Texas

Uit Wegenwiki

Ga naar: navigatie, zoeken




Hoofdstad	Austin
Grootste stad	Houston
Oppervlakte	696.241 km²
Inwonertal	25.675.000
Lengte snelwegennet	7.206 km
Eerste snelweg	1948
Afkorting	TX

Texas is een staat in de Verenigde Staten. De staat is gelegen in het centrale zuiden van het land, en wordt zowel als zuidelijke als zuidwestelijke staat beschouwd. De bijnaam is de Lone Star State. Het is de tweede grootste staat in zowel landoppervlakte als bevolking.

Inleiding

Texas wordt begrensd door de Mexicaanse staten Chihuahua, Coahuila de Zaragoza, Nuevo León en Tamaulipas in het zuiden, New Mexico in het westen, Oklahoma in het noorden, Arkansas in het noordoosten en Louisiana in het oosten. In het zuidoosten ligt de Golf van Mexico. Het landschap variëert van woestijnen in het westen tot de High Plains in het noorden, de prairies in het midden en de bossen in het oosten van de staat. Het klimaat variëert van droge woestijn tot subtropisch. Met name het noorden, centraal en het oosten van de staat is gevoelig voor zwaar weer.

Het inwonertal bedraagt ruim 25 miljoen inwoners, en Houston is de grootste stad, terwijl Austin de hoofdstad is. Andere grote steden zijn San Antonio, het Dallas-Fort Worth Metroplex, en El Paso. Er zijn diverse andere belangrijke steden, zoals Corpus Christi, Laredo, Abilene, Lubbock en Amarillo. De bevolking van Texas neemt nog steeds fors toe door immigratie vanuit Mexico en andere delen van de Verenigde Staten. Voorheen was de economie vooral op olie gebaseerd, maar tegenwoordig is de economie meer divers.

De oppervlakte van Texas is 696.241km², wat 17 keer zo groot als Nederland is. Alles is groter in Texas, dat laten alleen al de enorme afstanden zien; 1200 kilometer van west naar oost en 1200 kilometer van noord naar zuid. Ook Texas heeft een zogenaamde "panhandle", in het noorden, waar de steden Amarillo en Lubbock zijn gelegen. Ook de steden zijn erg groot. Texas kent vier agglomeraties met meer dan een miljoen inwoners, van groot naar klein; het Dallas-Fort Worth Metroplex, Houston, San Antonio en Austin. Grote rivieren zijn met name de Rio Grande en de rivier de Red, welke beide grensrivieren zijn met respectievelijk Mexico en Oklahoma. Er zijn geen grote bevaarbare rivieren binnen de staat. Steden nemen grote oppervlaktes in, maar gebrek aan ruimte is er niet bepaald in Texas. Alleen al de stedelijke gebieden van Dallas en Houston zijn even groot als Nederland, waar samen 12 miljoen mensen wonen. De stedelijke gebieden zijn doorgaans niet echt strak opgebouwd, met nogal wat open ruimtes die bijna plattelands aandoen binnen de steden. Met name in Dallas en Houston zijn zeer grote bedrijventerreinen. De meeste zware industrie is in en om Houston gelokaliseerd.

Grote steden

Naam	Inwonertal
Houston	2.099.000
San Antonio	1.327.000
Dallas	1.198.000
Austin	799.000
Fort Worth	741.000
El Paso	649.000
Arlington*	365.000
Corpus Christi	305.000
Plano*	260.000

* voorsteden

Geschiedenis

In de 16e eeuw kwamen de eerste Europeanen aan land vanaf de Golf van Mexico in Texas. De Europese machthebbers van die tijd negeerden Texas lange tijd, pas na ruim 150 jaar na de eerste aankomst van de Europeanen begon men met een aantal nederzettingen in de tweede helft van de 17e eeuw. Tegen het einde van de 17e eeuw begonnen de Spanjaarden kerken te bouwen in het oosten van Texas, om de Franse bedreiging tegen te gaan. Frankrijk had destijds een groot gebied in handen vanaf Louisiana richting Montana. In 1718 werd de stad San Antonio gesticht, als eerste Spaanse stad. Tegenstand van indiananstammen en de grote afstanden tot de rest van de Spaanse gebieden zorgden ervoor dat Texas nog weinig groeide. In 1803 kochten de Verenigde Staten een groot gebied van Frankrijk, bekend als de Louisiana Purchase, wat echter een groot deel van het Midwesten omvatte, en niet alleen Louisiana. De grens tussen Louisiana en Texas werd toen vastgesteld via de rivier de Sabine. In 1821 eindigde de Mexicaanse onafhankelijkheidsoorlog waarbij Texas een onderdeel van Mexico werd, toen de staat Coahuila y Tejas. In 1825 had Texas 3.500 inwoners.

In 1835 volgde de Texaanse revolutie en er werd een tijdelijke overheid ingesteld, maar in 1836 werd Texas een land, de Republic of Texas. De Republiek Texas omvatte voornamelijk het oosten van de huidige staat, maar de territoriale claims liepen tot in New Mexico en Colorado, zelfs een deel van Wyoming. In de jaren 30 en 40 probeerden de Verenigde Staten Texas te annexeren, wat in 1845 lukte. Texas werd toen een staat. Een paar jaar later volgde de Mexicaans-Amerikaanse oorlog, die in een overwinning voor de Verenigde Staten resulteerde, waarbij Mexico grote gebieden verloor, onder andere Alta California, het huidige California en delen van Arizona en New Mexico. Texas werd hierbij ook groter, tot aan de Rio Grande. In 1850 werden de uiteindelijke grenzen van Texas vastgesteld.

Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog van 1861 tot 1865 was Texas een deel van de Confederatie, die tegen de Unie in het noorden vocht. Texas lag echter ver van de oorlogsgebieden in het oosten, en werd zelf niet direct getroffen door de oorlog. Wel steunde Texas de Confederatie met manschappen en materieel. Na de Amerikaanse burgeroorlog werd Texas opnieuw een staat van de Verenigde Staten in 1870. Het inwonertal was toen al gegroeid naar 818.000 inwoners, voornamelijk in het oosten van de staat.

In 1901 werd de eerste olie gevonden in Texas in Spindletop, vlakbij Beaumont, niet ver van de grens met Louisiana. Hierna werden talloze oliebronnen gevonden in het oosten en westen van Texas en de Golf van Mexico. Dit resulteerde in een enorme expansie van de olieindustrie en welvaart voor Texas. De olieproductie bereikte een top in 1972. In 1920 had Texas 4,6 miljoen inwoners. Hierna volgden de Great Depression en de Dust Bowl, die met name het noorden en westen van Texas zwaar trof. Bijna alle landbouwgrond werd onbruikbaar, waardoor veel boeren naar California verhuisden. De staat groeide tot de jaren 50 mede daardoor relatief langzaam.

De tweede wereldoorlog had een significante impact op Texas, de steden groeiden als kool en de industrie werd zeer belangrijk. In de jaren 60 diversificeerde Texas van een olieindustrie naar high-tech, industrie, banken en transport. Het inwonertal groeide van 7,7 miljoen in 1950 naar 11,2 miljoen in 1970 en verdubbelde daarna naar bijna 25 miljoen inwoners in 2010. Texas heeft één van de goedkoopste huisvesting in de Verenigde Staten, en de bevolking is sterk geconcentreerd op de vier grote agglomeraties Dallas-Fort Worth, Houston, San Antonio en recenter Austin. In 1948 opende de eerste snelweg, de Gulf Freeway, later onderdeel van de Interstate 45. De meeste snelwegen werden in het Interstate Highway tijdperk aangelegd vanaf eind jaren 50. Ondanks dat Texas het grootste snelwegennet van de Verenigde Staten heeft, zijn er gigantische gebieden zonder snelwegen, met name in het westen van Texas, waar feitelijk maar twee snelwegen zijn, de I-10 en I-20. De enorme bevolkingsgroei in de grote steden zorgt ervoor dat het snelwegennet daar continu uitgebreid wordt, waarbij nergens ter wereld zoveel grote stackknooppunten worden toegepast als in Texas. Met name Houston staat bekend om zijn zeer brede snelwegen en hoge intensiteiten.

Bevolkingsgroei

De bevolkingsgroei van Texas door de jaren heen (afgerond).

Jaartal	Texas
1900	3.049.000
1910	3.897.000
1920	4.663.000
1930	5.825.000
1940	6.415.000
1950	7.711.000
1960	9.580.000
1970	11.197.000
1980	14.229.000
1990	16.987.000
2000	20.852.000
2010	25.146.000
2011	25.675.000

Het wegennetwerk

Wegbeheer

Het grootste gedeelte van het wegennet is in het beheer van het Texas Department of Transportation. TxDOT heeft vrijwel alle genummerde wegen in het beheer, namelijk de Interstate Highways, de US Highways, State Highways, Farm to Market Roads en Ranch to Market Roads. Al deze wegen zijn verhard. FM Roads vindt men vooral in het oosten van Texas en RM Roads voornamelijk in het westen. De US 281 is de scheidslijn. De FM en RM Roads zijn goed voor de helft van alle wegen in het beheer van TxDOT. In totaal heeft TxDOT circa 160.000 kilometer weg in het beheer.

Een deel van de wegen in Texas zijn tolwegen. Deze zijn veelal in het beheer van regionale tolwegautoriteiten, zoals de Harris County Toll Road Authority rond Houston en de North Texas Tollway Authority in de regio Dallas-Fort Worth. Deze zijn vaak gelieerd aan TxDOT maar opereren als zelfstandige organisaties en hebben meestal geen winstoogmerk, alhoewel het draaien van winst wel noodzakelijk is om het netwerk van tolwegen uit te breiden. Daarnaast zijn er Regional Mobility Authorities (RMA's) opgezet, die op regionaal niveau het wegennet aanleggen. De bekendste hiervan zijn het Central Texas Regional Mobility Authority rond Austin en de North East Texas Regional Mobility Authority in het noordoosten van de staat rond Tyler en Longview. Daarnaast zijn er nog een aantal van deze autoriteiten die nog geen tolwegen beheren.

Wegennet

Voor zijn omvang en inwonertal telt Texas weinig Interstate Highways. Dat komt omdat een groot deel van de bevolking in één van de 5 grootste metropolen woont. Vier oost-westroutes doorkruisen de staat, vanaf het zuiden naar het noorden zijn dat de Interstate 10, Interstate 20, Interstate 30 en Interstate 40. De I-30 en I-40 zijn geen lange interstates. Diverse noord-zuidassen doorkruisen de staat, zoals de Interstate 27, Interstate 35, Interstate 37, Interstate 44 en Interstate 45. Daarnaast vullen een klein aantal driecijferige hulproutes het Interstate Highway netwerk aan.

Een groot aantal US Highways zijn goed uitgebouwd met doorgaans 2x2 rijstroken, en vaak ook met freeway kenmerken, zoals ongelijkvloerse kruisingen. In stedelijke gebieden maken de US Highways vaak onderdeel uit van het forenzennet. State Routes en County Highways vullen dit netwerk aan op lokaal en regionaal gebied.

Een opvallend item langs de Texaanse snelwegen zijn de Frontage Roads, dit zijn feeders die aan beide zijden parallel aan de snelwegen lopen, en het verkeer naar de diverse afslagen, bedrijven en kantorenparken regelen. In sommige gevallen worden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen eerst de Frontage Roads aangelegd, en pas later, wanneer noodzakelijk, de snelweg in de middenberm, om slepende procedures te voorkomen. Doordat veel snelwegen van beton zijn, zien ze er esthetisch vaak niet mooi uit, zeker in Houston is dit het geval met gigantische industrieterreinen aan de snelwegen. Dit steekt af bij de groene woonwijken die er omheen liggen.

Een nieuwe trend is om bij gebrek aan federale financiering ook tolwegen aan te leggen, dit kwam het eerste in Houston, later ook in Dallas en recent ook in Austin. San Antonio kent geen tolwegen. Deze tolwegen worden vaak in hoog tempo met de nodige ruimtereserveringen aangelegd.

4-level stackknooppunten zijn zeer prominent in Texas, met name in Dallas, maar ook in de andere agglomeraties. De kruisende Frontage Roads kruisen elkaar gelijkvloers wat vaak tot massale en grote knooppunten leiden. Ook komen er veel SPUI aansluitingen voor. De Texaanse steden zijn vaak zeer auto-afhankelijk, doordat het openbaar vervoer slechts in zeer beperkte mate aanwezig is. Het wegennet is hier dan ook op ingericht.

Geschiedenis

Op 4 april 1917 werd het Texas Highway Department gecreëerd, en in 1917 volgde de eerste publieke consultatie voor een snelwegenproject. Tevens in 1917 werd de eerste 14.267 kilometer weg onder het beheer van het Texas Highway Department gebracht, die 89 procent van de toenmalige bevolking van Texas ontsloot. Texas was destijds een staat met ongeveer 4 miljoen inwoner en de economie was nog vooral gebaseerd op landbouw en ranching, met een toenemende olieindustrie. In 1927 was het wegennet van Texas 28.900 kilometer lang, waarvan 154 kilometer in beton, 1.710 kilometer geasfalteerd en 8.000 kilometer gravel. 20.000 kilometer was volledig onverhard en meestal onberijdbaar na regenval.

In de jaren 40 en 50 maakte de staat een snelle groei door en groeide naar bijna 8 miljoen inwoners in 1950. In 1948 opende de eerste snelweg van Texas, een deel van de Gulf Freeway in Houston. In 1949 volgde de eerste snelweg in Dallas, de Central Expressway. Gedurende de jaren 50 werden de eerste stappen gezet naar de bouw van een snelwegennet, dat vanaf de creatie van het Interstate Highway-systeem in 1956 accelereerde. Gedurende de jaren 60 zijn de grootste delen van de I-10, I-35 en I-45 in de driehoek Houston - Dallas - San Antonio aangelegd. In West Texas ging de aanleg minder snel vanwege de enorme afstanden in dit gebied. Pas sinds eind jaren 80 en begin jaren 90 waren hier de Interstate Highways doorgaand te berijden.

Het inwonertal van Texas bleef sterk groeien, naar 10 miljoen inwoners midden jaren 60 en 17 miljoen inwoners tegen 1990. In 1967 omvatte het wegennet 106.000 kilometer weg, en in 1992 werd het Interstate Highway als voltooid verklaard met de openstelling van een stuk van 10 kilometer van de Interstate 27 in Lubbock. Het Texas Department of Transportation bestaat sinds 1991 in zijn huidige vorm. Al eerder, in 1955, werd de Texas Turnpike Authority gecreëerd, die de Dallas - Fort Worth Turnpike ging aanleggen, de eerste tolsnelweg van Texas, wat later de Interstate 30 zou worden. In de jaren 60 werd ook begonnen met de Dallas North Tollway. De aanleg van tolwegen nam vanaf de jaren 80 een vlucht in de regio Houston toen de Sam Houston Tollway rond de stad werd aangelegd, evenals de Hardy Toll Road. Vanaf de jaren 90 bleek de brandstofaccijns in de Verenigde Staten niet voldoende om het enorme wegennet van Texas te bekostigen, waardoor meer tolwegen werden aangelegd, vanaf 2003 kwam naast de tolwegen in de regio's Dallas en Houston ook de regio Austin bij, die vanaf de jaren 90 een enorme groei doormaakte. San Antonio is vooralsnog de enige miljoenenstad die geen tolwegen heeft.

Hoofdwegennet

Interstates en US Highways in Texas

• • • • • • • • • • • • • •

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Houston • Dallas-Fort Worth • San Antonio • Austin • El Paso

Congestie

De verkeersintensiteiten zijn het hoogst in Houston, maar toch komen de meeste files in Dallas voor, omdat die agglomeratie groter is, en relatief meer snelwegen kent met een tekort aan capaciteit. Alleen in Houston zijn de meeste snelwegen met 2x5 rijstroken echt breed, in andere agglomeraties zijn dit meestal maar een beperkt aantal snelwegen. Het aantal files is vaak wel groot, maar de meeste zijn vrij kort met beperkte vertragingen. Alleen op enkele snelwegen zoals de I-635 en I-820 in Dallas, de US 59 en US 290 in Houston, en de I-35 in Austin komen grotere vertragingen voor. In San Antonio en El Paso staan weinig files, alhoewel het nationaal gezien in Houston en Dallas ook nog wel meevalt.

De Interstate 35 is één van de drukste interstedelijke verbindingen, met name tussen Austin en San Antonio, maar eigenlijk de hele route naar Dallas. De andere interstedelijke snelwegen zijn rustiger, en dat geldt zeker voor de snelwegen I-10 en I-20 in het westen, waar zeer weinig verkeer rijdt. Doordat huisvesting in Texas tot de goedkoopste van de Verenigde Staten behoort, schieten enorme woonwijken dan ook als paddestoelen uit de grond. In 2008 werd bekend dat de huizenbouw de verkopen niet kan bijbenen, in tegenstelling tot andere delen van de VS. Tevens is de banengroei in met name Houston en Dallas erg groot, waarbij twijfels rijzen of het wegennet deze snelle ontwikkelingen wel kan bijbenen. In Dallas en Houston worden vele miljarden dollars in het wegennet gepompt.

Agglomeratiebeschrijvingen

Freeways in Dallas-Fort Worth
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • President George Bush Turnpike • Dallas North Tollway • Lewisville Lake Toll Bridge • Trinity Parkway • Dallas downtown freeway loop • Chisholm Trail Parkway