Atlanta

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Midtown Atlanta & de Downtown Connector.

Atlanta is een stad in de Amerikaanse staat Georgia. De stad zelf is met 473.000 inwoners niet zo groot, maar de agglomeratie is de 9e grootste van de Verenigde Staten, en telt 5.790.000 inwoners (2016).

Inleiding

Atlanta is gelegen in het noordwestelijke gedeelte van de staat Georgia, op 90 kilometer van de grens met Alabama, en 140 kilometer van de grens met Tennessee. Grotere steden in de buurt zijn Birmingham, op 225 kilometer naar het westen, Charlotte, 365 kilometer naar het noordoosten, en Nashville, 350 kilometer naar het noordwesten. Atlanta is een zeer belangrijk knooppunt in het oosten van de Verenigde Staten, naast het wegverkeer ook voor het luchtverkeer.

Het stedelijk gebied is zeer groot, en Atlanta is de minst dichtbevolkte metropool in de Verenigde Staten. De agglomeratie kent extremen van zo'n 135 kilometer van zuidwest naar noordoost en 100 kilometer van noord naar zuid. De stad en metropool is grotendeels in de bossen gelegen, en grote delen van het stedelijk gebied liggen volledig in de bossen, met uitzondering van het centrum, en enkele industriegebieden. Vanuit de lucht is meestal alleen het centrum goed zichtbaar, de woonwijken liggen geheel verscholen in het groen. De stad kan makkelijk gerekend worden tot de groenste steden van de wereld. Het inwonertal groeit nog stevig, tussen 2000 en 2010 nam het inwonertal van de agglomeratie met 28% toe. De stad is op zo'n 320 meter hoogte gelegen, en is de hoogstgelegen grote stad ten oosten van Denver. Het klimaat is vochtig en subtropisch. Temperaturen van boven de 30 graden zijn in de zomermaanden geen uitzondering.

Noorden

Ten noorden van het centrum is de agglomeratie gegroeid langs wegen als de I-75, I-575 en US 19. Belangrijke subcentra hier zijn Roswell, Sandy Springs, Alpharetta, Marietta en Kennesaw. De suburbs zijn duidelijk langs de snelwegen gegroeid, alhoewel er ook suburbs zijn die relatief ver van een snelweg liggen. Het voorstedelijk gebied loopt tot zo'n 50 kilometer ten noorden van het centrum door. Het gebied kent ook belangrijke centra waar veel werkgelegenheid is, met name langs de I-75 vanaf de I-285 tot aan Kennesaw waar veel bedrijvigheid is. Ook is er een belangrijk subcentrum bij de kruising van de US 19 en I-285 bij Sandy Springs. In Buckhead in het noorden van Atlanta zelf zit ook een tweede centrum.

Westen

Ten westen van Atlanta liggen vooral kleinere voorsteden zonder belangrijke subcentra. Langs de rivier de Chattahoochee is wel veel industrie aanwezig. Naar het westen toe loopt het voorstedelijk gebied tot zo'n 40 kilometer uit het centrum. Hier liggen ook voorsteden die meer dan 15 kilometer van de dichtstbijzijnde snelweg liggen.

Zuiden

De exacte grens tussen het voorstedelijk gebied en het platteland is moeilijk vast te stellen, aangezien het gebied langzaam dunner bebouwd wordt en in het platteland overgaat. In het zuiden van Atlanta, nog binnen de ring, ligt de zeer belangrijke luchthaven van de stad. Hier rondom is ook veel industrie. De zuidelijkste voorstad is Peachtree City, maar ook subcentra als Newnan, Stockbridge en McDonough liggen vrij ver uit het centrum. De zuidelijkste suburbs liggen zo'n 45 kilometer uit het centrum.

Oosten

Ten noordoosten van Atlanta loopt het voorstedelijk gebied het verst door, tot ver buiten de ringweg. Voorheen waren centra als Snellville, Lawrenceville, Duluth en Suwanee de verste voorsteden, tegenwoordig loopt dit al tot Gainesville langs de I-85/I-985 corridor. Ook hier is de grens tussen het stedelijk gebied en het platteland vrij vaag. Gainesville ligt zo'n 80 kilometer van het centrum, maar de overige oostelijke suburbs lopen tot ongeveer 45 kilometer uit het centrum.

Bevolkingsgroei

De agglomeratie bestaat in totaal uit 29 counties, hieronder zijn de 10 belangrijkste weergegeven. In de 19 overige counties telden in 2016 nog eens 1,25 miljoen inwoners.

Jaartal Fulton DeKalb Gwinnett Cobb Cherokee Forsyth Clayton Henry Douglas Fayette overige 19 counties totaal groei
1950 474.000 136.000 32.000 62.000 21.000 11.000 23.000 16.000 12.000 8.000 322.000 1.090.000
1960 556.000 257.000 44.000 114.000 23.000 12.000 46.000 18.000 17.000 8.000 330.000 1.397.000 +307.000
1970 608.000 415.000 72.000 197.000 31.000 17.000 98.000 24.000 29.000 11.000 384.000 1.853.000 +456.000
1980 590.000 483.000 167.000 297.000 52.000 28.000 150.000 36.000 55.000 29.000 492.000 2.338.000 +485.000
1990 649.000 546.000 353.000 448.000 90.000 44.000 182.000 59.000 71.000 62.000 633.000 3.081.000 +743.000
2000 816.000 666.000 588.000 608.000 142.000 98.000 237.000 119.000 92.000 91.000 882.000 4.263.000 +1.182.000
2010 921.000 692.000 805.000 701.000 215.000 176.000 274.000 201.000 132.000 107.000 1.189.000 5.316.000 +1.053.000
2016 1.023.000 740.000 907.000 748.000 242.000 221.000 279.000 222.000 142.000 112.000 1.257.000 5.790.000 +473.000

Fulton County groeide tot de jaren '90 vrij stabiel, met een korte afname in de jaren '70 en een sterke groei vanaf de jaren '90. Het voorstedelijk gebied begon in de jaren '50 voor het eerst te groeien, alhoewel de meeste gebieden pas vanaf de jaren '70 groeiden. Een opvallende snelle groeier is Gwinnett County, dat van 72.000 inwoners in 1970 naar 907.000 inwoners in 2016 groeide.

De definitie van de agglomeratie (Metrolitan Statistical Area of MSA) is in 1970, 1980 en 1990 uitgebreid met extra counties. De agglomeratie Atlanta heeft daarmee de meeste counties van alle agglomeraties in de Verenigde Staten. In 1950 hadden slechts 3 van de latere 29 counties meer dan 50.000 inwoners. In 2010 hadden 21 van de 29 counties meer dan 50.000 inwoners.

Op basis van eerste schattingen (census estimates) van na 2010 blijkt dat de groei van het stedelijk gebied is afgenomen. Alhoewel alle counties nog groeien is de jaarlijkse groei met name ten zuiden en zuidoosten van Atlanta laag. De noordkant groeit nog wel sterk. Voor 2000 was de regio Atlanta het enige stedelijke gebied in het zuidoosten van de Verenigde Staten dat hard groeide, maar sinds 2000 heeft Atlanta er meer concurrenten bijgekregen waar sprake is van sterke binnenlandse migratie, met name de steden in North Carolina en in Tennessee, maar ook South Carolina en Virginia.

Wegennet

De regio Atlanta met zijn spinnenwebstructuur.

Er is in Atlanta vrijwel geen sprake van een gridnetwerk, en ook is er in het onderliggend wegennet weinig hiërarchie. De doorgaande wegen zijn vaak niet goed uitgebouwd, zodat het gros van het verkeer zich centreert op het snelwegennet. Het hoofdwegennet van Atlanta wordt wel het minst efficiënte van de Verenigde Staten genoemd, dat niet meegegroeid is met de suburbanisatie. Veel belangrijke verbindingen zijn nog in dezelfde conditie als toen ze nog in plattelandsgebied lagen.

Door de grote afstanden in de agglomeratie en de verspreiding van werk- en woonlocaties is de auto het enige efficiënte vervoermiddel. Het wegennet is radiaal met een ringweg. 8 snelwegen stralen uit vanuit het centrum, met een aantal kleinere verbindingen. Voorstedelijke snelwegverbindingen ontbreken veelal. Het snelwegennet is gezien de omvang van de agglomeratie niet erg groot, maar verwerkt wel enorme hoeveelheden verkeer, waardoor de snelwegen in Atlanta bijzonder breed zijn, tot 8 rijstroken per richting aan toe, en een behoorlijk massaal karakter hebben. De layout van het snelwegennet matcht echter niet met de verkeersstromen. Net zoals het openbaar vervoer is het snelwegennet radiaal van karakter, terwijl de meeste verplaatsingen tangentieel zijn, waardoor veel omrijkilometers noodzakelijk zijn en de ringweg I-285 ernstig overbelast is. Gesteld wordt wel dat het netwerk van snelwegen is ontworpen op het Atlanta van 1960, en niet dat van tegenwoordig. Het onderliggend wegennet is niet efficiënt genoeg om voor het verkeer een alternatief te betekenen. De knooppunten zijn ook groot en complex, met veel directe verbindingsbogen, maar gebrek aan capaciteit is bij aansluitingen en knooppunten een probleem. Er zijn geen tolwegen (meer) in Atlanta, maar wel HOT lanes.

In Atlanta worden de snelwegen doorgaans freeways genoemd, in tegenstelling tot veel omliggende staten, waar ze vaker expressways heten. Atlanta wordt soms ook wel het "Los Angeles van het zuiden" genoemd.

Atlanta kent één ringweg, de 100 kilometer lange I-285. Een ring om het verstedelijkte gebied zou zo'n 290 kilometer lang moeten zijn, waarbij er nog steeds voorsteden buiten de ring zouden vallen.

Overzicht freeways

weg wegnaam lengte[1] eerste opening laatste opening max AADT 2012
I-20.svg Interstate 20 97 km 1963 1966 186.000
I-75.svg Interstate 75 98 km 1952 1965 358.000
I-85.svg Interstate 85 135 km 1952 1965 358.000
I-285.svg The Perimeter 103 km 1963 1969 259.000
I-575.svg Interstate 575 50 km 1980 1985 92.000
I-675.svg Interstate 675 18 km 1987 1987 72.000
I-985.svg Interstate 985 39 km 1970 1970 56.000
US 78.svg Stone Mountain Freeway 16 km 1970 1970 106.000
Georgia 141.svg Peachtree Industrial Boulevard 6 km 1996 1996 119.000
Georgia 154.svgGeorgia 166.svg Langford Parkway 11 km 1960 1961 52.000
Georgia 316.svg University Parkway 11 km 1971 1971 87.000
Georgia 400.svg Georgia 400 60 km 1971 1993 174.000

Geschiedenis

Het snelwegenplan van 1955.

Atlanta was in 1950 een relatief kleine stad, met 330.000 inwoners en een klein voorstedelijk gebied in de nabije omgeving. De plannen voor het snelwegennet uit die tijd voorzagen een relatief klein snelwegennet met drie doorgaande snelwegen door de stad en één ringweg. Deze snelwegen waren grotendeels gepland met 2x2 rijstroken, alleen rond het centrum zijn vanaf het begin 2x3 rijstroken gepland.

In 1952 openden de eerste snelwegtrajecten van Atlanta, beiden onderdeel van de Downtown Connector, namelijk een deel in het zuiden van de stad naar de luchthaven, en een kort stukje ten noorden van het centrum. In de paar jaar daarna werd voornamelijk gebouwd in het noordzijde van het centrum, namelijk de snelweg naar het noordoosten (I-85) en noordwesten (I-75). Nadat het Interstate Highway programma in 1956 gecreëerd werd ging de aanleg van de snelwegen een stuk sneller. Interessant is dat de Downtown Connector 12 jaar lang in het centrum een ontbrekende schakel had, pas in 1964 werd deze link opengesteld met 2x3 rijstroken met een smalle middenberm van gras. De eerste snelweg naar andere delen van het land die significant gereedkwam vanuit Atlanta was de Interstate 85 naar het noordoosten, die al in 1966 tot de grens met South Carolina reikte.

In de jaren 60 zijn de Interstate Highways binnen de ring aangelegd. In 1966 was de I-20 door Atlanta gereed, en in 1969 werd de ringweg voltooid. Buiten de ringweg waren er nog ontbrekende schakels tot in de jaren 70. In 1972 kwam de I-75 ten zuiden van Atlanta gereed en in 1978 ten noorden ervan. In 1979 kwam de I-85 ten zuidwesten van Atlanta gereed en ook in 1979 kwam de I-20 ten westen van Atlanta gereed, waarmee de stad verbonden was met andere steden in het zuidoosten van de Verenigde Staten.

Freeing the Freeways

Waar echter niet op gerekend was, was de gigantische bevolkingsgroei vanaf eind jaren 60. Het stedelijk gebied groeide soms met 50.000 inwoners per jaar, en de stad werd al vanaf eind jaren 70 berucht vanwege de enorme filevorming. Gedurende de jaren 80 is het "freeing the freeways"-programma uitgevoerd, een $ 1,4 miljard kostend bouwprogramma die de snelwegen drastisch moest verbeteren. De Downtown Connector is toen verdubbeld van 2x3 naar 2x6 rijstroken, de I-85 is drastisch verbreed van 2x2 naar 2x5 á 2x6 rijstroken, evenals delen van de I-75 en ook de Interstate 285 als ringweg is toen naar 2x4 rijstroken verbreed. Begin jaren 90 was dit programma voltooid. Voor de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta werd het wegennet nog eens opgeknapt, echter wel op meer beperkte schaal. Zo werd de Peachtree Industrial Boulevard (State Route 141) omgebouwd tot freeway en werd de I-285 aan de noordkant van Atlanta verbeterd.

Freeway Revolts

Zoals in veel Amerikaanse steden vonden ook in Atlanta in de jaren 70 Freeway Revolts plaats, protesten tegen de bouw van nieuwe snelwegen. Deze zijn deels succesvol geweest, want ook in Atlanta zijn een aantal belangrijke projecten niet door gegaan. Dit was bijvoorbeeld de verlenging van de Interstate 675 als noord-zuidroute door het oosten van Atlanta, tussen de Downtown Connector en de I-285 in. Een verlengstuk, de State Route 400 is in 1993 wel aangelegd als tolweg in het noorden van Atlanta. Een ander afgeblazen plan was de Stone Mountain Freeway (US 78), die vanuit de oostelijke voorsteden op de Downtown Connector moest aansluiten. Alleen het deel in de oostelijke voorsteden is gebouwd, evenals het knooppunt met de Downtown Connector in de vorm van de Freedom Parkway. De ontbrekende schakel door het oosten van Atlanta is echter afgeblazen. Dit project was ook gepland onder het nummer I-475, die later gebruikt is voor de bypass van Macon.

Daarnaast was de Interstate 420 gepland, een zuidelijke bypass van Atlanta, waar de State Route 154 in East Point onderdeel van had moeten worden. Deze bypass moest ten westen van Atlanta van de I-20 afsplitsen, dan er ten zuiden van parallel aan lopen, om vervolgens ten oosten van Atlanta weer op de I-20 aan te sluiten, vergelijkbaar met de I-470 in Wheeling, West Virginia. De Interstate 485 was ook in de jaren 60 gepland, maar was ook onderdeel van andere plannen, zoals de Stone Mountain Freeway en de I-675 / State Route 400.

Congestie

De verkeersintensiteiten op de Downtown Connector zijn in de laatste jaren gedaald van 365.000 naar 290.000 voertuigen.

In Atlanta komen vrij veel files voor, maar door het grote aantal rijstroken is langdurig stilstaand verkeer een uitzondering, veelal is het langzaam rijden of korte stukjes stilstaan om daarna weer verder te rijden. Ook de filelengte is meestal beperkt tot rond aansluitingen, vooral verouderde knooppunten. De downtown connector is het drukste in de agglomeratie, maar telt veelal 10 tot 12 rijstroken en staat meestal niet volledig vast, alleen her en der plukjes stilstaand verkeer. Eén van de grotere knelpunten in de agglomeratie is de SR-400, die door de snelle groei van de suburbs in het noorden en een verouderd knooppunt met de I-285 redelijk veel files kent. Ook zijn files mogelijk buiten de ringweg I-285 daar aan deze ringweg veel werkcentra zijn gebouwd en de ringweg hier nog niet overal op aangepast is. Door het grote aantallen subcentra in de regio zijn de verkeersstromen wel veel gespreider dan in een typisch centrumgerichte agglomeratie.

Buiten het centrum van Atlanta zijn er nog een stuk of 5 grotere centra die veel verkeer trekken. Meestal liggen deze bij knooppunten. De intensiteiten op het snelwegennet zijn wel behoorlijk hoog, wat ook komt door het lage aantal doorgaande wegen van het onderliggend wegennet. Vrijwel al het verkeer moet dus de snelweg op voor iets langere ritjes. Dit is een wezenlijk verschil met veel andere steden die een dicht onderliggend wegennet met goede capaciteit hebben. Het snelwegennet is naar omvang van de agglomeratie niet heel erg uitgebreid, maar het grote aantal rijstroken op de meeste snelwegen compenseert dat. In de spits moet men voor een afstand van 50 kilometer zeker een uur rekenen.

Op 28-29 januari 2014 vond de meest extreme congestie in de geschiedenis van Atlanta plaats. Door sneeuwval en het massaal sluiten van overheden, bedrijven en scholen rond het middaguur ontstond er extreme congestie waarbij de wegen totaal verijsden. Binnen 30 minuten veranderde bijna het hele snelwegennet van free-flow naar gridlock. Voor het eerst stonden alle freeways in de regio Atlanta in beide richtingen vast. Op enkele freeways duurde de filevorming de hele nacht, en op sommige snelwegen stond het verkeer 30 uur achtereen vast. Reistijden van meer dan 7 uur voor woon-werkverkeer werden waargenomen.

Op 30 maart 2017 woedde een brand onder een viaduct van I-85 ter hoogte van Piedmont Road, ten noordoosten van Downtown Atlanta.[2] I-85 en de naastgelegen GA-13 moesten worden afgesloten, een segment van het viaduct richting noorden stortte in en het naastgelegen viaduct voor verkeer richting zuiden raakte dermate beschadigd dat het gesloopt moest worden.[3] Daarmee moesten dagelijks 222.000 voertuigen worden omgeleid over alternatieve routes, wat de kwetsbaarheid van het beperkte netwerk van freeways in Atlanta aantoonde. Vanwege het incident werd de noodtoestand uitgeroepen, het werd een 'transportation crisis' genoemd.

Verkeersintensiteiten

De intensiteiten zijn in Atlanta zeer hoog, veel trajecten verwerken meer dan 200.000 voertuigen per etmaal. Voorheen was de Downtown Connector het drukste traject met 365.000 voertuigen per etmaal, maar in recente jaren is dit sterk teruggelopen tot zo'n 290.000 voertuigen, waarschijnlijk vanwege de opkomst van de zogenaamde Edge Cities waar veel banen te vinden zijn. Het aandeel Downtown en Midtown als bestemming voor forenzen is de laatste 10 jaar teruggelopen. het verkeer wordt nu beter verspreid, veel snelwegen zijn in de spits in beide richtingen erg druk.

Andere drukke trajecten zijn de I-75 net ten noorden van de I-285 in Marietta met 265.000 voertuigen, de dubbelnummering I-85 en I-285 in College Park met 230.000 voertuigen, de I-285 in Sandy Springs met 240.000 voertuigen, de I-285 ter hoogte van de I-85 in het noordoosten van Atlanta met 242.000 voertuigen, de I-85 in Norcross met 260.000 voertuigen per etmaal. De Interstate 20 is met maximaal 180.000 voertuigen wat minder druk.

Referenties

  1. lengte binnen het stedelijk gebied
  2. I-85 collapses after massive fire: ‘The entire bridge is compromised’ | ajc.com
  3. Statement From Georgia DOT Commissioner Russell R. McMurry, PE | dot.ga.gov
Freeways in Atlanta

Interstate 20Interstate 75Interstate 85Interstate 285Interstate 575Interstate 675Interstate 985

US 19 Turner McDonald ParkwayUS 78Georgia 10.svgGeorgia 13.svgSR-141 Peachtree Industrial BoulevardSR-154 Lakewood FreewaySR-316SR-400


Ronald Reagan ParkwayCanton Road ConnectorSugarloaf Parkway