A1 (Servië)

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
A1-SRB.svg
SRB A1 map.png
A1
Begin Horgoš (H)
Einde Preševo (MK)
Lengte 584 km
Route

Flag of Hungary.svg M5.png

Afslagsymbool.svg Horgoš

Afslagsymbool.svg Subotica-Sever

Afslagsymbool.svg Subotica-Istok

Afslagsymbool.svg Subotica-Jug

Afslagsymbool.svg Žednik

Afslagsymbool.svg Bačka Topola

Afslagsymbool.svg Mali Iđoš

Afslagsymbool.svg Feketić

Afslagsymbool.svg Vrbas

Afslagsymbool.svg Sirig

Afslagsymbool.svg Novi Sad-Sever

Afslagsymbool.svg Novi Sad-Centar

Afslagsymbool.svg Novi Sad-Istok

Afslagsymbool.svg Novi Sad-Jug

Afslagsymbool.svg Kovilj

Brug.svg Beška Bridge

Afslagsymbool.svg Beška

Afslagsymbool.svg Maradik

Afslagsymbool.svg Inđija

Afslagsymbool.svg Stara Pazova

Afslagsymbool.svg Nova Pazova

Afslagsymbool.svg Novi Banovci

Knooppuntsymbool.svg Čvor Batajnica

Knooppuntsymbool.svg Čvor Beograd A3 RO.png → Šid / Zagreb

Afslagsymbool.svg Surčin

Afslagsymbool.svg Ostružnina

Afslagsymbool.svg Orlovača

Afslagsymbool.svg Avala

Knooppuntsymbool.svg Čvor Bubanj Potok E75.svg

Afslagsymbool.svg Tranšped

Afslagsymbool.svg Vrčin

Afslagsymbool.svg Mali Požarevac

Afslagsymbool.svg Umčari

Afslagsymbool.svg Vodanj

Afslagsymbool.svg Kolari

Afslagsymbool.svg Smederovo

Afslagsymbool.svg Požarevac

Afslagsymbool.svg Velika Plana

Afslagsymbool.svg Markovac

Afslagsymbool.svg Lapovo

Afslagsymbool.svg Batočina

Afslagsymbool.svg Jagodina

Afslagsymbool.svg Ćuprija

Afslagsymbool.svg Paraćin

Afslagsymbool.svg Pojate

Afslagsymbool.svg Ražanj

Afslagsymbool.svg Aleksinački Rudnici

Afslagsymbool.svg Aleksinac

Knooppuntsymbool.svg Čvor Niš-Trupale A4 RO.png → Sofia

Afslagsymbool.svg Niš-jug

Afslagsymbool.svg Merošina

Afslagsymbool.svg Doljevac

Afslagsymbool.svg Brestovac

Afslagsymbool.svg Leskovac-centar

Afslagsymbool.svg Leskovac-jug

Afslagsymbool.svg Grdelica

Afslagsymbool.svg Predejane

Afslagsymbool.svg Vladičin Han

Afslagsymbool.svg Vranje

Afslagsymbool.svg Bujanovac-sever

Afslagsymbool.svg Bujanovac-jug

Afslagsymbool.svg Čukarka

Flag of Macedonia.svg M1 MK.png → Skopje

De Autoput A1 / Аутопут А1, ook wel de I-A1 is een autoput in Servië. De snelweg vormt de voornaamste noord-zuidas van het land, vanaf de grens met Hongarije bij Horgoš via de hoofdstad Beograd (Belgrado) en Niš naar de grens met Macedonië bij Preševo. De totale route is 584 kilometer lang.

Routebeschrijving

De A1 begint bij Horgoš op de moderne grensovergang met Hongarije, waarna de Hongaarse M5 verder gaat naar Szeged en Budapest. De snelweg loopt even vlak langs de Hongaarse grens, maar buigt dan bij Subotica af in zuidelijke richting. De route voert door de vlakke streek Vojvodina en bestaat uit uitgestrekte graanvelden, een beeld dat nogal aan het Midwesten van de Verenigde Staten doet denken. De weg is vrij recht en veel grote plaatsen en aansluitingen zijn er niet. De eerstvolgende grotere plaats is de hoofdstad van Vojvodina, Novi Sad. Na Novi Sad passeert de weg de Donau en blijft die even volgen tot aan Batajnica. Hier ontbreekt nog ongeveer 7 kilometer tot aan de A3, waarna de snelweg aan de westzijde van Beograd weer begint.

Er volgt dan een passage van 15 kilometer door de 1.630.000 inwoners tellende hoofdstad Beograd. Dit deel is ernstig overbelast en telt 2x2 rijstroken. Eerst komt men door Novi Beograd, een communistische flatwijk, met als meest markante punt de Genextoren die langs de snelweg staat. De snelweg steekt dan via de Gazelabrug die 2x3 rijstroken telt de rivier de Sava over. Direct daarna volgt knooppunt Mostar, waar de 19 gekruist wordt die naar Šabac loopt. Tevens kan men hier de 22 nemen naar Čačak in het zuiden. Het deel door het het oude Beograd telt 2x2 rijstroken. Soms staan er flats langs de snelweg. In het oosten van Beograd buigt de snelweg af naar het zuiden, en komt dan door de zuidelijke voorsteden.

Men komt dan in een heuvelachtiger deel van Servië, alhoewel de hoogteverschillen niet heel groot zijn. Buiten Beograd wordt de snelweg snel rustiger, en loopt eerst een kilometer of 25 naar het zuiden, om dan tijdelijk naar het oosten af te buigen, tot aan Smederovo, 25 kilometer verderop. Hier kruist men de 24, een hoofdweg naar Pančevo en Drobeta-Turnu Severin in Roemenië. De snelweg volgt dan het dal van de rivier de Velika Morava naar het zuiden, naar Niš, wat zo'n 160 kilometer zuidelijker ligt. Dit deel voert door het platteland van Servië, waarbij de grotere plaats Kragujevac wat verder van de snelweg ligt.

Aan de noordzijde van Niš slaat de toekomstige A4, de E80, af naar het zuidoosten, richting Sofia in Bulgarije. De snelweg loopt dan tot aan Leskovac, waarna de weg een enkelbaans autoweg wordt, wel met ongelijkvloerse kruisingen. De snelweg wordt hier verbreed naar 2x2 rijstroken. Dit deel van Servië is bergachtiger, met toppen tot zo'n 1500 meter, waarbij de A1 door een vrij breed dal loopt, via Vranje naar de grens met Macedonië bij Preševo. Hier gaat de Macedonische M1 verder naar Kumanovo, Skopje en Griekenland.

Beška Bridge

Net ten zuiden van de stad Novi Sad steekt de A1 de rivier de Donau over. Hier ligt de Beška Bridge, een 2.205 meter lange brug met een onderdoorgang van 68 meter. De brug is in 1975 geopend, en in 1999 gebombardeerd door de NAVO, maar heeft niet zoveel schade geleden, en kon nog datzelfde jaar weer opengesteld worden. De brug was oorspronkelijk een enkelbaans brug, maar tussen 2009 en 2011 is er een tweede brug naast gebouwd, die op 3 oktober 2011 opengesteld is. Daarna wordt de oude brug gerenoveerd, die gedurende de werkzaamheden echter vertraagd is vanwege het faillissement van de Oostenrijkse aannemer Alpine Bau. Sinds 27 december 2013 zijn 2x2 rijstroken beschikbaar.

Geschiedenis

Het deel tussen Beograd en Macedonië stond in de Joegoslavische tijd bekend als de M1, de Autoput Bratstvo i Jedinstvo (weg van de Broederschap en Eenheid).

Beograd

In 1966 begon de bouw van de Gazelabrug in het centrum van Beograd. Deze is in 1970 opengesteld voor het verkeer. In 2010 en 2011 is de brug grondig gerenoveerd.[1] In 1974 opende het complexe Mostarska petlja, het knooppunt Mostar aan de oostkant van de brug.

Beograd - Horgoš

Het deel tussen Beograd en Novi Sad werd in de jaren '70 en 80 aangelegd. De Beškabrug opende in 1975 voor het verkeer. Begin jaren '90 was de weg voltooid tot bij Subotica, als een 1x2 autoweg met ongelijkvloerse kruisingen, zelfs met een vluchtstrook, zodat de weg eigenlijk één rijbaan van een autosnelweg was. Daarna is de weg in de periode 2009-2011 in hoog tempo verdubbeld naar 2x2 rijstroken door de Vojvodina.

Op 20 november 2009 opende het deel tussen Bikovo en Stari Žednik over 10 kilometer met een tweede rijbaan. Op 8 december 2010 is het deel rond Novi Sad opengesteld voor het verkeer. Het betrof de verdubbeling naar twee rijbanen met 2x2 rijstroken. Op 15 juli 2011 opende 28 kilometer met een tweede rijbaan tussen de Hongaarse grens bij Horgoš en Bikovo, ten zuidoosten van Subotica.[2] Op 5 augustus 2011 opende het deel tussen Sirig bij Novi Sad en Srboban over 13 kilometer.[3] Op 29 augustus 2011 opende 20 kilometer tussen Bačka Topola en Feketić.[4] Op 26 september 2011 opende weer 10 kilometer tussen Feketić en Vrbas.[5] Op 3 oktober 2011 opende de tweede Beškabrug over de rivier de Donau bij Novi Sad voor het verkeer.[6]

Bij Novi Sad is aan de noordkant van de stad een kleine tracéwijziging doorgevoerd. Op 4 september 2013 opende dit 3,7 kilometer lange omgelegde deel bij Novi Sad.[7]

Er ontbrak dichter bij Beograd nog een deel tussen Batajnica en de ringweg van Beograd, het verkeer moest door de voorstad Zemun om de andere snelwegen te bereiken. Dit deel van 10 kilometer is op 3 mei 2012 opengesteld. Hiermee was de snelweg doorgaand te berijden vanaf Beograd tot Horgoš aan de grens met Hongarije. De volledige openstelling van de A1 door het Čvor Batajnica bij Beograd was op 29 november 2014, inclusief de tweede rijbaan over 3 kilometer.

Beograd - Preševo

Het deel zuidelijk van Beograd is in de jaren '70-80 aangelegd. In eerste instantie is de autosnelweg alleen tot Niš aangelegd, het zuidelijkste deel is vanwege het bergachtige terrein destijds als enkelbaans autoweg aangelegd. Eind jaren '80 is de A1 over een geheel nieuw tracé tussen Niš en de noordkant van Leskovac aangelegd, dit opende vermoedelijk rond 1991 voor het verkeer. Al begin jaren '90 begonnen werkzaamheden aan de omlegging van de stad Leskovac. Vanwege de Balkanoorlogen duurde de bouw hiervan bijna 15 jaar, de omlegging van Leskovac is pas rond 2004 opengesteld.

Na 2010 begonnen werkzaamheden om het zuidelijkste deel van de A1 uit te bouwen tot autosnelweg. Dit is zuidelijk van Bujanovac grotendeels over het bestaande tracé gebeurd, maar rond Bujanovac, Vranje en Vladičin Han is een volledig nieuw tracé van de autosnelweg aangelegd, evenals het bergtraject tussen Grdelica en Vladičin Han.

Op 24 augustus 2013 opende een 22 kilometer lang deel tussen Levosoje en de grens met Macedonië in het zuiden van Servië,[8] gevolgd door 8 kilometer tussen Donji Neradovac en Srpska Kuća op 14 november 2013.[9]

Op 28 november 2015 opende een 26 kilometer lang traject van Vladičin Han tot Donji Neradovac bij Vranje[10] en op 11 april 2016 opende 6 kilometer tussen Leskovac/Grabovnica en Grdelica.[11]

Openstellingsgeschiedenis

incompleet

Van Naar Lengte Opening
Bikovo Stari Žednik (2e rb) 10 km 29-11-2009
Novi Sad-West Sirig (2e rb) 20 km 08-12-2010
Horgoš Bikovo (2e rb) 28 km 15-07-2011
Stari Žednik Bačka Topola (2e rb) 12 km 20-07-2011
Sirig Srboban (2e rb) 13 km 05-08-2011
Bačka Topola Feketić (2e rb) 21 km 29-08-2011
Feketić Vrbas (2e rb) 10 km 26-09-2011
Batajnica Dobanovci 10 km 03-05-2012
Novi Sad-West Novi Sad-North 4 km 04-09-2013
Batajnica Batajnica (2e rb) 3 km 29-11-2014
Vladičin Han Donji Neradovac 26 km 28-11-2015
Leskovac/Grabovnica Grdelica 6 km 11-04-2016

Toekomst

Nog zo'n 40 kilometer van de route is een enkelbaans autoweg, vanaf Leskovac tot Vladičin Han en langs Bujanovac. In medio 2017 moet het 8 kilometer lange deel tussen Srpska Kuća en Levosoje worden geopend. In het voorjaar van 2013 begon de aanleg van het laatste deel tussen Caričina Dolina en Vladičin Han, inclusief twee tunnels. In september 2013 begon de bouw van het resterende deel tussen Grdelica en Caricina dolina over 12 kilometer. Tevens ontbreekt nog 14 kilometer tussen Caricina dolina en Vladičin Han. Deze projecten verlopen trager dan gepland, een openstelling volgt medio 2017 of medio 2018. Daarna is de A1 in Servië voltooid van de Hongaarse tot Macedonische grens.

Verkeersintensiteiten

De intensiteiten liggen in Beograd op maximaal 150.000 voertuigen per etmaal, één van de drukste snelwegen op de Balkan. Buiten Beograd dalen de intensiteiten snel, naar zo'n 20.000 tot 12.000 tot aan Niš. Ten zuiden van Niš rijden nog 6.000 voertuigen per etmaal tot aan de grens met Macedonië.[12]

Wegnummer en afritten

Op de bewegwijzering worden vooral de E-nummers aangegeven. De weg heeft sinds 2011 het wegnummer A1. De nog niet tot snelweg omgebouwde delen in het zuiden van het land zijn als de IA-258 (tot december 2015: IB-44) genummerd.

De A1 liep tot december 2015 door Beograd heen. Sinds die datum is de A1 gereserveerd voor de (in aanleg zijnde delen van) de snelweg ten westen van Beograd. Het tracé door de stad is thans nummerloos.[13]. Tevens is toen de huidige naamgeving van de afritten bepaald.

Tol

De A1 is grotendeels een tolweg. Alleen de route langs Beograd is tolvrij. De snelweg beschikt over een gesloten tolsysteem, waarbij men een ticket krijgt bij het oprijden, en men betaald bij het afrijden van de snelweg. Tot 2008 golden er verschillende toltarieven voor Servische en buitenlandse voertuigen, sinds 2009 is de tol gelijk voor alle nationaliteiten. Men kan zowel met Servische Dinars als met euros betalen. Ook kan men met creditcards betalen, zoals Maestro, Mastercard, Visacard en American Express.[14]

De tol voor de gehele A1, vanaf de Hongaarse grens tot aan Leskovac bedraagt 1260 RSD voor een personenauto, of € 13. Zware vrachtwagens betalen 7570 RSD, of € 77.

In 2017 is het tolstation zuidelijk van Beograd verplaatst van Bubanj Potok naar Vrčin, dat bijna twee keer zo veel tolpoorten heeft. Het nieuwe tolstation opende op 13 april 2017.[15]

Referenties

Snelwegen in Servië

A1A2A3A4A5Autoput Beograd - VršacAutoput Paraćin - ZaječarAutoput Kragujevac - BatočinaRing Beograd