Bewegwijzering in Zweden

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel gaat over de bewegwijzering in Zweden (Zweeds: Vägmärken i Sverige).[1]

Systeem

Kleuren

Groene bewegwijzering op de motorväg.

In Zweden worden de volgende kleuren gebruikt;

  • groen: autosnelwegen en autowegen
  • blauw: hoofdwegen
  • wit: lokale wegen
  • geel: privéwegen

De hoofdkleuren van het Zweedse systeem zijn groen en blauw. Wegwijzers op autosnelwegen zijn groen, echter afritten worden met blauwe wegwijzers aangegeven, in gebieden zonder portaalborden komt de weggebruiker dus alleen groene afstandsborden na elke afrit tegen, de rest is blauw. Op autowegen is de bewegwijzering vergelijkbaar met autosnelwegen.

Op hoofdwegen vindt men blauwe borden met witte letters, ongeacht de belangrijkheid van de weg. In steden vindt men veel witte bewegwijzering. De kleur wit wordt ook gebruikt voor objecten en lokale bestemmingen op blauwe borden. Alleen in de stedelijke gebieden is de bewegwijzering geheel wit met zwarte letters.

Bruine wegwijzers worden gebruikt voor toeristische bestemmingen. Gele wegwijzers met een rode rand en zwarte letters worden gebruikt om privéwegen aan te geven, Zweden is hiermeee uniek in Europa.

Doelen

In Zweden wordt gebruikt gemaakt van control cities. Dit zijn de grote steden, alhoewel de term 'grote stad' in het noorden van Zweden wat misplaatst is. Op autosnelwegen worden doorgaans meerdere bestemmingen aangegeven. Via de control cities, die feitelijk netwerkdoelen zijn, kan men op de grote wegen de weg vinden.

Doorgaans is er op de hoofdwegen en autosnelwegen één primaire control city, en een secundaire control city, meestal een nabijgelegen plaats. De volgende control city komt doorgaans pas op de bewegwijzering als men de eerste control city heeft bereikt, zo wordt Oslo op de E6 pas aan de rand van Göteborg aangegeven, en wordt op de E22 Malmö pas aan de rand van Kalmar aangegeven.

Windrichtingen

Grotere plaatsen hebben vaak meerdere afritten. Deze worden doorgaans middels een windrichting-aanduiding onderscheiden, zoals S (zuid), N (noord), V (west) en Ö (oost). Daarnaast wordt het centrum afgekort met de letter C, bijvoorbeeld Varberg C. De C wordt in veel gevallen anders aangegeven dan de windrichtingen, namelijk in een apart wit veld en met een zwarte letter C.

Verzamelborden

Kenmerkend in Zweden zijn de zogenaamde verzamelborden (samlingsmärke), waar diverse bestemmingen die bereikt kunnen worden via een bepaalde afrit worden aangegeven op een apart bord in een soort wolk met een pijl naar de afritnaam, of de te volgen bestemming. Dit kunnen reguliere plaatsnamen zijn, maar zijn vaak ook toeristische bestemmingen of andere objecten (zoals havens en industrie).

Afstanden

Zweden E6 afstandenbord.jpg

Afstanden worden in kilometers aangegeven zoals bijna overal in Europa, maar de notatie "km" achter de afstand ontbreekt. De notatie "m" (meter) wordt wel gebruikt op afritbewegwijzering, doorgaans aangeven als 1000 m en 500 m, maar de exacte afstand varieert naar gelang de lokale omstandigheden (afritdichtheid en aanwezigheid van tunnels en bruggen).

Zweden is een uitgestrekt land en bestemmingen worden vaak over honderden kilometers bewegwijzerd. Zo wordt Stockholm al op meer dan 600 kilometer van te voren aangegeven op de E20 bij Malmö. Bestemmingen op meer dan 200 kilometer afstand worden op bijna alle doorgaande wegen aangeven.

Lettertype

Het gebruikte lettertype op de Zweedse bewegwijzering is Tratex. Afgezien van lokale bestemmingen is het lettertype in kapitaalschrift (hoofdletters). Het lettertype is vrij te downloaden.[2]

Op de E6 in Halland wordt een afwijkend lettertype gebruikt dat lijkt op het Deense lettertype Transport, dat echter aangepast is voor Zweedse accenten. Dit lettertype heet Vejtavleskrift (Deens).

Autosnelwegen

Op autosnelwegen wordt groene bewegwijzering met witte letters gebruikt. Afritbewegwijzering is in het blauw, dus op plekken waar geen portaalwegwijzers zijn, komt de weggebruiker de kleur groen slechts beperkt tegen, alleen afstandsborden na de aansluiting is dan groen.

Afritten worden op 1000 m, 500m en 0 m aangegeven. De bewegwijzering is vrijwel allemaal maatwerk, in plaats van een vaste layout wordt de wegwijzer per situatie (aantal en lengte van de bestemmingen) gefabriceerd. Men komt dus een grote variatie aan wegwijzers tegen.

Afritbewegwijzering

Zweden wegwijzer afrit 1000 m.svg
Zweden wegwijzer afrit 0 m.svg

Afritten worden op 1000 meter als eerste aangekondigd. Dit gebeurt in situaties zonder portaalborden met regelborden in de berm. Dit bord is blauw met de nodige bestemmingen. Vaak staan er ook lokale witte bestemmingen op, vooral objecten als tankstations, restaurants, hotels en campings, al dan niet met de lokale naam ervan erbij. Bovenop het bord staat een groen kader met het wegnummer voor de rechtdoorrichting. De wegwijzer is op 1000 m, 500 m en 0 m veelal identiek. Na de afrit volgt een afstandentableaux met meestal 2 en soms 3 bestemmingen, doorgaans de volgende grote stad en een regionale bestemming.

Bijzonder is de vormgeving van afritbewegwijzering. Deze wijst in een punt naar rechtsboven.

Afritnamen

Een afrit heet een 'trafikplats'. Deze hebben allemaal een naam. In veel gevallen is dit een erg lokale naam, zo komt het vaak voor dat de naam van de afrit niet op de bestemmingen van de bewegwijzering staat. Deze wordt op een apart bord aangegeven, doorgaans tussen de 1000 m en 500 m.

Afritnummers

Afritnummers worden aangegeven in een geel horizontaal gerekt ovaal met een zwart kader. Hierin staat het afritsymbool in het zwart, evenals het afritnummer in het zwart. Omdat afritnummering pas later dan de bewegwijzering is gekomen, worden deze vaak als ruiter toegepast, behalve op de experimentele bewegwijzering op de E6 in Halland (zie hieronder).

E6 Halland

Op de E6 in Halland is een ander type bewegwijzering toegepast dat sterk lijkt op de bewegwijzering in Denemarken. Dit is de enige reguliere bewegwijzering in Zweden die niet in kapitaalschrift is.

Op 1000 meter volgt de eerste aankondiging van de afrit, een blauw paneel met links een zwart afritsymbool en afritnummer in een geel ovaal, gevolgd door de naam van de afrit en de afstand van 1000 m. Op een apart groen paneel eronder wordt de afstand tot de volgende afrit aangegeven. Op 500 meter volgt dan een blauw bord met additionele bestemmingen en wegnummers. Dit is een regelbord zonder pijl. Op 0 meter volgt dan hetzelfde bord met een pijl naar rechtsboven. Na de afrit staat dan een afstandenbord, met een groen paneel voor de control city en het wegnummer(s) en daaronder een blauw paneel met de afstand tot de volgende afrit, inclusief afritnummer.

De experimentele bewegwijzering op de E6 door Halland.

Autowegen

Autowegen (motortrafikled) volgen dezelfde bewegwijzering als de autosnelwegen.

Hoofdwegen

Een wegwijzer ter hoogte van een kruispunt.

Op hoofdwegen wordt gebruikgemaakt van blauwe bewegwijzering met witte letters. Voor rotondes worden vaak regelborden gebruikt, in plaats van borden waarop de contour van de rotonde te zien is. Een rotonde kan men daarom niet altijd aan de bewegwijzering afzien, maar moet men op visueel zicht en de reguliere verkeersborden zien.

Veel hoofdwegen in Zweden zijn uitgevoerd als gelijkvloerse 2+1-weg. Hier zijn vaak jughandles, zodat verkeer niet linksaf hoeft te slaan vanaf de hoofdrijbaan. Dit heet ook wel een "vändplats". Deze worden aangegeven op de bewegwijzering, met een verkeersbord dat men niet direct linksaf mag slaan.

Privéwegen

Zweden wegwijzer priveweg.svg

Bijzonder in Zweden zijn de privéwegen met publieke toegang (enskild väg), deze worden aangegeven op een geel schild met een rood kader en zwarte letters. Deze worden niet op autosnelwegen gebruikt, maar wel op 2+1 wegen en andere wegtypes.

Wegnummers

In Zweden kent men twee types wegnummers, directe en indirecte wegnummers. Directe wegnummers worden op een regulier schild aangegeven. Indirecte wegnummers hebben een schild met een onderbroken kader. Indirecte wegnummers worden meestal al vrij ruim van te voren aangegeven. Het voordeel hiervan is dat men op routes met veel wegnummers niet alle wegnummers uit het hoofd hoeft te leren.

E-wegen worden aangegeven op het bekende groene schild met witte letters en een wit kader. De wegnummers van een riksväg en länsväg worden aangegeven op een blauw wegnummerschild met witte letters en een wit kader. Wegnummers van rijkswegen zijn één- of tweecijferig, die van länsvägar zijn altijd driecijferig.

Bij wegnummers wordt soms een windrichting aangegeven, bijvoorbeeld E6S (zuid) of E6N (noord).

Omleidingsroutes

Belangrijke wegen (vaak E-wegen) hebben soms een omleidingsroute. Deze worden permanent aangegeven met een wit schild en lichtblauwe letters en een lichtblauw kader, doorgaans bij afritten. Langs autosnelwegen zijn dit vaak de voormalige hoofdwegen. Meestal gaat het alleen om het wegnummer, zonder bestemmingen. Deze wegnummers worden vaak vergezeld van een windrichting, maar niet altijd.

Export

De Zweedse bewegwijzering wordt niet in exacte vorm geëxporteerd, maar de bewegwijzering in Finland en de bewegwijzering in de Baltische staten lijkt er veel op. De indirecte wegnummers worden ook in Duitsland incidenteel toegepast. Ook in Nederland zijn deze in enkele plaatsen te vinden.

Referenties

Bewegwijzering in Europa

BelgiëBulgarijeDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkItaliëNederlandNoorwegenOostenrijkPolenRoemeniëServiëSloveniëSpanjeVerenigd KoninkrijkZwedenZwitserland