Nordrhein-Westfalen

Hoofdstad	Düsseldorf
Grootste stad	Köln
Oppervlakte	34.088 km²
Inwonertal	17.873.000
Lengte snelwegennet	2191 km
Eerste snelweg	1932
Afkorting	NW

Nordrhein-Westfalen (Nederlands: Noordrijn-Westfalen) is een staat van Duitsland. De staat is gelegen in het westen van het land en is ongeveer even groot als Nederland en telt bijna 18 miljoen inwoners. De hoofdstad is Düsseldorf, de grootste stad is Köln.

Inleiding

Nordrhein-Westfalen ligt in het westen van Duitsland, en grenst in het noorden aan Niedersachsen, in het oosten aan Hessen en in het zuiden aan Rheinland-Pfalz. In het westen grenst het aan België en Nederland. De staat wordt gedomineerd door het Ruhrgebied, dat samen met de regio Köln de metropool Rhein-Ruhr vormt, met 10 miljoen inwoners één van de grootste stedelijke gebieden van Europa. Dit stedelijk gebied ligt in het hart van de staat, bijna alle grote steden zijn er in gelegen. Steden die wat verder buiten deze stedelijke kern liggen zijn Münster, Bielefeld, Aachen en Bonn. Alhoewel de staat doorgaans geassocieerd wordt met grote stedelijke gebieden zijn grote delen van Nordrhein-Westfalen ook landelijk in karakter, zoals het glooiende Münsterland, de kale Soester Börde, de heuvels van Ostfalen en het Wiehengebirge en de grote middelgebergten van het Sauerland, overgaand in het Siegerland en Bergisches Land in het zuiden en westen. In het zuidwesten ligt een deel van de Eifel. De belangrijkste rivier is de Rhein (Rijn), met diverse zijriveren, waaronder de Ruhr, Sieg en Lahn. In het noorden stromen de Ems en de Weser.

Geschiedenis

De staat Nordrhein-Westfalen werd in 1946 gecreëerd door het Britse leger, uit de voormalige Pruisische Rheinprovinz en de provincie Westfalen. In 1947 werd hier het Lipper Land aan toegevoegd. Tussen 1949 en 1990 was de stad Bonn de hoofdstad van West-Duitsland, deze is daarna verplaatst naar Berlin. Sinds de jaren 60 verandert de economische structuur van het Ruhrgebied, en daarmee feitelijk de gehele staat. De economie neemt afstand van de grootschalige industrie die dit gebied altijd domineerde, met name mijnbouw. De zware industrie is nog een belangrijke icoon van Nordrhein-Westfalen. Het inwonertal groeide na de tweede wereldoorlog van 12,9 miljoen in 1950 naar 17 miljoen in 1970, waarna de bevolking nog beperkt groeide. In 2003 werden ruim 18 miljoen inwoners geregistreerd, sindsdien neemt het inwonertal licht af.

Grote steden

Stad	Inwonertal
Köln	998.000
Düsseldorf	586.000
Dortmund	581.000
Essen	576.000
Duisburg	491.000

Wegennet

Het Autobahnnet van Nordrhein-Westfalen.

Nordrhein-Westfalen heeft een zeer uitgebreid netwerk van Autobahnen en Bundesstraßen. De Autobahnen in de staat behoren tot de oudste van Europa. Met name in de regio Rhein-Ruhr ligt een zeer dicht netwerk van Autobahnen en Autobahnähnliche straßen. De ééncijferige Autobahnen vormen de belangrijke doorgaande routes zoals de A1, A2, A3 en A4. Van internationaal belang zijn ook de A31, A44, A45 en A61. Andere snelwegen, zoals de A33 en A40 en A44 hebben deels een doorgaand belang. Het Ruhrgebied wordt gekenmerkt door dicht bij elkaar lopende oost-westsnelwegen, van noord naar zuid de A2, A42, A40 en A44. Zuidelijker lopen ook de A1 en A46. Het aantal noord-zuidroutes door het Ruhrgebied is met name in het midden wat beperkter. Er is sprake van een "Linksrheinische" en "Rechtsrheinische" autobahn, namelijk de A57 en A61 op de linkeroever en de A3 op de rechteroever. De A52 en A59 hebben vooral een regionaal belang.

Er is sprake van een aantal ontbrekende schakels in Nordrhein-Westfalen, Lückenschlüße genoemd. Sommige van deze, zoals de A5 door het oosten van de staat zullen niet meer gebouwd worden. Anderen zijn wel in planning of in aanbouw, zoals de A1 door de Eifel, de A30 om Bad Oeynhausen, de A33 tussen Osnabrück en Bielefeld en de A52 in Essen.

De B236 in Dortmund.

Een dicht netwerk van Bundesstraßen bedient Nordrhein-Westfalen, waarbij alle steden en regioplaatsjes onderling door Bundesstraßen verbonden worden. Door de vele Autobahnen hebben de meeste geen doorgaand belang, alhoewel enkele hoogwaardig zijn uitgebouwd met 2+1 rijstroken, zoals de B54 van Enschede naar Münster en de B67 als oost-westas tussen de A3 en A43 door het Münsterland. Kortere stukjes zijn vaak autobahnähnlich uitgebouwd, zoals de B1 in Dortmund en Paderborn, de B8 in Düsseldorf, de B51 in Münster, de B54 in Dortmund, de B61 in Bielefeld, de B65 in Minden en de B236 in Dortmund. Daarnaast zijn er een aantal landesstraßen die autobahnähnlich zijn uitgebouwd, zoals rond Bochum, Wuppertal en Dortmund.

Geschiedenis

Met de bouw van reichsautobahnen werd al in de jaren 30 begonnen, maar er is één Autobahn die van voor het reichsautobahntijdperk stamt, en dat is de huidige A555 tussen Köln en Bonn. Deze weg is in 1932 opengesteld, maar had destijds weliswaar 4 rijstroken en ongelijkvloerse kruisingen, maar had geen middenafscheiding. Daardoor wordt de A5 tussen Frankfurt en Darmstadt vaak genoemd als eerste utobahn van Duitsland. Tussen pakweg 1935 en 1942 werden al veel reichsautobahnen aangelegd in Nordrhein-Westfalen, met name de lagere nummers zoals de A1, A2, A3 en A4. Eind jaren 30 werd het Kamener Kreuz opengesteld, het tweede klaverblad in Duitsland. Tussen 1937 en 1939 is de gehele A2 aangelegd door Nordrhein-Westfalen. Tussen 1936 en 1940 werd de A3 opengesteld tussen de Nederlandse grens en Wiesbaden. In 1942 opende de A4 tussen Aachen en Düren.

De A1 werd bijvoorbeeld niet voor de Tweede Wereldoorlog voltooid, en is pas in de jaren 50 en 60 langs Dortmund opengesteld. De snelwegenbouw kende zijn hoogtijdagen in de jaren 60 en 70. Vrijwel alle autobahnen in Nordrhein-Westfalen zijn voor 1980 opengesteld. Indertijd waren er plannen voor een nog veel groter snelwegennet dan nu bestaat, delen hiervan zijn gebouwd en zijn nog steeds zichtbaar als huidige autobahnähnliche landesstraßen en afritten die als klaverblad zijn geconstrueerd. Het geplande netwerk was destijds zeer dicht, met in bijna de gehele staat geen plek op meer dan 20 kilometer van een Autobahn, met uitzondering van de minder dichtbevolkte delen van het Sauerland.

Wegnummering

Het autobahnnetwerk is landelijk genummerd, waarbij de A1, A2, A3 en A4 hoofdassen zijn die Nordrhein-Westfalen doorkruisen. Daarnaast zijn tweecijferige autobahnen gezoneerd, zoals de A30 t/m A33 in het noorden en oosten, de A40 t/m A46 in het Ruhrgebied en Sauerland en de A52 t/m A59 in het Ruhrgebied. De A61 is een beetje een uitzondering daar deze de één na langste tweecijferige autobahn van Duitsland vormt en dus door meerdere zones loopt. Driecijferige autobahnen zijn er relatief weinig, en hebben een nummer gebaseerd op hun tweecijferige hoofdroute, zoals de A446 die een aftakking van de A46 is.

Het Bundesstraßennet is op éénzelfde manier genummerd, waarbij de B1, B7, B8 en B9 nationale routes zijn en de B50 t/m B70 veelal in Nordrhein-Westfalen en naburige staten liggen. Van de driecijferige bundesstraßen ligt vooral de B220 t/m B260-range in Nordrhein-Westfalen met enkele uitzonderingen. De B400-serie is pas in de jaren 60 toegevoegd, waarvan de range B470 t/m B490 in Nordrhein-Westfalen ligt. De B500-serie is in de jaren 70 toegevoegd, en kent vooral de range B500 t/m B520.

Verkeersintensiteiten

De drukste snelweg van Nordrhein-Westfalen, de A3 bij Köln.

Alhoewel het Ruhrgebied een zeer groot stedelijk gebied is, zijn de intensiteiten niet bijzonder hoog te noemen. Dit heeft meerdere oorzaken, onder andere de goede spreiding van het verkeer over de vele voorhanden zijnde snelwegen. In het Ruhrgebied heeft het verkeer de keuze uit 3 oost-westsnelwegen. Langs de rivier de Rhein zijn 3 noord-zuidsnelwegen beschikbaar. De dichtheid van het netwerk draagt eraan bij dat het verkeer minder gebundeld wordt dan bijvoorbeeld in Nederland het geval is in de Randstad. Daarnaast is het onderliggend wegennet goed uitgebouwd, zodat men niet voor korte afstanden de snelweg op hoeft. Dit geldt vooral voor stedelijk verkeer in bijvoorbeeld Dortmund, Düsseldorf of Köln. Ook de bundesstraßen in de wat meer landelijke gebieden zijn doorgaans goed uitgebouwd en geschikt om grotere afstanden mee af te leggen, meer dan bijvoorbeeld het onderliggend wegennet in Nederland. Ongelijkvloerse kruisingen op het onderliggend wegennet komen zeer veel voor, evenals 2x2 of 2+1 rijstroken. De hoogste intensiteiten vindt men op de grote doorgaande snelwegen en de A40, waar intensiteiten tussen 90.000 en 120.000 voertuigen gemeten worden. In vergelijking met Nederland valt dit echter reuze mee. Wel dient opgemerkt te worden dat het aandeel vrachtverkeer vaak bijzonder hoog is. Het drukste punt ligt op de A3/A4 tussen het Kreuz Köln-Ost en Dreieck Heumar met 165.000 voertuigen per etmaal.

Externe links

• strassen.nrw.de