A5 (Nederland)

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
NLA005.svg
NL A5 map.png
A5
Begin Hoofddorp
Einde Amsterdam
Lengte 18,830[1] km
Lijst van Nederlandse autosnelwegen
Route

Knooppuntsymbool.svg De Hoek NLA004.svg → Den Haag

Tunnel.svg Rolbaantunnel (150 m)

Riviersymbool.svg Hoofdvaart

Knooppuntsymbool.svg Raasdorp NLA009.svg → Alkmaar / Badhoevedorp

Afslagsymbool.svg 2 IJmuiden S103.svg NLN202.svg

Afslagsymbool.svg 3 Amsterdam-Westpoort S102.svg

Brug.svg Viaduct Basisweg (3.300 m)

Knooppuntsymbool.svg Coenplein NLA008.svg NLA010.svg → Zaanstad / Leeuwarden

De rijksweg 5, beter bekend als de A5 en ook wel bekend als de Westrandweg, is een autosnelweg en rijksweg in Nederland, gelegen in de regio Amsterdam. De snelweg vormt een westelijke bypass van Amsterdam en loopt van het knooppunt De Hoek naar het knooppunt Coenplein. De snelweg is 18 kilometer lang.

Routebeschrijving

De A5 begint bij Schiphol op knooppunt De Hoek en loopt met 2x2 rijstroken noordwaarts. De snelweg gaat onder een taxibaan van Schiphol door via de Rolbaantunnel. De landingsbanen liggen hier links en rechts van de snelweg. Vervolgens kruist men de A9 via het knooppunt Raasdorp, een klaverturbine. Daarna loopt de A5 een stukje noordwaarts en vervolgens oostwaarts door het westelijk havengebied van Amsterdam. Hier is ook het viaduct Basisweg gelegen. Daarna voegt het verkeer in op de A10 bij de Coentunnel, waar de A5 eindigt op het zuidelijke punt van het knooppunt Coenplein.

Geschiedenis

Het A5-viaduct door Amsterdam-Westpoort.

De geschiedenis van de A5 gaat terug naar de jaren '70 van de 20e eeuw. In die tijd leefde de wens bij de gemeente Amsterdam om een nieuwe westelijke randweg om Amsterdam aan te leggen; de Westrandweg. Deze zou van de A9 bij Zwanenburg in noordelijke richting lopen naar het westelijk havengebied teneinde dat te ontsluiten. Vervolgens zou het tracé ofwel met een nieuwe Hemautotunnel richting Zaandam lopen om daar aan te sluiten op de A8, ofwel in oostelijke richting lopen naar de A10-west om aan te sluiten bij een verbrede Coentunnel.

In het ontwerp voor het SVV-I (Eerste Structuurschema Verkeer en Vervoer) uit 1979 leek een beëindiging op de A8 bij Zaandam inclusief Hemautotunnel het alternatief dat het ging halen. Deze weg was opgenomen als rijksweg 26. De weg haalde echter de definitieve versie van het SVV-I niet. Enkele jaren en heel wat discussies later werd de westelijke randweg opnieuw opgenomen in de plannen, nu in het SVV-II (Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer). Daar haalde de weg de eindstreep wel en in 1991 was officieel sprake van een Westrandweg als rijksweg 5. Wel zou de weg eindigen op de A10-west nabij de Coentunnel - het Hemautotunneltracé was verlaten.

In 1989 was ondertussen de projectstudie voor het Hoofdwegennet Regio Schiphol opgestart, alsmede de Projectstudie Westrandweg. Beiden leidden tot een Projectnota/MER, waarover in 1991 werd besloten. Het principebesluit werd genomen om de A4 en A9 bij Schiphol aan te passen en om de A5 aan te leggen vanaf de A9 in noordoostelijke richting naar de A10-west. Dit betekende echter dat de A9 ter plaatse van de traverse Badhoevedorp zou moeten worden verbreed. Dit veroorzaakte nogal wat politieke deining, met als gevolg dat een aanvullende studie werd verricht.

Dit leidde tot een tweetal hoofdkeuzemogelijkheden:

  • aanleg van een omleiding om Badhoevedorp inclusief een grootschalige ombouw van knooppunt Badhoevedorp (Badhoevedorpvariant);
  • aanleg van een Verlengde Westrandweg vanaf de A9 naar de A4 bij Hoofddorp, parallel aan de Zwanenburgbaan (Combinatiealternatief).

De minister neigde in eerste instantie naar de Badhoevedorpvariant, maar koos in 1993 om kosten te besparen toch voor het Combinatiealternatief met de Verlengde Westrandweg. Bovendien werd het besluit gekoppeld aan een verbreding van de Coentunnel. De koppeling met het besluit Coentunnel was hoogst ongelukkig, toen bleek dat de Raad van State de uitbreiding van die tunnel verbood. Gevolg was dat de uitbreiding van het hoofdwegennet rondom Schiphol en de aanleg van de Westrandweg daarmee van de baan waren. Wel werd alvast begonnen met de ruwbouw van de uitbreiding van de Schipholtunnel in de A4, maar verdere werkzaamheden lagen stil.

Daarin kwam in 1997 verandering. Toen werd besloten om het Besluit Hoofdwegennet Regio Schiphol los te koppelen van het besluit Coentunnel, omdat de problematiek weinig samenhang vertoonde met de Coentunnel. Daarmee werd de Verlengde Westrandweg ontkoppeld van het Coentunnelbesluit, maar de Westrandweg zelf niet. Rijkswaterstaat ging na de ontkoppeling snel aan de slag met de verbreding van de A4 bij Schiphol en met de aanleg van de A5 parallel aan de Zwanenburgbaan. Daarbij had men intern vooralsnog de knooppuntnamen De Hoek (A4-A5) en Lijnden (A5-A9) gekozen.

De aanleg van de A5 Verlengde Westrandweg ging uiteindelijk in 1999 van start, waarbij eerst nog moest worden bepaald of de weg eventueel gefaseerd enkelbaans moest worden aangelegd; gelukkig werd een enkelbaans autoweg niet aanvaardbaar geacht als verbinding tussen twee autosnelwegen. Uiteindelijk is het wegvak als autosnelweg gebouwd en voor het verkeer opengesteld op 8 november 2003. Daarbij was de naam van het knooppunt A5-A9 inmiddels gewijzigd van Lijnden in Raasdorp, omdat Lijnden qua uitspraak te veel op Leiden lijkt en die bekende plaats in dezelfde regio ligt. Dat zou voor de radioverkeersinformatie niet handig zijn.

Ondertussen bleef de aanleg van het noordelijk deel van de A5 wachten op uitvoering. In 2001 verviel het tracébesluit na 10 jaar. Dat betekende dat de procedure voor de Westrandweg opnieuw moest worden gevoerd.

Wegnummergeschiedenis

De rijksweg 5 was oorspronkelijk voorzien als de verbinding van Amsterdam naar Haarlem, al vanaf het eerste rijkswegenplan 1932 waar de rijkswegen administratief werden genummerd. Dit bleef zo tot en met het rijkswegenplan 1968, waarna de verbinding als rijksweg geschrapt werd, hoewel de daadwerkelijke omnummering van A5 naar A200 pas plaatsvond in 1993.

De rijksweg 5 als Westrandweg van Amsterdam kwam voor het eerst in het Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer van 1988 voor. In het daaropvolgende Nationaal Verkeers- en Vervoersplan van 2000 en de Nota Mobiliteit van 2004 bleef de rijksweg 5 opgenomen. Met de volledig openstelling van de A5 in 2013 was dit plan voltooid.

De A5 ten zuiden van het knooppunt Raasdorp.

Westrandweg

Tussen 2009 en 2013 is de A5 doorgetrokken van het knooppunt Raasdorp naar het knooppunt Coenplein, samenvallend met de bouw van de Tweede Coentunnel. De snelweg loopt deels verhoogd op viaducten en is de langste verhoogde snelweg van Nederland. De snelweg telt 2x2 rijstroken en gaat de A10-west ontlasten van doorgaand verkeer.

Het Ontwerp-Tracébesluit is genomen op 18 mei 2006 en op 12 maart 2007 gewijzigd. Vervolgens heeft minister Eurlings op 13 maart 2008 het tracébesluit genomen. Op 28 juli 2009 is het beroep tegen de aanleg door de Raad van State ongegrond verklaard, waarna op 1 september 2009 het officiële startschot voor de aanleg is gegeven. Op 14 december 2012 is het eerste deel opengesteld, van het knooppunt Raasdorp tot de aansluiting IJmuiden. Het viaduct Basisweg en de Tweede Coentunnel werden op 13 mei 2013 geopend.

In het Westpoortgebied waren voor risico van de gemeente Amsterdam reeds grondwerken opgeworpen gebruik makende van AVI-slakken uit de nabije afvalverwerkende energiecentrale van de gemeente. Het gedeelte zuidwestelijk van afrit 3 Amsterdam-Westpoort is op een dijklichaam gebouwd en het gedeelte oostelijk daarvan is als een viaduct boven de Basisweg (s102) gebouwd en bij sluit bij het knooppunt Coenplein aan op de A10-west.

Er bestaat de mogelijkheid om een aansluiting aan te leggen voor de Amsterdamse woonwijk Parkwijk. Daarvoor is het afritnummer 1 gereserveerd.

De gehele A5 is ontworpen op een uitbreiding naar 2x3-rijstroken, op sommige punten wat versmald.

Openstellingsgeschiedenis

Van Naar Lengte Opening[2]
Knooppuntsymbool.svg De Hoek Knooppuntsymbool.svg Raasdorp 7 km 08-11-2003
Knooppuntsymbool.svg Raasdorp Afslagsymbool.svg Amsterdam-Westpoort 7 km 14-12-2012
Afslagsymbool.svg Amsterdam-Westpoort Knooppuntsymbool.svg Coenplein 4 km 13-05-2013

Maximumsnelheid

Van Naar Vmax Opmerkingen
Knooppuntsymbool.svg De Hoek Knooppuntsymbool.svg Raasdorp 130 km.svg
Knooppuntsymbool.svg Raasdorp Afslagsymbool.svg Amsterdam Sloterdijk (A10) 100 km.svg Westrandweg

Verkeersintensiteiten

Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde werkdagintensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten noorden van de genoemde aansluiting.

Telpunt
2003 2006[3] 2011[4] 2013 2014 2016
Knooppuntsymbool.svg De Hoek 27.000 37.800 43.300 54.100 66.000 78.400
Knooppuntsymbool.svg Raasdorp 24.600 39.800 54.400
Afslagsymbool.svg IJmuiden 23.200 36.600 52.300
Afslagsymbool.svg Amsterdam-Westpoort 24.700 34.300 49.500

Rijstrookconfiguratie

van naar rijstroken lengte rijstrookkilometers
Knooppuntsymbool.svg De Hoek Knooppuntsymbool.svg Coenplein 2x2 17 km 68

Rijstrookkilometers

rijstrookkilometers
Regulier 68 km

Wetenswaardigheden

Vroeger was de toenmalige rijksweg 706 Haarlem - Halfweg aangeduid als A5. In 1993, dus vele jaren voor de openstelling van de Verlengde Westrandweg, was de oude A5 al omgenummerd in A200.

In 2001 werd voor de A5 Verlengde Westrandweg, die toen al in aanleg was, een gebruik als Expresbaan voorbereid. Daarbij zou tol betaald moeten worden, als proef voor de kilometerheffing. Met het ter ziele gaan van het project kilometerheffing na de val van het laatste Paarse kabinet Kok ('Srebrenica') op 16 april 2002 werd besloten om de A5 voor alle verkeer open te stellen zonder tolheffing. In de WBM (Wet Bereikbaarheid en Mobiliteit) kunnen de overblijfselen van deze tolheffingsplannen nog altijd worden teruggevonden. Voor de tolheffing zou voorzien worden in portalen boven de weg en het gebruik van elektronische tags.

Overzichten

Aansluitingen in de A5

23

Knooppunten: De HoekRaasdorpCoenplein


Externe links

Referenties

  1. Actuele Wegenlijst september 2014 | Rijkswaterstaat
  2. dossier A5 op autosnelwegen.nl
  3. INWEVA 2006
  4. MTR+
Flag of the Netherlands.svg Autosnelwegen van Nederland Flag of the Netherlands.svg

NLA001.svg NLA002.svg NLA003.svg NLA004.svg NLA005.svg NLA006.svg NLA007.svg NLA008.svg NLA009.svg

NLA010.svg NLA012.svg NLA013.svg NLA015.svg NLA016.svg NLA017.svg NLA018.svg NLA020.svg NLA022.svg NLA024.svg NLA027.svg NLA028.svg NLA029.svg NLA030.svg NLA031.svg NLA032.svg NLA035.svg NLA037.svg NLA038.svg NLA044.svg NLA050.svg NLA058.svg NLA059.svg NLA065.svg NLA067.svg NLA073.svg NLA074.svg NLA076.svg NLA077.svg NLA079.svg NLA080.svg

NLA200.svg NLA205.svg NLA208.svg NLA256.svg NLA261.svg NLA270.svg NLA325.svg NLA326.svg NLA348.svg