A12 (Nederland)

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
NLA012.svg
NL A12 map.png
A12
Begin Den Haag
Einde Beek (grens Duitsland)
Lengte 136,818[1] km
Lijst van Nederlandse autosnelwegen
Route

VRI zwart.svg S101.svg → Den Haag / Wassenaar

Afslagsymbool.svg Centraal Station

Afslagsymbool.svg 2 Den Haag-Centrum

Afslagsymbool.svg 3 Den Haag-Bezuidenhout

Afslagsymbool.svg 4 Voorburg S108.svg

Riviersymbool.svg Rijn-Schiekanaal of Vliet

Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein NLA004.svg → Amsterdam / Rotterdam

Afslagsymbool.svg 5 Nootdorp

Afslagsymbool.svg 6 Zoetermeer-Centrum

Afslagsymbool.svg 7 Zoetermeer NLN470.svg

Afslagsymbool.svg 8 Bleiswijk NLN209.svg

Afslagsymbool.svg 9 Zevenhuizen NLN219.svg

Afslagsymbool.svg 10 Moordrecht NLN451.svgNLN457.svg

Knooppuntsymbool.svg Gouwe NLA020.svg → Rotterdam

Tunnel.svg Gouwe-aquaduct Riviersymbool.svg Gouwe

Afslagsymbool.svg 11 Gouda NLN207.svg NLN452.svg

Afslagsymbool.svg 12 Reeuwijk NLN459.svg

Knooppuntsymbool.svg Bodegraven NLN011.svg → Leiden

Afslagsymbool.svg 13 Nieuwerbrug

Afslagsymbool.svg 14 Woerden NLN204.svg

Afslagsymbool.svg 14a Harmelen NLN419.svg

Afslagsymbool.svg 15 De Meern NLN198.svg NLN228.svg

Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn NLA002.svg → Amsterdam / Den Bosch

Afslagsymbool.svg 16 Nieuwegein

Brug.svg Galecopperbrug Riviersymbool.svg Amsterdam-Rijnkanaal

Afslagsymbool.svg 17 Utrecht-Kanaleneiland

Afslagsymbool.svg 18 Utrecht-Hoograven NLN408.svg

Knooppuntsymbool.svg Lunetten NLA027.svg → Almere / Breda

Afslagsymbool.svg 18a Houten-Oost NLN421.svg

Afslagsymbool.svg 19 Bunnik NLN229.svg

Afslagsymbool.svg 20 Driebergen NLN225.svg

Ecoduct.svg Ecoduct Mollebos

Afslagsymbool.svg 21 Maarn NLN227.svg

Afslagsymbool.svg 22 Maarsbergen NLN226.svg

Ecoduct.svg Ecoduct Rumelaar

Afslagsymbool.svg 23 Veenendaal-West NLN418.svg

Afslagsymbool.svg 23a Veenendaal NLN233.svg

Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek NLA030.svg → Ede / Apeldoorn

Afslagsymbool.svg 24 Wageningen NLN781.svg

Ecoduct.svg Ecoduct Jac. P. Thijsse

Afslagsymbool.svg 25 Oosterbeek NLN224.svg

Knooppuntsymbool.svg Grijsoord NLA050.svg → Nijmegen / Eindhoven

Knooppuntsymbool.svg Waterberg NLA050.svg → Apeldoorn / Zwolle

Afslagsymbool.svg 26 Arnhem-Noord NLN784.svg

Knooppuntsymbool.svg Velperbroek NLN325.svg NLA348.svg → Arnhem / Zutphen

Brug.svg IJsselbrug Westervoort Riviersymbool.svg IJssel

Afslagsymbool.svg 27 Westervoort NLN338.svg

Afslagsymbool.svg 28 Duiven NLN810.svg

Afslagsymbool.svg 29 Zevenaar NLN336.svg NLN813.svg

Knooppuntsymbool.svg Oud-Dijk NLA018.svg → Doetinchem / Enschede

Afslagsymbool.svg 30 Beek NLN812.svg

Flag of Europe vierkant.svg Grensovergang Bergh Autoweg

Flag of Germany.svg BAB3.png → Oberhausen / Köln

De rijksweg 12, beter bekend als A12 is een autosnelweg in Nederland. De snelweg vormt een oost-westroute door het midden van het land en loopt vanaf Den Haag via Zoetermeer, Gouda, Utrecht en Arnhem naar de grens met Duitsland bij Beek, over een afstand van 137 kilometer.

Routebeschrijving

Zuid-Holland

De Utrechtsebaan in Den Haag.
Het Gouwe-aquaduct bij Gouda.

Zie ook Utrechtsebaan.

De A12 begint bij het centrum van Den Haag aan een kruispunt met de S101, het verlengde van de N44, die aansluiting geeft op zowel het Haagse als het regionale wegennet (Wassenaar en Leiden). De eerste kilometers van de A12 is de maximumsnelheid op 70 km/h beperkt en is er geen sprake van een rijksweg. Desondanks is de weg als A12 bewegwijzerd. De weg is verdiept, telt 2x2 rijstroken en wordt gekenmerkt door vele overkluizingen. De eerste aansluiting met de Bezuidenhoutseweg is onvolledig en alleen te berijden van en naar de S101. De twee volgende aansluitingen zijn alleen te berijden van en naar Utrecht. Bij Den Haag-Bezuidenhout verlaat men de bebouwde kom, begint de autosnelwegstatus en zijn er 2x3 rijstroken beschikbaar. De weg loopt parallel aan de spoorlijn naar Utrecht, wat de A12 eigenlijk min of meer doet tot aan Arnhem. Aan de oostkant van Den Haag volgt het indrukwekkende knooppunt Prins Clausplein, een sterknooppunt.

Men kruist hier de A4, de snelweg vanaf Amsterdam naar Delft en Rotterdam. Ten oosten van dit knooppunt liggen eveneens 2x3 rijstroken en bedient de snelweg een aantal voorsteden zoals Nootdorp en met name Zoetermeer. De stad is over de snelweg gegroeid, waardoor de A12 dwars door Zoetermeer loopt. Tussen Zoetermeer en knooppunt Gouwe liggen 2x2 rijstroken en plusstroken. Bij knooppunt Gouwe sluit de A20 aan, die in westelijke richting afbuigt naar Rotterdam. Dit knooppunt is incompleet, er zijn alleen verbindingen tussen de A12 en de A20 van Utrecht naar Rotterdam en vice versa. De N457 zorgt vlakbij het knooppunt voor een volledige verbinding tussen beide snelwegen. Hierna volgt het Gouwe-aquaduct dat 4+5 rijstroken telt, waaronder een plusstrook in de richting Den Haag. Ten oosten van Gouda bestaat de weg uit 2x4 volwaardige rijstroken. Vanwege het veengebied loopt de A12 hier op twee dijklichamen die een eindje uit elkaar liggen. Bij knooppunt Bodegraven splitst de N11 af in westelijke richting, naar Alphen aan den Rijn en Leiden. Dit knooppunt is eveneens incompleet: men kan hier alleen van Utrecht naar Leiden en vice versa. De snelweg loopt hierna met 2x4 rijstroken pal naar het oosten door vrij open polderlandschap. Vlak voor Woerden ligt de grens met de provincie Utrecht.

Utrecht

De Galecopperbrug in Utrecht.

De snelweg loopt nog steeds door open gebied, maar ten noorden van de A12 ligt Leidsche Rijn, de grootste nieuwbouwwijk van Nederland. Na De Meern liggen 5+6 rijstroken, waarna het knooppunt Oudenrijn volgt, waar men de A2 kruist, de snelweg vanaf Amsterdam richting Den Bosch en Maastricht. De A12 splitst zich hier in een parallelbaansysteem, met 2x3 rijstroken op de hoofdrijbaan en 2x2 op de parallelbaan. De snelweg loopt hier tussen Utrecht en Nieuwegein door, op de hoofdrijbaan zijn geen afslagen, maar op de parallelrijbaan wel. De A12 steekt hier via de Galecopperbrug het Amsterdam-Rijnkanaal over, waarna het knooppunt Lunetten volgt, waar de A27 gekruist wordt, de snelweg vanaf Almere richting Breda.

Ten oosten van het knooppunt liggen hier sinds 2011 2x4 rijstroken, wat bij Bunnik versmalt naar 2x3 rijstroken door de Utrechtse Heuvelrug. Dit gebied is sterk bebost en hier loopt de spoorlijn van Utrecht naar Arnhem parallel aan de snelweg. Even na Maarsbergen wordt het gebied weer open met akkers. De snelweg bedient hier de grotere plaats Veenendaal wat bijna ongemerkt overloopt in Ede. Ter hoogte van Veenendaal ligt de provinciegrens met Gelderland.

Gelderland

Vlak voor Ede volgt het knooppunt Maanderbroek, waar de A30 uit Barneveld eindigt, en aansluiting geeft richting Amersfoort. De snelweg telt hier 2x2 rijstroken met plusstroken en in beide richtingen een weefvak tussen knooppunt Maanderbroek en de afrit Wageningen. Na Ede gaat men opnieuw de bossen in, ditmaal de zuidelijke uitlopers van de Veluwe. Vanaf hier telt de snelweg 2x3 rijstroken. Niet veel verder volgt het knooppunt Grijsoord, waar de A50 vanuit Eindhoven invoegt, waarna beide snelwegen langs de noordkant van Arnhem met 2x3 rijstroken dubbelgenummerd zijn. Een kilometer of 7 verder, bij het knooppunt Waterberg, slaat de A50 richting Apeldoorn en Zwolle in het noorden af, en gaat de A12 met 2x3 rijstroken verder langs de noordkant van Arnhem. Het duurt dan niet lang voordat men het knooppunt Velperbroek bereikt, wat feitelijk een verkeersplein onder de A12 is. Hier begint de A348 die richting Dieren en Zutphen loopt, en de N325 die naar Arnhem-Zuid en Nijmegen gaat.

Richting Oberhausen bevinden zich kortstondig een hoofdrijbaan en een parallelbaan, waarbij de aansluiting Westervoort alleen via knooppunt Velperbroek en de parallelbaan bereikbaar is. In totaal liggen er 8 rijstroken op de IJsselbrug Westervoort. Hierna volgt een kort stukje 3+4 rijstroken tot aan Duiven, waarna een stuk met 2x2 rijstroken volgt langs Zevenaar. Bij Didam volgt het knooppunt Oud-Dijk, het laatste knooppunt in Nederland. Hier slaat de A18 af richting Doetinchem en Enschede. Vlak voor de Duitse grens volgt de aansluiting Beek, waarna de A3 verder gaat richting Oberhausen en Köln.

Geschiedenis

De brug over de Vaartse Rijn in Utrecht, circa 1939.
De A12 bij Arnhem, vermoedelijk bij openstelling in 1957.
De Grensovergang Bergh Autoweg, vermoedelijk bij openstelling in 1962.

De geschiedenis van de A12 heeft een belangrijke parallel met de ontwikkeling van de autosnelweg in Nederland. Begin jaren '30 woedde ook in Nederland de vraag of er autosnelwegen aangelegd moesten worden. Deze vraag werd aangewakkerd door de NEVAS, de NEderlandse Vereniging voor AutoSnelwegen. Pas nadat maatschappelijke organisaties een voet tussen de deur kregen nadat een ambtelijke en een Tweede Kamercommissie in 1932 werden samengevoegd werd in 1933 het pleit beslecht in het voordeel van de specifieke aanleg van autosnelwegen.

In het kader van het destijds nieuwe Rijkswegenplan 1927 was besloten om een nieuwe weg aan te leggen tussen Den Haag, Gouda en Utrecht. Deze "Rijksweg 12" werd in 1932 in aanleg genomen, nog op basis van de oorspronkelijke plannen van een enkelbaans driestrooksweg, met de middelste rijstrook voor verkeer in twee richtingen met een naastliggend fietspad. Toen de ommezwaai ten gunste van de autosnelwegaanleg in 1933 werd gemaakt, werd besloten om rijksweg 12 volgens de allernieuwste inzichten te voorzien van 6,25 meter brede rijbanen met daarnaast vluchtstroken, gescheiden door een middenberm en vrij van gelijkvloerse kruispunten en uitritten. Feitelijk mag rijksweg 12 Den Haag – Utrecht daarmee aanspraak maken op het predicaat van de eerste autosnelweg van Nederland (ondanks dat de weg wel voorzien was van een beweegbare brug over de Gouwe).

Aanleggeschiedenis

Reeds in 1932-1933 werd gewerkt aan de viaducten bij Nootdorp (rijksweg 12 over de Veenweg, en de Hofpleinspoorlijn over de rijksweg). Echter niet eerder dan op 15 april 1937 kon de eerste snelweg van Nederland tussen Voorburg en Zoetermeer, over een afstand van 9 kilometer worden opengesteld. De A12 was de eerste snelweg in de wereld die integraal met een vluchtstrook werd uitgevoerd. De eerdere snelwegen in Duitsland, Italië en rond New York City hadden dat nog niet. Bovendien was pas vanaf 1935 in het buitenland sprake van gescheiden rijbanen, waarmee Nederland meedeed met de eerste trendsetters voor de autosnelweg zoals we die nu kennen. Later in 1937 werd de snelweg verlengd tot Bleiswijk en in 1938 tot Gouda. In 1939 bereikte de snelweg knooppunt Oudenrijn en in 1940 werd een ontbrekende schakel tussen Reeuwijk en Woerden opengesteld.

In de meidagen van 1940 was rijksweg 12 tussen verkeersplein Oudenrijn en Houten in aanleg, en de vaste brug over het Amsterdam-Rijnkanaal (de Galecopperbrug) was al gereed. Ondanks de bezetting ging de aanleg van de A12 door, met name aan de zuidkant van Utrecht en verder richting Arnhem. De reden hiervoor was gelegen in het feit dat de Duitse bezetter bij monde van Dr. Ing. Fritz Todt de autosnelweg Kriegswichtig had verklaard. Deze drang om de snelweg naar de Heimat aan te leggen leidde bij de bevolking tot de wens dat de bezetter er ooit over zou vertrekken, wat leidde tot de naam het hazepad.

In 1942 werd een stukje tussen het knooppunt Oudenrijn (destijds een tweestrooksrotonde) en het verkeersplein Laagraven geopend met 2x2 rijstroken en in 1944 tussen Houten en Bunnik met 1x2 rijstroken. In 1942 werden de meeste werkzaamheden stilgelegd, op dat moment waren de aardebanen tussen Utrecht en de Duitse grens in hoge mate gereed, maar niet voltooid.

Direct na de Tweede Wereldoorlog werd de oorlogsschade hersteld en begonnen met de verdere bouw, waarbij in 1947 de tweede rijbaan tussen Laagraven en Houten opende. In 1955 volgde het deel van Houten naar Bunnik met de tweede rijbaan. In 1947, 1949 en 1951 werd de eerste rijbaan tussen Bunnik en Veenendaal geopend. In 1955 en 1956 volgde hiervan de tweede rijbaan en in 1956 opende een stuk van Veenendaal tot Planken Wambuis meteen met 2x2 rijstroken. In 1957 werd dit verlengd tot Arnhem-Noord.

Begin jaren '60 werd de snelweg oostwaarts verlengd richting de Duitse grens. In 1961 opende de eerste rijbaan tussen knooppunt Velperbroek en de grensovergang Bergh autoweg met Duitsland. De tweede rijbaan hiervan werd tussen 1961 en 1964 opengesteld. In 1965 werd de aansluitende Duitse A3 tussen Emmerich en Wesel opengesteld, waarmee de A12 werd aangesloten op het Duitse Autobahnnetwerk. Hiermee was de A12 nog niet helemaal voltooid. In 1970 werd begonnen met de aanleg van de Utrechtsebaan in Den Haag, welke tussen 1976 en 1979 werd opengesteld.

Straatnamen

Enkele segmenten hebben naast het wegnummer straatnamen die een link leggen met het verleden van de weg. De namen zijn ter plaatse niet altijd aangegeven met straatnaambordjes.

  • Naast de Utrechtsebaan, dat formeel geen A12 is, en de bijnaam het Hazepad wordt het segment tussen de knooppunten Grijsoord en Velperbroek ook wel aangeduid als Europaweg.
  • Ter hoogte van de grensovergang kent de A12 de aanduiding Bergh autoweg, tevens de Nederlandse naam van de grensovergang. Aan Duitse zijde is deze bekend onder de naam Elten Autobahn.

Openstellingsgeschiedenis

De A12 bij Zoetermeer in 1937.
De A12 bij Ede, circa 1956.
Van Naar Lengte Opening[2]
Voorburg Zoetermeer 9 km 15-04-1937
Zoetermeer Bleiswijk 5 km 28-09-1937
Bleiswijk Moordrecht 6 km 00-02-1938
Moordrecht Gouda 5 km 09-06-1938
Gouda Reeuwijk 4 km 31-01-1939
Reeuwijk Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn 24 km 25-11-1939
Oudenrijn Utrecht-Laagraven 3 km 31-07-1942
Utrecht-Laagraven Houten 1 km 00-00-1947
Houten Driebergen 9 km 14-10-1955
Driebergen Maarsbergen 10 km 20-04-1956
Maarsbergen Planken Wambuis 30 km 30-06-1956
Planken Wambuis Arnhem-Noord 7 km 29-05-1957
Arnhem-Noord Knooppuntsymbool.svg Velperbroek 6 km 08-03-1961
Westervoort Zevenaar 7 km 04-12-1961
Zevenaar Duitse grens 8 km 12-04-1962
Knooppuntsymbool.svg Velperbroek Westervoort 2 km 06-04-1964
VRI zwart.svg Zuid-Hollandlaan (Den Haag) Voorburg 3 km 20-12-1976

Latere aanpassingen

Afgezien van de Utrechtsebaan in Den Haag was de A12 al in 1964 gereed tussen Voorburg en de Duitse grens. De snelweg verbindt diverse grote steden en groeikernen, zoals Den Haag, Zoetermeer, Gouda, Utrecht, Veenendaal, Ede en Arnhem. De verkeersdruk nam daarom al snel toe zodat binnen 10 jaar na voltooiing van de A12 al concrete plannen werden gemaakt om delen van de snelweg te verbreden. Uiteindelijk zou bijna de complete A12 verbreed worden.

Verbreding Den Haag - Zoetermeer

De in de jaren '30 aangelegde A12 tussen Den Haag en Zoetermeer raakte vanaf de jaren '70 overbelast, vanaf 1972 begonnen serieuze plannen gemaakt worden om de A12 te verbreden naar 2x3 of zelfs 2x4 rijstroken.[3] Het kabinet van Agt was in eerste instantie echter geen voorstander van extra capaciteit op de A12 om de groei van Zoetermeer te faciliteren, bewoners moesten maar met het openbaar vervoer reizen.[4] Indertijd was er ook discussie of de "Landscheidingsweg" (rijksweg 14) tussen Voorburg en Zoetermeer aangelegd zou moeten worden als alternatief voor de verbreding van de A12 naar 2x4 rijstroken, of zelfs beiden.[5]

De verbreding van de A12 tot aan Zoetermeer is uiteindelijk uitgevoerd als onderdeel van de reconstructie van het knooppunt Leidschendam tot het sterknooppunt Prins Clausplein begin jaren '80. Hiervoor is een nieuwe rijbaan van de A12 aan de noordzijde van de oude snelweg aangelegd, die op 7 december 1982 in gebruik werd genomen.[6] De verbreding tot aan Zoetermeer was in 1983 gereed. In 1985 was het knooppunt Prins Clausplein volledig met alle flyovers opgeleverd. De officiële inauguratie van het knooppunt en de nieuwe naam Prins Clausplein volgde op 29 april 1986 door koningin Beatrix.[7][8]

Met de bouw van het knooppunt Prins Clausplein werd ook een klein stuk tussen Voorburg en het knooppunt verbreed naar 2x4 rijstroken, dit sloot aan op de in 1976 opengestelde Utrechtsebaan, die 2x3 rijstroken telt. Feitelijk zijn hier 2x2 rijstroken voor doorgaand verkeer en 2 rijstroken per richting van en naar het knooppunt Prins Clausplein. De verbindingsweg op het Prins Clausplein voor verkeer vanaf Amsterdam naar Den Haag had oorspronkelijk maar één rijstrook. Als onderdeel van de Spoedwet wegverbreding is hier een bufferstrook gerealiseerd op de plaats van de vluchtstrook, die liep vanaf de toerit Leidschendam op de A4 tot de afrit Voorburg van de A12. De bufferstrook is op 24 april 2005 in gebruik genomen.

Plusstroken Zoetermeer - Gouda

De in de jaren '80 verbrede A12 versmalde ter hoogte van Zoetermeer naar 2x2 rijstroken. De derde rijstrook richting Den Haag begon vanaf de toerit Afrikaweg, de derde rijstrook richting Gouda eindigde oostelijker, ter hoogte van de Oostweg (N470). Het traject van Zoetermeer naar Gouda had nog grotendeels de kenmerken van de jaren '30, met een smal profiel en krappe toe- en afritten. De verbreding van de A12 tussen Zoetermeer en Gouda was opgenomen in de Spoedwet wegverbreding van 2003, waarin plusstroken voorzien werden in beide richtingen. Gezien het smalle profiel vereiste dit een significante reconstructie van de A12, die achteraf gezien beter uitgevoerd had kunnen worden als reguliere verbreding met een extra rijstrook van volwaardige breedte. De aansluiting Bleiswijk is significant gereconstrueerd en de aansluiting Zevenhuizen is naar het oosten verplaatst, naar de plek van de voormalige aansluiting Moordrecht. Later in 2016 is de aansluiting Moordrecht weer nieuw gebouwd op een andere locatie als onderdeel van een project om een parallelstructuur langs de A12 ter hoogte van Gouda te realiseren.

De reconstructie van de A12 is in 1,5 jaar tijd tussen 2008 en 2010 uitgevoerd. Het project werd op 30 mei 2008 gegund aan Ballast-Nedam.[9] Op 18 januari 2010 zijn de 11 kilometer lange plusstroken geopend op de A12 tussen Gouda en Zoetermeer, in beide richtingen.[10] Na openstelling van de plusstroken op de A12 tussen Zoetermeer en Gouda ontbrak er in Zoetermeer nog een klein stukje dat over minimaal 3 rijstroken beschikt in de spits. Hiervoor is over 4,1 kilometer een plusstrook in de richting van Den Haag aangelegd. Deze kreeg een maximale voertuigbreedte van 2,0 meter. Op 15 maart 2011 is het tracébesluit hiervoor gepubliceerd.[11] Op 2 november 2011 is de plusstrook opengesteld voor het verkeer, alhoewel de formele opening door de minister een week later was, op 9 november.[12] Daarnaast loopt er een procedure om de tijdsbeperkingen van de plusstroken te laten vervallen, en van het verkeersaanbod afhankelijk te laten zijn. Dat betekent dat de plusstrook ook voor 6 uur 's ochtends open mag. Daarnaast wordt de maximumsnelheid verhoogd naar 120 km/h als de plusstrook gesloten is.[13]

Gouwe-aquaduct

Oorspronkelijk werd de rivier de Gouwe bij Gouda gekruist via de Coenecoopbrug. Deze basculebrug had 2x2 rijstroken en werd een groot knelpunt voor het verkeer. Al in de jaren '70 werd besloten om de beweegbare brug te vervangen door een aquaduct met ruimte voor 2x4 rijstroken. De bouw van het Gouwe-aquaduct begon in 1975. Op 6 oktober 1981 werd het aquaduct opengesteld met 4+2 rijstroken (4 rijstroken richting knooppunt Gouwe en 2 rijstroken richting Gouda). De volledige capaciteit van 2x4 rijstroken was vanaf 29 oktober 1986 beschikbaar, toen de verbreding van de A12 tussen Gouda en Utrecht gereed kwam. In 2010 is richting westen een linker spitsstrook (plusstrook) door het aquaduct in gebruik genomen. Deze plusstrook is aangelegd op de reeds beschikbare verharding, een voormalige linker vluchtstrook.

Verbredingen Gouda - Utrecht

De A12 bij Waarder.

De A12 is oorspronkelijk aangelegd met 2x2 rijstroken. Vanwege het sterk toegenomen verkeer was al relatief vroeg een grootschalige verbreding noodzakelijk, in 1980 en 1985-1986 is in fases de hele A12 tussen Gouda en Utrecht naar 2x3 rijstroken verbreed. Als eerste opende in 1980 een nieuw dijklichaam met 3 rijstroken op het traject van Woerden naar Reeuwijk. In 1985 lagen er in beide richtingen 3 rijstroken op dit traject. Op 29 oktober 1986 kwam de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen Gouda en Reeuwijk gereed. Hiermee werd ook de extra capaciteit van het in 1981 opengestelde Gouwe-aquaduct benut. Tevens opende op die dag de verbreding tussen Woerden en het knooppunt Oudenrijn, met 2x4 rijstroken tussen De Meern en Oudenrijn en 4 rijstroken op de rijbaan richting westen, tussen De Meern en Woerden. Dit zou daarna zo'n 25 jaar de capaciteit van de A12 blijven, met uitzondering van het korte stuk tussen De Meern en het knooppunt Oudenrijn, dat op de bestaande verharding richting oosten verbreed is van 5 naar 6 rijstroken, en richting westen van 4 naar 5 rijstroken in 2007.

Het traject van Gouda naar Utrecht was jarenlang zeer filegevoelig, vaak stond bijna de hele A12 tussen Gouda en Utrecht in beide richtingen vast. Kenmerkend voor de A12 is dat er in de spits in beide richtingen ongeveer evenveel verkeer rijdt, waardoor er geen dominante spitsrichting is. In 2007 was de versmalling van 4 naar 3 rijstroken bij Woerden het op drie na grootste knelpunt van Nederland.[14] Ook het traject in de andere richting ter hoogte van Woerden stond in de top 15 van Nederland. Om dit probleem aan te pakken is de A12 in fases naar 2x4 rijstroken verbreed tussen Gouda en De Meern.

Op 1 november 2010 opende een 4e rijstrook op de A12 richting Utrecht, tussen Woerden en het knooppunt Oudenrijn. De files op dit wegvak namen na openstelling met 56% af.[15] Richting Den Haag is tussen de aansluitingen Woerden en Gouda een plusstrook gekomen, die aansloot op de toen al bestaande plusstrook verder naar Zoetermeer. De plusstrook is op 1 december 2010 opengesteld en op 9 december officieel geopend door de minister. Bij geopende plusstroken waren 4 rijstroken richting Den Haag beschikbaar. De files zijn hierna met 87% afgenomen, waardoor de plusstrook economisch gezien de belangrijkste opening van de eerste helft van 2011 was.[16] Sinds september 2015 is de plusstrook permanent open en omgevormd tot reguliere rijstrook tot aan de aansluiting Gouda. Ook is de maximumsnelheid verhoogd naar 130 km/h tussen Reeuwijk en De Meern in beide richtingen.

De 4e rijstrook tussen Gouda en Woerden vereiste wat meer bouwtijd. De aanleg startte op 9 december 2010 en de openstelling was op 7 mei 2012. Sindsdien telt de A12 tussen Gouda en Utrecht doorlopend 4 rijstroken.[17]

Reconstructies en verbredingen langs Utrecht

De oorspronkelijke A12 is buiten de stad Utrecht aangelegd, door de weilanden. Indertijd bestond het knooppunt Oudenrijn als verkeersplein met twee rijstroken en waren er drie afritten langs Utrecht, namelijk naar wat nu de Winthontlaan / Zeehaenkade langs het Merwedekanaal is, een trompetknooppunt met de Waterlinieweg en een aansluiting naar het Houtensepad, die vooral Houten ontsloot. De eerste upgrade was aan het verkeersplein Oudenrijn, dat in 1959 voorzien werd van een derde rijstrook en nieuwe bewegwijzering.[18] In 1960 werden verkeerslichten geplaatst om het verkeer veiliger te maken.[19] Later in de jaren '60 is het verkeersplein Oudenrijn omgebouwd tot klaverblad om de toegenomen verkeersdrukte te kunnen verwerken. Het klaverblad is op 11 november 1968 officieel in gebruik genomen.[20][21]

Oorspronkelijk kruiste de rijksweg 12 het Amsterdam-Rijnkanaal via de Meernbrug, een boogbrug uit 1936. Deze brug is in 1971 en 1976 vervangen door de huidige Galecopperbrug, waarbij de Meernbrug 2 kilometer noordwaarts is verplaatst en sindsdien dienstdoet als verbinding tussen de wijk Leidsche Rijn en Oog in Al. De brug bestaat feitelijk uit twee parallelle bruggen die niet tegelijk zijn gebouwd. Eerst is de eerste tuibrug naast de oude brug geplaatst,[22] die op 5 juli 1971 in gebruik is genomen in één richting[23] en in augustus 1971 in twee richtingen met 2x3 rijstroken, waarna de oude brug in 1974 verplaatst is[24] en de tweede Galecopperbrug is opengesteld op 20 december 1976.[25] Dit is één van de grootste capaciteitsuitbreidingen uit de Nederlandse geschiedenis, van 4 naar 12 rijstroken. Bij openstelling in 1971 was de Galecopperbrug de eerste grotere tuibrug van Nederland. Met de bouw van de beide Galecopperbruggen is ook een parallelstructuur aangelegd langs Utrecht, inclusief een vlechtwerk bij knooppunt Oudenrijn en een reconstructie en verplaatsing van de oorspronkelijke aansluitingen. Er is een nieuwe aansluiting naar de polder Galecop aangelegd, de afrit naar het Merwedekanaal is verplaatst om Kanaleneiland te ontsluiten, het trompetknooppunt met de Waterlinieweg is gereconstrueerd tot een verkeersplein en de afrit naar het Houtensepad is verdwenen vanwege de bouw van het knooppunt Lunetten. Pas in 1981 was het mogelijk om bij het knooppunt Lunetten de A27 richting zuiden te bereiken. De richting noorden volgde pas met de bouw van de A27 langs de oostkant van Utrecht in 1986.

In 1993 werd gestart met het ombouwen van het knooppunt Oudenrijn naar zijn huidige vorm als klaverturbine. Dit project werd op 29 juni 1996 opengesteld, waarmee de capaciteit van het knooppunt flink toenam. Later zijn nog optimalisaties aan de A12 langs Utrecht doorgevoerd, met name bij het knooppunt Oudenrijn. In 2007 is de rijbaan richting oosten door het knooppunt Oudenrijn van 2 naar 3 rijstroken verbreed. Eind 2013 is de verbindingsboog van de A2 vanuit Amsterdam naar de A12 richting Arnhem verbreed naar 3 rijstroken. Tegelijkertijd werd de maximumsnelheid op deze boog verlaagd van 100 km/u naar 80 km/u. De rechter rijstrook vormt een verlengde uitvoegstrook naar de parallelbaan. In 2014 zijn de parallelbanen van de A12 van en naar het knooppunt Oudenrijn verbreed met één extra rijstrook. Daarnaast is op de A12 richting Den Haag de parallelbaanstructuur doorgetrokken tot in het knooppunt.

Verbreding en plusstroken Lunetten - Veenendaal

De A12 bij Bunnik.
De verbrede A12 ten westen van Veenendaal.

De A12 is oostelijk van Utrecht oorspronkelijk aangelegd met 2x2 rijstroken. Midden jaren '90 is een kort stuk van 4 kilometer tussen het knooppunt Lunetten en Bunnik naar 2x3 rijstroken verbreed, waarbij er meteen een verharding voor 2x4 rijstroken was aangelegd. Dit moest de afstroom van de Ring Utrecht verbeteren, maar dit verplaatste het knelpunt slechts een paar kilometer verderop. De A12 is een cruciale schakel voor doorgaand verkeer en regionaal forenzenverkeer, aangezien het onderliggend wegennet zo ingericht is dat verkeer zo snel mogelijk op de A12 komt. De versmalling van 3 naar 2 rijstroken bij Bunnik was een groot knelpunt dat terugsloeg op de A12 en A27 langs Utrecht. In 2006 was de versmalling het op drie na grootste knelpunt van Nederland.[26] In 2011 reden dagelijks bijna 100.000 voertuigen op 2x2 rijstroken. Regelmatig stond de A12 over langere afstanden vast. Er werd een oplossing voorzien die bestond uit een mix van reguliere verbredingen en spitsstroken.

Tussen knooppunt Lunetten en Bunnik is de snelweg in 2011 verbreed van 2x3 naar 2x4 rijstroken; dit kon op de bestaande verhardingsbreedte. Verder naar Driebergen is deels 2x3 met plusstroken gerealiseerd. Tussen Driebergen en Veenendaal is in beide richtingen een plusstrook aangelegd. Dit sluit aan op de in 2009 opgeleverde plusstroken van Veenendaal naar Ede.

Reeds in 1997 is hiervoor een startnotitie opgesteld, waarna de MER in 2000 volgde. Tussen 2004 en 2009 is het wegaanpassingsbesluit opgesteld. Dit duurde behoorlijk lang vanwege luchtkwaliteitsproblemen die vele projecten in Nederland plaagden midden jaren 2000. In 2010 werd het WAB onherroepelijk verklaard: eind 2010 kon worden gestart met de werkzaamheden. Op 31 januari 2011 waren de werkzaamheden officieel gestart. De werkzaamheden konden ruim 2 jaar voor op schema worden afgerond; augustus 2012 in plaats van eind 2014.[27][28][29] Op 27 juni 2011 werd het deel tussen Lunetten en Bunnik met 2x4 rijstroken opengesteld en op 5 en 7 juli 2012 volgden de rijstroken tussen Bunnik en Driebergen.[30] Op 3 augustus 2012 was het gehele project gereed, toen ook de plusstroken tussen Driebergen en Veenendaal werden opengesteld.[31] Het project is uitgevoerd als een DBFM-contract met een looptijd tot 2033.

Verbreding en plusstroken Veenendaal - Grijsoord

Net zoals westelijker was de A12 tussen Veenendaal en het knooppunt Grijsoord bij Arnhem oorspronkelijk met 2x2 rijstroken aangelegd. Tussen 2002 en 2004 is het knooppunt Maanderbroek met de A30 bij Ede aangelegd en op 12 juli 2004 geopend. Er zijn toen al lange weefstroken tussen het knooppunt Maanderbroek en Ede aangelegd. De opening van de A30 zorgde voor een verschuiving van het verkeer tussen Arnhem en Amersfoort naar de A12, met snel groeiende intensiteiten op de A30 en het oostelijk deel van de A12.

Om de filedruk te verlichten zijn als onderdeel van de Spoedwet Wegverbreding linker spitsstroken (plusstroken) langs de A12 gerealiseerd tussen Veenendaal en Ede. Als eerste fase van de verbetering van de mobiliteit bij Veenendaal is de nieuwe aansluiting Veenendaal met de N233 in 2008 in gebruik genomen. Kort daarna zijn de plusstroken tussen de hernoemde aansluiting Veenendaal-West en Ede aangelegd, die op 27 april 2009 in gebruik zijn genomen.

Het deel verder naar knooppunt Grijsoord was echter bijna net zo druk en telde indertijd 87.000 voertuigen per dag op 2x2 rijstroken. Hierdoor ontstonden regelmatig files. Rijkswaterstaat heeft dit deel naar 2x3 rijstroken verbreed. Reeds in 1997 is hiervoor een startnotitie gepubliceerd en in 2001 volgde de trajectnota. Op 7 juni 2010 is het ontwerp-tracébesluit vastgesteld, waarna op 27 december 2011 het daadwerkelijke tracébesluit ter inzage is gelegd,[32] wat op 12 september 2012 onherroepelijk werd na een uitspraak van de Raad van State.[33] De realisatie heeft 3 jaar vertraging opgelopen vanwege een wijziging van contractvorm en bezuinigingen van de rijksoverheid.[34] Het project kostte € 110 miljoen.[35] Het project is in juli 2014 gegund[36] en begin februari 2015 zijn de werkzaamheden van start gegaan.[37] De rijbaan richting Arnhem is op 23 mei 2016 opgeleverd met 3 rijstroken en de rijbaan richting Ede volgde op 20 juni 2016, waarmee de verbreding in recordtijd met zeer geringe overlast voltooid was. Dit waren de eerste grootschalige wegwerkzaamheden in Nederland waarbij de maximumsnelheid 120 km/h bleef. Het project is uitgevoerd als een DBFM-contract met een looptijd tot 2032.

Verbreding Grijsoord - Waterberg

In combinatie met de bouw van de A50 tussen Arnhem en Apeldoorn is ook de A12 tussen het knooppunt Grijsoord en het knooppunt Waterberg naar 2x3 rijstroken verbreed. Met de aanleg van de A50 zou het noord-zuidverkeer korte tijd samen gaan met het oost-westverkeer op de A12. Op 8 november 1988 volgde de officiële openstelling van een stuk A50 en de extra rijstroken op de A12.[38][39]

Verbreding Waterberg - Velperbroek

De A12 bij Arnhem na de verbreding in 2012.

Tussen knooppunt Grijsoord en knooppunt Waterberg lagen reeds 2x3 rijstroken, en alhoewel beide delen van de A50 veel verkeer afvangen, komt er veel verkeer bij, waardoor het vastliep tussen knooppunt Waterberg en knooppunt Velperbroek. Dit stuk snelweg telde 91.000 voertuigen per etmaal op 2x2 rijstroken. De snelweg is hier verbreed naar 2x3 rijstroken en er is dubbellaags ZOAB aangebracht om de geluidsbelasting terug te brengen. Evenals voor het project van Ede naar Grijsoord werd in 1997 de startnotitie uitgebracht en in 2001 de trajectnota. In 2002 werd gekozen voor een spitsstrook, maar al snel werd duidelijk dat dit geen duurzame oplossing zou zijn, daar de spitsstrook dan bijna de hele dag opengesteld zou moeten worden, wat niet de bedoeling is. In 2007 werd tot een toekomstvaste verbreding naar 2x3 rijstroken met vluchtstroken besloten. Op 27 oktober 2009 werd het tracébesluit genomen. Op 20 juli 2011 werden alle bezwaren tegen het tracébesluit door de Raad van State ongegrond verklaard.[40][41] De werkzaamheden waren in augustus 2011 begonnen en zijn op 14 mei 2012 afgerond.[42]

Verbreding en reconstructie ten oosten van Arnhem

Tot 1986 was knooppunt Velperbroek een regulier verkeersplein, totdat de A12 met viaducten over de rotonde werd geleid. De aanzet van de aardebanen voor de hoofdrijbanen van de A12 had er altijd al gelegen; oorspronkelijk was tijdens de oorlog de aardebaan volledig aangelegd tot aan de IJssel, en bij de aanleg van het verkeersplein Velperbroek was een gedeelte van die aardebaan afgegraven. In 1990 werd het deel tussen knooppunt Velperbroek en Westervoort verbreed naar 8 rijstroken door de aanleg van een tweede IJsselbrug, en in 1992 het deel tussen Westervoort en Duiven naar 2x3 rijstroken over een korte afstand.

Toekomst

Zoetermeer - Gouda

In 2010 zijn linker spitsstroken (plusstroken) in gebruik genomen op de A12 tussen Zoetermeer en Gouda. Er zijn geen concrete plannen om deze spitsstroken te vervangen door een definitieve verbreding naar 2x3 rijstroken. Wel zijn de kosten globaal geraamd op € 190 miljoen, waarvan € 70 miljoen voor de noordbaan en € 120 miljoen voor de zuidbaan.[43]

Gouda - Utrecht

De A12 is tussen Gouda en Utrecht één van de drukste interstedelijke snelwegen van Nederland, met tussen 160.000 en 200.000 voertuigen per dag op grotendeels 2x4 rijstroken. In de NMCA is de A12 aangewezen als één van de grootste knelpunten. In 2018 startte een lobby om de A12 aan te pakken tussen Gouda en Utrecht.[44]

Oudenrijn - Lunetten

In het kader van de aanpak van de ring Utrecht zal de A12 tussen het knooppunt Oudenrijn en het knooppunt Lunetten van 10 naar 12 rijstroken worden verbreed in het tijdvak 2020 - 2026. De extra rijstrook komt op de parallelbaan, zodat een 4x3-configuratie ontstaat. Daarnaast zijn er op enkele delen nog extra weefstroken en in- en uitvoegstroken gepland.[45] Op 14 maart 2016 is het ontwerp-tracébesluit ondertekend, dat vanaf 10 mei 2016 ter inzage lag.[46][47] Op 8 december 2016 is het definitieve tracébesluit vastgesteld, dat vanaf 19 januari 2017 ter inzage lag.[48]

Velperbroek - Oud-Dijk

Met de verlenging van de A15 vanaf het knooppunt Ressen tot de A12 bij Zevenaar zal ook de A12 in dit gebied naar 2x3 rijstroken verbreed worden tussen Duiven en knooppunt Oud-Dijk. Tevens komt er een nieuw knooppunt De Liemers ter plaatse van de verzorgingsplaats Oudbroeken, die opgeheven wordt. De huidige aansluiting Zevenaar zal worden vervangen door een nieuwe aansluiting op de Hengelderweg tussen Zevenaar en Didam. Ook wordt het knooppunt Oud-Dijk verruimd. Op 5 november 2015 is het ontwerp-tracébesluit vastgesteld.[49] Het definitieve tracébesluit is op 8 maart 2017 vastgesteld. De uitvoering zal naar verwachting tussen 2019 en 2021 plaatsvinden.[50]

Maximumsnelheid

Den Haag richting Duitse grens

Van Naar Vmax G* N* L* V* Opmerkingen
S101 Afslagsymbool.svg Den Haag-Bezuidenhout 70 km.svg Niet-autosnelweg bibeko Den Haag
Afslagsymbool.svg Den Haag-Bezuidenhout Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein 100 km.svg Matrixbord gesloten.png Trajectcontrole
Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein Afslagsymbool.svg Nootdorp 130 km.svg 100 km.svg tussen 6-19u
Afslagsymbool.svg Nootdorp Afslagsymbool.svg Zevenhuizen 130 km.svg Matrixbord gesloten.png 120 km.svg tussen 6-19u, 100 km.svg bij geopende plusstrook
Afslagsymbool.svg Zevenhuizen Knooppuntsymbool.svg Gouwe 120 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg bij geopende plusstrook
Knooppuntsymbool.svg Gouwe Afslagsymbool.svg De Meern 130 km.svg
Afslagsymbool.svg De Meern Afslagsymbool.svg Driebergen 100 km.svg Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png Trajectcontrole Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn - Knooppuntsymbool.svg Lunetten; 80 km.svg op de parallelbaan Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn - Knooppuntsymbool.svg Lunetten
Afslagsymbool.svg Driebergen Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek 130 km.svg 100 km.svg bij geopende plusstrook
Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek Knooppuntsymbool.svg Waterberg 120 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg bij geopende plusstrook (Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek - Ede)
Knooppuntsymbool.svg Waterberg Afslagsymbool.svg Duiven 100 km.svg Matrixbord gesloten.png
Afslagsymbool.svg Duiven Duitse grens 130 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg tpv grensovergang

* De aanduidingen G, N, L en V geven de reden van een lagere maximumsnelheid aan en staan respectievelijk voor Geluidsoverlast, Natuur, Luchtkwaliteit en Verkeersveiligheid. Deze gegevens zijn afkomstig uit de "Tekstversie snelhedenkaart" zoals die te vinden is op de website van Rijkswaterstaat.

Duitse grens richting Den Haag

Van Naar Vmax G* N* L* V* Opmerkingen
Duitse grens Afslagsymbool.svg Duiven 130 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg tpv grensovergang
Afslagsymbool.svg Duiven Knooppuntsymbool.svg Waterberg 100 km.svg Matrixbord gesloten.png
Knooppuntsymbool.svg Waterberg Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek 120 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg bij geopende plusstrook (Ede - KP Maanderbroek)
Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek Afslagsymbool.svg Driebergen 130 km.svg 100 bij geopende plusstrook
Afslagsymbool.svg Driebergen Afslagsymbool.svg De Meern 100 km.svg Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png trajectcontrole tussen Lunetten en Oudenrijn; 80 op de parallelbaan
Afslagsymbool.svg De Meern Knooppuntsymbool.svg Gouwe 130 km.svg
Knooppuntsymbool.svg Gouwe Afslagsymbool.svg Zevenhuizen 120 km.svg Matrixbord gesloten.png 100 km.svg bij geopende plusstrook
Afslagsymbool.svg Zevenhuizen Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein 130 km.svg Matrixbord gesloten.png 120 km.svg tussen 6-19u, 100 km.svg bij geopende plusstrook (Zevenhuizen - Zoetermeer)
Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein 100 km.svg Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png passage knooppunt
Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein Afslagsymbool.svg Den Haag-Bezuidenhout 80 km.svg Matrixbord gesloten.png Matrixbord gesloten.png trajectcontrole
Afslagsymbool.svg Den Haag-Bezuidenhout S101 70 km.svg Niet-autosnelweg bibeko Den Haag

* De aanduidingen G, N, L en V geven de reden van een lagere maximumsnelheid aan en staan respectievelijk voor Geluidsoverlast, Natuur, Luchtkwaliteit en Verkeersveiligheid. Deze gegevens zijn afkomstig uit de "Tekstversie snelhedenkaart" zoals die te vinden is op de website van Rijkswaterstaat.

Verkeersintensiteiten

Het knooppunt Oudenrijn, het drukste knooppunt van Nederland.
Het knooppunt Grijsoord bij Arnhem.
Het knooppunt Waterberg bij Arnhem.
Het knooppunt Oud-Dijk met de A18.

Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde werkdagintensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten oosten van de genoemde aansluiting.

Telpunt 2006[51] 2011[52] 2012 2013[53] 2014 2016 2017
Den Haag-Centrum 82.300 86.400 84.700
Den Haag-Bezuidenhout 117.000 115.100 114.400 112.000 112.300 117.800 116.900
Voorburg 145.000 153.400 153.100 151.000 151.400 158.900 160.000
Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein 146.000 128.400 128.500 139.900 142.000 148.600 151.200
Nootdorp 129.000 126.400 129.500 129.000 131.100 135.900 140.400
Zoetermeer-Centrum 90.000 91.900 96.600 97.700 99.600 103.400 105.600
Zoetermeer 100.000 96.000 100.600 97.000 99.300 103.100 106.000
Bleiswijk 97.000 99.600 101.500 104.000 106.800 110.800 115.500
Zevenhuizen (tot 2010) 83.400
Zevenhuizen (vanaf 2010) 83.500 76.000 78.300 80.600 85.400 95.300
Waddinxveen (tot 2010) 72.200
Moordrecht (vanaf 2017) 84.100
Knooppuntsymbool.svg Gouwe 154.000 155.300 154.200 156.000 159.200 164.000 164.800
Gouda 136.000 136.500 140.300 145.400 149.500 157.900 162.300
Reeuwijk 122.000 117.500 117.500 130.300 132.900 142.600 145.000
Knooppuntsymbool.svg Bodegraven 156.000 146.300 155.100 160.200 165.400 174.800 179.600
Nieuwerbrug 154.000 150.400 153.500 158.400 163.400 173.200 177.500
Woerden 155.000 153.900 156.300 163.800 169.500 178.000 183.000
Harmelen 158.900 164.200 174.600 179.500
De Meern 179.900 167.300 182.600 184.000 187.700 196.900 201.300
Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn 214.000 205.700 206.200 211.600 218.100 227.900 231.700
Nieuwegein 214.000 212.200 209.600 207.700 210.800 224.200 228.000
Kanaleneiland 220.000 - - 213.700 218.200 230.400 236.900
Hoograven 204.000 196.700 194.200 199.700 206.000 219.500 224.800
Knooppuntsymbool.svg Lunetten 110.000 107.900 109.300 115.200 117.400 130.100 132.600
Houten-Oost 123.900 126.700
Bunnik 96.000 96.000 - 99.900 101.700 108.800 112.000
Driebergen 87.000 85.500 - 89.800 91.000 99.100 102.000
Maarn 77.000 74.400 - 78.800 80.100 86.500 89.300
Maarsbergen 81.000 79.200 78.100 80.100 81.800 88.400 91.900
Veenendaal-West 78.000 69.800 68.200 79.100 77.700 80.800 84.700
Veenendaal 91.600 93.100 98.500 101.500
Knooppuntsymbool.svg Maanderbroek 102.000 108.000 111.800 97.200 106.100 109.400 113.000
Ede 87.000 88.400 85.700 85.800 87.200 94.300 100.200
Oosterbeek 82.000 84.600 84.100 84.500 86.700 91.000 99.100
Knooppuntsymbool.svg Grijsoord 112.000 112.600 117.500 116.300 118.600 124.300 129.400
Knooppuntsymbool.svg Waterberg 91.000 91.700 88.400 90.200 93.000 97.200 99.400
Knooppuntsymbool.svg Velperbroek 111.000 106.500 108.700 109.200 112.700 122.700 122.700
Westervoort 95.000 92.200 92.000 93.800 97.200 102.900 104.400
Duiven 82.000 84.400 84.200 81.500 83.500 87.700 89.600
Zevenaar 67.000 68.700 68.200 67.000 68.900 71.700 73.100
Knooppuntsymbool.svg Oud-Dijk 31.000 32.300 31.800 31.900 33.900 33.800 36.000
Beek 28.000 31.400 30.900 31.600 33.400 34.300 36.200

Rijstrookconfiguratie

Van Naar rijstroken Opmerkingen lengte rijstrookkilometers*
Den Haag-Malieveld Den Haag-Bezuidenhout 2x2 2 km 8
Den Haag-Bezuidenhout Voorburg 2x3 2 km 12
Voorburg Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein 2x4 0,5 km 4
Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein Nootdorp 4+2 2x2 t.h.v. KP Prins Clausplein 2 km 12,5
Nootdorp Zoetermeer-Centrum 2x3 5 km 30
Zoetermeer-Centrum Zoetermeer 2+3 plusstrook richting west, 3 rijstroken richting oost 3 km 15 (18)
Zoetermeer Knooppuntsymbool.svg Gouwe 2x2 + plusstroken 11 km 44 (66)
Knooppuntsymbool.svg Gouwe Gouda 2x4 plusstrook richting west 2 km 16 (18)
Gouda De Meern 2x4 26 km 208
De Meern Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn 5+6 6 rijstroken richting oost 3 km 33
Knooppuntsymbool.svg Oudenrijn Knooppuntsymbool.svg Lunetten 2+3+3+2 parallelbanen 5,5 km 55
Knooppuntsymbool.svg Lunetten Bunnik 2x4 2x2 t.h.v. KP Lunetten 5 km 40
Bunnik Driebergen 2x3 + plusstroken 4 km 24 (32)
Driebergen Ede 2x2 + plusstroken 28 km 112 (168)
Ede Knooppuntsymbool.svg Velperbroek 2x3 2x2 t.h.v. KP Grijsoord, Waterberg en Velperbroek 25 km 142
Knooppuntsymbool.svg Velperbroek Westervoort 4+2+2 parallelbaan richting oost 2 km 16
Westervoort Duiven 3+4 4 rijstroken richting oost 2 km 14
Duiven Duitse grens 2x2 12 km 48

[*] Tussen haakjes het aantal rijstrookkilometers bij openstelling plusstroken

Rijstrookkilometers

rijstrookkilometers
Regulier 833,5 km
Spits 924,5 km

Overzichten

Verzorgingsplaatsen langs de A12

Richting Beek: De AndelBijleveldDe FortenMollebosDe HeulBloemheuvelDe BuunderkampOudbroekenBergh

Richting Den Haag: BerghAalburgenDe Schaars't Ginkelse ZandDe Roode HaanOudenhorstHof ter HeideHellevlietBodegravenKnorrestein


Aansluitingen in de A12

23456789101112131414a1516171818a192021222323a24252627282930

Nummerloze aansluiting: Centraal Station

Knooppunten: Prins ClauspleinGouweBodegravenOudenrijnLunettenMaanderbroekGrijsoordWaterbergVelperbroekDe LiemersOud-Dijk


Externe links

Foto's en Video's

Referenties

  1. actuele wegenlijst januari 2014 | rijkswaterstaat
  2. dossier A12 op autosnelwegen.nl
  3. Zoetermeer praat met Rijkswaterstaat over verbreding RW 12 (05-08-1976) | Trouw
  4. 'Dan moeten ze desnoods maar wat vroeger opstaan' (27-04-1978) | Trouw
  5. Bouw in Leidschendam desnoods onder dwang (16-04-1980) | Trouw
  6. Werken aan de A12 vorderen langzaam (08-12-1982) | Trouw
  7. Prins Clausplein (26-04-1986) | Het vrije volk
  8. Clausplein (30-04-1986) | Limburgsch dagblad
  9. RWS gunt A12 Zoetermeer - Gouda aan Ballast Nedam | infrasite.nl
  10. Spitsstroken A12 Zoetermeer - Gouda geopend | infrasite.nl
  11. Mededeling tracébesluit A12 Zoetermeer - Zoetermeer Centrum op centrumpp.nl
  12. Minister Schultz van Haegen opent spitsstrook A12 bij Zoetermeer | rws.nl
  13. Verruiming openingstijden rijstroken en verhoging maximumsnelheid A12 Zoetermeer-Gouda (2011) | centrumpp.nl
  14. file top 50 2007 | rijkswaterstaatverkeersinformatie.nl
  15. evaluatie spoedaanpak eerste tien projecten p 25 | scribd.com
  16. Bijlage 2 tabel - bekendmaking resultaten spoedaanpak | ministerie IenM
  17. A12: extra rijstrook tussen Gouda en Woerden versneld klaar | rws.nl
  18. Drukste verkeersplein krijgt nieuwe borden (03-12-1959) | De Volkskrant
  19. Oudenrijn (02-04-1959) | Het vrije volk
  20. Oudenrijn 11 november open (26-09-1968) | Het vrije volk
  21. Opening Oudenrijn op 11 november (27-09-1968) | De Telegraaf
  22. Nieuwe Galecopperbrug (15-06-1971) | Trouw
  23. Van de Galecopperbrug zijn vandaag drie nieuwe rijbanen in de west-oostrichting opengesteld (06-07-1971) | NRC Handelsblad
  24. Galecopperbrug wordt verplaatst (28-06-1974) | Het Parool
  25. 'Breivakken' nabij Utrecht zijn gereed (08-12-1976) | NRC Handelsblad
  26. filetop 50 2006 | rijkswaterstaatverkeersinformatie.nl
  27. nieuwsbericht verbreding A12 Lunetten - Veenendaal 31-1-2011
  28. Filedruk A12 fors afgenomen | rws.nl
  29. A12 Utrecht Lunetten – Veenendaal: extra rijstroken zes maanden eerder open; na zomer 2012 | rws.nl
  30. A12: extra rijstrook tussen Driebergen en Bunnik open | rws.nl
  31. Spitsstroken A12 Driebergen – Veenendaal gereed | rijkswaterstaat.nl
  32. A12 Ede - Grijsoord: Tracébesluit ter visie | rws.nl
  33. Verbreding A12 tussen Ede en Grijsoord mag doorgaan | raadvanstate.nl
  34. A12 Ede - Grijsoord: Planning en aanpak | rijkswaterstaat.nl
  35. A12 Ede-Grijsoord | mirt2014.mirtprojectenboek.nl
  36. Rijkswaterstaat gunt wegverbreding A12 Veenendaal - Ede – Grijsoord aan Heijmans A12 | rws.nl
  37. Werkzaamheden verbreding begin februari 2015 van start
  38. Einde aan files bij Arnhem (01-11-1988) | De Telegraaf
  39. Dinsdag files weg (07-11-1988) | Het vrije volk
  40. Uitspraak Raad van State A12 Waterberg - Velperbroek
  41. Uitspraak Raad van State over Tracébesluit A12 Waterberg-Velperbroek | rws.nl
  42. A12: extra rijstroken Waterberg – Velperbroek binnen negen maanden gerealiseerd | rws.nl
  43. Bijlage 2 Begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor 2018 (34775-A) (p7) | rijksoverheid.nl
  44. Intentieverklaring A12 Gouda/Oudenrijn markeert start aanpak verkeersproblematiek | zuid-holland.nl
  45. brief minister Schultz over de verbreding van de A12 in Utrecht
  46. A27/A12 Ring Utrecht - ontwerp-tracébesluit | platformparticipatie.nl
  47. A27/A12 Ring Utrecht - Ontwerp Tracébesluit (visualisatie) | xkp.nl
  48. A27/A12 Ring Utrecht - Tracébesluit | platformparticipatie.nl
  49. Ontwerptracébesluit ViA15 ter visie | rijkswaterstaat.nl
  50. A12/A15 Ressen - Oudbroeken | mirtoverzicht.nl
  51. INWEVA 2006
  52. MTR+
  53. INWEVA 2013
Flag of the Netherlands.svg Autosnelwegen van Nederland Flag of the Netherlands.svg

NLA001.svg NLA002.svg NLA003.svg NLA004.svg NLA005.svg NLA006.svg NLA007.svg NLA008.svg NLA009.svg

NLA010.svg NLA012.svg NLA013.svg NLA015.svg NLA016.svg NLA017.svg NLA018.svg NLA020.svg NLA022.svg NLA024.svg NLA027.svg NLA028.svg NLA029.svg NLA030.svg NLA031.svg NLA032.svg NLA035.svg NLA037.svg NLA038.svg NLA044.svg NLA050.svg NLA058.svg NLA059.svg NLA065.svg NLA067.svg NLA073.svg NLA074.svg NLA076.svg NLA077.svg NLA079.svg NLA080.svg

NLA200.svg NLA205.svg NLA208.svg NLA256.svg NLA261.svg NLA270.svg NLA325.svg NLA326.svg NLA348.svg