A27 (Nederland)

	A27
Begin	Breda
Einde	Almere
Lengte	109 km
Lijst van Nederlandse autosnelwegen
Route Sint Annabosch → Tilburg 15 Breda 16 Breda-Noord 17 Oosterhout-Zuid 18 Oosterhout-Oost 19 Oosterhout Hooipolder → Waalwijk / Rotterdam 20 Geertruidenberg Keizersveersebrug Bergsche Maas 21 Hank 22 Nieuwendijk 23 Werkendam Merwedebrug Merwede 24 Industrie Avelingen Gorinchem → Rotterdam / Nijmegen 25 Noordeloos 26 Lexmond Everdingen → Amsterdam / 's-Hertogenbosch 27 Hagestein Lekbrug Hagestein Lek 28 Nieuwegein Houtensebrug Amsterdam-Rijnkanaal 29 Houten Lunetten → Den Haag / Arnhem Rijnsweerd → Utrecht / Amersfoort 30 Utrecht-Veemarkt () 31 Maarssen 32 Bilthoven Ecocorridor Zwaluwenberg 33 Hilversum Eemnes → Amsterdam / Amersfoort 34 Eemnes 35 Huizen Stichtsebrug Gooimeer / Eemmeer 36 Almere Haven 37 Almere Hout Almere → Amsterdam / Lelystad

De Rijksweg 27, beter bekend als A27 is een autosnelweg in Nederland. De snelweg vormt een noord-zuidroute door het midden van het land en loopt vanaf Breda via Utrecht naar Almere en is 109 kilometer lang.

Routebeschrijving

Noord-Brabant

De A27 begint officieel aan het knooppunt Sint Annabosch, aan de A58 van Eindhoven naar Vlissingen. Maar de A27 wordt al aangegeven vanaf Knooppunt Galder, aan de A16 die van Rotterdam naar Antwerpen loopt. Daar wordt de A27 dubbelgenummerd met de A58. De 'A27'/A58 telt dan 2x2 rijstroken en loopt ten zuiden van Breda langs naar het oosten. Bij het knooppunt Sint Annabosch begint de A27 naar het noorden en loopt de A58 verder richting Tilburg en Eindhoven in het oosten. De A27 is onderdeel van de ruit om Breda, en loopt langs de oostzijde van de stad met 2x2 rijstroken naar het noorden. Tevens bedient de snelweg hier de stad Oosterhout. Bij het knooppunt Hooipolder kruist men de A59, de snelweg vanaf Zierikzee richting Den Bosch. Bij Geertruidenberg steekt de snelweg dan de rivier de Maas over, en loopt dan door een poldergebied tussen de Maas en Waal. Bij Werkendam volgt de Merwedebrug over de Boven Merwede, tevens de grens met Zuid-Holland.

Zuid-Holland

De A27 loopt door het uiterste oosten van de provincie Zuid-Holland, en bedient hier de stad Gorinchem, waar men bij het knooppunt Gorinchem de A15 kruist, de snelweg vanaf Rotterdam richting Nijmegen. De snelweg telt hier doorlopend 2x2 rijstroken en is doorgaans erg druk.

Utrecht

Voor Vianen volgt de grens met Utrecht, en bij het knooppunt Everdingen kruist men de A2, de snelweg vanaf Amsterdam richting Eindhoven. Men steekt dan de rivier de Lek over, waarna de A27 de voorstad Houten bedient. De A27 loopt ten oosten van de agglomeratie Utrecht langs, en steekt bij Houten het Amsterdam-Rijnkanaal over. Bij het knooppunt Lunetten kruist men de A12, de snelweg vanaf Den Haag naar Arnhem. Hierna loopt de A27 langs de oostzijde van Utrecht door de bak van Amelisweerd en telt kortstondig 4+6 rijstroken tot het knooppunt Rijnsweerd, waar de A28 naar het oosten afslaat, richting Amersfoort en Zwolle. Hierna telt de A27 2x3 rijstroken tot aan de ring Utrecht-Noord, waarna 2x2 rijstroken verder lopen naar Hilversum.

De snelweg loopt hierna een stukje door de provincie Noord-Holland, en komt langs de oostkant van Hilversum, over de Utrechtse Heuvelrug. Hierna volgt het knooppunt Eemnes, dat weer in de provincie Utrecht ligt. Men kruist hier de A1, de snelweg vanaf Amsterdam richting Amersfoort en Hengelo. Vlak voor het Gooimeer loopt de snelweg nog een kort stukje door de provincie Noord-Holland.

Flevoland

Via de Stichtsebrug steekt de 2x2 snelweg het Gooimeer over, en komt dan in de uitgestrekte polders van Flevoland. De snelweg loopt hier ten oosten van Almere langs, en buigt naar het noordwesten af, om dan bij het knooppunt Almere uit te monden op de A6, de snelweg vanaf Amsterdam richting Lelystad en Emmeloord.

Geschiedenis

De vroege geschiedenis van de A27 valt uiteen in twee trajecten: Vianen - Breda en de vroegere rijksweg 22 Utrecht Laagraven - Hilversum. Beide delen waren al voor de Tweede Wereldoorlog gepland en in uitvoering. Beperkten zich de werkzaamheden op de originele rijksweg 27 destijds vooral in de aanleg van de brug bij Keizersveer, de aanleg van de oostelijke randweg om Utrecht kreeg aan het einde van de jaren 30 als complete nieuwbouw vorm en werd in 1942 opengesteld tussen rijksweg 12 en "de Berekuil".

In de jaren 50 werden voorbereidingen gedaan voor de verdere uitbouw van Vianen - Breda tot autosnelweg. In 1961 was het wegvak Lexmond - verkeersplein Gorinchem - Merwedebrug - Keizersveer als autosnelweg aangelegd. Midden jaren 60 volgde het gedeelte naar Breda als autosnelweg. Voor wat betreft het noordelijk deel gebeurde er weinig, behalve dat midden jaren 60 de Waterlinieweg werd uitgebouwd tot autosnelweg.

Met het 1200 kilometerplan en later het Rijkswegenplan 1968 werd het oude plan van rijksweg 22 naar Hilversum geïntegreerd in de A27, en bovendien doorgetrokken naar zuidelijk Flevoland. Bij Utrecht zou een nieuwe oostelijke tangent onderdeel worden van de A27, ter vervanging van de oude rijksweg 22, de Waterlinieweg. Tussen Lexmond en de oostrand van Utrecht zou bovendien een nieuwe oeververbinding over de Lek worden aangelegd. Vanaf eind jaren 60 werd gewerkt aan het gehele stuk tussen Hilversum en Lexmond. Het gedeelte tussen Hilversum en knooppunt Rijnsweerd kwam in de periode 1971-1974 in dienst, het gedeelte tussen knooppunt Lunetten en Lexmond in 1980.

Amelisweerd

Zie ook bak van Amelisweerd.

Het gedeelte van de A27 tussen de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd was gepland door het landgoed Amelisweerd. De aanleg van dit stuk weg zou uitmonden in de sterke opkomst van de milieulobby tegen de wegenaanleg. In 1971 stuitte een Delftse bouwkundestudent op de inmiddels vergevorderde plannen, waarin het landgoed Amelisweerd werd doorsneden. De “werkgroep Amelisweerd” werd opgericht. De actiegroep bestond voor een aanzienlijk deel uit studenten, met een grote verbintenis met de pas opgerichte vakgroep Milieukunde van de Universiteit van Utrecht. Door het verzet van de actiegroep bepaalde de gemeenteraad van Utrecht dat het tracé van de weg gewijzigd moest worden, en niet langer dwars door het landgoed mocht lopen. In 1975 werd een nieuw plan gepresenteerd voor de A27 bij Amelisweerd: de snelweg zou 80 meter westelijker, verdiept en met 2x4 rijstroken worden aangelegd, waardoor Amelisweerd vrijwel niet meer zou worden doorsneden. Dit plan werd bestreden tot aan de Raad van State aan toe. De gemeente Utrecht verleende echter vergunningen waardoor de aanleg in kleine etappes kon plaatsvinden. Rijkswaterstaat kon daardoor alvast beginnen met de bouw van de viaducten van de spoorlijnen Utrecht - Arnhem en Utrecht - 's-Hertogenbosch over het tracé. In oktober 1978 bracht een demonstratie ongeveer 3000 mensen op de been tegen de aanleg. In 1981 werd overgegaan tot een bezetting van het bos van Amelisweerd. Op televisie en in kranten werd Amelisweerd breed uitgemeten. De besluitvorming ging hierdoor traag, en uiteindelijk moest de Tweede Kamer in 1982 over het project beslissen. Bij de stemming bleken 71 kamerleden voor aanleg te zijn 69 tegen. Op vrijdag 24 september 1982 werden ondanks een verschansing van actievoerders in Amelisweerd 465 bomen in één dag gerooid; overigens pas nadat in Amelisweerd door ongeveer 600 ME’ers was ingegrepen tegen de actievoerders. Er vielen tijdens schermutselingen 8 gewonden onder de actievoerders. Het tracé werd in zeer korte tijd vrij gemaakt en de voltooiïng van de A27 kon voortgaan. De A27 bij Amelisweerd is uiteindelijk op 29 oktober 1986 opengesteld voor het verkeer. Het was echter een Phyrrus-overwinning, want maatschappelijk gezien werd in de media inmiddels de toon over verkeer, vervoer en milieu nog scherper gevoerd. Het gevolg was dat in het SVV-II milieu een veel prominentere plek kreeg, en er door Europa gesteunde MER-regelgeving kwam.

Naar het nieuwe land

Het gedeelte van Eemnes naar Almere is in drie etappes gebouwd. Allereerst het wegvak van Eemnes naar Huizen, dat in 1977 gereed kwam. In 1983 kwam de Stichtsebrug enkelbaans gereed, waarmee de toen nog N27 geheten weg aansloot op de N305. In de jaren '90 werd de verdere aanleg hervat. In 1999 kon het gedeelte tussen Huizen en knooppunt Almere, inclusief tweede Stichtsebrug, als autosnelweg worden opengesteld.

Openstellingsgeschiedenis

De A27 ten oosten van Breda.

Van	Naar	Lengte	Opening	opmerking
Gorinchem	Noordeloos	6 km	07-07-1960
Noordeloos	Lexmond	8 km	15-03-1961
Nieuwendijk	Gorinchem	8 km	15-03-1961
Oosterhout-Zuid	Oosterhout	3 km	15-03-1961
Hank	Nieuwendijk	4 km	28-07-1961
Gorinchem	Gorinchem	1 km	28-07-1961
Breda	Oosterhout-Zuid	6 km	04-03-1963
Oosterhout	Geertruidenberg	8 km	07-03-1967
Geertruidenberg	Hank	3 km	06-12-1968
Utrecht-Noord	Maartensdijk	5 km	21-09-1971
Sint Annabosch	Breda	4 km	14-12-1971	opengesteld als A58
Maartensdijk	Hilversum	5 km	21-06-1972
Veemarkt	Maarssen	2 km	21-12-1972
Hilversum	Eemnes	5 km	14-12-1973
Rijnsweerd	Veemarkt	1 km	20-12-1974
Eemnes	Eemnes	2 km	14-11-1977
Lexmond	Everdingen	6 km	??-??-1981
Everdingen	Lunetten	9 km	24-06-1981
Eemnes	Huizen	4 km	29-11-1983
Lunetten	Rijnsweerd	4 km	29-10-1986
Galder	Sint Annabosch	7 km	??-??-1989
Huizen	Almere	14 km	13-12-1999

Latere aanpassingen

In 1997 opende een spitsstrook tussen Houten en Lunetten en in 1999 volgde een plusstrook tussen Houten en Everdingen. Op 16 februari 2011 is een spitsstrook opengesteld tussen Hagestein en Houten, en tussen Everdingen en Hagestein is een extra weefvak aangelegd, en tussen Houten en Lunetten eveneens. De files namen op dit traject met 60% af. In mei 2011 is de situatie richting zuiden aangepast, waarbij de A27 tussen Lunetten en Houten naar 4 rijstroken is verbreed en de aansluiting Houten verbreed is naar 2 rijstroken.

Lunetten - Rijnsweerd

De A27 is behalve een onderdeel van de ring Utrecht ook een vitale schakel voor het doorgaande verkeer vanaf de A12 naar de A28, hiertussen zit slechts 3 kilometer A27, dat 196.000 mvt/etmaal telde op 2x2 rijstroken plus twee weefstroken, 8 in totaal. Richting noorden zijn tussen Lunetten en Rijnsweerd twee extra rijstroken gekomen. Sindsdien zijn er 6 rijstroken richting noorden beschikbaar in de bak van Amelisweerd. In 2006 is hiervoor de startnotitie ter inzage gelegd, en begin 2010 volgde het ontwerp-tracébesluit. Vanaf 8 maart 2011 lag het tracébesluit ter inzage, dat op 25 januari 2012 onherroepelijk werd.. Op 24 april 2012 werd de 3e rijstrook op de A27 voor doorgaand verkeer opengesteld, en op 30 juni is de 3e weefstrook vanaf de A12 naar de A28 worden opengesteld. Het wegvak sindsdien 4+6 rijstroken.

Toekomst

Hooipolder - Lunetten

Alternatief B.

De A27 is tussen knooppunt Hooipolder en knooppunt Lunetten ernstig overbelast, met verkeersintensiteiten tussen 80.000 en 110.000 op 2x2 rijstroken. Hierom moet dit stuk aangepakt worden, waarbij een aantal varianten mogelijk is. De werkzaamheden moeten in 2016 moeten beginnen en rond 2020 afgerond zijn, maar deze planning is nog niet zeker. In de afsprakenlijst van het MIRT bleek dat het alternatief C financieel niet haalbaar is, en ingezet wordt op variant B. Omdat de regio niet wil bijdragen aan de verbreding van de A27 is eind 2011 ingezet op een versoberde variant B, ook wel variant E genaamd. Hierbij wordt de A27 ten zuiden van Werkendam waarschijnlijk niet aangepast. Het budget voor de verbreding is € 740 miljoen.

• Alternatief A: 2x3 rijstroken tussen Hooipolder en Lunetten, plus een parallele 80 km/uur GOW.
• Alternatief B: 2x4 rijstroken tussen Lunetten en Everdingen, 2x3 rijstroken tussen Everdingen en tankstation Scheiwijk, 2x4 rijstroken tot Werkendam en 2x3 rijstroken tot Hooipolder.
• Alternatief C: 4x2 rijstroken tussen Lunetten en Everdingen, 2x3 rijstroken tot tankstation Scheiwijk, 4x2 rijstroken tot Werkendam en 2x3 rijstroken tot Hooipolder.
• Alternatief D: Een viaduct met één rijstrook per richting boven de bestaande snelweg. Een dubbeldekstunnel onder de Merwede.

• Alternatief E: versoberde uitvoering alternatief B.

Alternatief E

Begin 2012 werd duidelijk dat alternatief E wel een zeer versoberde uitvoering van alternatief B moet worden. Het huidige plan van aanpak is om in elk geval het wegvak Scheiwijk - Werkendam naar 2x4 rijstroken te verbreden, met behoud van de huidige Merwedebrug richting noorden. Onduidelijk is of er 1x4 rijstroken op de bestaande brug passen. Tevens moet de A27 tussen Houten en Everdingen naar 1x4 rijstroken richting zuiden verbreed worden, richting noorden zal niks gebeuren. Ook het knooppunt Hooipolder heeft prioriteit, maar het is twijfelachtig of voor de resterende twee trajecten van Everdingen naar Scheiwijk en van Werkendam tot Hooipolder nog geld overblijft voor een verbreding.

Planning & procedure

Het project wordt volgens de nieuwe Tracéwet uitgevoerd. Een verkenningsfase kan daarbij overgeslagen worden gezien de lange voorgeschiedenis van dit project. Medio 2013 wordt de scope van het project duidelijk, waarna in 2014 een ontwerp-tracébesluit genomen kan worden, en de werkzaamheden in 2016 kunnen beginnen.

Lunetten - Rijnsweerd

Tussen 2016 en 2020 moet dit deel van de A27 verder verbreed worden naar 2x7 rijstroken. Hiervoor is € 1,25 miljard beschikbaar, in combinatie met het ongelijkvloers maken van de N230. De verbreding van de A27 is technisch complex, omdat in 1981-1985 tijdens de oorspronkelijke aanleg van de A27 een folie onder het verdiepte deel ten zuiden van de open tunnelbak is aangelegd. Dit folie voorkomt dat de A27 onder water loopt, en het is niet mogelijk deze folie te doorboren of te verbreden, daardoor kunnen geen grote funderingspalen (zoals brugpijlers) gebouwd worden. Eveneens is daardoor de extra ruimte aan weerszijden beperkt tot 16 meter. Tevens is het niet mogelijk om het spoorviaduct van de spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch breder te maken of te vervangen door een nieuw viaduct. Wel kan het huidige landhoofd omgebouwd worden tot een brugpijler van 5,5 meter breed. De extra ruimte voor de rijbaan is dan beperkt tot 10,0 - 10,5 meter, wat eigenlijk net te smal is voor de minimummaat van een tweestrooks rijbaan.

De meest voor de hand liggende optie is een verbreding van 4+6 naar 2+5+5+2 rijstroken. De A27 wordt ter hoogte van Amelisweerd over 250 meter overkluisd. Op 24 september 2012 is gekozen voor de variant "selecteren", waarbij een parallelsysteem van 2+5+5+2 rijstroken wordt gerealiseerd.

Rijnsweerd - Eemnes

In het kader van de A1-A27 is in 2008 een startnotitie gepubliceerd om de filevorming op de A27 en A1 aan te pakken. Spitsstroken en de aanpak van het onderliggend wegennet zijn afgevallen als alternatieven, waardoor alleen volwaardige verbredingen overblijven. Het verbreden naar 2x3 rijstroken kan relatief goedkoop, omdat de meeste kunstwerken hiervoor niet hoeven te worden aangepast. Het verbreden naar 2x4 rijstroken is op de langere termijn echter een betere oplossing, maar is ook duurder. In het OTB is gekozen voor een verbreding naar 2x3 rijstroken met een ruimtereservering voor 2x4 rijstroken of een OV-strook. De aansluiting Hilversum wordt verkleind en vervangen door een haarlemmermeeraansluiting. Vanaf 12 november 2010 ligt het ontwerp-tracébesluit ter inzage, waarna in 2014 het tracébesluit moet volgen. In 2015 wordt dit onherroepelijk en kunnen de werkzaamheden worden uitgevoerd tussen 2016 en 2018.

Maximumsnelheid

Van	Naar	Vmax	Opmerkingen
Sint Annabosch	Werkendam
Werkendam	Gorinchem
Gorinchem	Everdingen
Everdingen	Lunetten		Bij open plusstrook richting Gorinchem
Lunetten	Maarssen
Maarssen	Eemnes
Eemnes	Almere		variabel 120

Verkeersintensiteiten

De Bak van Amelisweerd.

De Lekbrug Hagestein.

Het knooppunt Gorinchem.

Het knooppunt Hooipolder.

Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde werkdagintensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten noorden van de genoemde aansluiting.

Noot: in 2011 waren er omvangrijke werkzaamheden op de A27 bij Utrecht.

Locatie	2006	2011
Sint Annabosch	59.000	58.900
Breda	66.000	62.400
Breda-Noord	75.000	76.300
Oosterhout-Zuid	73.000	69.400
Oosterhout-Oost	73.000	78.900
Oosterhout	74.000	76.700
Hooipolder	82.000	82.700
Geertruidenberg	84.000	80.900
Hank	84.000	81.700
Nieuwendijk	83.000	84.300
Werkendam	95.000	94.800
Industrieterrein Avelingen	78.000	86.600
Gorinchem	80.000	85.200
Noordeloos	83.000	87.100
Lexmond	87.000	86.500
Everdingen	94.000	92.500
Hagestein	96.000	101.400
Nieuwegein	112.000	108.400
Houten	115.000	124.400
Lunetten	194.000	190.800
Rijnsweerd	131.000	148.600
Utrecht-Veemarkt	125.000	97.100
Maarssen	107.000	102.300
Bilthoven	91.000	90.200
Hilversum	95.000	94.500
Eemnes	79.000	81.900
Eemnes	77.000	80.400
Huizen	63.000	63.400
Almere Haven	41.000	47.600
Almere Hout	41.000	48.200

Rijstrookconfiguratie

Van	Naar	rijstroken	lengte	rijstrookkilometers
Almere	Eemnes	2x2	20 km	80
Eemnes	Hilversum	3+2	5 km	25
Hilversum	Maarssen	2x2	9 km	36
Maarssen	Rijnsweerd	2x3	3 km	18
Rijnsweerd	Lunetten	4+6	4 km	40
Lunetten	Houten	2x4	3 km	24
Houten	Everdingen	2x2 (Bij drukte 2x3)	6 km	24 (36)
Everdingen	Noordeloos	2x2	13 km	24
Noordeloos	Gorinchem	2x2 (Bij drukte 2+3)	6 km	24 (30)
Gorinchem	Sint-Annabosch	2x2	35 km	140

Rijstrookkilometers

	rijstrookkilometers
Regulier	435 km
Spits	453 km

Externe links

Informatie

• Aanlegdossier A27
• Route-informatie A27

Foto's en Videos

• Fotopagina A27
• A27 Hooipolder - Everdingen
• A27 Almere - Breda