Kroatië

Hrvatska
Hoofdstad	Zagreb
Oppervlakte	56.594 km²
Inwonertal	4.489.000
Lengte wegennet	28.344 km
Lengte snelwegennet	1.228 km
Eerste snelweg	1972
Benaming snelweg	Autocesta
Verkeer rijdt	rechts
Nummerplaatcode	HR

Kroatië (Hrvatska) is een klein land in Zuidoost-Europa. Het land is gelegen aan de Adriatische Zee en telt 4.489.000 inwoners, op een oppervlakte van 56.594 km², ongeveer de helft groter als Nederland. De hoofdstad is de 804.000 inwoners tellende stad Zagreb.

Inleiding

Kroatië is een land dat grofweg uit de vorm van een hoefijzer bestaat, met Bosnië-Herzegovina in het midden. Aan de noordzijde grenst het land aan Slovenië en Hongarije, in het oosten aan Servië en in het zuidoosten aan Montenegro. Aan de overzijde van de Adriatische Zee ligt Italië. Delen van het land zijn bergachtig, met name langs de Dalmatische kust in het zuidoosten. Ook het schiereiland Istrië is bergachtig, maar heeft geen hoge toppen. Het midden en oosten is veelal vlak tot heuvelachtig, alhoewel langs de grens met Slovenië ook wat hogere heuvels voorkomen, evenals het gebied ten noorden van Zagreb. Het land Kroatië bestaat uit twee delen, waarbij een klein deel rond Dubrovnik gescheiden is door een stukje Bosnië-Herzegovina rond het stadje Neum.

Grote rivieren zijn de Donau, Sava, Drava en Kupa. Het hoogste punt is de Dinara op 1.830 meter hoogte. Kroatië heeft veel te bieden voor toeristen, waarbij het schiereiland Istrië het bekendst is. De Dalmatische kust verder naar het zuidoosten met de Dinarische Alpen en de Plitvicemeren niet ver van de grens met Bosnië is toeristisch. Ook heeft het land talloze oude steden zoals op Istrië en langs de kust. Ook de meer dan duizend eilanden voor de kust trekken toeristen. De grootste gevaren bestaan uit landmijnen in afgelegen gebieden. Kroatië heeft een mediterraan klimaat langs de kust, met hete zomers en milde winters, maar omdat de bergen langs de kust vrij hoog zijn, is sneeuwval gebruikelijk in de winter. Langs de kust kan soms de Bora opsteken, een extreem sterke wind die orkaankracht kan bereiken. Het binnenland heeft meer een landklimaat met warme zomers en koude winters.

Wegennet

Kroatië heeft een uitgebreid wegennet, bestaande uit 1.228 kilometer uiterst moderne snelwegen (2012), autocesta genaamd, aangevuld met expresswegen en een hoofdwegennet van diverse ontwerpstandaarden. De snelwegen verbinden vrijwel alle grote steden van het land, met uitzondering van Dubrovnik. De meeste snelwegen komen samen rond de hoofdstad Zagreb. Een expresswegennet op het schiereiland Istrië wordt uitgebouwd tot snelweg.

Snelwegen

Een snelweg in Kroatië heet een Autocesta en wordt afgekort met de letter "A".

In 2012 bestond het snelwegennet van Kroatië uit zo'n 1.228 kilometer snelweg, waarbij het netwerk op voltooiing afstevent. De belangrijkste doelen zijn nog het verlengen van de A1 tot de grens met Montenegro, de A5 van Osijek naar de grens met Hongarije, de A11 vanaf Zagreb naar Sisak en de A7 vanaf de grens met Slovenië via Rijeka naar de A1 bij Žuta Lokva. Het snelwegennet is modern, goed onderhouden met nette tankstations en verzorgingsplaatsen. Bijna alle snelwegen zijn tolwegen, met uitzondering van de zuidelijke bypass van Zagreb, om doorgaand verkeer uit de stad te weren. De tolwegen zijn niet bijzonder duur, en ten opzichte van de alternatieve routes het geld waard, wat zeker voor de A1 geldt richting Dubrovnik.

De eerste snelwegen zijn in de jaren 1970 gebouwd, maar het duurde tot eind jaren 90, begin 2000 voordat het snelwegennet echt vorm ging krijgen. Lange tijd was de A3 richting Slavonski Brod de enige lange snelweg. Verkeer vanuit de regio Osijek naar de regio Dubrovnik heeft nog een significant obstakel in de vorm van het land Bosnië-Herzegovina, waar maar één korte snelweg tussen Sarajevo en Zenica ligt. Het loont om om te rijden via Zagreb, alhoewel dit een behoorlijke omweg is met extra brandstof- en tolkosten, maar comfortabeler is de route zeker, aangezien Bosnië een bergachtig land is met lange reistijden. In 2009 werd Osijek als laatste grote stad van Kroatië aangesloten op het snelwegennet. Voor het toeristenverkeer is de aanleg van de A1 vanaf Ploče naar de grens met Montenegro het meest interessant. Deze snelweg is onderdeel van de Adriatisch-Ionische corridor, die ook in aanleg is in Griekenland, maar het zal nog wel een aantal jaren duren voordat deze route ook door Montenegro en Albanië wordt aangelegd.

Snelwegen in Kroatië
• • • • • • • • • • • •

Geschiedenis

zie Autocesta voor het hoofdonderwerp.

De eerste Autocesta opende in 1972 voor het verkeer tussen Zagreb en Karlovac. In de jaren 70 werd tevens de A3 aangelegd, wat voortduurde in de jaren 80. De jaren 90 zagen een dieptepunt in snelwegbouw, maar deze nam een snelle vlucht in het eerste decennium van de 21e eeuw, met een snelle uitbreiding van het snelwegennet.

Expresswegen

Een expressweg in Kroatië heet een Brza Cesta en wordt afgekort met de letter "B".

Er is geen landelijk expresswegennet in Kroatië, maar expresswegen zijn vooral feeders naar de snelwegen toe rondom de grotere steden. Alleen op Istrië is een groter netwerk van expresswegen aanwezig. Deze zijn nog niet allemaal met 2x2 rijstroken uitgebouwd, maar wel ongelijkvloers. Het netwerk was in 2009 168 kilometer lang. Er zijn nog expresswegen in planning, met name in het noorden van het land, in de regio Zagreb om een aantal regionale stadjes op het snelwegennet aan te sluiten, zoals Bjelovar. Het is de bedoeling om alle Brze Ceste die op half profiel zijn gebouwd, uiteindelijk wel om te bouwen naar snelwegprofiel. Mogelijk krijgen deze wegen dan ook een A-nummer.

Hoofdwegen

Een hoofdweg in Kroatië heet een Državna Cesta (letterlijk: Staatsweg) en wordt afgekort met de letter "D".

De hoofdwegen in Kroatië verliezen hun doorgaande belang door de bouw van snel- en expresswegen. De uitbouw van de wegen kan verschillen, sommigen zijn bijna een autoweg, anderen een gewone hoofdweg. De kwaliteit van de wegen verschilt, maar is in de meeste gevallen wel in orde.

Provinciale wegen

Een provinciale weg in Kroatië heet een Županijska Cesta en wordt afgekort met de letter Ž. Deze wegen hebben een viercijferig nummer. Een Županija is een Kroatische provincie.

Lokale wegen

Een lokale weg in Kroatië heet een Lokalna Cesta en is vijfcijferig. Deze wegnummers worden zelden op de bewegwijzering weergegeven.

Bewegwijzering

De bewegwijzering in Kroatië is goed ontwikkeld, en is op de snelwegen groen met witte letters, op gewone wegen geel met zwarte letters. Autosnelwegen worden afgekort met de letter "A", die ook aangegeven wordt. Voor gewone hoofdwegen wordt alleen het nummer, dus zonder prefix bewegwijzerd. Komborden zijn eveneens in het geel. De bewegwijzering is over het algemeen duidelijk, met een duidelijke doelenkeuze zonder veel lokale doelen die er niet toe doen. Het centrum wordt vaak met het centrumsymbool aangegeven, samen met de lokale doelen in een wit vak met zwarte letters. Verwijzingen op het onderliggend wegennet naar doelen die via een snelweg bereikt worden, zijn in een groen vak met witte letters. Voorwegwijzers zijn op het onderliggend wegennet in het geel, met daaronder een wit vlak met de afstand tot de daadwerkelijke kruising. Rivieren worden op blauwe borden met witte letters aangegeven.

Referenties

Wegen van Europa

Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgarije • Cyprus • Denemarken • Duitsland • Estland • Finland • Frankrijk • Georgië • Griekenland • Hongarije • Ierland • IJsland • Italië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtenstein • Litouwen • Luxemburg • Macedonië • Malta • Moldavië • Montenegro • Nederland • Noorwegen • Oekraïne • Oostenrijk • Polen • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovenië • Slowakije • Spanje • Tsjechië • Turkije • Vaticaanstad • Verenigd Koninkrijk • Wit-Rusland • Zweden • Zwitserland in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden