryków bij Łódz en Pyrzowice bij Katowice als PPS-constructie zou worden uitgevoerd. De A1 moet tussen 2012 en 2014 voltooid worden.

Zuid-Polen

In oktober 2005 werden de plannen voor de 167 kilometer lange A1 door het Silezische stedengebied goedgekeurd. Op 26 maart 2007 ging het gedeelte van Sośnica bij Gliwice naar Bełk in aanbouw.

In december 2009 werden de werkzaamheden aan het zuidelijkste deel van de A1 tussen Świerklany en de Tsjechische grens stilgelegd omdat de aannemer ver achterliep op schema en er diverse overtredingen begaan waren. Dit deel zal pas eind 2011 opgeleverd kunnen worden, een jaar te laat.

Op 23 december 2009 opende het eerste deel van de A1 in het zuiden van Polen, tussen Gliwice en Bełk over 15 kilometer. Op 15 december 2010 volgde een verlenging van 8 kilometer tot aan Żory en op 21 april 2011 werd de rest tot Świerklany opengesteld. Op 30 september 2011 opende een 6 kilometer lang deel door Gliwice voor het verkeer, dat een flink stuk op viaducten loopt en deels 10 rijstroken telt. Op 22 december 2011 opende een 8 kilometer tussen het noorden van Gliwice en het noorden van Zabrze voor het verkeer.

Openstellingsgeschiedenis

Van	Naar	Lengte	Datum
Tuszyn	Piotrków Trybunalski	17,5 km	00-00-1989
Rusocin	Swarożyn	25,0 km	22-12-2007
Swarożyn	Nowe Marzy	65,7 km	17-10-2008
Gliwice-Sośnica	Bełk	15,5 km	23-12-2009
Bełk	Rowień	7,5 km	15-12-2010
Rowień	Świerklany	7,0 km	21-04-2011
Gliwice-Maciejów	Gliwice-Sośnica	6,0 km	30-09-2011
Nowe Marzy	Toruń-Czerniewice	61,7 km	14-10-2011
Zabrze-Północ	Gliwice-Maciejów	8,1 km	22-12-2011

Toekomst

Diverse fases zijn in aanleg, met andere delen in planning. Alle delen van de A1 zijn reeds goedgekeurd. In 2012 moeten de meeste delen opengesteld zijn, behalve tussen Stryków en Pyrzowice. In 2014 moet de gehele A1 opengesteld zijn.

Toruń-Czerniewice - Stryków

Sinds juni/juli 2010 is het deel vanaf Czerniewice bij Toruń tot aan het knooppunt Stryków bij Łódź over 144 kilometer in aanleg. Dit traject is opgedeeld in zes segmenten. De snelweg moet medio 2012 worden opengesteld voor het verkeer.

Stryków - Pyrzowice

Het knooppunt Śosnica tussen de A1 en A4 bij Gliwice.

Het deel vanaf het knooppunt Stryków bij Łódź en het knooppunt Pyrzowice ten noorden van Gliwice is 180 kilometer lang en opgedeeld in twee trajecten; van Stryków tot het einde van de A1 bij Tuszyn over 41 kilometer, en een tweede deel vanaf Piotrków Trybunalski naar Pyrzowice over 139 kilometer. Het deel tussen Stryków en Tuszyn moet medio 2013 worden opengesteld, maar is nog niet in aanleg. Het deel verder naar Pyrzowice moet in 2014 worden opengesteld voor het verkeer.

Pyrzowice - Gorzyczki (CZ)

Het deel vanaf Pyrzowice naar de grensovergang met Tsjechië bij Gorzyzcki is 93 kilometer lang, waarvan 23 kilometer tussen het knooppunt Gliwice-Śosnica en Żory reeds opengesteld is. Het deel van Pyrzowice naar Gliwice-Maciejow is sinds 2009 in aanleg en is 38 kilometer lang. Dit deel moet begin 2012 worden voltooid.

Problemen waren er vooral op het deel vanaf Świerklany tot de Tsjechische grens bij Gorzyzcki. Dit deel is 18,4 kilometer lang en zou in 2011 moeten worden opengesteld, maar het bouwbedrijf Alpine Bau heeft te weinig mensen en materieel ingezet bij de bouw, die daardoor ver achter op schema lag. De GDDKiA heeft hierna de contracten geannuleerd en opnieuw aanbesteed. Het project is daarna opnieuw naar Alpine Bau gegaan voor een veel lagere kostprijs en onder streng toezicht. Dit deel moet medio 2012 openen, tegelijkertijd met de Tsjechische D1. Het grootste probleem voor de openstelling is de bouw van een viaduct bij het dorp Mszana.

Status

Van	Naar	Lengte	Status	Geplande openstelling
Gdańsk	Toruń	152 km	opengesteld
Toruń	Stryków	144 km	in aanleg	11-2012
Stryków	Tuszyn	41 km	in planning	07-2013
Tuszyn	Piotrków Trybunalski	18 km	opengesteld
Piotrków Trybunalski	Częstochowa	82 km	in planning	00-00-2014
Częstochowa	Pyrzowice	57 km	in planning	00-00-2014
Pyrzowice	Zabrze-Północ	29 km	in aanleg	05-2012
Zabrze-Północ	Świerklany	44 km	opengesteld
Świerklany	Gorzyczki (PL/CZ)	18 km	in aanleg	03-2012

Tol

De A1 gaat gebruik maken van een gesloten tolsysteem, men krijgt een kaartje bij het oprijden, en betaalt bij het verlaten van de snelweg naar gelang van de gereden afstand, vergelijkbaar met de meeste tolwegen in Frankrijk. Tussen Łódz en Gliwice zijn er in de plaatsen op deze route diverse protesten geweest tegen de tol. Het deel tussen Gdańsk en Toruń wordt uitgebaat door de concessionair AmberOne.

Verkeersintensiteiten

Telpunt	2005	2010
Rusocin	-	16.200
Swarożyn	-	13.100
Nowe Marzy	-	11.300
Tuszyn	12.900	16.800
Piotrków Trybunalski	26.700	44.500
Gliwice-Sośnica	-	11.000