N242 (Nederland)

	N242
Begin	Alkmaar
Einde	Middenmeer
Lengte	45 km
Lijst van Nederlandse niet-autosnelwegen
Route Kooimeer / Ring Alkmaar (West) Alkmaar-Ind. Overdie Leeghwaterbrug Noord-Hollands Kanaal Alkmaar Heerhugowaard-Zuid Heerhugowaard ( ) Broek op Langedijk Heerhugowaard-Ind. Zandhorst-I N23 Noord-Scharwoude Waarland Nieuwe Niedorp Kolhorn Middenmeer aansluiting Middenmeer

De N242 is een niet-autosnelweg en provinciale weg in het verlengde van de autosnelweg A9 bij Alkmaar naar de autosnelweg A7 bij Middenmeer over een traject van een kleine 45 kilometer in de provincie Noord-Holland. Het is één van de belangrijkste en meestgebruikte provinciale wegen van de provincie Noord-Holland. De weg loopt op netwerkniveau gezien van noord naar zuid en is gecategoriseerd als stroomweg.

Routebeschrijving

De N242 start bij het einde van de A9 bij Alkmaar met hectometerwaarde 30,386 op het knooppunt Kooimeer. De weg eindigt bij Middenmeer in de gemeente Wieringermeer op de A7 bij hectometerwaarde 74,198. De weg passeert de volgende plaatsen: Alkmaar, Heerhugowaard, Noord-Scharwoude, Waarland, Verlaat, Nieuwe Niedorp en Middenmeer.

• Het gedeelte A9 Alkmaar tot aan De Omval (N243 en N244) is ingericht als volwaardige stroomweg met 3 rijstroken richting Heerhugowaard en 2 rijstroken richting de A9. Er geldt een maximumsnelheid van 80 km/h.
• Het gedeelte De Omval - N508 is volwaardige stroomweg met 2x2 rijstroken en 80 km/h.
• N508 - kruispunt Westtangent Heerhugowaard heeft 2x2 rijstroken gebiedsontsluitingsweg en heeft een klein beetje stroomwegvormen door de gescheiden rijbanen.
• Westtangent - Noord-Scharwoude (N504) is 1x2 gebiedsontsluitingsweg
• Noord-Scharwoude - Smuigelweg (aansluiting Waarland) is 1x2 autoweg en 80 km/h.
• Smuigelweg - Verlaat (N241) is 1x2 gebiedsontsluitingsweg
• Verlaat (N241) - Groetweg is autoweg 1x2 en 100 km/h met snelwegkarakteristieken
• Groetweg - Middenmeer (A7) is gebiedsontsluitingsweg

Geschiedenis

De N242 ten noorden van Alkmaar.

Voor 1945

Reeds voor het verschijnen van het primaire wegenplan had de toenmalige hoofdingenieur-directeur van de Provinciale Waterstaat van Noord-Holland, Reigersman, een "algemeen overzicht der wegen" gepubliceerd in 1921. In dit overzicht was een net van wegen ontworpen die van bovenlokaal belang benoemd konden worden. De nummering van dit wegenplan startte in het noorden van de provincie bij de marktstad Schagen, waar vandaan 3 wegen ontworpen waren. Weg nummer 3 in dit plan was de weg Alkmaar - Schagen, die bedacht was langs Oudorp, over de Middenweg van Heerhugowaard tot aan Verlaat en dan verder via het huidige tracé, over de huidige N241.

Bij het opstellen van het primaire wegenplan vanaf 1923 werd later ook een provinciaal kanalenplan ontworpen. Men vatte het plan op om dit kanalenplan te combineren met de aanleg van de provinciale wegen, waardoor er bespaard kon worden op de aankoop van gronden en er werk met werk gemaakt kon worden. Daarop werd de aanleg van provinciale wegen gebundeld met een aantal kanalenplannen, zoals het kanaal Omval - Kolhorn en het kanaal De Stolpen - Kolhorn. Het tracé van de weg Alkmaar - Schagen werd daarom verlegd van de Middenweg in de Heerhugowaard naar een tracé dat vrijwel parallel loopt met het kanaal Omval - Kolhorn.

De provincie kocht in de 2e helft van 1936 nog wel alle gronden aan voor het wegvak tussen de Rijksstraatweg en de Huygendijk, maar zij deed hier tot na de Tweede Wereldoorlog voorlopig nog niks mee.

Omval - Huygendijk

In 1935 startte de Provinciale Waterstaat van Noord-Holland met de aankoop van percelen benodigd voor de wegaanleg. Met de meeste eigenaren werden vlot overeenkomsten getroffen over de overname, maar zoals bij de aanleg van bijna alle provinciale wegen in die periode wilden altijd een paar eigenaren niet verkopen. Vooral eigenaren tussen de Omval en de Huygendijk wilden niet meewerken. In een openbare veiling verschafte de provincie uiteindelijk de eigendommen tot de percelen, maar pas op 12 maart 1938 werd hiervoor toestemming gegeven bij koninklijk besluit. Daardoor kon in de 2e helft van 1938 het bestek opgemaakt worden. In 1939 waren alle percelen aangekocht, op 1 na zodat ook hiervoor een onteigening benodigd was. Om de aanleg te bespoedigen werd de aanbesteding voor het grondwerk en de fundering alvast gestart zodat uiteindelijk hiermee in 1939 gestart kon worden.

In 1940 brak de Tweede Wereldoorlog uit, dat voor de aanleg van wegen danige vertraging opleverde. Er ontstond gebrek aan mankracht, machines en tekorten aan fundering en asfalt waardoor de provincie andermaal genoodzaakt was het werk uit te stellen; was het niet door de langlopende onteigening dan was het wel door het tekort aan asfalt. Het grondwerk en de fundering op dit wegvak kon daardoor pas in 1941 afgerond kon worden. Daarna ging het snel, men deed nog in 1941 de aanbesteding voor de deklaag die nog in datzelfde jaar voltooid werd waardoor het verkeer er dat jaar gebruik van kon maken.

Huygendijk - Spoorlijn Alkmaar - Heerhugowaard

De aanleg van het wegvak tussen de Huygendijk en de spoorlijn Alkmaar - Heerhugowaard kon eerder starten dan het wegvak Omval - Huygendijk. Gelijktijdig met de openbare veiling van het vorig genoemde weggedeelte, in 1935, werd de aanbesteding gedaan voor het grondwerk en de fundering op het volgende gedeelte. Reeds in het begin van 1936 was dit werk voltooid, waarbij een tijdelijke deklaag werd aangebracht, zodat het autoverkeer al in 1936 van dit wegvak gebruik kon maken. De definitieve deklaag werd in 1939 aanbesteed, maar de provincie stond ook hier voor een grote uitdaging omdat net de oorlog uitbrak. Het gebrek aan asfalt bracht grote moeilijkheden met zich mee, waardoor pas in de tweede helft van 1941 een nieuwe aanbesteding werd uitgevoerd waarbij de deklaag niet in asfalt maar in teersteenslag uitgevoerd zou worden. Geluk bij een ongeluk, het wegvak kon wel dat jaar al opengesteld worden voor het verkeer.

In 1937 werd de aanbesteding gedaan voor het maken van een spoorhefbrug over het kanaal Omval - Kolhorn en het maken van een onderdoorgang van de Weg 3. In de 2e helft van 1939 was dit werk gereed.

Spoorlijn Alkmaar - Heerhugowaard - N504

In 1939 begon de provincie met de voorbereidingen voor de aanleg van het wegvak van de spoorlijn Alkmaar - Heerhugowaard tot aan de huidige N504 bij Noord-Scharwoude. De percelen op het tracé werden aangekocht. Dit verliep zonder problemen. In datzelfde jaar nog werd een regeling met het departement van Sociale Zaken getroffen zodat een gedeelte van het zand dat uit het kanaal tussen Verlaat en Winkel vrijkwam, gestort werd op aardebaan tussen de Broekerweg en de N504.

Zoals eerder vermeld, de Tweede Wereldoorlog bracht enkele vertragingen in de aanleg. In plaats van asfalt koos men in 1940 voor het aanleggen met klinkers, dat voor die tijd eigenlijk uit de 'mode' was, aangezien vrijwel alle te verbeteren en aan te leggen provinciale wegen uitgevoerd werden met het luxere en duurdere asfalt. Uiteindelijk was dit wegvak als laatste - in 1942 - gereed van het gedeelte Alkmaar - Noord-Scharwoude.

Noord-Scharwoude (N504) - Verlaat (N241)

Ook op dit weggedeelte waren enkele eigenaren, in 1936, die zich verzetten tegen de overname van zijn of haar percelen of gedeeltes daarvan. Een onteigeningsprocedure was nodig om grond te bemachtigen. In 1937 kon daardoor eindelijk gestart worden met de aanbesteding van het wegvak. In de eerste helft van 1938 werd het wegvak voor het verkeer opengesteld.

Toekomst

Werkzaamheden aan het kruispunt N242-Westtangent, maart 2013. Foto: B. van der Velden.

Alkmaar - Heerhugowaard

Sinds het gereedkomen van de grote ombouw van de N242 tussen de A9 en de N508 zijn hier geen grote aanpassingen meer gepland. Wel is bij de ombouw reeds rekening gehouden met een reservering voor het volledig 3+3 maken, wanneer de intensiteiten dit noodzakelijk maken.

Enkele kleine maatregelen zijn wellicht in de toekomst noodzakelijk. Zo is de capaciteit van het kruispunt met de Bestevaerstraat en Diamantweg vanuit het oosten in een aantal gevallen niet meer toereikend. Een van de oorzaken is de kort na het kruispunt liggende gemeentelijke rotonde, de brugopeningen waardoor in korte tijd zeer veel verkeer het kruispunt bereikt, en de hoge intensiteit van het verkeer naar het industrieterrein. Hierdoor ontstaat een verkeersveiligheidsprobleem, met terugslag op de doorgaande rijbaan van de N242. Vanuit het oosten heeft men geen zicht op het stilstaande verkeer op de doorgaande rijbaan, door de laaggeplaatste geluidsschermen in combinatie met de boogstraal. Het probleem is in onderzoek.

Gezien het als stroomweg categoriseren van de volledige N242 streeft de provincie ernaar alle gedeeltes om te bouwen in de nabije toekomst. Het gedeelte dat het hardst een aanpassing behoeft is de kruising van de N242 met de Westtangent van Heerhugowaard. Door de ombouw van de N242 zuidelijk van dit kruispunt is er in 2008 beide kanten op ongewenste congestie ontstaan. Er zal hier een Haarlemmermeeraansluiting verschijnen, waarbij de aansluiting zal geschieden door middel van een verhoogde turborotonde. In 2011 is gestart met het bestek en de aanbesteding, waarna in 2012 is gestart met de daadwerkelijke uitvoering van het project, dat tot en met juli 2014 loopt. In een eerste fase is een nieuwe fietsbrug over de N242 gereedgekomen parallel aan het spoor, waarna op 29 oktober 2012 de gelijkvloerse fietsoversteek op het kruispunt buiten gebruik is gesteld.

De provincie Noord-Holland heeft vanaf de zomer van 2011 groot onderhoud uitgevoerd aan de N242 tussen het Nollencircuit (N508) en de Westtangent te Heerhugowaard. Hierbij is tevens een fietstunnel aangelegd onder de weg door en werd de invoegstrook vanuit de N508 naar het noorden een seperate rijstrook, zodat verkeer niet meer hoeft in te voegen op de huidige korte weefstrook. Van de drie doorgaande rijstroken valt dan de linkerrijstrook na enige honderden meters af. Hierdoor is een veilige verkeersafwikkeling ontstaan. De werkzaamheden zijn op 19 april 2012 voltooid.

Heerhugowaard - Langedijk (N504)

Gelijktijdig met de ontwikkeling van de Broekhornpolder (woonwijk met bovenmodale woningbouw ten westen van de N242) is het streven om de kruising N242 met de Zuidtangent / Verlengde Broekerweg aan te pakken. Er wordt gesproken over een maximale uitbreiding van het aantal opstelstroken en rijstroken ter hoogte van deze kruising als eerste maatregel, waarna in de verdere toekomst een ombouw naar ongelijkvloerse kruising open wordt gehouden. Fietsers zullen reeds in de eerste fase het kruispunt ongelijkvloers kunnen passeren. In september 2011 zou gestart worden met de ombouw van het kruispunt, dat in het tweede kwartaal van 2013 gereed diende te zijn. Sinds de economische crisis van 2008 intrad, is het onzeker of het project doorgang kon vinden. Beide projecten (woningbouw en weguitbreiding) zijn daarom losgekoppeld van elkaar. De provincie is voornemens de werkzaamheden in 1 volledige buitendienstelling in de zomer van 2013 uit te voeren, aldus van begin juli tot eind augustus 2013. De werkzaamheden worden dan in één keer uitgevoerd.

Voorts loopt er een onderzoek naar de plaatsing van een verkeersregelinstallatie op de kruising van de N242 met de Edisonstraat. Gezien de uitbreiding naar 2 doorgaande rijstroken op het kruispunt met de Zuidtangent / Verlengde Broekerweg én het al aanwezig zijn van 2 doorgaande rijstroken bij de Kamerlingh Onnesweg, zal dit kruispunt ook een grotere opstelcapaciteit krijgen dan in de huidige situatie. De doorgaande N242-richting zal hierbij 2 opstelstroken krijgen, alle overige bewegingen 1 opstelstrook. De werkzaamheden worden uitgevoerd vanaf mei 2013.

Langedijk (N504) - Verlaat (N241)

Het enkelbaans autowegdeel ter hoogte van Niedorp.

Dit gedeelte van de N242 staat sinds midden jaren 2000 op de nominatie om aangepakt te worden. Daarbij hoort ook aanpak van de kruising N242 met de N241. De plannen zijn er op gericht om landbouwverkeer te scheiden van snelverkeer door het asfalteren van de Waarddijk zodat deze als parallele route van de N242 gebruikt kan worden door (landbouw)verkeer.

Voor het kruispunt N242 - N241 zijn vergevorderde plannen bekend. In 2007 heeft het er even naar uitgezien dat deze niet doorgingen samen met aanpassing van de N241, N248 en diverse andere "minder belangrijke" wegenplannen om geld te kunnen reserveren voor fietsbeleid in de provincie. Na enkele overleggen is de provincie hierop teruggekomen door een aantal vergevorderde plannen toch te continueren, waarop deze kruising weer in het PMI (Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur) werd opgenomen.

De laatste plannen houden een westelijke omlegging in van de N241 ten noorden van de N242 inclusief een nieuwe brug over het Kanaal Omval - Kolhorn, de aanleg van een turborotonde waar de omgelegde N241 samenkomt met de N242, een verkeerslicht op de N241 met Verlaat en een scheiding van het snelverkeer met het langzaam verkeer. Overigens blijft het kruispunt van de N242 met de Tulpenkade/Leijerdijk bestaan en zal niet aangepakt worden.

Begin 2011 is gestart met de werkzaamheden. Verwacht wordt dat dan eind 2012 het verkeer over de nieuwe turborotonde kan rijden. Op 19 november 2012 is de turborotonde deels voor het verkeer opengesteld. De aansluitende wegen en de volledige openstelling van de rotonde is gepland eind juni 2013.

Wanneer bovenstaande plannen zijn uitgevoerd wordt door omwonenden gevreesd dat de kruising N242 - Smuigelweg het verkeer niet meer aan kan. Hun vrees lijkt vooralsnog waarheid te worden gezien de dan verbeterde afwikkeling op de omliggende kruispunten. De provincie heeft het kruispunt in onderzoek, maar concrete uitwerkingen zijn er nog niet voor gemaakt. Een mogelijke oplossing voor de aanpak van dit knelpunt is het ongelijkvloers maken van dit punt. Met geringe inspanning is een viaduct parallel aan het spoor realiseerbaar waarmee de verkeerslichten met de Smuigelweg verwijderd zouden kunnen worden. De doorstroming is dan voor lange tijd gegarandeerd, waar dat bij een nieuw of uitgebreid VRI-kruispunt korter is.

Verlaat (N241) - Middenmeer (A7)

In 2011 heeft de provincie Noord-Holland groot onderhoud uitgevoerd op het traject van het Verlaat tot aan de A7 bij Middenmeer. Daarbij is op het stroomweggedeelte een groene asstreep aangebracht en werd inhalen streng verboden, ook op de locaties waar het inhaalzicht meer dan voldoende is.

Weggebruik

Het drukste weggedeelte ligt tussen de Brug over het Noord-Hollands Kanaal en N243 Noordervaart / Omval. Intensiteiten schommelen hier tussen de 51.000 - 53.000 voertuigen per werkdag. De intensiteiten groeien ook niet meer tussen 2002 en 2007 omdat de capaciteit van dit wegvak reeds is bereikt. Verwacht mag worden dat de telcijfers over het jaar 2008 een ander beeld laat zien. In de telcijfers zijn op sommige wekvakken lagere intensiteiten waarneembaar in het jaar 2006 en 2007. Dit mag toegerekend worden aan de grootschalige werkzaamheden op de N242. In die periode heeft de Ring Alkmaar West meer verkeer verwerkt dmv HARS.

Zoals verwacht, in 2008 zijn de intensiteiten sterk gestegen. Op de drukste wegvakken worden per werkdag gemiddeld 10.000 voertuigen extra verwerkt, waarmee voor het gedeelte tussen de Brug over het Noord-Hollands Kanaal en N243 Noordervaart / Omval de intensiteit uitkomt op 64.250. Daarmee is dit wegvak direct het drukste wegvak van de provincie Noord-Holland geworden. In 2009 is de intensiteit gestegen naar 66.500 mvt/etm en in 2011 naar 73.600 mvt/etm wat het daarmee tevens de tweenadrukste niet-autosnelweg van Nederland maakt.

Hieronder de werkdaggemiddelden in motorvoertuigen per etmaal voor enkele telpunten. Telpunten:

1. Brug over Smaragdweg - Diamantweg / Bestevaerstraat
2. Diamantweg / Bestevaerstraat - Leeghwaterbrug
3. N244 Westdijk - N243 Noordervaart / Omval
4. N243 Noordervaart / Omval - N508 Huygendijk / N508 Nollenweg
5. N508 Huygendijk / N508 Nollenweg - Westtangent
6. Westtangent - Zuidtangent / Verlengde Broekerweg
7. Zuidtangent / Verlengde Broekerweg - Kamerlingh Onnesweg (tot 2005 Zuidtangent / Verlengde Broekerweg - Pannekeetweg)
8. Kamerlingh Onnesweg - Pannekeetweg
9. Pannekeetweg - N504 Provincialeweg
10. N504 Provincialeweg - Smuigelweg
11. Smuigelweg - N241 A.C. de Graafweg / N241 Provincialeweg
12. N241 A.C. de Graafweg / N241 Provincialeweg - Leyerdijk (tot 2005 N241 A.C. de Graafweg / N241 Provincialeweg - 't Hoefje)
13. Leyerdijk - 't Hoefje
14. 't Hoefje - Ouderlanderweg
15. Ouderlanderweg - Cultuurweg / Prof. Ter Veenweg
16. Cultuurweg / Prof. Ter Veenweg - Op/afrit A7

Telpunt	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16
1995	-	-	-	39.670	-	-	-	-	12.625	-	-	-	-	5.155	5.579	-
1996	-	-	-	38.500	39.005	17.170	-	-	12.900	-	-	-	8.729	5.187	5.772
2002	40.200	49.100	52.400	46.300	39.000	21.000	19.600		16.200	20.600	17.700		10.000	6.050	7.000	7.300
2003	40.600	49.600	52.800	47.200	39.200	20.400	19.600		15.800	20.600	17.700		11.000	6.350	6.800	7.300
2004	40.600	49.600	52.800	46.600	38.400	19.800	19.000		15.200	18.400	17.000		9.100	6.000	6.500	7.050
2005	41.000	49.600	52.800	43.900	38.950	20.100	22.600	17.500	14.900	18.500	17.000	12.100	9.950	6.500	7.200	7.200
2006	39.800	48.150	51.250	42.774	37.733	18.461	20.865	16.169	14.867	18.496	17.000	12.056	10.808	6.417	7.010	7.000
2007	39.800	48.150	51.250	42.750	38.501	18.715	20.333	16.787	15.346	19.250	19.350	12.213	11.707	6.640	7.256	7.250
2008	49.900	60.400	64.250	53.629	42.152	21.473	21.509	17.937	16.788	20.017	20.790	12.528	11.472	6.713	7.770	7.750

Bron: Provincie Noord-Holland, Servicepunt Wegen en Vaarwegen

Van telpunt EN007, welke net ten zuiden van de brug bij de Pannekeetweg ligt, zijn vanaf 1957 - 1993 aparte telcijfers beschikbaar. Deze zijn afgerond op honderdtallen. Cijfers zijn weekdagjaargemiddelden.

Jaar	1957	1958	1959	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969	1970	1971	1972	1973	1974
Intensiteit	2.000	2.200	2.700	3.200	3.400	4.300	4.700	5.700	6.100	6.800	7.200	7.800	8.800	9.900	10.300	11.000	11.000	11.000
Jaar	1975	1976	1977	1978	1979	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992
Intensiteit	10.100	9.100	9.800	8.900	9.000	9.500	8.800	8.500	8.300	8.300	8.500	9.300	10.100	10.300	10.500	11.000	11.400	11.500

Bron: Provincie Noord-Holland, Verkeerstellingen in Noord-Holland 1993, Haarlem.

Wetenswaardigheden

• Het wegvak tussen de A9 en Heerhugowaard is de eerst gebouwde stroomweg van de provincie Noord-Holland die volgens de nieuwe Duurzaam Veilig-eisen zijn gesteld aan volwaardige stroomwegen. De enige eis die men niet heeft geïmplementeerd is de maximumsnelheid van 100 km/h (de eerstgebouwde stroomweg volgens oude eisen (RONA) is de A7 tussen Zaandijk en Purmerend geweest).

Externe links

• Fotopagina N242
• Route-informatie N242
• Openstellingsgeschiedenis N242