Oostenrijk
| |
|---|---|
| Österreich | |
| |
| Hoofdstad | Wien |
| Oppervlakte | 83.872 km² |
| Inwonertal | 8.357.000 |
| Lengte wegennet | 200.000 km |
| Lengte snelwegennet | 1.911 km[1] |
| Eerste snelweg | 1941 |
| Benaming snelweg | Autobahn |
| Verkeer rijdt | rechts |
| Nummerplaatcode | A |
Oostenrijk is een land in Centraal-Europa. Het land telt ruim 8 miljoen inwoners op een oppervlakte van twee keer Nederland. De hoofdstad is Wien (Wenen).
Inhoud |
Inleiding
Oostenrijk ligt niet aan zee en grenst in het noorden aan Duitsland en Tsjechië, in het oosten aan Slowakije en Hongarije, in het zuiden aan Slovenië en Italië en in het westen aan Zwitserland en Liechtenstein. De hoofdstad Wien (Wenen) ligt in het noordoosten van het land. Andere grote steden zijn Graz, Linz, Salzburg en Innsbruck. Een groot deel van het landschap wordt bepaald door de Alpen, met uitzondering van het noorden en uiterste oosten van het land. Belangrijke rivieren zijn de Donau en Inn. Door de aanwezigheid van bergen en meren is het land een belangrijk toeristenland, voor zowel zomervakanties als wintervakanties. In Oostenrijk wordt Duits gesproken.
Oostenrijk speelt een belangrijke rol in het Europese verkeer. Op weg tussen West-Europa en Zuidoost-Europa is een rit door Oostenrijk vrijwel niet te vermijden. Bij Salzburg verschijnen al verwijzingen naar de verschillende landen op de Balkan op de borden. Ook verkeer richting Italië gaat vaak door Oostenrijk. De Brennerpas-route vanaf München via Innsbruck naar Verona (E45) is de enige Alpenpas die volledig als autosnelweg is uitgebouwd.
Die transitfunctie zorgt ervoor dat Oostenrijk een groot aantal goed uitgebouwde noord-zuidroutes heeft. Oostenrijk zelf verloopt echter eerder oost-west. Het land is zo'n 500 kilometer van oost naar west en zeker in het westen nog geen 100 kilometer van noord naar zuid. De grote binnenlandse verbindingen van Oostenrijk verlopen dan ook oost-west. Daarbij spelen de dwars door het land lopende Alpen een enigszins beperkende rol. Om van Vorarlberg naar de rest van het land te komen, moet men over passen of door de 13 kilometer lange Arlbergtunnel; in het oosten vormt de Semmeringroute een belemmering om van de hoofdstad Wenen naar het zuiden te komen. En om van Vorarlberg en Tirol naar de rest van het land te komen, moet men hetzij over passen, hetzij door Duitsland.
Wegennet
In Oostenrijk ligt zo'n 110.000 kilometer aan wegen, die vrijwel alle verhard zijn. Het land kent zo'n 1.900 kilometer aan autosnelwegen en Schnellstraßen. Wegen in deze laatste categorie kunnen substandaard snelweg zijn, maar ook tweebaans autowegen, waarbij alleen de restricties voor langzaam verkeer en de bijbehorende hogere maximumsnelheid het onderscheid ten opzichte van een reguliere tweebaansweg vormen. Wel geldt dat Schnellstraßen in de regel conflictvrij zijn uitgevoerd.
Autosnelwegen en Schnellstraßen zijn in beheer van de centrale overheid, die aanleg en onderhoud weer heeft uitbesteed aan een organisatie genaamd ASFiNAG. Deze routes zijn tolplichtig. In de meeste gevallen volstaat een Oostenrijks Autobahnvignette; voor de grote Alpenroutes betaalt men echter separaat tol bij tolstations, dit zijn Sondermautstrecken. Het idee van deze gescheiden tolheffing is dat aanleg en onderhoud van routes als de Brenner en de Tauern dusdanig kostenintensief zijn dat deze niet uit de algemene middelen moeten worden voldaan, maar in sterkere mate door de gebruikers van deze routes. In tegenstelling tot het Zwitserse vignet kan men Oostenrijkse vignetten ook voor korte periodes kopen. Voor de vakantieganger kan een route door Oostenrijk dan ook aantrekkelijker zijn dan een route door Zwitserland. Vrachtwagens betalen via de GO-Box tol.
Evenals in Zwitserland ligt verdere uitbouw van de transalpine routes in Oostenrijk gevoelig bij bewoners van de Alpenregio's en bij de milieubeweging. Kleine gemeenschappen in de bergdalen hebben geen behoefte aan het faciliteren van het grensoverschrijdend verkeer. Anderzijds gaat het vaak om het zoeken van een balans tussen vrachtwagens die door de dorpen heenrijden en het aanleggen van een snelweg daaromheen. Omdat Oostenrijk lid is van de Europese Unie, kan Oostenrijk niet zulke zware maatregelen tegen vrachtverkeer nemen als Zwitserland dat gedaan heeft. Dat zou in strijd komen met het Europese vrije verkeer van personen en diensten.
Op het onderliggend wegennet zijn wegen in beheer van de deelstaten of van gemeentes. In de nummering wordt een onderscheid gemaakt tussen Straßen mit Vorrang (tot 2002 bekend als Bundesstraße, maar sindsdien in beheer van de deelstaten) en Straßen ohne Vorrang. Beide wegtypen worden bewegwijzerd met een B-prefix.
Wegnummering
Autosnelwegen hebben de prefix A, Schnellstraßen de prefix S en voor zowel Straßen mit Vorrang als voor Straßen ohne Vorrang wordt de prefix B gebruikt. Vele wegen van minder belang zijn niet of slechts administratief genummerd.
Het schildje voor A- en S-wegen is een rechthoek met witte rand en witte letters. Het wegnummer staat met prefix in het schildje vermeld. Straßen mit Vorrang hebben eveneens een blauw schildje met witte rand. Dit is echter vierkant en er wordt geen prefix bij het nummer vermeld. Ook Straßen ohne Vorrang worden zonder prefix vermeld. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een ovaaltje met zwarte rand en zwarte letters.
A- en S-wegen met lage nummers bevinden zich alle in de buurt van Wenen. Verder naar het westen en zuiden lopen de nummers op. Enkele ringwegen en verbindingswegen (in Oostenrijk Tangente genoemd) hebben nummers in de 20.
Autobahnen en Schnellstraßen
| A1 | West Autobahn | Wien – Salzburg (grens met Duitsland) |
| A2 | Süd Autobahn | Wien – Graz – Klagenfurt – Arnoldstein (grens met Italië) |
| A3 | Südost Autobahn | Wien – Eisenstadt |
| A4 | Ost Autobahn | Wien – Nickelsdorf (grens met Hongarije) |
| A6 | Nordost Autobahn | Bruckneudorf – Kittsee (grens met Slowakije) |
| A7 | Mühlkreis Autobahn | Linz – Unterweitersdorf |
| A8 | Innkreis Autobahn | A1 - Wels – Passau (grens met Duitsland) |
| A9 | Pyhrn Autobahn | A1 – Graz – Spielfeld (grens met Slovenië) |
| A10 | Tauern Autobahn | Salzburg – Villach |
| A11 | Karawanken Autobahn | Villach – Karawankentunnel (grens met Slovenië) |
| A12 | Inntal Autobahn | Kufstein (grens met Duitsland) – Innsbruck – Landeck |
| A13 | Brenner Autobahn | Innsbruck – Brenner (grens met Italië) |
| A14 | Rheintal Autobahn | Bregenz (grens met Duitsland) – Bludenz – S16 |
| A21 | Wiener Außenring | A1 – A2 |
| A22 | Donauufer Autobahn | Wien - Stockerau |
| A23 | Südosttangente Wien | A2 – A4 – A22 |
| A25 | Welser Autobahn | A1 – A8 |
| S1 | Wiener Außenring | Vösendorf – Korneuburg |
| S2 | Wiener Nordrand Schnellstraße | A23 – S1 |
| S3 | Weinviertel Schnellstraße | Stockerau – Hollabrunn |
| S4 | Mattersburger Schnellstraße | Wiener Neustadt – A2 |
| S5 | Stockerauer Schnellstraße | Stockerau – Krems |
| S6 | Semmering Schnellstraße | Seebenstein - A9 |
| S16 | Arlberg Schnellstraße | Landeck (A12) – Bludenz (A14) |
| S31 | Burgenland Schnellstraße | Eisenstadt – Oberpullendorf |
| S33 | Kremser Schnellstraße | St. Pölten – Krems |
| S35 | Brucker Schnellstraße | Bruck an der Mur – Deutschfeistritz (A9) (nog niet geheel voltooid) |
| S36 | Murtal Schnellstraße | St. Michael (A9/S6) – Judenburg |
| S37 | Klagenfurter Schnellstraße | St. Veit – Klagenfurt |
| Snelwegen in Oostenrijk |
|---|
|
Autobahnen: Schnellstraßen: |
Europese wegen
| Europese wegen in Oostenrijk |
|---|
|
E43 • E45 • E49 • E55 • E56 • E57 • E58 • E59 • E60 • E61 • E66 • E461 • E533 • E552 • E641 • E651 • E652 |
Knooppunten
| knooppunten in Oostenrijk |
|---|
|
Bregenz • Bruck an der Mur • Bruckneudorf • Deutsch-Wagram • Eibesbrunn • Eisenstadt • Floridsdorf • Graz-Ost • Graz-West • Guntramsdorf • Haid • Innsbruck • Innsbruck-Amras • Innsbruck-Wilten • Inzersdorf-Süd • Inzersdorf-West • Jettsdorf • Kaisermühlen • Klagenfurt-Nord • Klagenfurt-West • Korneuburg • Linz • Linz-Hummelhof • Mattersburg • Oberinntal • Peggau • Pongau • Prater • Knoten Raasdorf • Riegersdorf • Salzburg • Sankt Michael • Sankt Pölten • Schwadorf • Schwechat • Seebenstein • Spittal • Steinhäusl • Stockerau • Süßenbrunn • Traismauer • Villach • Voralpenkreuz • Vösendorf • Wels • Wiener Neustadt |
Tunnels
| Wegtunnels in Oostenrijk |
|---|
|
Ambergtunnel • Arlbergtunnel • Bosrucktunnel • Dalaaser Tunnel • Felbertauerntunnel • Gleinalmtunnel • Karawankentunnel • Katschbergtunnel • Lainbergtunnel • Landecker Tunnel • Lobautunnel • Oswaldibergtunnel • Pfändertunnel • Plabutschtunnel • Roppener Tunnel • Strenger Tunnel • Tauerntunnel • Tunnel Wald • Tunnelkette Klaus |
Tol
In Oostenrijk moet tol betaald worden. Voor voertuigen lichter dan 3,5 ton (personenauto's) is een autobahnvignette vereist voor vrijwel alle autobahnen. Daarnaast moet op veel transalpiene snelwegen ook apart tol betaald worden, dit heet de sondermaut. Enkel een vignet is dus vaak niet voldoende om Oostenrijk te doorkruisen. De sondermautstrecken zijn strategisch gelegen en zijn vaak tunnels en de Brennerpass.
Voertuigen zwaarder dan 3,5 ton moeten via de GO-Box betalen, een elektronische tol, vergelijkbaar met de vrachtwagentol in Zwitserland, Duitsland, Tsjechië, Polen en Slowakije.
Opbrengsten
In 2011 had de ASFiNAG de volgende inkomsten uit tol:[2]
- vignetten: € 368 miljoen
- sondermaut: € 131 miljoen
- LKW-maut: € 1.062 miljoen
In 2011 werden er 23,1 miljoen vignetten verkocht.
Bewegwijzering
Zie ook Bewegwijzering in Oostenrijk.
De bewegwijzering op autosnelwegen en Schnellstraßen is uitgevoerd op blauwe borden met witte letters; op alle andere wegen is deze uitgevoerd in zwarte letters tegen een witte achtergrond. Lokale doelen en objecten worden op de borden gezet in witte letters tegen een groene achtergrond. Datzelfde geldt voor verzorgingsplaatsen.
Verwijzingen vanaf het onderliggend wegennet naar het hoofdwegennet zijn uitgevoerd in wit-op-blauw. Verwijzingen vanaf het hoofdwegennet naar het onderliggend wegennet zijn echter vrijwel steeds uitgevoerd in wit-op-blauw. Alleen op de serviceborden geplaatst op 500 meter van de afrit wordt gebruik gemaakt van de achtergrondkleur wit.
De wegnummers van E-wegen, autosnelwegen, Schnellstraßen en Straßen mit Vorrang zijn op vrijwel alle wegwijzers vermeld. De nummers van Straßen ohne Vorrang staan echter vaak niet op wegwijzers of alleen op bevestigingsborden. Op autosnelwegen en de meeste Schnellstraßen zijn de afritten genummerd. Het nummer van de afrit is gelijk aan het nummer van de dichtstbijzijnde kilometerpaal. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het internationaal bekende afritsymbool. Op oudere borden wordt nog het woord "EXIT" gebruikt - oftewel een Engelstalig woord in een Duitstalig land.
Naast Duits wordt in sommige gebieden in Steiermark en Kärnten ook het Sloveens als officiële taal erkend. Van de plaatsen in kwestie zou hierdoor naast de Duitse naam ook de Sloveense naam op de borden moeten verschijnen. Hiertegen bestaat echter verzet, met name uit rechtse kringen. FPÖ-burgemeesters hebben geweigerd om tweetalige borden te plaatsen, hetgeen tot de nodige rechtzaken heeft geleid. Inmiddels lijken de gemoederen enigszins bedaard, ook al zal tweetalige bewegwijzering nog lang niet overal te vinden zijn.
Verkeersveiligheid
In 2010 vielen 66 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in Oostenrijk, een daling van 42 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de middenmoot van de Europese Unie.[3] In 2012 vielen 64 doden per 1 miljoen inwoners in Oostenrijk, dat daarmee een iets hoger aantal verkeersdoden dan gemiddeld in de EU heeft.[4]
Externe links
Referenties
- ↑ 1-2-2012
- ↑ ASFinAG Geschäftsbericht 2011 p68
- ↑ Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
- ↑ Road safety: EU reports lowest ever number of road deaths and takes first step towards an injuries strategy | europa.eu
| Wegen van Europa |
|---|
|
Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgarije • Cyprus • Denemarken • Duitsland • Estland • Finland • Frankrijk • Georgië • Griekenland • Hongarije • Ierland • IJsland • Italië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtenstein • Litouwen • Luxemburg • Macedonië • Malta • Moldavië • Montenegro • Nederland • Noorwegen • Oekraïne • Oostenrijk • Polen • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovenië • Slowakije • Spanje • Tsjechië • Turkije • Vaticaanstad • Verenigd Koninkrijk • Wit-Rusland • Zweden • Zwitserland in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden |
