Finland

Suomi
Hoofdstad	Helsinki
Oppervlakte	338.424 km²
Inwonertal	5.348.000
Lengte wegennet	78.168 km
Lengte snelwegennet	751 km
Eerste snelweg	1962
Benaming snelweg	Moottoritie
Verkeer rijdt	rechts
Nummerplaatcode	FIN

Finland (Suomi) is een land in Noord-Europa. Het land telt ruim 5,3 miljoen inwoners en de hoofdstad is Helsinki.

Inleiding

Finland ligt in het noorden van Europa, aan de Botnische Golf en de Finse Golf. Het land grenst in het noorden aan Zweden en Noorwegen en in het oosten aan Rusland. Het land meet ruim 1.100 kilometer van noord naar zuid en maximaal 525 kilometer van oost naar west. De hoofdstad Helsinki ligt centraal aan de zuidkust. Andere grote steden zijn Turku, Tampere en Oulu. Het land is bezaaid met grote en kleine meren, met name in het zuidoosten vormen die een groot merenstelsel wat tot in Rusland doorloopt. Het land wordt daarom ook wel het "Land van Duizend Meren" genoemd. Het grootste gedeelte van het land is vrij vlak, alleen in het noorden langs de grens met Noorwegen is het land wat bergachtiger. Het hoogste punt is de Halti met 1.324 meter. Ondanks dat er veel water is in Finland, zijn er weinig grote rivieren. Belangrijkere rivieren zijn de Tornionjoki en Kemijoki in het noorden.

Wegennet

Autosnelwegen

zie ook Moottoritie

Finland heeft een beperkt netwerk van snelwegen, die Moottoritiet heten, waarbij er 4 langere radiale snelwegen vanuit Helsinki zijn naar Turku, Tampere, Heinola en richting de Russische grens. Daarnaast liggen er rond de grootste steden een aantal kortere snelwegen, zoals bij Oulu, Vaasa, Imatra en Kuopio. Tevens heeft Finland de noordelijkste snelweg ter wereld, de Valtatie 29 tussen Kemi en Tornio. Het snelwegennet wordt op beperkte schaal uitgebreid, met name omdat de verkeersintensiteiten laag zijn. Veelal worden wegen vanaf 15.000 voertuigen per etmaal verbreed naar autosnelweg. De prioriteit ligt momenteel bij de aanleg van de Valtatie 7 naar de grens met Rusland. Rondom Helsinki liggen 3 ringwegen, de Kehä I t/m III, alhoewel Kehä II amper een ring is. Deze zijn (nog) niet geclassificieerd als Moottoritie.

Hoofdwegen

Finland heeft een hoofdwegennet dat bestaat uit primaire hoofdwegen (Valtatie) met de nummers 1 t/m 39 en de Kantatie als secundaire hoofdwegen. Deze verbinden alle grotere steden in het land, maar met name in het oosten en noorden is het hoofdwegennet beperkt.

De autonome regio Åland heeft een hoofdwegennet dat bestaat uit vier Valtatiet met de nummers 1 t/m 4 en één Kantatie met het nummer 40. Alle vijf de hoofdwegen vormen verbindingen op de hoofdeilanden in de buurt van de hoofdplaats Mariehamn. Åland kent een apart nummeringssysteem.

Hoofdwegen op Åland (Ahvenanmaa)
Valtatiet: Kantatie:

Bewegwijzering

Zie ook Bewegwijzering in Finland.

De bewegwijzering op wegen is met groene borden met witte hoofdletters. De hoofdwegen hebben een nummer zonder prefix in een rood vlak. Op andere wegen worden blauwe borden met witte hoofdletters gebruikt. In het westen van Finland zijn de borden tweetalig; Fins en Zweeds. Dit wil nog wel eens voor rommelige bewegwijzering zorgen.

Wegnummering

Er zijn vier klasses wegnummers, één, twee, drie en viercijferige wegen. De ééncijferige wegen zijn nationale hoofdwegen en hebben een wit nummer in een rood vlak zonder prefix. Tweecijferige wegen vullen het hoofdwegennet aan en hebben zwarte letters in een geel vlak zonder prefix. Secundaire wegen hebben drie cijfers met zwarte letters in een wit vlak zonder prefix. Onbelangrijke wegen hebben een viercijferig wegnummer met witte letters in een blauw vlak zonder prefix. Een nationale hoofdweg heet een Valtatie.

Wegen op Åland hebben een apart nummeringssyteem. De valtatiet hebben de nummers 1 t/m 29. Kantatie zijn de tweede klasse met de nummers 40 t/m 98. Een Seututie is een secundair weg met de nummers 100 t/m 971. Een Yhdystie is een lokale weg met de nummers 1000 t/m 9999. Een Paikallistie zijn vaak semi-verharde boswegen met de nummers 11000 t/m 19999. Er zijn nog meer wegklasses, oplopend tot het nummer 99999.

Geschiedenis

In 1920 werd de bevoegdheid over de wegen overgedragen van de gemeenten naar de Finse nationale overheid. In de jaren 30 was duidelijk dat de toename van het wegverkeer een goede wegnummering noodzakelijk maakte. In 1938 werd voor het eerst wegnummering ingevoerd, die sindsdien relatief weinig aangepast is. In 1938 waren er 21 genummerde valtatiet (1 t/m 21) en 31 kantatiet (51 t/m 82). De nummers 1 t/m 15 verliepen radiaal vanuit de grote steden; 1 t/m 7 vanuit Helsinki, 8 t/m 10 vanuit Turku, 11/12 vanuit Tampere en 13 t/m 15 vanuit Vyborg. Karelië werd na de tweede wereldoorlog bezet door Rusland, en is sindsdien nooit meer terug naar Finland gegaan, waaronder de stad Vyborg. Een aantal Finse genummerde wegen kwamen daarmee in Rusland te liggen, met name de nummers 15, 61-64 en 72/73. Een aantal andere routes werd ingekort tot de nieuwe grens.

Finland was relatief weinig geindustrialiseerd, en voor de jaren 50 waren nog heel veel wegen onverhard. Tussen de jaren 50 en 70 is het Finse wegennet uitgebreid gemoderniseerd. Veel wegen kregen deels nieuwe tracé's, maar de basisnummering werd feitelijk nauwelijks veranderd. Er zijn slechts een paar totaal nieuwe routes aan het systeem toegevoegd, zoals de Valtatie 22 van Oulu naar Kajaani en de Valtatie 23 van Pori naar Joensuu. Sinds de jaren 70 is het systeem uitgebreid met nummers tot en met de Valtatie 29. De nummers Valtatie 30 t/m Valtatie 39 zijn gereserveerd voor toekomstige routes, maar het is onwaarschijnlijk dat deze nog ooit gebruikt zullen worden.

In de jaren 60 werd weer een nieuwe laag van regionale en lokale wegen toegevoged, met drie, vier en vijf-cijferige wegnummers. De nummers boven de 1000 worden slechts beperkt, en boven 10000 nooit aangegeven. In 1965 werden E-nummers in Finland ingevoerd. Dit waren destijds de E4, E78, E79 en E80. In de jaren 80 is het E-systeem veranderd, en in 1992 zijn de E-nummers in Finland gewijzigd. In de jaren 70 is een test gedaan met M-nummers, waarbij alleen de M4 en M7 ooit zijn ingevoerd. Dit experiment was echter geen succes, en de wegen zijn weer omgenummerd naar hun oude routes 140 en 170.

In de jaren 90 werd een serie seututie opgewaardeerd naar kantatie, waarbij een aantal nieuwe tweecijferige nummers in gebruik werden genomen. Dit waren deels lagere nummers zoals 43 en 44 en deels nummers die na 1945 in Rusland kwamen, zoals 63 en 65.

Verkeersveiligheid

In 2010 vielen 51 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in Finland, een daling van 36 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de veiligere landen van de Europese Unie, alhoewel het wel relatief ver achterloopt ten opzichte van andere Scandinavische landen. In 2012 vielen 48 doden per 1 miljoen inwoners in Finland, dat daarmee een lager aantal verkeersdoden dan gemiddeld in de EU heeft.

Referenties

Wegen van Europa

Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgarije • Cyprus • Denemarken • Duitsland • Estland • Finland • Frankrijk • Georgië • Griekenland • Hongarije • Ierland • IJsland • Italië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtenstein • Litouwen • Luxemburg • Macedonië • Malta • Moldavië • Montenegro • Nederland • Noorwegen • Oekraïne • Oostenrijk • Polen • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovenië • Slowakije • Spanje • Tsjechië • Turkije • Vaticaanstad • Verenigd Koninkrijk • Wit-Rusland • Zweden • Zwitserland in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden