Autovía

Spaans Autopista- en Autovia-netwerk. Blauw: "Staats"wegen Oranje: Comunidad-wegen.

Een Autovía is de Spaanstalige variant op de autosnelweg. In Spanje betreft het een tolvrije snelweg, in andere Spaanstalige landen kunnen het ook andere soorten wegen betreffen, zoals tolwegen en hoofdwegen. De Spaanse tegenhanger van de Autovía is de Autopista, een snelweg met tol.

Inhoud

1 Autovía's in Spanje
- 1.1 Autosnelwegcategorien in Spanje
- 1.2 Geschiedenis
2 Autovía's in andere landen
3 Verder lezen

Autovía's in Spanje

Een Autovía in Spanje kenmerkt zich door 2 rijstroken per richting, een middenberm, vluchtstroken en ongelijkvloerse kruisingen met een verbod voor langzaam verkeer. Sommige oudere Autovía's in berggebieden zijn nog gedeeltelijk substandaard, wat zich het meest uit in het ontbreken van vluchtstroken en krappe afritten.

De Spaanse Wegenwet van 1988 maakte het mogelijk hoofdwegen over hetzelfde tracé te verdubbelen, en om te bouwen naar snelwegen. Deze verving de Wegenwet van 1974. De eerste Autovía's werden gevormd door de ombouw van de zes radiale snelwegen vanuit Madrid, de N-I tot en met N-VI, tegenwoordig de A-1 tot en met A-6.

Sinds de jaren 90 worden in Spanje op grote schaal hoofdwegen omgebouwd tot Autovía, en breidde het netwerk zich uit van een enkele duizenden kilometers Autopista tot meer dan 13.000 kilometer in december 2005 aan Autovía's en Autopista's. Sinds eind jaren 90 worden de oude radiale Autovía's opgewaardeerd of vervangen door snelwegen met modernere ontwerpeisen, en tegenwoordig zit er praktisch geen verschil meer tussen een Autopista en een Autovía.

De maximumsnelheid op een Autovía is 120 kilometer per uur. Doordat Spanje een zeer bergachtig land is, komen lagere maximumsnelheden zoals 80 of 100 kilometer per uur ook vaak voor, met name bij lange afdalingen of bochtige trajecten. De gemiddelde kostprijs van een Autovía is € 6 miljoen per kilometer.

Doordat veel Autovía's omgebouwde N-wegen zijn, is het voor veel dorpen de enige ontsluitingsroute. Daardoor hebben Autovía's veel meer afslagen dan Autopista's, die op nieuwe tracés zijn gebouwd. Veel afslagen op Autovía's zijn incompleet, en geven vaak alleen toegang van en naar één windrichting.

Een Autovía is op veel plekken bedoeld voor lokaal verkeer, en het aantal voorzieningen zoals rustplaatsen en tankstations is langs Autovía's doorgaans erg beperkt. De Autopista's zijn beter uitgerust voor het doorgaande verkeer.

Autosnelwegcategorien in Spanje

De Spaanse Autovía's zijn in 3 categorieën onderverdeeld:

Autovía's van de staat
Autovía's van de autonome comunidades
Autovía's van de provincies

Deze snelwegen hebben ook een verschillende prefix, zo hebben snelwegen van de staat een A-nummer bestaande uit 1 of 2 cijfers, snelwegen van de autonome comunidades een prefix met de afkorting van de comunidad met één, twee, drie of in sommige gevallen vier cijfers. Verder zijn er nog de snelwegen van de provincies, die een wegnummer met de afkorting van de provincie hebben. Er zijn hierdoor heel veel verschillende prefixes.

Elk van deze categorie snelwegen hebben doorgaans een andere functie, zo gaat het doorgaande verkeer over de nationale snelwegen, het regionale verkeer over de autonome snelwegen van de comunidades, en het lokale en stedelijke verkeer over de provinciale snelwegen.

Geschiedenis

Eerste generatie autovías

De eerste generatie autovías zijn autovías die voornamelijk in de jaren 80 en 90 zijn aangelegd. Deze hebben vaak een suboptimaal alignement, maar vervullen vaak wel een significante verkeersfunctie. Een groot deel van de eerste generatie autovías zijn omgebouwde carreteras nacionales, waarbij vaak alleen een tweede rijbaan is aangelegd en de weg ongelijkvloers is gemaakt, voor zover dit nog niet het geval was. Dit leidde tot een groot aantal knelpunten gezien de huidige ontwerpeisen. Deze oude autovías betreffen voornamelijk de radialen van Madrid (A-1 t/m A-6) en een aantal routes in voornamelijk de regio's Andalucía, Murcia en Valenciana. Opgemerkt dient te worden dat niet alle autovías uit deze tijd substandaard zijn aangelegd, met name in de bergachtige gebieden zoals in Galicia, Cantabria en País Vasco betrof het wel degelijk een volledig nieuw tracé, aangezien de bochtige N-wegen zich niet leenden voor de ombouw tot autovía.

Nieuwe autovías

Vanaf ongeveer het jaar 2000 werden er in Spanje op grote schaal autovías aangelegd. Deze hadden niet meer de substandaard kenmerken van de eerste generatie autovías en hebben dan ook alle kenmerken van een autopista, afgezien van het feit dat de autovías meer aansluitingen hebben en tolvrij zijn. Deze wegen hebben bijna allemaal een ontwerpsnelheid van 120 km/h, en eventueel 100 km/h op bergachtige trajecten. Ongeveer 80 procent van de Spaanse autovías is volgens moderne ontwerpeisen aangelegd, en vanaf 2010 worden de meeste eerste generatie autovías opgewaardeerd naar moderne ontwerpeisen. Daarmee blijft een beperkt aantal verouderde autovías over, voornamelijk wegen met enkel een regionale functie, meestal in het beheer van een comunidad of provincie.

Sommige nieuwe generatie autovías zijn net zoals de eerste generatie autovías over de oude N-wegen aangelegd. Het verschil daarbij is dat hier wel sprake is van een volledige nieuwbouw, enkel het tracé wordt dan nog gebruikt om op grondverwerving te besparen. Dit gaat in grote delen van Spanje, met name op de Meseta, niet ten koste van de ontwerpeisen, omdat deze wegen vaak al een zeer optimaal alignement hadden.

Ontwikkeling

Het snelwegennet groeit sinds de jaren 90 gestaag. Het overgrote deel van de nieuwe snelwegen in Spanje zijn als autovías aangelegd. Tussen 1994 en 2010 groeide het autopista-net van 2.023 kilometer naar 2.991 kilometer, terwijl het autovía-net in die tijd van 4.474 kilometer naar 11.271 kilometer groeide.

Autovía's in andere landen

De meeste Latijns-Amerikaanse landen geven voorkeur aan de oude naam "Autopista". Colombia gebruikt ook wel de naam "Autovía" voor "Carreteras de doble calzada", wegen met 2 rijbanen. Dit zijn vaak hoofdwegen met 2x2 rijstroken, maar regelmatig met gelijkvloerse kruisingen.