Australië

Australia
Hoofdstad	Canberra
Oppervlakte	7.617.930 km²
Inwonertal	22.519.000
Lengte wegennet	353.331 km
Lengte snelwegennet	3.132 km
Eerste snelweg	1958
Benaming snelweg	Freeway
Verkeer rijdt	links
Nummerplaatcode	AUS

Australië is een land in Oceanië. Het land telt 22,5 miljoen inwoners en is circa 190 keer zo groot als Nederland. Australië is zo groot dat het vaak een continent op zichzelf genoemd wordt. De hoofdstad is Canberra, de grootste stad is Sydney.

Inleiding

Het Australische continent grenst aan de Indische Oceaan in het westen, de Zuidelijke Oceaan in het zuiden en de Pacifische Oceaan in het oosten. Het land meet 4.100 kilometer van oost naar west en 3.200 kilometer van noord naar zuid. Diverse eilanden behoren tot Australië, waarvan Tasmania het grootste is. Het zuidoosten van Australië is bergachtig, met het Great Dividing Range. Het binnenland van Australië bestaat uit droog gebied, de Outback genoemd. Het noordoosten is tropisch. Het land bestaat uit staten en een territorium; namelijk New South Wales, Queensland, Victoria, South Australia, Western Australia, Tasmania en het Northern Territory. Buurlanden zijn Indonesië naar het noordwesten, Papua Nieuw Guinea naar het noorden en Nieuw-Zeeland naar het zuidoosten.

Australië is een jong land en ontstond in 1901, toen het onafhankelijk werd van het Verenigd Koninkrijk. Tegenwoordig behoort het tot de meest ontwikkelde landen ter wereld. Het inwonertal groeit erg snel, en een groot deel van de bevolking is stedelijk, de grootste steden zijn Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth en Adelaide. De meeste staten hebben slechts één of twee grotere steden, de rest zijn kleine stadjes en dorpen. Veel staten hebben een zeer dunbevolkt binnenland.

Wegennet

zie ook Lijst van snelwegen in Australië.

De wegen in Australië zijn over het algemeen goed te noemen. Autosnelwegen en daarop lijkende wegen komen met name voor rondom de grote steden. Tussen de grote steden is de verkeersvraag maar dusdanig beperkt dat de routes maar zelden tot snelweg-standaard behoeven te worden uitgebouwd. De route tussen Sydney en Melbourne wordt op dit moment deels uitgebouwd tot volwaardige autosnelweg en deels tot expressweg van 2+2 rijstroken. De route tussen Sydney en Brisbane wordt grotendeels uitgebouwd tot expressweg van 2+2 stroken. De andere routes tussen de grote steden zijn doorgaans uitgebouwd als 2+1 alternerend of zelfs als eenvoudige tweestrooksweg.

Andere routes dan die tussen de grote steden zijn uitgebouwd als tweestrooksweg of minder. Naarmate men verder van de grote steden afkomt, zijn onverharde wegen nog zeer gebruikelijk. Voor sommige wegen is 4x4-wielaandrijving vereist.

Tolroutes komen voor rond een aantal grote steden. De wegen tussen de grote steden zijn tolvrij.

Verantwoordelijk voor de aanleg van wegen zijn de staten. De federale overheid heeft subsidie-programma's voor wegen van nationaal belang (Auslink, voorheen het National Highwayprogramma) en voor het aanpakken van plaatsen waar veel ongelukken gebeuren. De namen van de wegbeheerders in de verschillende staten zijn als volgt:

• New South Wales: Roads and Traffic Authority (RTA)
• Victoria: Vicroads
• South Australia: Transport SA
• Queensland: Department of Main Roads
• Western Australia: Department of Main Roads
• Tasmania: Department of Infrastructure, Energy and Resources
• Northern Territory: Department of Infrastructure, Planning and Environment
• Australian Capital Territory: Department of Roads and Stormwater

De overkoepelende federale organisatie heet DOTARS (Department of Transport and Regional Services).

Wegnummering

Hoewel individuele staten al oudere administratieve wegnummering gebruikten, is een eerste poging om tot nationale wegnummering te komen ondernomen in de jaren '50 van de twintigste eeuw. In die tijd is een systeem ontworpen van National Routes die ook op de bewegwijzering verschenen. Het systeem was gebaseerd op een grid, waarbij even nummers oost-west verliepen en oneven nummers noord-zuid. Uitzondering op de regel was Route 1, een route die het gehele land omcirkelt langs de kust. De even nummers in dit systeem liepen op van zuid naar noord, terwijl de oneven nummers opliepen van oost naar west.

Aanvullend op het systeem van National Routes begonnen individuele staten ook eigen wegnummers op de borden te zetten. Alle staten (uitgezonderd South Australia) hadden zogenaamde State Routes en rondom de grote steden werden belangrijke wegen bewegwijzerd als Metroad (voor metropolitan road). Hoewel er geen sprake was van nationale uniformering, zagen de routeschildjes er overal hetzelfde uit. State routes werden aangegeven met blauwe schildjes en daarop witte nummers. Metroads stonden op zeshoeken met punt naar boven met daarop in donkerblauw het nummer. Tasmania vormde de uitzondering op de regel. Dat maakte gebruik van een systeem van prefix + nummer dat in goudgeel op de borden kwam te staan.

In 1997 ondertekenden de wegbeheerders van alle staten en DOTARS een overeenkomst om wegen voortaan op een uniforme manier te gaan bewegwijzeren. Het oude systeem van National Routes werd verlaten ten gunste van een systeem van prefix + nummer. Aan het nummer zou niet langer te zien zijn of sprake was van een nationale weg of een state route. Wel zou aan de prefix te zien zijn wat voor kwaliteit de weg zou hebben. M staat voor snelwegen, A voor goed uitgebouwde doorgaande wegen en zo loopt de kwaliteit van de wegen af naar C.

Dit alfanumerieke systeem is nog niet in alle staten geïmplementeerd. Tasmania had het systeem van oudsher al, South Australia en Victoria volgden direct na 1997, maar New South Wales, Queensland en het Northern Territory implementeren maar mondjesmaat. Uit Western Australia en het Australian Capital Territory is nog helemaal niets vernomen over omnummering. Met andere woorden: Australië zit op dit moment met twee parallelle nummeringssystemen.

Waar het idee van het nieuwe systeem was om eenheid te brengen in de wegnummering, is de vraag legitiem of dat doel wel wordt bereikt. Individuele staten hebben het verlaten van het systeem van National Routes aangegrepen om hun eigen nummeringssysteem in te voeren. Dit heeft tot gevolg dat sommige staten nog enigszins vasthouden aan het oorspronkelijke nationale grid, maar andere staten een totaal ander plan trekken. Meer dan eens veranderen wegen tegenwoordig op de grens tussen staten van nummer. Alleen bij routes die binnen het oude National Highway-programma vielen, zijn staten verplicht met elkaar te overleggen om voor consistente grensoverschrijdende nummering te zorgen. En zelfs in die staten die het oorspronkelijke grid min of meer in stand gelaten hebben, passen de oude nummers feitelijk niet tussen de nieuwe; er lopen in die staten feitelijk twee grids door elkaar.

Mede door de onvolkomendheden in de wegennummering verwijzen Australiërs eigenlijk meestal naar hun wegen met de daaraan gegeven naam in plaats van het nummer. De namen van wegen staan ook op landkaarten en op de bewegwijzering prominent vermeld.

Staten en territoria

In onderstaand overzicht zijn alle wegen per staat of territorium opgenomen.

Bewegwijzering

Op het gebied van bewegwijzering geldt een nationale richtlijn, maar zijn verschillen zichtbaar tussen de individuele staten. De Australische bewegwijzering komt Amerikaans over:

• Gele borden met zwarte tekst of afbeelding voor waarschuwingen
• Witte en rode borden voor geboden en verboden
• Groene borden met witte letters voor verwijzingen naar plaatsen of stadsdelen
• Blauwe borden met witte letters of afbeeldingen voor voorzieningen
• Bruine borden met witte letters of afbeeldingen voor toeristische verwijzingen.

Het op Australische borden gebruikte lettertype is ook het Amerikaanse Interstate.

Externe links

• Ozroads