Cantileverbrug
Een cantileverbrug is een brugtype waarbij de brug met zogenaamde uitkragende liggers vanuit de brugpijler naar het midden van de overspanning reikt en daar de uitkragende ligger vanaf de brugpijler aan de andere zijde ontmoet. Het brugtype is symmetrisch, en het middelpunt van beide delen bevindt zich ter hoogte van een brugpijler voor het evenwicht. Dit brugtype wordt in Europa weinig gebruikt (met name de stalen versie niet), maar is in Noord-Amerika zeer gangbaar voor grotere overspanningen. De oudere zijn vaak in staal uitgevoerd, maar ook beton is goed mogelijk. Een variant is waarbij de twee uitkragende liggers elkaar niet direct ontmoeten maar er nog een tussenoverspanning in zit, bijvoorbeeld een vakwerkbrug of een boogbrug. Door de constructievorm heeft een cantileverbrug veel weg van een vakwerkbrug. Een cantileverbrug kan uit vele overspanningen bestaan. Dit brugtype is in Nederland zeldzaam, en komt sporadisch in de betonvorm voor, zoals de Jan Blankenbrug bij Vianen. De in 1919 opengestelde Quebec Bridge (Pont de Québec) is met 549 meter centrale overspanning de grootste cantileverbrug ter wereld.
Inhoud |
Kenmerken
Cantileverbruggen kunnen zowel als stalen brug als betonnen brug worden gebouwd. Betonnen cantileverbruggen worden vaak volgens de vrije uitbouwmethode aangelegd en zijn feitelijk ook kokerbruggen. Ze worden gebouwd vanaf de brugpijlers in beide richtingen tegelijkertijd om het evenwicht van de constructie te bewaren. Betonnen cantileverbruggen hebben geen opbouw, enkel een betonnen rijdek. Stalen cantileverbruggen hebben juist vaak een opbouw van een vakwerkbrug. Cantileverbruggen hebben vaak een overspanning tussen 100 en 500 meter. In Nederland komen geen overspanningen van meer dan 200 meter voor, in het buitenland wel.
Geschiedenis
Stalen cantilever vakwerkbruggen waren vanaf de jaren '20 de voornaamste manier om grote overspanningen mogelijk te maken zonder veel brugpijlers in een rivier te bouwen. Ze werden dan ook veel toegepast in de Verenigde Staten om grote rivieren als de Mississippi, Missouri en Ohio te overspannen. Bijna alle Interstate Highways uit de jaren '50 tot '70 die een grote rivier overspannen doen dat via een stalen cantilever vakwerkbrug.
Vanaf de jaren '80 kwamen nieuwe technieken zodat betonnen cantileverbruggen ook mogelijk waren voor grotere overspanningen. Echter dit veroorzaakte wel een verschuiving van cantileverbruggen naar tuibruggen, omdat deze in die tijd vergelijkbare overspanningen konden maken. Sinds 2000 worden steeds grotere overspanningen met tuibruggen mogelijk, zodat stalen cantilever vakwerkbruggen zelden nog toegepast worden. Betonnen cantileverbruggen worden nog wel toegepast, maar vaak niet voor erg grote overspanningen.
In andere talen
- Deens (Dansk): Cantileverbro
- Duits (Deutsch): Gerberträger
- Engels (English): Cantilever Bridge
- Frans (Français): Pont à poutres cantilever
- Spaans (Español): Puente en ménsula
