Åland

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Flag of Åland.png
Aland.png
Hoofdstad Mariehamn
Grootste stad Mariehamn
Oppervlakte 1.580 km²
Inwonertal 29.000
Lengte snelwegennet 0 km
Eerste snelweg nvt
Afkorting AX

Åland (uitspraak: Oh-land, Fins: Ahvenanmaa) is een eilandengroep en autonome provincie van Finland, gelegen bij de ingang van de Botnische Golf van de Baltische Zee. De eilandengroep telt bijna 30.000 inwoners, de hoofdstad is Mariehamn.

Inleiding

Geografie

Åland is gelegen op het punt waar de Botnische Golf aansluit op de Baltische Zee en is derhalve van groot strategisch belang. Åland bestaat uit circa 300 eilanden, waarvan zo'n 80 zijn bewoond. Zo'n 90% van de bevolking woont op het grootste eiland Fasta Åland. Åland is gescheiden van Zweden door zo'n 40 kilometer open zee. De zee tussen Åland en Finland kent zeer veel kleine eilanden. De eilanden bestaan uit rotsen met een lage toplaag zandbodem. De eilanden kennen geen grote hoogteverschillen, het hoogste punt is de 129 meter hoge Orrdalsklint. De eilanden liggen gescheiden door smalle zeestraten, de kustlijn van de eilanden is zeer grillig. De zeeën rond Åland zijn niet diep.

Åland heeft een vochtig landklimaat met maritieme kenmerken. De gemiddelde maximumtemperatuur varieert van 0°C in de winter tot 20°C in de zomer. De zomers zijn wat koeler dan in Finland en Zweden, maar de winters zijn niet veel milder, mede doordat een groot deel van de zee rond Åland in de winter bevriest.

Demografie

Åland bevat 0,5% van het inwonertal van Finland. Het is de enige eentalig Zweedse regio van Finland, 90% van de inwoners spreekt het Zweeds als eerste taal en slechts 5% het Fins. Dit is de reden dat Åland een autonome regio van Finland is. Åland heeft een langzaam groeiend inwonertal. De voornaamste plaats op het eiland is de hoofdstad Mariehamn, waar 40% van de bevolking van Åland woont. Er zijn geen andere plaatsen met meer dan 5.000 inwoners.

Economie

De economie van Åland wordt gedomineerd door de scheepvaart, handel en toerisme. De scheepvaart is goed voor 40% van de economie van Åland. De andere bedrijven op Åland zijn vrijwel allemaal kleine bedrijven met minder dan 10 man personeel. Åland geldt als één van de meest welvarende regio's in Europa, met een BNP per inwoner dat bijna 50% boven het EU-gemiddelde ligt. De werkloosheid is traditioneel ook laag.

Geschiedenis

Åland stond van oudsher onder Zweeds bestuur, maar werd in een verdrag in 1809 afgestaan aan Rusland, waarbij het vervolgens een onderdeel wordt van het autonome grootvorstendom Finland. Na de Krimoorlog van 1853-1856 werd Åland gedemilitariseerd. Tijdens de Finse burgeroorlog van 1918 stuurde Zweden troepen naar Åland, waarna binnen enkele weken werd Åland bezet door Duitsland. Na de Eerste Wereldoorlog ontstond een beweging om Åland bij Zweden te laten horen. Finland was hier echter op tegen en gaf Åland als alternatief een autonome status binnen Finland. Åland werd tijdens de Tweede Wereldoorlog niet bezet, en de eilandengroep dreef handel met zowel de geallieerden als Nazi-Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde er weinig op Åland.

Wegennet

Åland heeft een klein wegennet van hoofdwegen, dat een eigen wegnummering heeft ten opzichte van de rest van Finland. De hoofdstad Mariehamn is het belangrijkste knooppunt van de wegen op Åland, drie van de vier hoofdwegen komen op de rotonde "Rökerirondellen" in Mariehamn samen. Åland heeft een wegennet van circa 640 kilometer lengte. Er zijn geen autosnelwegen of dubbelbaans wegen op Åland.

De eilandengroep is vlak dus er zijn geen tunnels op Åland. Ook is opvallend dat de eilandengroep vrij slecht geïntegreerd is, maar weinig eilanden zijn met bruggen onderling verbonden. Er zijn enkele kleine bruggen over zeestraten en inhammen op Fasta Åland. Het meest opvallend is het ontbreken van een vaste oeververbinding naar de eilandengroepen Föglö en Vårdö.

In het verleden is wel eens gesproken over een vaste oeververbinding naar Finland, dat via vele eilanden het vasteland zou bereiken. Nog grotere plannen zijn geopperd voor een brug/tunnelverbinding tussen Zweden en Finland, via Åland. Deze voorstellen zijn echter niet concreet. Bovendien is de economie van Åland afhankelijk van onder andere de veerdiensten.

Hoofdwegen op Åland (Ahvenanmaa)

Valtatiet: DK1.svg DK2.svg DK3.svg DK4.svg

Kantatie: B40.svg


Wegnummering

Åland heeft een eigen wegnummering los van het Finse nummeringssysteem. De valtatiet vormen de hoofdwegen van Åland, allemaal op het eiland Fasta Åland. De valtatie 1 t/m 3 vormen invalswegen van Mariehamn, de valtatie 4 is een afsplitsing hiervan naar het noorden van Fasta Åland.

Het hoofdwegennet van Åland wordt in het Zweeds een landskapsväg genoemd. De Finse benaming valtatie heet in Åland een huvudväg, en een kantatie heet in het Zweeds simpelweg een väg.

Bewegwijzering

Op Åland wordt de gebruikelijke Finse bewegwijzering gebruikt. De bewegwijzering is eentalig Zweeds.

Referenties