Coentunnel

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Coentunnel
NLA010.svg
Coentunnel map.png
Tweede Coentunnel 23-10-2012.jpg
Kruist Noordzeekanaal
Lengte 587 meter
Openstelling 1966 / 2013
Intensiteit 110.000 mvt/etmaal
Tunnelcategorie C
Locatie kaart

De Coentunnel is een tunnel in Nederland, gelegen in de provincie Noord-Holland. Door de Coentunnel loopt de A10, de ring van Amsterdam. De tunnel ligt in het knooppunt Coenplein in het noordwesten van de stad en loopt onder het Noordzeekanaal door. De Coentunnel is tolvrij.

Inhoud

Naamgeving

De tunnel is vernoemd naar Jan Pieterszoon Coen (1587 - 1629), een officier van de VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) en kolonisator van het huidige Indonesië. Het knooppunt Coenplein, de Coenbrug in de A8 en de nabijgelegen Coenhaven zijn ook naar deze officier vernoemd.

Kenmerken

De Coentunnel is in totaal 1.283 meter lang, waarvan de gesloten delen 587 (west) en 763 meter (oost) lang zijn. De tunnel bestaat uit vier buizen, van west naar oost met 1, 2, 2 en 3 rijstroken. De 3e buis vanaf de westkant gezien is een wisselbaan. De oostelijkste buis heeft 4 rijstroken, maar de linkerrijstrook hiervan opent alleen als de wisselbuis vanwege een incident afgesloten is. De tunnel ligt maximaal 22 meter beneden NAP. Door de tunnel loopt de A10, tevens het oudste deel van de ringweg. De Coentunnel ligt in industrieel gebied, met vlakbij een grote electriciteitscentrale. Dit is het westelijk havengebied van Amsterdam. Ten noorden van de tunnel liggen het knooppunt Coenplein en de afrit naar de S118. Ten zuiden van de Coentunnel ligt de afrit naar de S101 en het andere deel van het knooppunt Coenplein. In 2010 reden dagelijks circa 110.000 voertuigen door de Coentunnel.[1]

Geschiedenis

Voordat de Coentunnel werd gebouwd waren er geen vaste oeververbindingen in Amsterdam. Het verkeer ging via de veerpont bij de toenmalige Hembrug. In 1959 verwerkte deze pont dagelijks 5.800 voertuigen en lange wachttijden waren geen uitzondering. Daarom werd besloten om een tunnel aan te leggen. De tunnel is gebouwd volgens de reguliere afzinkmethode. De tunnelelementen zijn ter plekke gebouwd, in een bouwdok aan de noordzijde van het Noordzeekanaal in Amsterdam. Er werden zes elementen van elk 90 meter lang gebouwd. De elementen zijn 23,90 meter breed en 7,84 meter hoog. De bouw van de tunnel had in 1961 moeten beginnen en werd dat jaar ook aanbesteed, maar vanwege een schroothandel die nog verplaatst moest worden begon de bouw aan de zuidkant pas een jaar later, in 1962. Het eerste element werd op 20 maart 1965 afgezonken, het laatste element op 6 juli hetzelfde jaar. Het afzinken van de elementen duurde veelal slechts 20 uur, zodat de hinder voor de scheepvaart minimaal was.[2]

De Coentunnel is op 21 juni 1966 opengesteld door koningin Juliana. De bouw kostte destijds 45 miljoen gulden. Dit was tevens het eerste deel van de ringweg A10 dat is opengesteld. De Coentunnel was de tweede na-oorlogse snelwegtunnel, na de Velsertunnel.

Tweede Coentunnel

De oostbuis van de Tweede Coentunnel.
De tweestrooks wisselbuis van de Tweede Coentunnel.

De Coentunnel was al decennia ernstig overbelast en niet gebouwd op de huidige verkeersvraag. Filevorming voor de Coentunnel sloeg vanuit het noorden terug op de A8 en A7. Tussen 2009 en 2013 is daarom een tweede tunnel gebouwd, die uit twee nieuwe buizen bestaat. Deze tunnel is ten oosten van de bestaande tunnel gerealiseerd. De nieuwe tunnel kent een buis met twee wisselstroken en een buis met 3 rijstroken en een vluchtstrook (feitelijk 4 rijstroken, de linkerrijstrook is permanent afgesloten behoudens bij incidenten). De rijstroken zijn alle 3,25 meter breed. Nadat de nieuwe tunnel op 13 mei 2013 opengesteld was is de oude buis gerenoveerd, waarbij in de oostelijke bestaande buis één rijstrook is omgebouwd tot vluchtstrook. Op 21 juli 2014 is de volledige capaciteit beschikbaar gekomen.[3] Het aantal rijstroken is uitgebreid van 4 naar 8 en in de spitsrichting zijn geen 2, maar 5 rijstroken beschikbaar.[4] In 2020 zullen dagelijks 191.000 voertuigen van de Coentunnel gebruikmaken. De bouw van de Tweede Coentunnel zelf kostte € 500 miljoen.[5] De tunnel werd op 13 mei 2013 voor het verkeer geopend; de bestuurlijke opening door minister Schultz voltrok zich op 16 mei 2013.[6]

Westrandweg

Alleen de Tweede Coentunnel was niet voldoende omdat de A10-west met 2x3 rijstroken al significant overbelast was. Een verdere toename van het verkeer ten gevolge van ruimtelijke ontwikkelingen zou de congestie fors verergeren. Omdat de A10-west door dichtbebouwd gebied loopt en moeilijk uit te breiden is, is de Westrandweg gebouwd, een onderdeel van de A5, die vanaf knooppunt Raasdorp naar de Coentunnel loopt. In het westelijk havengebied loopt deze weg verhoogd op een viaduct, de langste in zijn soort van Nederland. Er is geen echte knooppuntstructuur ten zuiden van de Coentunnel; men kan alleen van Schiphol naar Zaandam vice versa. Op die manier worden de doorgaande en lokale verkeersstromen bij het knooppunt Coenplein al gesplitst. De Westrandweg heeft 2x2 rijstroken. De verwachting is dat circa 90.000 voertuigen van de Westrandweg gebruik gaan maken in 2020. Hierdoor zal de intensiteit op de A10-west lager uitvallen dan nu.

De aanleg van de Tweede Coentunnel, de renovatie van de bestaande Coentunnel, de aanleg van de 10 kilometer lange Westrandweg, de aanpassing van het knooppunt Coenplein en de verbreding van de A8 en een deel van de A10-west kosten tezamen € 2.016 miljoen.

Toekomst

Benutting capaciteit

Sinds opening van beide tunnels in 2014 is er reservecapaciteit beschikbaar voor 2 extra rijstroken. In combinatie met de verbreding van de aansluitende A8 naar 2x6 rijstroken zal deze reservecapaciteit benut worden, zodat er maximaal 6 rijstroken in de spitsrichting en 4 rijstroken in de tegenspitsrichting zijn. Oorspronkelijk was deze benutting onderdeel van het programma "Beter Benutten", maar verkeerskundig gezien is de extra capaciteit niet noodzakelijk voor 2020. Daarom wordt dit tegelijk uitgevoerd met de verbreding van de A8 naar 2x6 rijstroken, vanaf circa 2023.[7]

Verkeersintensiteiten

De Coentunnel in 1988.

Voor uitbreiding reden in 2010 op een gemiddelde werkdag 108.900 voertuigen door de Coentunnel. Op drukke dagen reden gemiddeld zelfs 118.000 voertuigen door de tunnel, wat het tot de drukste snelweg met 2x2 rijstroken van Nederland maakte. Tevens had de Coentunnel één van de hoogste uurintensiteiten per rijstrook van Europa, tot wel 4.500 voertuigen per richting per uur.[8]

Referenties

  1. MTR+ wegwerk
  2. Tunnels in the Netherlands | scribd.com
  3. Planning en aanpak | rws.nl
  4. brochure tweede Coentunnel en Westrandweg
  5. Tweede Coentunnel - Westrandweg - Halfweg: Aanbesteding | infrasite.nl
  6. Schultz opent groot en bijzonder infraproject Tweede Coentunnel/Westrandweg | rijksoverheid.nl
  7. Uitvoeringsagenda Aanpak Noordkant Amsterdam | rijksoverheid.nl
  8. MTR+
Bruggen en tunnels in de regio Amsterdam

Tunnel Amsterdam-ZuidoostAmsterdamsebrugCoentunnelIJtunnelKeizer KareltunnelMuiderbrugTweede MuiderbrugPiet HeintunnelRozenoordbrugSchellingwouderbrugSchinkelbrugSchipholtunnelUyllanderbrugVelsertunnelWaterwolftunnelWeesperbrugWijkertunnelZeeburgerbrugZeeburgertunnelTunnel Zuidas