Verenigd Koninkrijk

United Kingdom
Hoofdstad	London
Oppervlakte	244.820 km²
Inwonertal	61.113.000
Lengte wegennet	398.350 km
Lengte snelwegennet	3.236 km
Eerste snelweg	1958
Benaming snelweg	Motorway
Verkeer rijdt	links
Nummerplaatcode	GB

Het Verenigd Koninkrijk is een land in West-Europa. Het land ligt op een aantal eilanden in de Atlantische Oceaan. Het land is bijna 6 keer zo groot als Nederland en telt 61 miljoen inwoners. De hoofdstad is London.

Inleiding

Het Verenigd Koninkrijk ligt in het westen van Europa, op een eilandengroep. Het land heeft één landgrens met een ander land, namelijk Ierland. Er zijn zeegrenzen met bijvoorbeeld Frankrijk en Nederland. Het land bestaat uit 4 entiteiten, die een "country" genoemd worden, maar niet als volledig onafhankelijke landen beschouwd worden, alhoewel ze soms verregaande autonomie hebben. Dit zijn Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland. Vaak worden deze 4 countries gezien als 4 landen in 1 land. Het Verenigd Koninkrijk heeft ook een flink aantal overzeese gebiedsdelen, waarvan de meesten kleine eilandjes zijn. Gibraltar is het enige overzeese gebiedsdeel met een landgrens met een ander land, namelijk Spanje. Daarnaast heeft het land nog twee gebieden op Cyprus waar het de controle heeft.

Het Verenigd Koninkrijk is grotendeels vlak tot heuvelachtig in Engeland, bergachtig in Wales en Schotland en glooiend in Noord-Ierland. Er zijn weinig grote rivieren, de bekendste is de Thames die door London stroomt. Het hoogste punt is de Ben Nevis met 1.344 meter hoogte.

De hoofdstad London ligt in het zuidoosten van het land en heeft een agglomeratie van 10 miljoen inwoners. Andere grote steden zijn Birmingham, Manchester, Liverpool, Glasgow, Leeds, Sheffield en Edinburgh. Er zijn talloze grote steden in het land, met name aan de kust. In het Verenigd Koninkrijk wordt British English gesproken, waarbij de schrijfstijl nogal eens afwijkt van het American English.

Wegennet

Motorways

zie ook Motorway voor het hoofdartikel en Lijst van motorways in het Verenigd Koninkrijk.

Het snelwegennet van het Verenigd Koninkrijk is vrij klein, met circa 3.200 kilometer autosnelweg, fors lager dan in andere grote Europese landen. De snelwegen tellen vrijwel allemaal 2x3 rijstroken of meer, en zijn bijzonder druk, met lange-afstandssnelwegen die consistent verkeersintensiteiten van meer dan 100.000 voertuigen per etmaal hebben. De M25 vormt een 188 kilometer lange ringweg om de hoofdstad London, met daar vanuit een radiaal netwerk van autosnelwegen. Ook in de regio Birmingham, Manchester-Liverpool en Leeds-Sheffield liggen grotere netwerken van autosnelwegen. Schotland, Noord-Ierland en Wales hebben een beperkter snelwegennet. In het noorden van Schotland liggen in het geheel geen snelwegen, evenals in het grootste deel van Wales.

A-roads

Naast de Motorways is er een vrij omvangrijk netwerk van dual carriageways, A-wegen die vaak over grotere afstanden 2x2 rijstroken tellen, maar gekenmerkt worden door rotondes en het ontbreken van vluchtstroken, en kunnen derhalve niet als snelweg worden beschouwd. A-wegen die wel als autosnelweg zijn geclassificeerd krijgen de suffix (M), bijvoorbeeld A1 (M). Met name in het oosten van het Verenigd Koninkrijk liggen veel 2x2 A-wegen.

Er was per 1 januari 2013 circa 2.780 kilometer dual carriageway met minimaal 2x2 rijstroken én ongelijkvloerse kruisingen in het Verenigd Koninkrijk.

B & C-roads

Het secundaire wegennet bestaat uit B- en C-wegen, die doorgaans alleen een interlokale functie hebben. Ze zijn soms hoogwaardig uitgebouwd, maar meestal betreft het enkelbaans wegen.

Europese wegen

Alhoewel het Verenigd Koninkrijk onderdeel is van UNECE, die de Europese wegen regelt, worden de E-wegen in het Verenigd Koninkrijk nergens bewegwijzerd. Ze zijn dus puur administratief en onbekend onder de bevolking.

Geschiedenis

Voorgeschiedenis

In 1920 werd het wegenfonds opgericht, dat gefinancierd werd door een accijns op voertuigen. Het verkeer begon in de jaren 20 toe te nemen, maar het wegennet was vaak in slechte staat. Na de Eerste Wereldoorlog was de werkloosheid hoog, waarop in de jaren 20 twee maal een programma werd uitgevoerd om de werkloosheid te verlagen door middel van wegenbouw. Tegen 1935 waren 800 kilometer aan bypasses opengesteld, ongeveer de helft van het beoogde aantal bypasses. In 1934 werd de eerste hoogwaardige interstedelijke weg opgeleverd met een scheiding van snel- en langzaam verkeer bij Liverpool. Gedurende de jaren 30 werden de eerste plannen opgesteld voor een snelwegennet, en de toenmalige minister van transport bezocht Duitsland om te kijken bij de bouw van de Autobahn. De start van de bouw van de snelwegen werd door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog echter vertraagd. Gedurende de oorlog werden opnieuw plannen gemaakt voor een landelijk snelwegennet. In 1949 werd hiervoor speciale wetgeving doorgevoerd die het verkrijgen van een right of way mogelijk maakte.

Eerste snelwegen

De eerste snelweg van het Verenigd Koninkrijk was de Preston Bypass in 1958, tegenwoordig onderdeel van de M6. Het Verenigd Koninkrijk was hiermee één van de laatste west-Europese landen die zijn eerste autosnelweg bouwde, Nederland en Duitsland waren ruim 20 jaar eerder. De eerste lange-afstandssnelweg die opende was de M1 tussen London en Rugby. De eerste snelwegen waren uniek omdat ze direct vanaf de opening 2x3 rijstroken telden, indertijd voor verkeersintensiteiten van amper 20.000 voertuigen per etmaal. Het bouwen van snelwegen met 2x3 rijstroken bleek een ontwerpstandaard te worden. In 1962 opende de eerste snelweg in Noord-Ierland, de M1.

Highway revolts

Begin jaren 60 werden plannen gemaakt voor stedelijke snelwegen, omdat verwacht werd dat het verkeer explosief zou toenemen en de bereikbaarheid van steden sterk zou verslechteren. Een verslechterde bereikbaarheid, werd geredeneerd, zou de Britse concurrentiepositie benadelen. In 1966 werden de ontwerpstandaarden aangepast om kosten te besparen, door bermen te versmallen en de redresseerstrook langs de middenberm te verwijderen. Dit zou circa 22.000 pond per mijl schelen. Gedurende de jaren 60 werden massaal snelwegen aangelegd, een bouwschema vergelijkbaar met dat in Nederland. In 1972 was de eerste 1.000 mijl (1.609 km) aan autosnelwegen opgeleverd. Lange-afstandssnelwegen werden gedurende de jaren 70 gewoon doorgebouwd, maar de geplande aanleg van stedelijke snelwegen riep regelmatig weerstand vanuit de lokale bevolking op, vergelijkbaar met de Freeway revolts in de Verenigde Staten. Als gevolg van deze weerstand werd serie van 5 ringwegen om de hoofdstad London afgeblazen. Eind jaren 70 nam het bouwtempo sterk af, mede door de oliecrises en een periode die bekend stond als "the troubles", het Noord-Ierse conflict.

Stagnatie

De regering van Margareth Thatcher in 1979 nam een meer pro-wegenpositie aan, en werden diverse snelwegen verbreed en de M25 rond London voltooid. Tussen 1985 en 1995 nam het wegennet met 24.000 mijl toe, maar het snelwegennet groeide niet zo snel. In 1994 werd door de recessie een flink aantal wegenprojecten geschrapt. De aanleg van de M3 werd fors vertraagd onder druk van hevige protesten. Mede door de extra inpassingseisen stegen de kosten van de snelwegbouw met 50 - 100%, waardoor de overheid minder ruimte kreeg om nieuwe wegen te bouwen, of bestaande te verbreden. De laatste nieuwe snelweg van het Verenigd Koninkrijk was de M3 in Noord-Ierland in 1994. In 1996 was het snelwegennet 2.000 mijl (3.200 kilometer) lang, gezien de bevolkingsdichtheid van het land bijzonder weinig vergeleken met landen als Frankrijk, Duitsland of Italië. Nadat Labour aan de macht kwam in 1997 werden vrijwel alle nog bestaande plannen afgeblazen. Tussen 1980 en 2005 nam het verkeer met 80% toe, terwijl de wegcapaciteit met slechts 10% toenam.

Ontwikkeling snelwegennet

Motorway openingen in het Verenigd Koninkrijk

Ontwikkeling snelwegennet in het Verenigd Koninkrijk

Tol

Het Britse (snel)wegennet is in principe tolvrij, maar voor enkele oeververbindingen wordt wel tol gevraagd, evenals de M6 Toll bij Birmingham. De wegen in het Verenigd Koninkrijk worden betaald uit belastingen als brandstofaccijns en wegenbelasting.

Maximumsnelheden

Sinds 1965 geldt in het Verenigd Koninkrijk een maximumsnelheid van 70 mph (113 km/h) op autosnelwegen. Daarvoor was er geen algemene snelheidslimiet. Eind 1973 en 1974 was een maximumsnelheid van 50 mph (80 km/h) van kracht op autosnelwegen in verband met de oliecrisis. Sinds 1991 geldt 20 mph (32 km/uur) op woonstraten.

	Bebouwde kom	Buiten de kom	dual carriageway	Motorway
Auto's en motoren	30 mph (48 km/h)	60 mph (97 km/h)	70 mph (113 km/h)	70 mph (113 km/h)
Auto's met aanhanger	30 mph (48 km/h)	50 mph (80 km/h)	60 mph (97 km/h)	60 mph (97 km/)
Bussen, vrachtwagens tot 7.5 ton	30 mph (48 km/h)	50 mph (80 km/h)	60 mph (97 km/h)	70 mph (113 km/h)
Vrachtwagens boven 7.5 ton	30 mph (48 km/h)	40 mph (64 km/h)	50 mph (80 km/h)	60 mph (97 km/h)

In vergelijking met de rest van Europa is de maximumsnelheid op autosnelwegen behoorlijk laag. Buiten de bebouwde kom geldt echter 97 km/uur, behoorlijk hoog. Zware vrachtwagens mogen in het Verenigd Koninkrijk 97 km/uur op snelwegen, de hoogste van Europa.

Verkeersintensiteiten

Over het algemeen zijn de verkeersintensiteiten hoog, ook buiten de steden. De hoofdassen zijn echter allemaal met minimaal 2x3 rijstroken uitgebouwd, en veelal adequaat om de verkeersintensiteiten op te vangen. In en rond de grote steden zijn de intensiteiten niet bijzonder hoog, omdat motorways vaak niet het centrum bedienen en vaak vrij ver buiten de stedelijke kernen lopen, en duidelijk zijn gebouwd voor het doorgaande verkeer. De hoogste intensiteit is 210.000 voertuigen per etmaal op de M25 aan de westkant van London. De meeste andere plekken overschrijden zelden de 150.000 mvt/etmaal.

Bewegwijzering

Bewegwijzering op een Primary Route.

De bewegwijzering in het land wijkt op bepaalde punten af van de rest van Europa, in de eerste plaats omdat men links rijdt en de borden daar dus op ingericht zijn, en E-nummers worden niet aangegeven. In Wales wordt ook het Welsh aangegeven, doorgaans in een iets afwijkende kleur, waardoor alle doelen dus twee maal op de bewegwijzering staan. De keuze van de control cities is doorgaans helder, maar vaak wat te geregionaliseerd, lange-afstandsdoelen staan niet altijd aangegeven waar men dat zou verwachten.

Motorways

Motorways hebben blauwe borden met witte letters. Wegnummers worden in platte tekst aangegeven, dus niet met een schildje of in een kader. Daarnaast worden regelmatig windrichtingen aangegeven zoals "The North" en "The South". Portaalborden zijn redelijk uniek omdat de borden in verschillende groottes zijn uitgevoerd en de overgebleven vlakken een grijze achtergrond krijgen. Pijlen staan niet op de borden, maar hangen lager eronder, meestal met Motorway Traffic Management matrixborden ertussen. Hierdoor krijgen portaalborden een bijzonder lomp uiterlijk. De bewegwijzering is echter wel consistent. Vorkborden hebben geen hartkloppijl, maar enkel een punt en wijzen uiteraard naar links. Het lettertype is het "transport" lettertype en is in gewoonschrift, dus niet in kapitalen. Alleen windrichtingen worden in kapitalen geschreven. Afritnummers staan in een zwart vak, en zijn derhalve makkelijk te onderscheiden.

Primary Routes

De bewegwijzering op Primary Routes (niet-snelwegen) bestaan uit groene borden met witte en gele wegnummers, met witte tekst. Verwijzingen naar Motorways worden in een blauw kader aangegeven, er is dus kleuronderscheid vanaf het onderliggend wegennet naar de snelweg, maar niet andersom. Indirecte verwijzingen worden tussen haakjes aangegeven, bijvoorbeeld "(A23)". De bewegwijzering is over het algemeen vrij duidelijk.

Non-Primary Routes

Lokale bewegwijzering, in het Engels en Schots-Gaelisch.

Lokale wegen hebben witte borden met zwarte letters, die men vooral op het platteland en in stedelijke gebieden ziet. Handwijzers zijn vergelijkbaar met die van bijvoorbeeld Israël.

Wegnummering

Er zijn twee wegnummeringssytemen in het Verenigd Koninkrijk, een geintegreerd systeem in Engeland, Wales en Schotland en een apart systeem in Noord-Ierland. De snelwegen zijn Motorways en hebben het prefix M. Daarna is het wegennet opgedeeld in A, B en C-wegen, aflopend in belangrijkheid. A-wegen die motorwaystandaarden hebben krijgen de suffix (M), bijvoorbeeld A1(M).

Autobelastingen

Zoals in de meeste landen, zijn er diverse manieren om het autobezit- en gebruik te belasten in het Verenigd Koninkrijk. Tolwegen komen weinig voor, maar er zijn wel congestiezones in London en Durham. Wat opvalt is dat in gebruiksbelastingen geen onderscheid (meer) wordt gemaakt tussen benzine en diesel. Diesel is in het Verenigd Koninkrijk duurder dan Nederland, benzine is goedkoper.

Brandstofaccijns

In het Verenigd Koninkrijk is een vast bedrag per 1000 m² brandstof, dat als accijns afgedragen moet worden. Dit was 0.5419 GBP voor zowel diesel als benzine. Hieroverheen komt nog de BTW, VAT (Value-added tax) in het Verenigd Koninkrijk genoemd. Dit is circa € 0,65 per liter, iets lager dan in Nederland. De BTW in het land is 15%. In 2007 was de inkomsten uit brandstofaccijns in het Verenigd Koninkrijk 23,6 miljard GBP, ongeveer € 28,5 miljard.

Belasting motorvoertuigen

Er wordt een jaarlijkse wegenbelasting geheven, voor 2001 gebeurde dat op basis van motorinhoud, maar daarna op basis van uitstoot van CO2, in een aantal klassen van A t/m M. Voertuigen tot 100 gram per kilometer zijn vrijgesteld. Voor 2007 werd nog onderscheid gemaakt naar diesel en benzine. Voor auto's die veel uitstoten is de belasting tussen 2007 en 2010 verdubbeld. Een voertuig dat 150 g/km uitstoot betaalt 125 pond per jaar. In 2007 waren de inkomsten voor de Britse overheid 5,1 miljard GBP.

Congestion Charge

Sinds 2002 moet in Durham en sinds 2003 in London een vaste congestieheffing worden betaald, in London is dat 8 GBP per dag. De bedoeling was om de files te doen afnemen, maar het effect is binnen enkele jaren weggeëbt. Met name buiten de spits is het verkeersaanbod verwaarloosbaar lager. De Dartford Crossing ten oosten van London is een tolbrug/tunnel, die in 2003 afbetaald was. Om het verkeersaanbod laag te houden, is de tol echter in stand gebleven. Een probleem hier is dat de capaciteit van de tolpoorten na de bouw van de tunnel niet vergroot is, en de files dus in stand blijven.

Registratiebelasting

In 2008 gold een registratiebelasting van 55 pond voor de eerste registratie van een voertuig.

Tolwegen

Er zijn een beperkt aantal tolwegen in het Verenigd Koninkrijk, doorgaans oeververbindingen. De enige reguliere tolweg is de M6 Toll bij Birmingham. Door de jaren heen zijn er voorstellen geweest om een landelijk tolsysteem in te voeren.

Vergelijking met Nederland

In vergelijking met Nederland is het autorijden in het Verenigd Koninkrijk aanzienlijk goedkoper, er is geen BPM, een fors lagere motorrijtuigenbelasting en benzineprijzen die iets lager liggen dan in Nederland. Wel zijn forenzen naar Central London duur uit, bij 250 werkdagen per jaar moet men 2.000 pond afdragen.

Verkeersveiligheid

In 2010 vielen 31 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in het Verenigd Koninkrijk, een daling van 47 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het Verenigd Koninkrijk behoort daarmee tot de top 3 meest verkeersveilige landen in de Europese Unie. In 2012 vielen 28 doden per 1 miljoen inwoners in het Verenigd Koninkrijk, die daarmee het op één na laagste aantal van de EU heeft.

Referenties

Wegen van Europa

Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgarije • Cyprus • Denemarken • Duitsland • Estland • Finland • Frankrijk • Georgië • Griekenland • Hongarije • Ierland • IJsland • Italië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtenstein • Litouwen • Luxemburg • Macedonië • Malta • Moldavië • Montenegro • Nederland • Noorwegen • Oekraïne • Oostenrijk • Polen • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovenië • Slowakije • Spanje • Tsjechië • Turkije • Vaticaanstad • Verenigd Koninkrijk • Wit-Rusland • Zweden • Zwitserland in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden