Nieuw-Zeeland

New Zealand • Aotearoa
Hoofdstad	Wellington
Oppervlakte	268.021 km²
Inwonertal	4.392.000
Lengte wegennet	93.000 km
Lengte snelwegennet	209 km
Eerste snelweg	1950
Benaming snelweg	motorway
Verkeer rijdt	links
Nummerplaatcode	NZ

Nieuw-Zeeland is een land in het continent Oceanië. Het land telt bijna 4,4 miljoen inwoners en is circa 6 keer zo groot als Nederland. De hoofdstad is Wellington, de grootste stad is Auckland.

Inleiding

Nieuw-Zeeland is een eilandnatie, gelegen tussen de Tasmanzee en de zuidelijke Pacific. Het land bestaat uit twee grote eilanden, het Noorder- en Zuidereiland genaamd. Het land is het meest geïsoleerde grotere land ter wereld. Australië is de dichtstbijzijnde grotere landmassa, circa 1.700 kilometer naar het westen. Circa 2.500 kilometer ten zuiden van Nieuw-Zeeland ligt Antarctica. Fiji ligt circa 1.900 kilometer naar het noorden en Chili ligt 8.800 kilometer naar het oosten. Ertussen liggen talloze kleine eilanden, die bestuurlijk deels onder Nieuw-Zeeland vallen. De hoofdstad is Wellington, gelegen op het zuidpuntje van het Noordereiland. De grootste en bekendste stad is Auckland, dat noordelijker op het Noordereiland ligt. Grotere steden op het Zuidereiland zijn Christchurch, Dunedin en Invercargill.

Het Zuidereiland is het meest bergachtig, met de zuidelijke Alpen. Mount Cook is het hoogste punt met 3.754 meter. De bergtoppen zijn hier sneeuwbedekt. De bergen liggen voornamelijk aan de westkant van het eiland, met indrukwekkende fjorden. De oostkant is vlakker, en hier liggen ook de grotere steden. Echt grote rivieren stromen er niet door de beperkte afstanden. In de Alpen liggen ook talloze grote meren. Ten zuiden van het zuidereiland ligt nog Stewart Island, een wat groter eiland voor de kust. Grote steden zijn van noord naar zuid Nelson, Christchurch, Dunedin en Invercargill. Het zuidereiland telt net iets meer dan 1 miljoen inwoners.

Het Noordereiland is over het algemeen vlakker, maar is ook vulkanisch, waardoor er wel een aantal hoge toppen zijn. Mount Ruahephu is met 2.797 meter het hoogste punt. De hogere toppen liggen voornamelijk in het midden van het eiland. Het noordereiland heeft een andere geografische vorm dan het zuidereiland, met een lang schiereiland naar het noorden, en het kent diverse baaien en inhammen. Het Noordereiland ligt op zijn kortst 20 kilometer van het Zuidereiland. Grotere steden zijn Auckland en zijn voorsteden, Hamilton, Tauranga Rotorua, New Plymouth, Napier, Hastings en Wellington, de hoofdstad van Nieuw-Zeeland.

Nieuw-Zeeland is een hoogontwikkeld land, met een inkomen vergelijkbaar met de meeste Zuid-Europese landen, met een inkomen van circa $ 31.000 per inwoner, wat het tot net wat minder rijk als de meeste westerse landen maakt. Het land heeft weinig grondstoffen, maar is wel rijk aan landbouwproducten. Het land is sterk afhankelijk van handel en export, wat het land gevoelig maakt voor de grillen van de wereldeconomie. In Nieuw-Zeeland wordt betaald met de New Zealand Dollar (NZD of NZ$).

Wegennet

Het verkeer in Nieuw-Zeeland rijdt links.

Het hoofdwegennet van Nieuw-Zeeland wordt gevormd door het State Highwaynetwerk, dat 10.895 kilometer lang is, en tevens de motorways en expressways omvat, die samen goed zijn voor 300 kilometer autosnelweg. Van het State Highwaynetwerk ligt 5.974 kilometer op het noordereiland en 4.921 kilometer op het zuidereiland. Daarnaast zijn er circa 82.000 kilometer secundaire wegen in het beheer van de lokale autoriteiten, alleen in Auckland zijn deze genummerd (Urban roads). Sommige van deze wegen zijn onverhard. De Nieuw-Zeelandse wegen zijn doorgaans van prima kwaliteit.

Motorways & Expressways

In Nieuw-Zeeland is 209 kilometer aan motorway, en nog eens circa 100 kilometer aan expressway of substandaard motorway, waarvan de laatste vaak net van iets lagere ontwerpeisen zijn, met incidenteel gelijkvloerse kruisingen. Alle motorways en expressways zijn onderdeel van het State Highway-netwerk, en hebben ook een wegnummer. Er is geen aparte nummering voor motorways of expressways, State Highways kunnen dus deels uitgebouwd zijn als motorway of expressway zonder dat het nummer wijzigt. Voor de motorways geldt dat de namen vaak bekender zijn dan het wegnummer. Sommige wegen worden een motorway genoemd, terwijl ze enkelbaans zijn of gelijkvloerse kruisingen tellen.

Er is geen sprake van een landelijk snelwegennet in Nieuw-Zeeland, zowel niet op het Noorder- als het Zuidereiland. De meeste snelwegen liggen in en rond de grote steden, met name Auckland, Wellington, Dunedin en Christchurch. De meesten zijn niet veel meer dan 10 à 20 kilometer lang. Het netwerk wordt langzaam uitgebouwd. De Dunedin South Motorway is de zuidelijkste autosnelweg ter wereld, het equivalent van 1.250 kilometer ten zuiden van Zuid-Afrika of het zuiden van Patagonië in Argentinië. De wegverhardingen zijn doorgaans in asfalt, en Nieuw-Zeelandse autosnelwegen zijn esthetisch vaak goed ontworpen.

Geschiedenis

Ondanks dat Auckland altijd al de grootste stad van Nieuw-Zeeland is geweest, is hier niet de oudste snelweg van het land te vinden. De Johnsonville-Porirua Motorway bij Wellington is de oudste snelweg van het land, en opende op 23 december 1950 voor het verkeer. In 1952 werd het eerste deel van de Northwestern Motorway in Auckland opengesteld en in 1953 volgde het eerste deel van de Auckland Southern Motorway. De Harbour Bridge opende in 1959, wat tevens het eerste deel van de Auckland Northern Motorway betekende. De wegenaanleg in Nieuw-Zeeland verliep traag, en meestal werden slechts een paar kilometer per keer opengesteld, zodat het snelwegennet in de jaren 60 en 70 langzaam groeide. Eind jaren 70 was het snelwegennet min of meer in zijn huidige vorm.

Toekomst

Een nieuwe golf van snelwegprojecten volgde vanaf 2000, toen ontbrekende schakels in Auckland in aanleg gingen, zoals de Southwestern Motorway en de Upper Harbour Motorway. Tevens werd in 2003 het laatste deel van de zuidelijkste snelweg ter wereld, de Dunedin Southern Motorway voltooid. Toekomstige plannen voorzien vooral de bouw van de Western Ring Road van Auckland, die deels uit reeds bestaande motorways zal bestaan. Ook zal de Waikato Expressway tot 2019 uitgebouwd worden van 34 naar 101 kilometer, zodat er een doorlopende ongelijkvloerse dual carriageway/motorway zal bestaan tussen Auckland en Hamilton. Plannen om een lange noord-zuidsnelweg te bouwen van Auckland naar Wellington zijn er niet. De verkeersintensiteiten zijn buiten de grote steden laag, omdat het platteland dunbevolkt is.

Wegbeheer

Het State Highwaynetwerk is in het beheer van de New Zealand Transport Agency, voor 2008 bekend staand als Transit New Zealand, dat, anders dan de naam zou vermoeden, niks met openbaar vervoer te maken heeft. De Maorinaam voor deze wegbeheerder is "Waka Kotahi".

De meeste wegen zijn echter in het beheer van lokale overheden, en worden ook met lokale middelen gefinancierd.

Verkeersveiligheid

De Nieuw-Zeelandse wegen zijn relatief onveilig, met in 2005 405 verkeersdoden, of circa 92 doden per 1 miljoen inwoners, wat aanzienlijk hoger ligt dan de meeste West-Europese landen. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan het gebrek aan autosnelwegen. Frontale aanrijdingen komen relatief veel voor. De meeste verkeersdoden vallen buiten de grote steden. Rijden onder invloed komt ook vrij veel voor. Zoals in de meeste landen vallen de meeste verkeersdoden in de leeftijdscategorie 15 - 24 jaar.

Voertuigen

In 1925 reden er circa 82.000 voertuigen in Nieuw-Zeeland rond, vergelijkbaar met Italië in die tijd, opvallend, want Nieuw-Zeeland had destijds aanzienlijk minder inwoners dan Italië. In 1939 was dit aantal gestegen naar 170.000 voertuigen en 425.000 in 1953. In 1971 werd het aantal van 1 miljoen bereikt. In 2006 reden er 3.227.000 voertuigen rond op de Nieuw-Zeelandse wegen, waaronder ruim 400.000 vrachtwagens. De meeste gebruikte voertuigen worden geimporteerd uit Japan. Naast personenauto's zijn er ook veel campers onderweg, met name in de zomer, wanneer veel toeristen vanuit het buitenland komen voor een tocht door Nieuw-Zeeland.

Maximumsnelheid

De maximumsnelheid buiten de bebouwde kom is 100 km/uur, ook op autosnelwegen. In de bebouwde kom geldt 50 km/uur. Snelheidslimieten van 60, 70 en 80 km/uur komen ook voor, maar 30 km/uur komt vrijwel nergens voor, hooguit bij wegwerkzaamheden op secundaire wegen. Vrachtwagens mogen maximaal 90 km/uur, schoolbussen 80 km/uur.

Er is geen minimumsnelheid, maar voertuigen die langzamer dan de maximumsnelheid wensen te rijden moeten andere voertuigen laten passeren.

Maximumsnelheden worden op de Europese manier aangeduid, dus met een rond wit bord met een rode rand met daarin de maximumsnelheid in kilometers per uur.

Tol

Er is één tolweg in Nieuw-Zeeland, de Northern Gateway Toll Road, een 7,5 kilometer lange motorway net ten noorden van Auckland. De tolkosten voor deze snelweg bedragen $ 2 NZD voor personenauto's tot $ 4 NZD voor vrachtwagens. Er geldt geen toeslag voor voertuigen met aanhanger. Dit komt voor personenauto's neer op circa € 0,15 per kilometer.

Bewegwijzering

De Auckland Northern Motorway, met een State Highwaynummer en een Auckland Urban Routenummer.

De bewegwijzering bestaat uit groene borden met witte letters op autosnelwegen, en lijkt op die van bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Australië. Op andere wegen worden blauwe borden met witte letters gebruikt. Het Highway Gothic-lettertype wordt gebruikt, vergelijkbaar met dat van de Nederlandse autosnelwegen, of van de VS. Borden zijn metrisch, en er is maar één wegnummerlaag, de State Highways, die met een rood schildje met een wit kader en een wit nummer worden aangegeven. Er wordt geen prefix gebruikt. Alleen in Auckland bestaat een tweede genummerde laag van Auckland Urban Routes. Deze worden met een wit schildje met zwarte letters weergegeven.

De layout van de portaalborden heeft sterke overeenkomsten met die in de Verenigde Staten, waaronder de pijlen (naar boven en naar beneden), en het gebruik van de tekst "exit only". Afritten worden naar afstand genummerd, met het woord "exit xxx". Op de bewegwijzering wordt British English gebruikt, dus bijvoorbeeld "centre" en niet "center".

Afstandsborden zijn enigszins vergelijkbaar met die van de Verenigde Staten, alleen wordt in Nieuw-Zeeland wel een wegnummer en windrichting erbij aangegeven. Zoals in Duitsland worden afstanden in Nieuw-Zeeland vergezeld van de tekst "km".

Wegmarkeringen

Nieuw-Zeeland gebruikt overwegend witte wegmarkeringen, maar op sommige hoofdwegen worden rijrichtingen gescheiden door een gele streep. Op motorways worden enkel witte markeringen toegepast.

Wegnummering

Er is één landelijke wegnummerlaag, namelijk de State Highways. De nummers 1 t/m 8 zijn hoofdroutes, waarbij de State Highway 1 de belangrijkste en langste is. De nummers 1 t/m 5 liggen op het noordereiland en 1 en 6 t/m 8 op het zuidereiland. Tweecijferige nummers worden gezoneerd door middel van het eerste nummer, en lopen richting zuiden op. De zones 10 t/m 50 liggen op het noordereiland, en 60 tot 99 op het zuidereiland. Opvallend is dat er geen State Highway 9 is, maar wel de nummerlaag 90 t/m 99. Er is één driecijferige State Highway, de SH 309.

Alleen Auckland heeft een subsysteem van Urban Routes, met de nummers 3 t/m 28, waarbij de nummers van State Highways overgeslagen worden, zodat er geen dubbele nummers voorkomen.