Aanpak Ring Zuid

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een impressie van het eindresultaat van de verdiepte ligging en de overkluizingen nabij het Zuiderplantsoen

Aanpak Ring Zuid is de naam van een project om de zuidelijke ringweg van Groningen (N7) te reconstrueren. Doel van het project is om de capaciteit en doorstroming van de zuidelijke ringweg te verbeteren om congestie te verminderen en het toenemende verkeersaanbod aan te kunnen.

Met het project wordt onder meer de ringweg verbreed en de knooppunten Julianaplein en aansluiting Groningen-West omgebouwd. Daarbij wordt een deel van de weg verdiept en daarbij deels overkapt wat de leefbaarheid in het omliggende gebied verbeterd.

De feitelijke uitvoering van het project is in 2019 gestart en loopt door tot 2025.

Het project kost € 670 miljoen.[1]

Achtergrond

De Nederlandse A7 is een 241 kilometer lange verbinding tussen knooppunt Zaandam en de Duitse grens nabij aansluiting Bad Nieuweschans. De A7 heeft over het grootste gedeelte de status van autosnelweg.

Nabij de stad Groningen wordt de autosnelstatus onderbroken en heeft de weg een stedelijk karakter met veel afritten en een kruising met verkeerslichten bij knooppunt Julianaplein. De meest westelijke gedeeltes van dit wegvak zijn in in 1969 opengesteld, het gedeelte tot Europaplein in 1971 en de gedeeltes oostelijk van het Europaplein in 1986 en 2002. De zuidelijke ringweg tussen het knooppunt Julianaplein en het knooppunt Europaplein is oorspronkelijk aangelegd als een provinciale weg en is pas per 1 juli 1987 overgedragen aan Rijkswaterstaat.

In de loop van de tijd is gebleken dat de zuidelijke ringweg van Groningen een suboptimaal karakter had. Bovendien was er door de grote hoeveelheid (stedelijk) verkeer steeds vaker sprake van congestie.

Door middel van het project Aanpak Ring Zuid wordt de weg over een afstand van tien kilometer aangepakt. Dit project omvat onder meer de verlegging en verdieping van een gedeelte van de weg, de aanleg van drie overkappingen en de aanpassing van verschillende knooppunten. Ook komt op een aantal wegvakken meer rijstroken en worden op het onderliggende wegennet wegen verlegd en aangepast.

Binnen de Aanpak Ring Zuid worden vijf deelgebieden onderscheiden. Dit betreft de deelgebieden West, Julianaplein, Zuiderplantsoen, Helpman / Coendersborg en Oost. Binnen deze deelgebieden worden verschillende deelprojecten onderscheiden.

Voortraject

Reeds in 1992 is gestart met een MER-procedure, maar de voortgang daarvan was de eerste 10 jaar zeer gering. Op 22 december 2010 is het voornemen tot het uitvoeren van een nieuwe MER bekendgemaakt.[2]

Het ontwerp-tracébesluit is op 30 augustus 2013 gepubliceerd,[3] waarna het tracébesluit op 29 september 2014 is vastgesteld.[4] Een aantal bezwaren is bij een tussenuitspraak op 16 september 2015 al ongegrond of niet-ontvankelijk verklaard,[5] de overige bezwaren zijn tegemoet gekomen met een wijzigingsbesluit dat op 12 februari 2016 genomen is.[6][7] De bezwaren tegen het gewijzigde tracébesluit werden op 19 oktober 2016 door de Raad van State ongegrond verklaard.[8]

Op 12 mei 2016 is een design-contract van € 388 miljoen getekend voor de reconstructie van de N7, waarna voorbereidende werkzaamheden gestart zijn.[9] Later bleek dat binnen de gunning extra wensen konden worden gerealiseerd, met name een volledige aansluiting van de Europaweg op de N7. Voor deze extra wensen is op 29 maart 2017 een gewijzigd ontwerp-tracébesluit ter inzage gelegd.[10][11]

Uitvoering

Een impressie van het Julianaplein waarbij de verkeersstromen zijn ontweven

Het project Aanpak Ring Zuid is in mei 2016 gegund aan de Combinatie Herepoort, een consortium dat bestaat uit vier kleine regionale aannemers, gesteund door de Nederlandse vestigingen van de Duitse en Oostenrijkse bouwbedrijven Max Bögl en Züblin.[12] De vier regionale bouwbedrijven hadden geen ervaring met een project van deze complexiteit. [13][14]

In december 2022 ging één van de deelnemende bedrijven van de Combinatie Herepoort failliet vanwege de verliezen op het project N7. [15][16]

De voorbereidende werkzaamheden zijn begin 2017 begonnen, met destijds een geplande oplevering in 2021.[17] In juni-juli 2017 is de aansluiting Groningen-Oosterpoort permanent buiten gebruik gesteld als eerste grote impact op het verkeer. Vanaf mei 2018 begonnen grotere werkzaamheden op het tracé, met de bouw van tijdelijke bruggen en rijbanen voor de N7.[18] In juni 2018 werd duidelijk dat het project twee jaar vertraging heeft opgelopen en pas in 2023 gereed zou zijn.[19] Het beperken tot 2 jaar vertraging was alleen mogelijk met een 5-weekse afsluiting van de N7 in de zomer van 2018, maar deze afsluiting is twee dagen van te voren afgeblazen,[20][21] waardoor de vertraging opliep naar drie jaar, met een geplande openstelling medio 2024. De grote vertraging leidde tot een juridische strijd tussen opdrachtgevers en aannemers.[22] Op 20 december 2018 werd aangekondigd dat het project zonder aanpassing van het contract door kon gaan.[23] Op 19 januari 2021 heeft de provincie Groningen besloten om € 78 miljoen (excl. BTW) aan het project toe te voegen, wat ten koste ging van de geplande verdubbeling van de N33.[24] Het totale budget van het project is toen opgehoogd met € 111 miljoen (inclusief BTW).[25] De oplevering van het project is daarbij uitgesteld naar december 2024.[26]

Binnen de Aanpak Ring Zuid worden vijf deelgebieden onderscheiden. Binnen deze deelgebieden worden verschillende deelprojecten onderscheiden.

Deelgebied Van Naar Toelichting
West Hoogkerk (A7) Paterswoldseweg Doel is de N7 beter te laten aansluiten op de A7 van/naar Friesland alsmede om de doorstroming van en naar de westelijke ringweg van Groningen bij het Vrijheidsplein te verbeteren.
Julianaplein Paterswoldseweg Hereweg Het Julianaplein wordt volledig ongelijkvloers gemaakt door middel van diverse (ondergrondse) verbindingsbogen.
Zuiderplantsoen Hereweg Gotenburgweg De N7 wordt in dit deelgebied verdiept aangelegd en drie delen ervan worden over een afstand van net geen 250 meter overkapt. In de meest oostelijke overkapping komt tevens een aquaduct.
Helpman / Coendersborg Wijk Helpman Wijk Coendersborg Dit deelgebied ligt feitelijk onder deelgebied Zuiderplantsoen en niet direct aan de N7. Omdat rond de N7 een spoorwegovergang verdween is in dit deelgebied een nieuwe spoortunnel gebouwd.
Oost Gotenburgweg Afrit Westerbroek (A7) De afrit Europaplein wordt verbeterd en er komen een aantal nieuwe aansluitingen. Ook wordt knooppunt Westerbroek omgebouwd.

Deelgebied West

De aanleg van de verbindingsboog van de N7 naar de N370 bij het Vrijheidsplein

In deelgebied West wordt ervoor gezorgd dat de A7 van/naar Friesland en verder beter aansluit op de zuidelijke ringweg (N7) en westelijke ringweg (N370) van Groningen.

Dit is gerealiseerd door vanaf de aansluiting Hoogkerk het aantal rijstroken van de N7 uit te breiden van 2x2 naar 3x3. Tevens wordt de aansluiting N7 en de westelijke ringweg bij het Vrijheidsplein ongelijkvloers gemaakt. Voorheen liep deze aansluiting via een onder de N7 gelegen rotonde, maar deze is weggehaald en vervangen door verschillende verbindingsbogen.

In september 2023 zijn de extra rijstroken tussen de aansluiting Hoogkerk en het Vrijheidsplein geopend.

In de zomer van 2023 is de nieuwe verbindingsboog van de N7 vanaf het oosten naar de westelijke ringweg in gebruik genomen.

Op 6 november 2023 is hetzelfde gebeurd met de nieuwe verbindingsboog vanaf het westen. Om deze boog aan te leggen was het vijf weken niet mogelijk om vanaf het westen naar de westelijke ringweg te gaan.

Als laatste wordt de nieuwe verbindingsboog vanaf de westelijke ringweg naar de N7 richting oosten aangelegd die onder meer over de hiervoor genoemde boog heen gaat.

Deelgebied Julianaplein

Binnen het deelgebied Julianaplein is met name het doel om de (voorheen) met een VRI geregelde gelijkvloerse kruising tussen de N7, de A28 en het vanuit de stad komende Emmaviaduct om te bouwen tot een volledig ongelijkvloerse kruising. Daarbij worden twee ondergrondse, verbindingsbogen aangelegd waarover heen de nieuwe N7 gaat lopen. Ook wordt een separate afrit gemaakt voor verkeer vanaf het westen dat naar het centrum van Groningen wil gaan. Verder wordt de direct naast het knooppunt gelegen beweegbare brug vervangen door een vaste brug. Vanwege het vervallen van de oprit Hereweg, wordt verder een nieuwe parallelweg aan de noordkant van de N7 aangelegd waarna verkeer via de Brailleweg de N7 en de A28 kan bereiken.

Om de reconstructie van knooppunt Julianaplein mogelijk te maken, was het noodzakelijk om het kruispunt ongeveer honderd meter naar het zuiden te verplaatsen. Bij deze tijdelijke T-splitsing kwam de relatie N7 west – N7 oost in een TOTSO te liggen. Het tijdelijke kruispunt is in een periode van dertien weken (van 11 februari tot 9 mei 2022) aangelegd. [27] Dit werd wel 'Operatie Julianaplein' genoemd.

Nadat de oude kruising was opgeruimd en de benodigde werkruimte rond het oude kruispunt was ontstaan, kon begonnen worden met de aanleg van de nieuwe vaste brug, de bouw van de twee nieuwe verbindingsbogen, de aanleg van een waterkelder en het opbouwen van het talud voor de nieuwe N7. De twee ondergrondse verbindingsbogen zijn de boog vanaf de N7 oost naar de A28 met daar boven de boog vanaf de A28 naar de N7 west. Ook zijn werkzaamheden uitgevoerd aan wegen op het lokale wegennet en is de fietstunnel Amaliatunnel gesloopt.

In september 2023 zijn de liggers voor de nieuwe vaste brug gelegd.

Deelgebied Zuiderplantsoen

De aanleg van de verdiepte ligging en overkluizing bij het Zuiderplantsoen

Bij het deelgebied Zuiderplantsoen wordt de N7 die voorheen op een soort viaduct was aangelegd verdiept. Aan de zuidkant van het hiervoor bedoelde viaduct is de N7 in een ongeveer 1100 meter lange en acht meter diepe sleuf aangelegd. Het grootste deel van deze sleuf is afgedekt via drie overkappingen van ieder net geen 250 meter teneinde de vereisten van de Tunnelwet te vermijden. Op deze ‘deksels’ wordt het nieuwe Zuiderplantsoen aangelegd. In het meest oostelijke overkapte deel loopt de N7 door een nieuw aangelegd aquaduct onder het Winschoterdiep. De nieuwe N7 telt binnen het deelgebied Zuiderplantsoen 2x4 rijstroken.

Om ruimte te hebben voor de verdiepte ligging moest het zuidelijke viaduct van de N7 worden verwijderd. Om doorgaand verkeer zo min mogelijk te hinderen is het naastgelegen noordelijke viaduct iets verbreed zodat al het verkeer op dit noordelijke viaduct kon worden afgewikkeld.

Op 15 juli 2019 is gestart met het intrillen van de damwanden voor de bouwkuip. Hiervoor moest de N7 richting Hoogezand 6 weken afgesloten worden, wat grote hinder voor het verkeer en omwonenden met zich meebracht.[28] Het intrillen van de damwanden duurde tot eind 2020.

De verdiepte N7 kruist onder meer de spoorlijn Groningen – Assen. Daarom moest onder het spoor een nieuw spoordek worden aangelegd. Dit nieuwe spoordek is in de nabijheid van de spoorlijn gebouwd en in mei 2021 op zijn plek geschoven.

De betonwerkzaamheden voor de verdiepte ligging zijn in fases uitgevoerd in de periode 2021 tot en met 2022. Daarna is gestart met de afbouwwerkzaamheden. In juni en juli 2023 zijn in het verdiepte gedeelte de eerste lagen asfalt aangelegd en in de periode daarna de technische installaties. De verwachting is dat de verdiepte ligging in september 2024 in gebruik wordt genomen.

Deelgebied Helpman / Coendersborg

Dit deelgebied ligt feitelijk niet in het gebied waar de N7 zelf loopt, maar een stukje ten zuiden hiervan ter hoogte van deelgebied Zuiderplantsoen.

In het deelgebied Helpman / Coendersborg loopt de spoorlijn Groningen – Assen. Tussen de wijken Helpman en Coendersborg liep een belangrijke autoverbinding met een spoorwegovergang bij de Esperantostraat, vlak bij de zuidelijke ringweg. Vanwege veiligheidseisen moest deze overgang dicht. Als alternatief is de nieuwe Helperzoomtunnel aangelegd onder het spoor.

De Helperzoomtunnel is in april 2020 geopend. Vooruitlopend op de komst van de nieuwe tunnel zijn al in 2016 in Helpman en Coendersborg verkeersmaatregelen genomen.

Deelgebied Oost

Bij deelgebied Oost wordt de aansluiting Europaplein aangepast, omdat hier in de spits veel opstoppingen ontstonden. Ten westen van de aansluiting bestaat de N7, na de ombouw, uit vier rijstroken per rijrichting waarna bij het Europaplein twee rijstroken afgaan. Met de Aanpak Ring Zuid wordt verkeer vanaf het westen bij de aansluiting Europaplein via een nieuwe lange verbindingslus geleid. Ook worden kruisende verkeersstromen uit elkaar gehaald en wordt een betere aansluiting gerealiseerd met de bedrijventerreinen Eemspoort en Driebond. Nog verder naar het oosten wordt knooppunt Westerbroek aangepast zodat dit knooppunt meer verkeer kan verwerken.

In juli-augustus 2022 is de N7 tussen de Europaweg en knooppunt Euvelgunne 7 weken afgesloten geweest.[29] Op 3 december 2022 werd de belangrijke afrit van de aansluiting Groningen-Europapark weer in gebruik genomen.

Ook in de zomer van 2023 is de N7 zeven weken afgesloten geweest, dit keer voor de vervanging van de Euvelgunnerbrug. Hierna waren de werkzaamheden in het deelgebied Oost zo goed als klaar.

Bronnen

  1. A7 zuidelijke ringweg Groningen | mirtoverzicht.nl
  2. bekendmaking project/MER N7 Groningen
  3. Ontwerp-tracébesluit Zuidelijke Ringweg Groningen (2013) | centrumpp.nl
  4. Flinke verbetering Noordelijke infrastructuur | rijksoverheid.nl
  5. van I&M moet tracébesluit Zuidelijke Ringweg Groningen aanpassen | raadvanstate.nl
  6. Tracébesluit Ring Zuid op enkele punten aangepast | rijkswaterstaat.nl
  7. A7/N7 zuidelijke ringweg Groningen - Wijzigingstracébesluit | platformparticipatie.nl
  8. Groen licht voor tracébesluit Zuidelijke Ringweg Groningen | raadvanstate.nl
  9. Combinatie Herepoort kan aan de slag met voorbereidende werkzaamheden Ring Zuid Groningen | rijkswaterstaat.nl
  10. Wijziging Tracébesluit maakt uitvoering extra wensen Aanpak Ring Zuid mogelijk | aanpakringzuid.nl
  11. Wijziging tracébesluit maakt uitvoering extra wensen Aanpak Ring Zuid mogelijk | rijkswaterstaat.nl
  12. Combinatie Herepoort | aanpakringzuid.nl
  13. Peter Westra (Combinatie Herepoort): “Ombouw zuidelijke ringweg maakt het Noorden sterker” - Daarom ben ik een rondje gaan bellen. Ik heb contact gezocht met drie andere noordelijke bedrijven, normaal gesproken onze concurrenten: Koninklijke Sjouke Dijkstra BV uit Leek, Roelofs Wegenbouw BV uit Den Ham en Jansma Drachten BV. Maar alle vier hebben we weinig ervaring met proces- en projectmanagement voor dit soort grote projecten, simpelweg omdat dergelijke grote klussen in het Noorden niet voorkomen. Daarvoor hebben we Max Bögl Nederland BV en Züblin Nederland BV benaderd. | aanpakringzuid.nl
  14. Peter Westra (Combinatie Herepoort): “Ombouw zuidelijke ringweg maakt het Noorden sterker” | archive.org
  15. 'Aanzienlijke verliezen' zuidelijke ringweg leiden tot faillissement Fries bouwbedrijf (update) | rtvnoord.nl
  16. Jansma Drachten failliet door groot werk aan Groninger rondweg | omropfryslan.nl
  17. www.aanpakringzuid.nl
  18. Werkzaamheden zuidelijke ringweg beginnen | aanpakringzuid.nl
  19. Deel van de zuidelijke ringweg in de zomer vijf weken afgesloten | aanpakringzuid.nl
  20. Geen zomerstremming zuidelijke ringweg | aanpakringzuid.nl
  21. Zomersluiting Ring Zuid gaat niet door (update) | rtvnoord.nl
  22. Gedeputeerde Gräper: 'De zuidelijke ringweg is een juridische strijd' | rtvnoord.nl
  23. 'Voldoende vertrouwen' om door te gaan met aanleg zuidelijke ringweg | rtvnoord.nl
  24. Meerkosten zuidelijke ringweg gefinancierd uit projecten N33 Midden en Wunderline | provinciegroningen.nl
  25. MIRT-project Zuidelijke Ring Groningen | rijksoverheid.nl
  26. Nieuwe Zuidelijke Ringweg kost provincie 94 miljoen extra; tevergeefs verzoek om informatie over verdeelsom | dvhn.nl
  27. Groningen krijgt nieuw Julianaplein, 3 maanden ernstige verkeershinder | rijkswaterstaat.nl
  28. “Intrillen van damwandplanken voor bouwkuip verdiepte ligging gaat voor forse hinder zorgen” | aanpakringzuid.nl
  29. Zomerstremming zuidelijke ringweg van start | aanpakringzuid.nl