Rusland

Россия - Rossiya
Hoofdstad	Moskva
Oppervlakte	17.075.400 km²
Inwonertal	142.009.000
Lengte wegennet	933.000 km
Lengte snelwegennet	1.941 km
Eerste snelweg	1960
Benaming snelweg	Avtomagistral
Verkeer rijdt	rechts
Nummerplaatcode	RUS

Rusland, volledig: de Russische Federatie is het grootste land ter wereld dat zich uitstrekt over de continenten Europa en Azië. Het land telt 142.009.000 inwoners en de hoofdstad is Moskou, ook wel Moskva. Het land meet 17.075.400 vierkante kilometer en is daarmee 416 keer zo groot als Nederland, en is zelfs bijna twee maal zo groot als heel Europa.

Inleiding

Rusland meet van oost naar west meer dan 8.000 kilometer en omvat 11 tijdzones. Van noord naar zuid meet het land meer dan 3.000 kilometer. Het grootste gedeelte van het land ligt in Azië, maar de meeste inwoners wonen in Europa. Vanaf de grens met Wit-Rusland gaat het land nog 1.800 kilometer door in Europa tot het Oeralgebergte. Daarna begint het onmetelijke Siberië. Rusland grenst in het westen aan Noorwegen, Finland, Estland, Letland, Wit-Rusland en Oekraïne. In het zuiden grenst het land aan Georgië, Azerbeidzjan, Kazachstan, Mongolië, China en Noord-Korea. Rusland deelt tevens een zeegrens met de Verenigde Staten met de staat Alaska. De hoofdstad Moskva ligt centraal in het Europese gedeelte van het land. Andere grote steden zijn Sankt-Petersburg, Kazan, Nizhny Novgorod, Volgograd, Perm, Ufa, Chelyabinsk, Yekaterinburg, Omsk en Novosibirsk. Er stromen diverse grote rivieren door het land, waaronder de grootste rivier van Europa; de Volga. Andere grote rivieren zijn de Yenisey, Ob, Lena en Amur. Het landschap varieert sterk van regio tot regio, van de uitgestrekte steppes en bossen in Europees Rusland, de taigabossen in het noorden, de gebergten van de Altai, Kaukasus en Siberië, en van Arctische onbewoonde landschappen tot mediterrane gebieden langs de Zwarte Zee.

Rusland is onderverdeeld in 46 oblasten, die vergeleken kunnen worden met provincies. Tevens zijn er 21 autonome republieken die de facto onafhankelijk zijn met een eigen parlement en president, maar die in buitenlandse zaken nog wel onder Rusland vallen. Er zijn 9 zogenaamde "krais", grote territoria vergelijkbaar met oblasten, vier autonome Okrugs, gecreëerd voor etnische minderheden, één autonoom oblast (Het Joodse autonome oblast) en twee federale steden, namelijk Moskou en Sankt Petersburg.

Wegennet

Rusland heeft 948.000 kilometer weg, waarvan 336.000 kilometer verhard is. 411.000 kilometer weg heeft een verharding in de vorm van gravel. 201.000 kilometer weg zijn daadwerkelijk zandwegen. Rusland heeft een vrij uitgebreid wegennet in het westen van het land, maar in Siberië alleen in het zuiden. Het midden, noorden en oosten van het land heeft amper wegen en er zijn steden die over de weg zelfs helemaal niet bereikbaar zijn, zoals op het immense schiereiland Kamchatka. Het hoofdwegennet bestaat uit Magistrales, de M-wegen. Dit zijn de grote doorgaande wegen die in Europees Rusland regelmatig 4 rijstroken tellen, al dan niet in combinatie met het ontbreken van een rijbaanscheiding of ongelijkvloerse kruisingen. Rondom Moskva ligt een radiaal snelwegennet. De meeste M-wegen vanuit Moskva zijn gedeeltelijk een snelweg. In Siberië zijn er wel wat ongelijkvloerse wegen rondom de steden, maar van een snelwegennetwerk is geen sprake.

Wat opvalt in Rusland is dat het wegennet kwantitatief zeer uitgebreid is. Vrijwel elke plaats heeft een rondweg en rondom grotere steden liggen zeer lange rondwegen van soms meer dan 100 kilometer. Bij vrijwel elke grotere stad liggen ongelijkvloerse kruisingen, en rondom de grote steden zijn invalswegen met 2x2 rijstroken uitgevoerd, ook in Siberië. De meeste genummerde wegen zijn onderling ongelijkvloers aangesloten. Voor sommige wegen geldt dat alleen zeer ondergeschikte wegen via gelijkvloerse, ongeregelde kruispunten, aangesloten zijn. Kwalitatief laat het wegennet vaak te wensen over, alhoewel de wegen de afgelopen jaren sterk verbeterd zijn. In Siberië zijn talloze bruggen over de grote rivieren aangelegd, waardoor het reizen over land sterk vergemakkelijkt is. De enige route die nog grotendeels onverhard is, is de M56 (Lena-Kolyma) via Yakutsk naar Magadan. De overige M-wegen zijn inmiddels allemaal verhard. In 2010 werd het laatste deel van de transcontinentale route tussen Chita en Khabarovsk verhard.

De tweede laag van wegen zijn de A-wegen. Dit zijn meestal doorgaande wegen van regionaal belang. Ze verbinden regionale steden met de M-wegen en tussenliggende steden. Dit netwerk is ook het dichtst in het westen van Rusland, in het midden en oosten zijn amper wegen, dus ook weinig A-wegen. Wel leiden enkele A-wegen vanaf de oost-west M-wegen naar de Mongolische of Chinese grens.

Het wegennet in de steden varieert. Moskva heeft een grote ringweg (MKAD) die de langste snelweg met 2x5 rijstroken in Europa is. Dit is tevens één van de drukste wegen van Europa. Sankt Petersburg krijgt een vergelijkbare ringweg. De wegen in de grote steden zijn vaak erg breed, en bijzonder druk. In Moskou zijn er wegen met 8 rijstroken per richting zonder middenberm. Moskou is een compacte stad met derhalve erg veel auto's per vierkante kilometer. Men kan hier een alternatief vinden in de aanwezigheid van een groot metro-netwerk. Enkele andere Russische steden hebben ook metrolijnen.

De weersomstandigheden kunnen zeker in de winter, bar zijn. Dit geldt voor heel Rusland, dus ook het zuiden en westen van het land met sneeuwstormen en zeer lage temperaturen. In Siberië kunnen de temperaturen dalen tot meer dan 50 graden onder nul, waarbij auto's amper nog functioneren of kunnen starten. Wel geldt dat in de binnenlanden van Siberië de onverharde wegen in de winter juist het beste te berijden zijn. Ook is het dan mogelijk grote afstanden over bevroren rivieren en meren af te leggen.

De M-wegen van Rusland

Lengte snelwegennet

Er is geen officiële data van de exacte en actuele lengte van het Russische autosnelwegennet.

Uit een assessment van de wegenwiki blijkt dat Rusland in maart 2013 over 1.941 kilometer autosnelweg beschikte. Dit betreffen volwaardige autosnelwegen zoals men ook in west-Europa aantreft, en de data is gefilterd op substandaard elementen, zoals ongescheiden rijbanen, gelijkvloerse kruisingen, U-turns en voetgangersoversteken. Veel Russische vierstrooks wegen hebben deze kenmerken, waardoor het aantal kilometers volwaardige autosnelweg relatief laag is. In maart 2013 lag van de 1.941 kilometer autosnelweg in Rusland 1.382 kilometer in Europees Rusland en 559 kilometer in Siberië (inclusief de oblasten Chelyabinsk en Sverdlovsk ten oosten van de Ural). In het Russische Verre Oosten zijn geen volwaardige autosnelwegen.

Wegbeheer

De federale wegen zijn in het beheer van de Федеральное дорожное агентство (Federalkoye Dorozhnoye Agentstvo, kortweg Росавтодор (Rosavtodor) Het agentschap heeft circa 47.300 kilometer wegen in het beheer, en omvat alle M-, een aantal A- en een aantal P-wegen. Dit agentschap moet niet verward worden met het nieuwe Российские автомобильные дороги (Rossijskiye Avtomobilnye Dorogi) die ook de afkorting Росавтодор (Rosavtodor) heeft en eenzelfde functie heeft sinds 2009. De meeste A- en P-wegen vallen onder de oblasten of individuele republieken van Rusland.

Tol

De meeste Russische wegen zijn tolvrij. Sinds 1998 wordt op een aantal punten tol geheven, met name op de M4 bij Lipetsk. Op bepaalde punten wordt her en der ook tol geheven, maar deze praktijk is niet wijdverspreid, met name in de regio Pskov zijn een aantal secundaire wegen als tolweg uitgevoerd. De tolprijzen variëren, veelal tussen 1 en 17 roebel per kilometer.

Een wijdverbreide praktijk is corruptie onder politieagenten, met name in het zuiden van Rusland en ten oosten van Moskou. Vaak wordt men gestopt voor een zogenaamde overtreding die "afgekocht" kan worden.

Wegnummering

Zie ook Hernummering van wegen in Rusland.

De wegnummering in Rusland is onderverdeeld in een aantal lagen;

• M-wegen (radialen van Moskou)
• A-wegen (interregionaal)
• R-wegen (regionaal, weergegeven met de Russische Р)
• E-wegen (Europese wegen)
• AH-wegen (Asian Highways)

Magistrali

De E- en AH-wegen lopen over bestaande M-wegen. De M-wegen zijn het belangrijkst, en vormen een radiaal netwerk vanuit Moskou voor wat betreft de nummers 1 t/m 11. Sinds 2011 zijn de M-nummers die niet direct in Moskou beginnen komen te vervallen, en hernummerd naar A- en R-wegen. De nummers 11 t/m 19 lagen in het noordwesten van Rusland, de nummers 20 t/m 29 lagen in het zuiden. Daarnaast was er nog een serie van 50 t/m 59, welke ten oosten van het Uralgebergte lagen. Niet alle nummers in deze series komen ook daadwerkelijk voor. De M-nummering stamt nog uit de Sovjettijd, veel nummers in de serie 20 - 29 lagen vroeger in Oekraïne, en zijn sindsdien omgenummerd. De nummers 30 t/m 49 liggen nu in centraal-Azië en bestaan doorgaans nog onder dat nummer. In Rusland en Centraal-Azië zijn de wegen niet omgenummerd, in de Baltische staten, Wit-Rusland, Oekraïne en Moldavië wel, evenals in de Kaukasusrepublieken.

Avtodoroga

De A-wegen zijn eveneens nog volgens Sovjetmodel genummerd. Alle A-wegen hebben drie cijfers. De serie A100 t/m A199 ligt in Rusland, de serie A200 t/m A299 in de voormalige westelijke Sovjetrepublieken en de A300 t/m A399 in de Kaukasus en Centraal-Azië. Deze nummering is niet veranderd, maar wordt niet meer gebruikt in de westelijke ex-Sovjetlanden, waardoor de meeste van de serie 200 - 299 in onbruik is geraakt. Deze wegen liepen voorheen ook over grenzen, waardoor sommige 200-nummers in Rusland nog voorkomen. De A300 - A399 wordt nog steeds gebruikt in de Kaukasus en Centraal-Azië. Ze hebben vaak een belangrijke functie, alhoewel ze van minder lange-afstandsbelang zijn dan de M-wegen. Niet in alle gebieden komen A-wegen voor. In met name west-Rusland komen ze nog veel voor.

Veel M- en A-wegen hebben aftakkingen die met hetzelfde nummer bewegwijzerd zijn, wat verwarrend kan zijn. In de loop der tijd zijn zeer veel bypasses en rondwegen rond de grote steden aangelegd, zodat het M-nummer zowel door de stad, als er omheen loopt.

Regionale wegen

Zie ook Lijst van regionale wegen in Rusland.

R-wegen zijn Republiek-wegen en hebben een regionale functie. Ze worden weergeven met de Cyrillische "Р". Voor veel gebieden zijn dit hoofdwegen, alhoewel niet alle routes verhard zijn. R-wegen komen in bijna alle oblasten, krais en autonome republieken voor. Alleen in Chukotka, Nenets en Yamalo-Nenets komen dergelijke wegen niet voor. In deze gebieden komen overigens helemaal geen genummerde wegen voor.

Het huidige wegnummeringssysteem is omstreeks 1980 ingevoerd. Daarvoor was er amper sprake van een wegnummeringssysteem. E-nummers zijn omstreeks 1997 toegekend en aangepast.

De lagere R-nummers liggen voornamelijk in het noordwesten en midden van Europees Rusland. Dit loopt op naar het oosten van Europees Rusland en het zuiden. De hogere nummers boven de R300 liggen voornamelijk in Siberië en de nummers van boven de R400 voornamelijk in het Russische Verre Oosten. De nummers boven R500 komen alleen voor in de republiek Sakha en het oblast Kaliningrad, twee gebieden die meer dan 4.000 kilometer uit elkaar liggen.

Bewegwijzering

Autosnelwegen hebben groene bewegwijzering met witte letters, zoals men dat vaker in het oosten van Europa ziet. Hoofdwegen en regionale wegen hebben blauwe wegwijzers met witte letters. In steden en voor lokale doelen worden witte borden met zwarte letters gebruikt, maar deze komen in de praktijk op het platteland niet voor. Bewegwijzering is altijd in het Cyrillisch, soms ook in het Engels en regelmatig ook in regionale talen, zoals bijvoorbeeld het Tataars. Men dient een gedegen kennis van het Cyrillisch te hebben om in Rusland de weg te kunnen vinden, met name buiten de belangrijkste hoofdwegen zijn de wegwijzers vrijwel uitsluitend in het Cyrillisch.

Maximumsnelheid

De maximumsnelheid is 60 km/h binnen de bebouwde kom en 90 km/h daarbuiten. Op autosnelwegen mag 110 km/h gereden worden. Voor vrachtwagens geldt buiten de bebouwde kom respectievelijk 70 en 90 km/h. Motorrijders mogen niet sneller dan 90 km/h op Russische snelwegen.

Tol

Na 2000 zijn er meer tolwegen in Rusland gerealiseerd. Het aantal is vooralsnog relatief gering, en de meesten hebben een open tolsysteem.

Referenties

Wegen van Europa

Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgarije • Cyprus • Denemarken • Duitsland • Estland • Finland • Frankrijk • Georgië • Griekenland • Hongarije • Ierland • IJsland • Italië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtenstein • Litouwen • Luxemburg • Macedonië • Malta • Moldavië • Montenegro • Nederland • Noorwegen • Oekraïne • Oostenrijk • Polen • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovenië • Slowakije • Spanje • Tsjechië • Turkije • Vaticaanstad • Verenigd Koninkrijk • Wit-Rusland • Zweden • Zwitserland in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden