A28 (Nederland)

	A28
Begin	Utrecht
Einde	Groningen
Lengte	187,5 km
Lijst van Nederlandse autosnelwegen
Route Waterlinieweg Rijnsweerd → Almere / Breda 2 Utrecht-De Uithof Vollenhoventunnel 3 Den Dolder Ecoduct Huis ter Heide 4 Soesterberg Ecoduct Leusderheide 5 Maarn 6 Leusden-Zuid 7 Leusden 8 Amersfoort Hoevelaken → Amsterdam / Hengelo 8a Amersfoort-Vathorst Arkervaart 9 Nijkerk 10 Strand Nulde 11 Strand Horst 12 Ermelo 13 Lelystad Ecoduct Hulshorst 14 Elspeet 15 Epe 16 't Harde 17 Wezep Hattemerbroek → Emmeloord / Eindhoven IJsselbrug Zwolle IJssel 18 Zwolle-Zuid 19 Zwolle-Centrum Beatrixbrug Zwarte Water 20 Zwolle-Noord Overijsselse Vecht 21 Ommen 22 Nieuwleusen 23 Staphorst Lankhorst → Meppel - Leeuwarden 24 De Wijk 25 Zuidwolde Hoogeveen → Emmen; → Ommen Hoogeveensevaart 26 Hoogeveen 27 Fluitenberg 28 Ruinen 29 Dwingeloo 30 Beilen 31 Westerbork 32 Assen-Zuid 33 Assen Drentsche Hoofdvaart 34 Assen-Noord Noord-Willemskanaal 35 Vries 36 Zuidlaren 37 Eelde 38 Haren 39 Groningen-Zuid Julianaplein → Heerenveen;→ Oldenburg

De A28 is een rijksweg in Nederland, volledig uitgebouwd naar autosnelwegstandaarden. De snelweg verbindt Utrecht met Groningen, via Amersfoort, Zwolle en Assen. Over het algemeen een noord-zuidroute, de A28 is ook van belang voor oost-westverkeer, bijvoorbeeld vanaf Utrecht richting Apeldoorn, van Zwolle richting Amsterdam en van Meppel richting Emmen. De E232 verloopt over een groot deel van de A28. De snelweg is tussen 1961 en 1986 geopend. Tegenwoordig is de snelweg onderdeel van een aantal verbredingsprojecten, met name tussen Utrecht en Amersfoort en bij Zwolle. De A28 is 188 kilometer lang.

Routebeschrijving

De snelweg begint net ten westen van knooppunt Rijnsweerd, waar een kruispunt met de Waterlinieweg is. De snelweg loopt vanaf hier naar het oosten, en kruist dan de A27, de snelweg van Almere naar Breda. Vlak daarna volgt een belangrijke aansluiting naar De Uithof, een bedrijventerrein van Utrecht. De snelweg loopt daarna door bebost gebied over de Utrechtse Heuvelrug. De A28 telt hier 2x3 rijstroken. Bekend is de luifel van Zeist. De snelweg loopt tussen Amersfoort en Leusden door en bereikt dan knooppunt Hoevelaken, waar men de A1 kruist, de snelweg vanaf Amsterdam richting Apeldoorn en Hengelo.

Noordelijker loopt de snelweg langs Nijkerk, waarna men min of meer de Randstad verlaat. De snelweg telt over de Veluwe ook 2x2 rijstroken en doet de kleine stad Harderwijk aan. De snelweg loopt eerst langs de stranden Horst en Nulde, maar vanaf Harderwijk is de omgeving dicht bebost en kent de snelweg vaak een brede middenberm met begroeiing. Nunspeet kent twee afslagen, en vanaf Wezep verlaat men de Veluwe weer. De snelweg bereikt dan knooppunt Hattemerbroek, waar de A50 vanuit Apeldoorn en Arnhem overgaat in de N50 naar Kampen en Emmeloord. De snelweg telt dan 2x4 rijstroken. De snelweg steekt de IJssel over via de weinig markante IJsselbrug Zwolle en loopt dan dwars door Zwolle, verhoogd op een dijk. Zwolle kent vier afslagen, en de snelweg loopt vrij dicht langs het centrum.

Door Zwolle zijn plusstroken gerealiseerd aan de linkerzijde van de rijbaan. Deze eindigen bij de afslagen Ommen. Noordelijker zijn 2x3 rijstroken beschikbaar en loopt de snelweg door de open polders tot aan Staphorst. Hier volgt knooppunt Lankhorst, waar de A32 naar Leeuwarden begint. De A28 buigt hier naar het oosten af, en loopt met 2x2 rijstroken naar Hoogeveen. Bij knooppunt Hoogeveen gaat de A28 via een TOTSO, en de A37 gaat rechtdoor richting Emmen en Meppen in Duitsland. Naar het zuiden gaat de N48 naar Ommen en Raalte. De A28 loopt dan weer pal naar het noorden, door een veengebied. Hier kent de A28 ook een brede middenberm, soms met dichte begroeiing. De snelweg loopt dan met een boogje ten westen van de Drentse hoofdstad Assen langs, en een eindje ten noorden van Assen voegt de N34 uit Emmen in. De snelweg loopt dan langs Groningen-Eelde Airport en eindigt dan op het kruispunt knooppunt Julianaplein op de N7, de oost-westsnelweg vanaf Heerenveen richting Oldenburg in Duitsland.

Geschiedenis

Utrecht - Amersfoort

De planning voor de aanleg van de A28 begon in de tweede helft van de jaren '50. Als eerste begon de uitvoering van de snelweg rond Amersfoort. Dit stuk werd op 17 december 1962 opengesteld vanaf de Stichtse rotonde tot aan het knooppunt Hoevelaken (destijds ook een rotonde). Het tracé van de A28 tussen Utrecht en Amersfoort werd op 17 juni 1963 vastgesteld. De aanleg van de snelweg begon in 1969 bij Zeist. De aanleg van de A28 was één van de eerste omstreden projecten vanwege het aspect natuur en geluidsoverlast. De A28 bij Zeist was in 1971 al bijna geheel gereed, zo was met name de Vollenhoventunnel al min of meer klaar voor gebruik. De openstelling zou echter nog 15 jaar op zich laten wachten.

De vergunningen voor de bouw van de flats in de wijk Vollenhove van Zeist werden tussen 1965 en 1973 verstrekt. De eengezinswoningen zijn in 1968 en 1969 gebouwd. Rijkswaterstaat liet in 1974 weten het te betreuren dat de gemeente Zeist is overgegaan tot het bouwen van flats zo dicht langs een reeds in 1963 vastgestelde nieuwe snelweg. Gedurende de jaren '70 werd de discussie over geluidshinder steeds scherper en in 1979 werd de Wet geluidhinder ingevoerd. Hierdoor moest de A28 worden aangepast op de nieuwe wetgeving. Uiteindelijk is besloten om langs de wijk Vollenhoven een luifel te realiseren, de luifel van Zeist. Deze luifel kwam in 1985 gereed.

De A28 is uiteindelijk gefaseerd in 1985 en 1986 opengesteld tussen Utrecht en Amersfoort. Het was één van de meer omstreden snelwegprojecten in de regio, wat culmineerde in de protesten tegen de aanleg van de A27 door de Bak van Amelisweerd een paar kilometer verderop. Bij de aanleg van de A28 is rekening gehouden voor de aanleg van de S8, de westelijke rondweg van Zeist. Deze zou met een trompetknooppunt aan de westkant van Zeist op de A28 aansluiten. De A28 is hier met viaducten over de toekomstige randweg gerealiseerd. De randweg van Zeist was eveneens omstreden en verdween gedurende de jaren '90 van de politieke agenda. De contouren van het knooppunt zijn vanaf de weg nauwelijks zichtbaar, maar vanuit de lucht des te meer. De A28 was oorspronkelijk tussen Zeist en Maarn met betonplaten uitgevoerd. Het deel bij Zeist zelf was vanaf het begin al in asfalt uitgevoerd. In 2011-2012 is met het groot onderhoud en de verbreding naar 2x3 rijstroken het beton verdwenen.

Amersfoort - Zwolle

Het deel van de A28 tussen Amersfoort en Zwolle is het oudste. Reeds in 1952 werd een tak van de rijksweg 28 opengesteld tussen de rotonde Hoevelaken en de Nijkerkerstraat. In 1958 opende de eerste rijbaan tussen Wezep en de Geldersedijk bij Hattem. Het allereerste 2x2-deel van de A28 opende op 22 oktober 1962 tussen Harderwijk en Elspeet. Dit was het eerste snelwegtraject van de gehele rijksweg 28 tussen Utrecht en Groningen. De rest van de route over de Veluwe is gedurende de jaren 60 opengesteld. In 1967 was de snelweg min of meer gereed, met uitzondering van de nieuwe IJsselbrug bij Zwolle. Deze opende in 1970 voor het verkeer, waarmee Amersfoort definitief per autosnelweg met Zwolle verbonden was. Het knooppunt Hoevelaken was oorspronkelijk, zoals wel meer knooppunten, als een zogenaamde stuiver aangelegd, feitelijk een meerstrooks rotonde. In 1971 werd deze omgebouwd tot het huidige klaverblad. Sinds completering van de A28 in de jaren 60 is er weinig meer aan de snelweg veranderd. Het deel rond Nunspeet had oorspronkelijk een betonnen wegdek dat in slechte toestand was. Dit is in de jaren 90 gerenoveerd en vervangen door asfalt.

Parkway

De A28 over de Veluwe is volgens het parkway-ontwerp aangelegd en wordt gekenmerkt door een groot aantal kleine parkeerplaatsen, waarvan ondertussen een aantal alweer gesloten is. Ook wordt dit stuk snelweg gekenmerkt door een begroeide middenberm. Er zijn in totaal 13 verzorgingsplaatsen langs dit stuk A28, inclusief 7 tankstations. Vroeger waren er nog 4 parkeerplaatsen meer. Een totaal van 17 VZP's over slechts 57 kilometer is bijzonder hoog te noemen. Dit is een sterk contrast met de A28 verder richting Utrecht waar in beide richtingen helemaal geen verzorgingsplaatsen zijn. De meeste VZP's zijn echter erg eenvoudig en bestaan slechts uit parkeerstroken zonder voorzieningen.

Zwolle - Meppel

Voordat de A28 gebouwd werd ging het verkeer in Zwolle over diverse wegen door de stad. Tussen Zwolle en Meppel bestond voor de bouw van de snelweg reeds een vrij snelle enkelbaans weg, waarover de A28 later is aangelegd. Op 15 november 1938 werd de eerste ongelijkvloerse kruising opengesteld, de brug over de Dedemsvaart bij de Lichtmis, waar tegenwoordig de aansluiting Nieuwleusen ligt. In 1964 opende de eerste omleiding van Zwolle, inclusief de brug over het Zwartewater ter hoogte van het centrum. De huidige aansluitingen bestonden toen nog niet direct, maar de A28 zou hier later wel overheen geleid worden. Er was destijds een tijdelijke aansluiting bij de Gasthuisdijk, die toegang gaf tot het centrum van Zwolle. De weg boog daarna in westelijke richting af naar de Oude IJsselbrug, en in oostelijke richting naar de Kranenburgweg richting Meppel.

In 1968 opende het tracé door Zwolle, inclusief de Vechtbrug bij Berkum. Hiermee werd het stadswegennet ontlast van doorgaand verkeer. In 1970 werd de parallelstructuur tussen Zwolle-Zuid en Zwolle-Centrum geopend, en later dat jaar ook de IJsselbrug, waarmee er een doorgaande route door Zwolle was.

De A28 is tussen de aansluiting Ommen en Nieuwleusen over een gedempt kanaal aangelegd. Hierdoor hoefde voor de aanleg van de snelweg geen extra gronden onteigend worden. Vanaf de aansluiting Nieuwleusen tot in Meppel liep reeds een autoweg over het huidige tracé van de A28, inclusief de passage door Staphorst. In 1969 opende de snelweg tussen Staphorst en Meppel-Zuid, en in 1971 de laatste ontbrekende schakel tussen Nieuwleusen en Staphorst.

De snelweg bleef in zijn originele vorm gedurende ongeveer 40 jaar. Wel verzakte het deel dat over het gedempte kanaal is aangelegd aanzienlijk, met name tussen Ommen en Nieuwleusen. Dit deel is eind jaren 90 grondig gerenoveerd. In 1996 is verkeerssignalering door Zwolle geïnstalleerd. In 2004/2005 zijn plusstroken door Zwolle aangelegd, wat de files korter maakte, zodat terugslag op andere wegen verminderd werd, maar met name in noordelijke richting bleef het een knelpunt tussen Zwolle-Noord en Ommen. In 2010 en 2011 is de A28 tussen Zwolle en Meppel verbreed naar 2x3 rijstroken, waarmee de files verleden tijd waren. Tevens is het deel tussen het knooppunt Hattemerbroek en Zwolle-Zuid verbreed naar 2x4 rijstroken. Ook hier zijn de files sindsdien verdwenen. Ook is toen verkeerssignalering tussen Zwolle en Meppel geïnstalleerd.

Meppel - Hoogeveen

Oorspronkelijk was er geen sprake van een doorgaande weg tussen Meppel en Hoogeveen. Verkeer kon binnendoor via Zuidwolde, maar deze route is nooit hoogwaardig uitgebouwd. In 1966 werd de P14 geopend, later de N375, van Meppel naar Pesse, maar deze kwam voor verkeer naar Hoogeveen eigenlijk te noordelijk uit. De A28 was tussen Meppel en Hoogeveen oorspronkelijk gepland als de rijksweg 37, maar is later een onderdeel van de A28 geworden. De A28 is uiteindelijk in 1976 tussen De Wijk en Hoogeveen geopend, maar de laatste ontbrekende schakel tussen het knooppunt Lankhorst en De Wijk werd pas in 1979 opengesteld. Dit was tevens het laatste deel van de A28 dat in noord-Nederland is opgeleverd.

Hoogeveen - Groningen

Voordat de snelweg werd aangelegd, was er al sprake van een enkelbaans autoweg tussen Hoogeveen en Assen, die begin jaren '60 is aangelegd. Deze had gelijkvloerse kruispunten, behalve ter hoogte van de aansluiting Beilen, omdat er toen ook al een brug over de Beilervaart lag. Deze brug is later de westelijke rijbaan van de A28 geworden. De snelweg is daarna over deze autoweg aangelegd, met name tussen Pesse en het Oranjekanaal.

De A28 vindt in Drenthe en Groningen zijn oorsprong in de jaren '60. In 1968 opende het noordelijkste deel van de snelweg tussen De Punt en het Julianaplein. Het tweede deel wat opende was tussen Beilen en de brug over het Oranjekanaal in 1971. De A28 ging toen over in een enkelbaans autoweg, die het Oranjekanaal overstak en noordelijker op de huidige Oude Provincialeweg uit kwam. De brug over het kanaal is later gesloopt en de weg afgebroken, maar de oude route is nog zichtbaar in de verkaveling.

Gedurende begin jaren '70 is de A28 verder tussen Hoogeveen en De Punt opengesteld. De rondweg van Assen is in twee fases opengesteld, en heeft ruim een half jaar met één rijbaan gefunctioneerd. Het laatste deel van de snelweg dat in dit gebied werd geopend was in 1976 toen de schakel tussen Hoogeveen en Pesse werd geopend. Sinds de jaren '70 is er aan de snelweg relatief weinig veranderd. Het deel tussen De Punt en Groningen is gemoderniseerd, waarbij een betonnen barrier is toegepast. Tevens is het knooppunt Julianaplein eind 2009 voorzien van tunneltjes, zodat verkeer vanaf de A28 naar het Emmaviaduct en het centrum van Groningen onder het knooppunt door kan rijden.

De A28 is tussen Hoogeveen en Assen door de provinciale waterstaat aangelegd en is voorheen ook genummerd geweest als de rijksweg 36.

Wegnummergeschiedenis

In het rijkswegenplan 1932 werden voor het eerst administratieve nummers toegekend aan de rijkswegen. De rijksweg 28 (rw28) verliep toen vanaf Hoevelaken tot Zwolle. Het deel van Utrecht tot Zeist was de rijksweg 25 en verder tot Amersfoort de rijksweg 23. Noordelijk van Zwolle verliep de rijksweg 31 tot aan Meppel, evenals van Assen tot Groningen. Er was destijds geen rijksweg gepland over de route vanaf Meppel via Hoogeveen naar Assen, verkeer moest de rijksweg 31 volgen langs de Drentse Hoofdvaart (huidige N371).

Deze administratieve nummering werd in de daaropvolgende rijkswegenplan 1938, rijkswegenplan 1948 en rijkswegenplan 1958 niet gewijzigd. Een grote verandering volgde in het roemruchte rijkswegenplan 1968, het meest uitgebreide rijkswegenplan in de Nederlandse geschiedenis. De rijksweg 28 werd toen vastgesteld als van Utrecht tot Zwolle, vervolgens de rijksweg 32 tot Meppel, de rijksweg 37 tot Hoogeveen en de rijksweg 36 van Hoogeveen tot Groningen. De huidige nummering van de A28 kwam in het Structuurschema Verkeer en Vervoer van 1977 voor het eerst voor, wat vervolgens in het laatste rijkswegenplan 1984 tot stand kwam, toen de rijksweg 28 werd gevormd vanaf Utrecht tot Groningen. De A28 was toen bijna gereed, in 1986 werd het laatste deel opengesteld tussen Utrecht en Amersfoort.

Openstellingsgeschiedenis

Van	Naar	Lengte	Opening	opmerking
KP Hoevelaken	Nijkerkerstraat (tijdelijk)	1 km	20-06-1952	1e rijbaan
Wezep	Geldersedijk (tijdelijk)	5 km	14-11-1958	1e rijbaan
't Harde	Wezep	9 km	01-07-1960	1e rijbaan
Elspeet	't Harde	9 km	1961
Harderwijk	Elspeet	10 km	22-10-1962
Stichtse Rotonde (Amersfoort)	KP Hoevelaken	8 km	17-12-1962	Stichtse Rotonde - Amersfoort-Zuid in 1986 vervallen als onderdeel van A28.
Zwolle-Centrum	Vechtbrug	5 km	25-09-1964
't Harde	Wezep	9 km	15-12-1964	2e rijbaan
KP Hoevelaken	Nijkerk	9 km	04-05-1966
Nijkerk	Harderwijk	16 km	28-06-1967
Vechtbrug	Ommen	0,5 km	01-11-1968	inclusief Vechtbrug
De Punt	KP Julianaplein	11 km	02-12-1968
Staphorst	KP Lankhorst	1 km	23-05-1969
Wezep	Zwolle-Centrum	8 km	29-09-1970	inclusief IJsselbrug
Ommen	Nieuwleusen	7 km	29-09-1970
Nieuwleusen	Staphorst	7 km	27-05-1971
Beilen	Oranjekanaal	4 km	04-08-1971
Spier	Beilen	5 km	29-02-1972
Assen-Noord	De Punt	10 km	15-06-1973
Assen-Zuid	Assen-Noord	8 km	15-11-1973	1e rijbaan
Assen-Zuid	Assen-Noord	8 km	01-06-1974	2e rijbaan
Waterlinieweg (Utrecht)	KP Rijnsweerd	1 km	20-10-1974
Oranjekanaal	Assen-Zuid	9 km	09-10-1974
De Wijk	Pesse	18 km	01-03-1976
KP Hoogeveen	Pesse	4 km	09-10-1976
KP Lankhorst	De Wijk	6 km	25-01-1979
KP Rijnsweerd	Den Dolder	7 km	30-10-1985	1e rijbaan
KP Rijnsweerd	Den Dolder	7 km	29-10-1986	2e rijbaan
Den Dolder	Amersfoort-Zuid	9 km	29-10-1986

Latere veranderingen

Spitsstrook Den Dolder - Utrecht

De spitsstrook op de A28 bij Zeist, de eerste spitsstrook van Nederland.

In 1996 opende de spitsstrook tussen de afslagen Den Dolder en De Uithof richting Utrecht, als één van de eerste spitsstroken in Nederland. De files op dit stuk zijn hiermee sterk afgenomen, alhoewel de drukte op dit wegvak ervoor zorgt dat de spitsstrook gedurende grote delen van de dag opengesteld is. De spitsstrook is in 2012 vervangen door een reguliere permanente rijstrook bij de verbreding van de A28 tussen Utrecht en Amersfoort.

Plusstroken Zwolle

De aansluiting Zwolle-Zuid.

In 2004 werden door Zwolle plusstroken gerealiseerd tussen Zwolle-Zuid en Ommen in beide richtingen aan de linkerzijde van de rijbaan. Normaal geldt 100 km/uur, maar als de plusstroken geopend zijn, dan geldt 80 km/uur. Verdere toename van de verkeersdrukte zorgt ervoor dat deze plusstroken ook regelmatig buiten de spits opengesteld zijn. De files zijn hier richting zuiden verplaatst naar de IJsselbrug, en richting noorden naar de afslag Ommen. Na de openstelling van 3 rijstroken tussen Ommen en het knooppunt Lankhorst waren de dagelijkse files verdwenen.

Knooppunt Lankhorst

In 2008 werd begonnen met het compleet maken van knooppunt Lankhorst, aangezien hier de relatie Hoogeveen - Leeuwarden in beide richtingen ontbrak. Eind 2009 is dit project opgeleverd, waarbij knooppunt Lankhorst is omgebouwd tot een uitgerekt trompetknooppunt.

Nieuwe aansluitingen

Op 22 november 1990 opende de aansluiting Leusden. Deze aansluiting is reeds voorbereid op een parallelstructuur langs Amersfoort.

Vanaf eind jaren 90 heeft de gemeente Amersfoort ten noorden van de A1 de vinexwijk Vathorst ontwikkeld. In Nijkerk vonden soortgelijke ontwikkelingen plaats met de wijk de Terrassen. Om deze wijken beter te ontsluiten naar het hoofdwegennet is er een nieuwe aansluiting gebouwd tussen knooppunt Hoevelaken en afslag Nijkerk. Deze heet Amersfoort-Vathorst / Nijkerk-Zuid en is voor beide plaatsen van aanzienlijk belang. Deze aansluiting werd eind 2009 opgeleverd.

Verbreding Zwolle - Meppel

De 2x3 A28 tussen Zwolle en Meppel.

Als gevolg van de sterk toegenomen verkeersdruk rond Zwolle was een aanpassing van de snelweg noodzakelijk. In 2005 is de startnotitie voor de verbreding tussen de knooppunten Hattemerbroek en Lankhorst gepubliceerd en eind 2007 werd bekend dat de verbreding vertraagd wordt door luchtkwaliteitsproblematiek. Eind 2009 werd het definitieve tracébesluit gepubliceerd.

Tussen het knooppunt Hattemerbroek en Zwolle-Zuid is in beide richtingen een vierde rijstrook aan de linkerzijde erbij gekomen. De vluchtstrook komt hier te vervallen en de rijstroken worden opgeschoven. Drie doorgaande rijstroken zijn aangesloten op de bestaande plusstroken in Zwolle. Het tracé door Zwolle zelf is niet veranderd.

Tussen afslag Ommen en knooppunt Lankhorst is de snelweg verbreed naar 2x3 rijstroken, veelal in de middenberm. Hiervoor hoefden geen kunstwerken aangepast te worden. Tussen de afslag Staphorst en knooppunt Lankhorst zijn in noordelijke richting 4 rijstroken, die overgaan in 2 voor de A28 en 2 voor de A32.

De werkzaamheden zijn op woensdag 28 april 2010 begonnen en zijn op 22 april 2011 voltooid, net op tijd voor de paasdrukte. Op 10 december 2010 werden tussen Ommen en knooppunt Lankhorst reeds 3 rijstroken opengesteld (enkel in noordelijke richting). Op 22 april 2011 werd de 3e rijstrook ook richting zuiden opengesteld, waarmee de verbreding voltooid was. De A28 was onderdeel van de spoedwet wegverbreding. De werkzaamheden zijn in bijna exact 1 jaar tijd uitgevoerd, van 28 april 2010 tot 22 april 2011. In de eerste 4 maanden van 2011 nam de filedruk met 73% af op dit traject, ondanks dat in die tijd alleen de extra rijstrook richting noorden is opengesteld. Na de verbreding van de snelweg is de filedruk in de maanden mei tot en met oktober met circa 96% gedaald.

Toekomst

Utrecht - Amersfoort

De A28 tussen Utrecht en Amersfoort was één van de meest overbelaste 2x2-snelwegen in Nederland, met tot 110.000 voertuigen per etmaal bij Amersfoort. In het verleden zijn er plannen geweest om spitsstroken aan te leggen, maar al snel werd duidelijk dat dit geen duurzame oplossing is daar deze stroken gedurende grote delen van de dag opengesteld moeten worden, waarvoor ze niet bedoeld zijn. Daardoor is een meer toekomstvaste oplossing nodig. Eind 2008 heeft een startnotitie ter inzage gelegen, waarna het deel van Utrecht naar Leusden-Zuid verbreed is naar 2x3 rijstroken.

Voor het deel van Leusden-Zuid tot knooppunt Hoevelaken is er geen ruimte in eigendom van Rijkswaterstaat om een derde rijstrook aan te leggen, waardoor hier wordt gekozen voor een tijdelijke oplossing met plusstroken. Tevens worden tussen de aansluitingen weefstroken aangelegd.

Op 18 maart 2011 werd het ontwerp-wegaanpassingsbesluit (OWAB) ter inzage gelegd, waarbij tot 2012 de extra rijstroken worden aangelegd. Op 1 mei 2012 opende de eerste 3 kilometer met 3 rijstroken vanaf het knooppunt Rijnsweerd tot net voorbij de aansluiting De Uithof. Circa 22 juni 2012 opende ook de 3e rijstrook vanaf Den Dolder tot Rijnsweerd en op 18 december 2012 opende de 3e rijstrook vanaf Maarn tot Den Dolder. Op 12 januari 2013 werd de derde rijstrook van Utrecht tot Amersfoort opengesteld, behalve bij de luifel van Zeist, dit stuk is op 27 februari 2013 met 3 rijstroken geopend, sindsdien heeft de A28 tussen het knooppunt Rijnsweerd en de aansluiting Maarn 2x3 rijstroken. Tot december 2013 wordt het deel rond Amersfoort zelf verbreed met plusstroken.

De situatie rond Amersfoort is tijdelijk. Dit wegvak, opengesteld in 1962, zal na 2016 definitief verbreed worden in het kader van de ombouw van het knooppunt Hoevelaken. Welke oplossingsrichting exact gekozen wordt is nog niet bekend, maar een parallelstructuur met 4x2 rijstroken, of een reguliere verbreding tot 2x4 rijstroken ligt voor de hand.

Knooppunt Hoevelaken

Knooppunt Hoevelaken is in het verleden omgebouwd van stuiver naar klaverblad, maar ook dit knooppunt voldoet inmiddels niet meer, mede door de grote hoeveelheid afslaand verkeer, met name vanaf Apeldoorn naar Utrecht en vice versa, maar ook van Amsterdam naar Zwolle en vice versa. Door de groei van Amersfoort neemt ook het verkeer op de andere verbindingen toe. In 2008 is een startnotitie verschenen om het knooppunt aan te pakken. Hierin staat beschreven welke alternatieven onderzocht moeten worden in de trajectnota. Het knooppunt wordt omgebouwd tot klaverturbine met flyover. Er komt dan een turbineboog voor verkeer vanaf Apeldoorn naar Utrecht en een flyover voor verkeer van Amsterdam naar Zwolle.

Oorspronkelijk was het gepland dat in 2010 en 2011 de Milieu-effect rapportage (MER) zou worden opgesteld, evenals het Ontwerp-tracébesluit (OTB), wat in 2011 ter inzage zou komen te liggen. In 2011 of 2012 zou dan dan de publicatie van het tracébesluit volgen, waarna dit in 2012 onherroepelijk moest worden.

In 2011 is besloten het project anders aan te pakken, met een eerdere betrekking van de marktpartijen en een daaruit voortvloeiende voorkeursoplossing. De planprocedure is daardoor tijdelijk stilgelegd. De planning is nu om het ontwerp-tracébesluit in 2015 ter inzage te leggen, gevolgd door het tracébesluit in 2016. Tussen 2017 en 2020 moeten de werkzaamheden dan uitgevoerd worden.

Maarn - Nijkerk

In samenhang met de ombouw van het knooppunt Hoevelaken is ook een algemene verbreding van de A28 voorzien tussen de aansluitingen Maarn en Nijkerk, een traject van 15,8 kilometer. Tussen Maarn en het knooppunt Hoevelaken wordt de snelweg verbreed naar 2x4 rijstroken over 7 kilometer, evenals 4,1 kilometer tussen het knooppunt en de aansluiting Amersfoort-Vathorst. Aansluitend wordt dan nog 4,7 kilometer van de A28 verder tot de aansluiting Nijkerk naar 2x3 rijstroken verbreed.

Verkeersintensiteiten

De A28 bij Nijkerk.

De A28 op de Veluwe.

Het knooppunt Lankhorst.

De A28 in Hoogeveen.

Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde werkdagintensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten noorden van de genoemde aansluiting.

Noot: in 2011 waren er langdurige werkzaamheden tussen Utrecht en Amersfoort.

nummer	Telpunt	2006	2011
-	Waterlinieweg	37.000	36.500
-	knooppunt Rijnsweerd	119.000	95.900
2	De Uithof	107.000	105.100
3	Den Dolder	102.000	96.000
4	Soesterberg	93.000	91.200
5	Maarn	87.000	85.200
6	Leusden-Zuid	101.000	105.200
7	Leusden	106.000	105.900
8	Amersfoort	99.000	110.300
-	knooppunt Hoevelaken	77.000
9a	Amersfoort-Vathorst		77.500
9	Nijkerk	67.000	65.500
10	Strand Nulde	68.000	77.100
11	Strand Horst	62.000	65.500
12	Ermelo	63.000	72.000
13	Lelystad	63.000	65.500
14	Elspeet	59.000	73.300
15	Epe	58.000	60.600
16	't Harde	58.000	58.500
17	Wezep	62.000	62.000
-	knooppunt Hattemerbroek	116.000	124.300
18	Zwolle-Zuid	99.000	108.600
19	Zwolle-Centrum	91.000	99.500
20	Zwolle-Noord	84.000	98.800
21	Ommen	81.000	90.000
22	Nieuwleusen	78.000	80.500
23	Staphorst	80.000	80.700
-	knooppunt Lankhorst	40.000	45.900
24	De Wijk	50.000	54.700
25	Zuidwolde	50.000	58.600
-	knooppunt Hoogeveen	48.000	51.200
26	Hoogeveen	43.000	47.500
27	Fluitenberg	45.000	48.500
28	Ruinen	47.000	47.800
29	Dwingeloo	47.000	52.300
30	Beilen	47.000	51.400
31	Westerbork	43.000	45.600
32	Assen-Zuid	38.000	39.800
33	Assen	34.000	36.400
34	Assen-Noord	38.000	50.700
35	Vries	42.000	43.100
36	Zuidlaren	58.000	61.700
37	Eelde	53.000	58.000
38	Haren	57.000	72.200
39	Groningen-Zuid	57.000	70.600

Geschiedenis

Van	Naar	1978	1979	1980	1981	1982
Waterlinieweg	KP Rijnsweerd				48.900	48.200
KP Rijnsweerd	De Uithof					9.400
Leusden	KP Hoevelaken		39.400	40.800	41.500	40.900
KP Hoevelaken	Nijkerk			32.600	37.000
Nijkerk	Ermelo	29.000	29.100	30.200	31.000
Harderwijk	Elspeet					29.200
Elspeet	Epe					27.800
Epe	't Harde	20.300				24.200
Wezep	KP Hattemerbroek	27.900	28.500	29.000	29.200	29.100
KP Hattemerbroek	Zwolle-Noord	37.300	41.200	44.500	43.300	43.200

Knelpunten

De gehele A28 tussen Utrecht en Amersfoort is in beide richtingen ernstig overbelast, met 90.000 tot 110.000 mvt/etmaal op 2x2 rijstroken. Hier komen langdurige files voor, die in de ochtendspits al voor Nijkerk beginnen richting Utrecht. Daarnaast is de beperkte capaciteit van het klaverblad Hoevelaken een probleem, filevorming komt hier ook buiten de spits frequent voor. Daarnaast slaan files op de A1 gemakkelijk terug op de A28 en andersom.

In het uiterste noorden, in Groningen, komt filevorming voor bij het kruispunt knooppunt Julianaplein. Dit kruispunt wordt gedeeltelijk aangepast om de files stadinwaarts te verminderen.

De intensiteiten zijn op grote delen van de A28 hoog te noemen, ook tussen Amersfoort en Zwolle, en tussen Zwolle en Hoogeveen komen ze niet beneden de 50.000 voertuigen per etmaal, wat internationaal gezien behoorlijk hoge intensiteiten zijn voor niet-stedelijke snelwegen. De verkeersdruk neemt na knooppunt Lankhorst al sterk af, maar de snelweg wordt pas echt rustig na Hoogeveen, waar de intensiteiten beneden de 50.000 mvt/etmaal dalen. Het rustigste punt is de rondweg van Assen. Na de invoeging van de N34 nemen de intensiteiten weer toe, alhoewel ze geen problematische hoogten bereiken tot aan knooppunt Julianaplein.

Rijstrookconfiguratie

Van	Naar	Rijstroken	Opmerking	lengte	rijstrookkilometers
Utrecht	Rijnsweerd	2x2		1 km	4
Rijnsweerd	Maarn	2x3		14 km	84
Maarn	Hattemerbroek	2x2		65 km	260
Hattemerbroek	Zwolle-Zuid	2x4		4 km	32
Zwolle-Zuid	Ommen	2x2	+ plusstroken	7 km	28 (42)
Ommen	Lankhorst	2x3		16 km	96
Lankhorst	Julianaplein	2x2		80 km	320

Rijstrookkilometers

	rijstrookkilometers
Regulier	824 km
Spits	838 km

Wetenswaardigheden

Maximumsnelheid

Van	Naar	Vmax	Opmerkingen
Utrecht	De Uithof
De Uithof	Den Dolder		variabel 100
Den Dolder	Amersfoort-Zuid		variabel 120
Amersfoort-Zuid	Hoevelaken
Hoevelaken	Harderwijk-Zuid		variabel 120
Harderwijk-Zuid	Hattemerbroek
Hattemerbroek	Ommen		80 bij geopende plusstroken
Ommen	Lankhorst
Lankhorst	Hoogeveen
Hoogeveen	Fluitenberg		100 richting zuiden
Fluitenberg	Beilen
Beilen	Assen		variabel 120
Assen	Groningen-Zuid
Groningen-Zuid	Julianaplein

Wegdek

Eén van de opvallende zaken aan de A28 was het betonwegdek. In 1961 en 1962 werd het stuk tussen Harderwijk en Wezep in beton opgeleverd. De staat hiervan verslechterde na de jaren 80 sterk, en eind jaren 90 is dit met asfalt overlaagd. In 1985 en 1986 opende het deel tussen Den Dolder en Amersfoort eveneens in beton, als één van de laatste snelwegen die in beton werd uitgevoerd, nieuwere snelwegen zijn vrijwel altijd in asfalt uitgevoerd. Dit betonwegdek is in 2012 bij de verbreding door asfalt vervangen.

Een ander probleem op de A28 was het sterk golvende wegdek tussen Staphorst en Zwolle. Doordat de ondergrond langzaam verzakte begon het asfalt lange golven te vertonen. Begin jaren 2000 is dit wegdek vervangen, de problemen kwamen daarna niet meer terug. Ook de IJsselbrug bij Zwolle had te maken met sterk golvend wegdek, dit is eind jaren '90 verholpen. De IJsselbrug bij Deventer (A1) heeft dit probleem nog steeds.

Signalering

Tussen Utrecht en Nijkerk en tussen knooppunt Hattemerbroek en de afslag Ommen is signalering geplaatst. Ook is tussen Ommen en knooppunt Lankhorst in 2011 signalering geplaatst in combinatie met de verbreding naar 2x3 rijstroken.

Verlichting

De A28 tussen Utrecht en Amersfoort had oorspronkelijk lijnverlichting, maar verlichting is ten noorden van Nijkerk grotendeels afwezig, behalve door Zwolle. Bij de verbreding van de A28 tussen Zwolle en Meppel naar 2x3 rijstroken is hier geen verlichting toegepast. Dit is zeldzaam in Nederland: alleen op de A12 bij Arnhem is ook geen verlichting op een snelweg met 2x3 rijstroken. Het stuk tussen Hattemerbroek en Zwolle-Zuid heeft dimbare verlichting. Bij Knooppunt Lankhorst is in 2008 nog wel verlichting gekomen.

Afritnamen

De afritnamen van de A28 zijn regelmatig verwarrend of ongelukkig gekozen. De afrit Den Dolder bedient vooral het veel grotere Zeist en de afrit Maarn bedient vooral Amersfoort-Zuid. Een ander probleem speelt wat noordelijker. De afritten rond Harderwijk heten bijvoorbeeld Strand Horst, Ermelo en Lelystad, terwijl ze toch vooral Harderwijk bedienen. De afritten rond Nunspeet heten respectievelijk Elspeet en Epe, waardoor het voor kan komen dat in de verkeersinformatie gerept wordt over "een file op de A28 tussen Epe en Lelystad", wat voor de ter plaatse onbekende weggebruiker enigszins vreemd kan overkomen.

Bij Zwolle bestaat de afrit Ommen, terwijl deze in de eerste plaats het industrieterrein Hessenpoort bedient en pas een stuk verder Ommen. Soms wordt deze afrit ook Dalfsen genoemd. Afrit Fluitenberg geeft niet de suggestie dat hier vooral Hoogeveen mee bediend wordt. Verder noordelijker spelen deze problemen niet.

Gedeeltelijke aansluitingen

De A28 kent een aantal gedeeltelijke aansluitingen. De afrit Maarn is feitelijk maar een halve afrit, van en naar Utrecht, en de rest van de aansluiting is eigenlijk een naamloos knooppunt voor een vroegere tak van de A28 naar de Stichtse Rotonde.

De afrit Zwolle-Centrum bestaat uit twee aparte op- en afritten, die gescheiden worden door het Zwarte Water. Hetzelfde geldt voor de aansluiting Staphorst en de aansluiting Zuidwolde, die uit twee delen bestaat, die ruim 3 kilometer uit elkaar liggen.

De aansluiting Zuidlaren is enkel van en naar Groningen te berijden. Verkeer vanaf het zuiden richting de N34 moet van de N33 gebruik maken, of van de N386 door Tynaarlo.

Doelen op de bewegwijzering

Utrecht en Groningen zijn einddoelen in de vroegere bewegwijzeringssystematiek. Daarnaast worden Amersfoort, Zwolle en Assen prominent bewegwijzerd en in mindere mate Meppel en Hoogeveen. Hoek-om-doelen die wat eerder worden aangegeven (behalve bij de laatste afslag voor het knooppunt) zijn Apeldoorn en Emmen. In de toekomst zullen in de plaats van de einddoelen de steden Utrecht, Zwolle en Groningen als netwerkdoelen gaan fungeren, dit is op sommige knooppunten al ingevoerd, maar nog niet op continue basis over de gehele route.

Externe links

• Aanlegdossier A28
• Route-informatie A28

Foto's en Videos

• Fotopagina A28
• A28 Zwolle - Meppel 2x3
• A28 Meppel - Zwolle 2x3

Referenties

• Deur Drenthe: dossier A28
• Rapport van de commissie verkeersverbindingen Groningen - Drenthe - Twente, uitgeverij Van Gorcum, Assen 1953
• Structuurschema van belangrijke verkeersverbindingen in de provincie Drenthe 1967
• ing. G.A.M. v.d. Muyzenberg, Van karrespoor tot autoweg (in: Drenthe in de kaart gekeken - Grepen uit de geschiedenis van veen, water en wegen), uitgeverij Boom, Meppel 1976