Bulgarije

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Bulgaria.svg
България - Bălgaria
Bulgarije.png
Hoofdstad Sofia
Oppervlakte 110.910 km²
Inwonertal 7.365.000
Lengte wegennet 44.033 km
Lengte snelwegennet 751 km[1]
Eerste snelweg 1978
Benaming snelweg avtomagistrala
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode BG

Bulgarije is een land in Zuidoost-Europa, gelegen op de zuidelijke Balkan. Het land telt 7,3 miljoen inwoners en de hoofdstad is Sofia. Het land is 2,5 keer zo groot als Nederland.

Inleiding

stad inwonertal
Sofia 1.205.000
Plovdiv 338.000
Varna 335.000
Burgas 200.000
Ruse 150.000
Stara Zagora 138.000
Pleven 107.000

Geografie

Bulgarije ligt in Zuidoost-Europa aan de oostkant van het Balkan-schiereiland aan de Zwarte Zee. Het land grenst in het noorden aan Roemenië, in het westen aan Servië en Macedonië en in het zuiden aan Griekenland en Turkije. Bulgarije meet maximaal 490 kilometer van west naar oost en 320 kilometer van noord naar zuid. Bulgarije kent twee hoge bergketens, de oost-west verlopende Stara planina (Balkangebergte) in het midden van het land, en het Rodopi en Rila-gebergte. De 2.925 meter hoge Musala is de hoogste berg van Bulgarije en de gehele Balkan. Naar het noorden ligt de Donauvlakte, in het zuidoosten de Thracische vlakte. De grootste rivier is de Donau (Bulgaars: Дунав, Dunav) die grotendeels de grens met Roemenië vormt. Andere rivieren zijn de Maritsa en Struma.

Economie

Bulgarije is het minst welvarende EU-land, met een gemiddeld salaris van 810 leva (€ 415) per maand.[2] De kosten voor levensonderhoud liggen relatief laag, bijna 90% van de Bulgaren betaalt geen huur of hypotheeklasten.[3] De lev (BGN) wordt beschouwd als de meest stabiele munt in Oost-Europa. Bulgarije is een sterk geïndustrialiseerd land, een overblijfsel uit de communistische tijd, toen het wel de 'Silicon Valley van het Oostblok' werd genoemd. In 2013 had Bulgarije de op één na laagste staatsschuld van de Europese Unie.

Demografie

Het inwonertal van Bulgarije piekte op bijna 9 miljoen in de jaren '80. Sinds de val van het communisme krimpt het inwonertal. Dit komt door een lager geboortecijfer en emigratie naar andere landen. Bulgarije bestaat voor circa 85% uit etnische Bulgaren, gevolgd door Turken (9%) en Roma (5%). Andere etnische groepen zijn kleiner dan 0,1%. Turkse Bulgaren wonen voornamelijk in het noordoosten en centrale zuiden van het land, met name op het platteland. In het oblast Kardzhali is een meerderheid Turks. De talen zijn evenredig verdeeld, 85% spreekt Bulgaars en 10% Turks. Het Bulgaars is een Slavische taal en wordt in het Cyrillisch schrift geschreven. Het is nauw verwant met het Macedonisch.

Geschiedenis

In de middeleeuwen was er in twee periodes een Bulgaars Rijk op de Balkan. Dit rijk besloeg een fors groter gebied dan het huidige Bulgarije, tot de Ionische Zee aan toe. In 1396 werd het gebied onderdeel van het Ottomaanse Rijk. In 1878 ontstond het land Bulgarije voor de derde maal na de Turks-Russische oorlog. In 1885 werd een korte oorlog met Servië gevochten. Alhoewel Bulgarije al sindsdien een de-facto zelfstandig land was, verklaarde het zich pas in 1908 onafhankelijk van het Ottomaanse Rijk. Tussen 1912 en 1918 was het land betrokken in drie oorlogen, twee Balkanoorlogen in 1912-1913 en de Eerste Wereldoorlog in 1914-1918. Doordat het land de Tweede Balkanoorlog verloor ging het een alliantie met de Centrale mogendheden aan. Hiermee verloor het daarna de Eerste Wereldoorlog.

Tussen 1918 en 1943 was het land een dictatuur bestuurd door tsaar Boris III. Het nam deel aan de Tweede Wereldoorlog als één van de Asmogendheden. Bulgarije bleef buiten de invasie in de Sovjetunie. In 1944 werd het land binnengevallen door de Sovjetunie, waarna in 1946 de Volksrepubliek Bulgarije werd gesticht. Het land was daarna onderdeel van het Oostblok als satellietstaat van de Sovjetunie. Todor Zhivkov was de leider van het land tussen 1954 en 1989. Bulgarije werd beschouwd als de meest loyale satellietstaat van de Sovjetunie alhoewel het regime tot de jaren '80 minder repressief werd beschouwd als elders in het Oostblok. Keerpunt vormde de vervolging van de Turkse bevolking begon te vervolgen vanaf 1984. In 1989 viel het communistische regime en in 1990 werden de eerste vrije verkiezingen gehouden. Bulgarije had lang last van de omschakeling van de communistische planeconomie tot een vrije markt-economie, pas begin jaren 2000 verbeterde de welvaart in Bulgarije. Het land sloot zich in 2004 bij de NAVO aan en werd in 2007 een lid van de Europese Unie.

Wegennet

Bulgarije heeft een vrij uitgebreid wegennet en telt een aantal autosnelwegen, die veelal uit de jaren 1980 stammen. Er worden steeds meer snelwegen aangelegd. De belangrijkste snelwegen zijn de A1 en A2, die vanaf Sofia naar respectievelijk het zuidoosten en noordoosten lopen. De snelwegen zijn vaak bekender onder hun naam dan het nummer. Ze zijn vernoemd naar geografische locaties, zoals rivieren. De A1 heet de Trakiya (Thracië), naar het gebied waar hij doorheen loopt. De A2 heet de Hemus en is vernoemd naar een oude naam voor het Balkangebergte waar de snelweg doorheen loopt. De A5 heet de Cherno More, wat Zwarte Zee betekent, en loopt dan ook langs de kust van die zee. De A4 heet de Maritsa, vernoemd naar de gelijknamige rivier in het zuidoosten van Bulgarije. De A3 heet de Struma, vernoemd naar de gelijknamige rivier in het zuidwesten van het land, en de A6 heet de Lyulin en is vernoemd naar het gebergte waar de snelweg doorheen loopt. Tevens is er een ringweg van Sofia die opgewaardeerd wordt naar snelweg. Ook loopt er een expressweg van Sofia naar de Servische grens richting Belgrado.

Vanaf 2006 zijn delen van de A3 (Struma) opgeleverd, een deel van de A4 (Maritsa), evenals de A6 (Lyulin). Wel is het de bedoeling een groter snelwegennet te bouwen, zoals de A1 vanaf Sofia naar Burgas, de A5 langs de Zwarte Zeekust en de A3 naar Thessaloniki in Griekenland en de A2 naar Varna. Op den duur moet er een snelweg van Sofia naar Skopje en Niš lopen. Plannen voor noord-zuidsnelwegen door het midden van het land zijn er in de vorm van expresswegen. Deze plannen zijn weinig concreet waardoor het transitverkeer van Centraal- en West-Europa naar Turkije aangewezen blijft op de route door Servië. Die route wordt door hogere toltarieven en strengere grenscontroles soms onaantrekkelijk gevonden.

Veel wegen in Bulgarije zijn landschappelijk mooi, door het bergachtige karakter van het zuiden en midden van het land. Veel wegen lopen dan ook langs nationale parken. De kwaliteit van de wegen wisselt, zo zijn er een aantal snelwegen met oud wegdek. Hiervan is de A2 een voorbeeld, maar veel wegen worden sinds 2004 gerenoveerd. Wel kan men daardoor veel wegwerkzaamheden tegenkomen die soms slecht afgebakend zijn. Nieuwe wegen hebben een uitstekende kwaliteit.

Wegbeheer

Het Bulgaarse wegennet wordt beheerd door de API, het Agencya Patna Infrastructura (Cyrillisch: Агенция Пътна инфраструктура, АПИ).[4]

Avtomagistrali

Zie ook avtomagistrala.

Bulgarije heeft een bescheiden netwerk van autosnelwegen, die avtomagistrali heten. De eerste snelweg werd in 1978 opengesteld, waarna het netwerk in de jaren 80 enigszins uitgebreid is, maar nogal stagneerde gedurede de jaren 90. Sinds 2000 neemt het snelwegennet weer in lengte toe, met name vanaf 2009. De A1 en A2 vormen de oost-westroute vanaf Sofia naar respectievelijk Burgas en Varna. De A3 is een aftakking van de A1 naar Turkije. De A4 is een korte snelweg bij Varna en de A5 en A6 vormen een noord-zuidroute vanaf Sofia richting de Griekse grens. Het netwerk wordt nog flink uitgebreid.

Snelwegen in Bulgarije

A1-BG.svgA2-BG.svgA3-BG.svgA4-BG.svgA5-BG.svgA6-BG.svgA7-BG.svg


Geschiedenis

Zie ook Lijst van wegopeningen in Bulgarije.

In de jaren 60 werd besloten om ook in Bulgarije autosnelwegen aan te leggen, naar het voorbeeld van buurland Roemenië. In 1962 werd besloten om de A1 van Sofia naar Plovdiv aan te leggen. De bouw van deze snelweg begon nog niet direct, pas in 1975 begonnen de werkzaamheden hiervoor, waarna de snelweg enige jaren later tot Chirpan werd opengesteld. In 1979 werd begonnen met de aanleg van de A3 naar Turkije, maar de aanleg hiervan lag regelmatig langere tijd stil.In 1980 werd een kort stukje van de A4 opengesteld bij Varna. De vierde snelweg die werd aangelegd in Bulgarije was de A2, die vanaf Sofia naar Varna moest lopen, als oost-westverbinding door het noorden van het land. In 1984 werd begonnen met de aanleg van deze snelweg, die door aanzienlijk moeilijker terrein liep dan de in de jaren 70 opengestelde A1. Er was een gebrek aan geld, en eind jaren 80 werd de aanleg stilgelegd. Tussentijds werd in 1991 19 kilometer van de A3 opengesteld in Zuidoost-Bulgarije. Halverwege de jaren 90 werd de bouw van de A2 weer opgepakt, en in 1998 en 1999 werd het deel tussen Sofia en Yablanitsa opengesteld voor het verkeer.

Deze twee snelwegen vormden lange tijd de enige van Bulgarije. Na 2000 ging het economisch weer wat beter met Bulgarije, en kon de bouw van nieuwe snelwegen hervat worden. In 2005 opende het oostelijk deel van de A2 tussen Shumen en Varna voor het verkeer. In 2006 werd de A1 tussen Karnobat en Burgas opengesteld, en in 2007 volgde een deel van Chirpan tot Stara Zagora. Ook in 2007 werd het eerste deel van de A6 opengesteld in zuidwest Bulgarije, tussen Daskalovo en Dolna Dikanya. In 2010 werd een deel van de A3 rond Harmanli opengesteld, en in 2011 volgde de A5 tussen Sofia en Pernik, waarmee het lange-afstandssnelwegennet van Bulgarije stuk voor stuk vorm begint te krijgen. Op 15 juli 2013 werd het laatste deel van de A1 tussen Yambol en Karnobat voltooid. Hiermee is de A1 de eerste voltooide snelweg tussen twee grote Bulgaarse steden (Sofia en Burgas). In 2015 opende het laatste deel van de A4, zodat er een doorgaande snelweg is tot de grens met Turkije.

Toekomst

De focus ligt op de aanleg van de A2 door het noorden van Bulgarije en de A3 door het zuidwesten van Bulgarije. De aanleg van de snelweg naar de grens met Servië en de snelweg van Burgas naar Varna heeft een wat lagere prioriteit. Rond Sofia wordt de SST aangelegd, evenals de upgrade van delen van de Ring Sofia.

De noord-zuidverbindingen door het Balkangebergte in het midden van Bulgarije worden waarschijnlijk aangelegd als expresswegen. Er worden diverse noord-zuidverbindingen verwacht, waaronder een vitale schakel vanaf de Roemeense grens bij Ruse via Veliko Tarnovo naar Stara Zagora, waarmee Roemenië een directere hoogwaardige verbinding krijgt naar Turkije. Gepland is om het deel tussen Ruse en Veliko Tarnovo uit te voeren als autosnelweg. Tevens wordt een expressweg gepland vanaf de A2 bij Botevgrad die naar Vidin in het uiterste noordwesten van Bulgarije moet lopen, via Vratsa en Montana. Deze sluit aan op de Vidin - Calafat Bridge.

Projecten

Het wegennet van Bulgarije.
nummer traject lengte begin opening status
A1 Sofia - Kalotina (SRB) 49,5 km 00-00-201? 00-00-202? in planning
A3 Blagoevgrad - Krupnik 12,6 km 00-01-2016 00-00-2018 in aanleg
A3 Krupnik - Kresna 21,0 km 00-00-201? 00-00-202? in planning
A3 Kresna - Sandanski 23,6 km 00-10-2015 00-00-2018 in planning

Hoofdwegen

Het hoofdwegennet van Bulgarije wordt opgedeeld in drie klassen, de eerste, tweede en derde klasse, in schrijftaal aangegeven met de prefix I, II en III.

Flag of Bulgaria.svg Hoofdwegen der 1e en 2e klasse in Bulgarije Flag of Bulgaria.svg

I/1I/2I/3I/4I/5I/6I/7I/8I/9II/11II/12II/13II/14II/15II/16II/17II/18II/19II/21II/23II/27II/29II/34II/35II/37II/44II/48II/49II/51II/52II/53II/54II/55II/56II/57II/58II/59II/62II/63II/64II/66II/71II/73II/74II/76II/79II/80II/81II/82II/84II/86II/97II/99


Hoofdwegen der eerste klasse

De I/1 t/m I/9 vormen de hoofdwegen der eerste klasse. Het zijn de belangrijkste wegen voor internationaal verkeer op plekken waar nog geen autosnelwegen lopen, en verbinden alle grote steden van Bulgarije. Het netwerk is in een grid opgebouwd, even nummers verlopen van west naar oost, en oneven nummers van noord naar zuid. De wegen zijn allemaal ongeveer even belangrijk, maar de I/7 is het minst belangrijk.

Hoofdwegen der tweede klasse

De hoofdwegen der tweede klasse hebben tweecijferige nummers, en verbinden de regionale steden met de grote steden en de hoofdwegen der eerste klasse. Een flink aantal van deze wegen hebben een doorgaande functie. De lengte ligt meestal tussen 50 en 150 kilometer, maar er zijn kortere en langere wegen, zo is de I/17 maar 7 kilometer lang en vormt een bypass van Botevgrad.

Hoofdwegen der derde klasse

De hoofdwegen der derde klasse hebben driecijferige en viercijferige nummers, en hebben nagenoeg nooit een belangrijke functie. Ze verbinden dorpen en plattelandsgebieden met de andere hoofdwegen. De meeste zijn niet langer dan 40 à 50 kilometer. Hoofdwegen met een viercijferig nummer worden zelden aangegeven.

Expresswegen

Zie ook skorostni putishta.

In 2011 zijn een aantal corridors aangewezen als expresswegen. Dit zijn autowegen met 2x2 rijstroken en ongelijkvloerse kruisingen met snelwegkenmerken, vergelijkbaar met de drum expres in Roemenië of de droga ekspresowa in Polen. Vooralsnog zijn er geen wegen van dit type aangelegd.

Europese wegen

Europese wegen in Bulgarije

E70E79E80E83E85E87E675E772E773E871


Tol

Zie ook vignet (Bulgarije).

In Bulgarije moet tol betaald worden voor alle hoofdwegen en autosnelwegen met een één, twee- of driecijferig wegnummer. Dit zijn de autosnelwegen, de E-wegen en alle wegen der eerste, tweede en derde klasse. Dit vignet is in 2005 ingevoerd, en bestaat uit een fysiek vignet dat op de voorruit moet worden aangebracht. Het is het enige vignetsysteem van de Balkan, Roemenië is in 2009 overgestapt op elektronische (administratieve) vignetten, evenals Hongarije. Voor autosnelwegen hoeft niet apart tol betaald te worden.

Men wil op korte termijn een e-vignet invoeren, op langere termijn een tolheffing gebaseerd op gereden afstand, als eerste voor vrachtwagens maar later ook voor andere voertuigen.[5]

Wegnummering

Autosnelwegen

De autosnelwegen zijn niet volgens een systeem genummerd, maar chronologisch. Zo was de A1 de eerste snelweg, en is de A6 de meest recente snelweg. Over de exacte nummering bestond altijd veel onduidelijkheid, maar in recentere jaren is hier meer duidelijker over geworden. Op 6 augustus 2012 is bij wet de volgende nummering vastgesteld.[6]

  • A1: Sofia - Plovdiv - Stara Zagora - Burgas
  • A2: Sofia - Shumen - Varna
  • A3: Pernik - Dupnitsa - Sandanski - Griekse grens
  • A4: Chirpan - Svilengrad - Turkse grens
  • A5: Varna - Burgas
  • A6: Sofia - Pernik

Hoofdwegen

Er zijn drie wegklassen in Bulgarije, de hoofdwegen der 1e, 2e en 3e klasse, die respectievelijk met de prefix I, II en III aangegeven worden in schrijftaal. Op de bewegwijzering komt een prefix niet terug. Eéncijferige nummers hebben de prefix I, tweecijferige II en driecijferige III. Er bestond voorheen nog een 4e klasse met de prefix IV, maar die is per 2005 overgedragen naar de gemeentes, tegelijkertijd met het invoeren van het wegenvignet van Bulgarije.

De hoofdwegen zijn in een grid genummerd, gebaseerd op de hoofdwegen der eerste klasse. Oneven wegnummers verlopen van noord naar zuid, en lopen oostwaarts op. Zo is de I/1 de westelijkste noord-zuidas, en de I/9 de meest oostelijke. Even nummers verlopen van west naar oost, en lopen zuidwaarts op, zo is de I/2 de noordelijkste west-oostas, en de I/8 de meest zuidelijke. Het systeem is redelijk consistent. De tweecijferige nummers zijn op de ééncijferige gebaseerd, en zijn geclusterd. Zo zal de I/21 dichtbij de I/2 verlopen. Driecijferige nummers zijn weer op de tweecijferige gebaseerd. Twee hoofdwegen zijn een ringweg, namelijk de II/18 rond Sofia (Ring Sofia) en de II/97 rond Dobrich. Het wegnummeringssysteem heeft ruimte voor nieuwe routes, lang niet alle wegnummers zijn in gebruik. Er is slechts één hoofdweg waarvan het nummer op een tiental eindigt, namelijk de II/80, de kortste genummerde hoofdweg van Bulgarije.

Bewegwijzering

Zie ook bewegwijzering in Bulgarije.

De bewegwijzering is op de hoofdwegen tweetalig, zowel in het Cyrillische als Latijnse schrift. Op kleinere wegen zijn ze vaak alleen in het Cyrillisch en is enige kennis van dat schrift handig. De bewegwijzering op de snelwegen is vrij simpel en wegnummers ontbreken of geven alleen het E-nummer aan. Snelwegen hebben groene borden, overige wegen blauwe borden. Op hoofdwegen worden de wegnummers wel aangegeven, zonder prefix. E-nummers worden met een blauwe achtergrond aangegeven op niet-snelwegen. Langs de snelwegen staan vaak vorkborden met een afgeronde pijl en met een duidelijke pijlpunt. Verwijzingen naar het onderliggend wegennet zijn in een blauw kader. De afstand tot een afrit wordt tevens aangegeven. Verder zijn de borden vrij simpel. Buitenlandse doelen worden niet altijd even goed aangegeven, op de A6 (E79) wordt vooral verwezen naar de grensplaats Kulata, en niet naar het veel grotere Thessaloniki. Wel is er een onderscheid te zien tussen de erg eenvoudige oude bewegwijzering en de wat verbeterde nieuwe bewegwijzering, qua layout en lettertype.

Maximumsnelheid

wegtype Vmax
Znak d42.svg 50 km.svg
Znak d43.svg 90 km.svg
Znak D7.svg 120 km.svg
Znak D9.svg 140 km.svg

In Bulgarije geldt een algemene maximumsnelheid van 140 km/h op de avtomagistrali, alhoewel er lagere maximumsnelheden kunnen voorkomen.[7][8] Op de wegklasse skorostni putishta (expresswegen) geldt 120 km/h. De maximumsnelheid voor vrachtwagens is 90 km/h. De algemene maximumsnelheid buiten de bebouwde kom is 90 km/h voor personenauto's en 80 km/h voor vrachtwagens (categorie C) en 70 km/h voor categorie C+E (vrachtwagen met aanhanger). Binnen de bebouwde kom geldt 50 km/h als maximumsnelheid.[9]

Verkeersintensiteiten

De verkeersintensiteiten liggen in Bulgarije nog niet erg hoog, maar exacte cijfers zijn niet bekend. De meeste drukte is rond de grootste steden, en ertussen rijdt redelijk wat verkeer, maar echte filevorming komt alleen in Sofia voor. In zomerweekenden is het vaak erg druk op de I/8, A1 en A3 van de Servische naar de Turkse grens. Dit is de transitroute voor Turken die in West-Europa wonen en in de zomer op vakantie gaan naar Turkije. Lange wachttijden aan de Turkse grens bij Kapitan Andreevo zijn geen uitzonderingen op die dagen, maar vallen voor de rest van de week wel mee. In de winter is er soms wat drukte op de wegen naar de bergen, wanneer men gaat skiën, maar dit zijn nog geen Zuid-Duitse, Franse of Oostenrijkse taferelen.

Verkeersveiligheid

jaar verkeersdoden
2010 776
2011 658
2012 605
2013 601
2014 655
2015 708

In 2010 vielen 105 doden per 1 miljoen inwoners in Bulgarije, een daling van 23 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de minst veilige landen van de Europese Unie.[10] In 2015 bedroeg het aantal verkeersdoden per 1 miljoen inwoners 98, het hoogste aantal in de EU.[11]

De redenen voor de slechte mate van verkeersveiligheid ligt bij de sterk verouderde infrastructuur en een verouderd wagenpark. Het aantal verkeersdoden per 1 miljoen inwoners ligt bijna twee keer zo hoog als het EU-gemiddelde en ruim vier keer zo hoog als de veiligste landen. De registratiegraad van het aantal verkeersgewonden is matig, en voornamelijk gebaseerd op politierapporten.

Zie ook

Externe links

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Bulgaria Average Monthly Wages | tradingeconomics.com
  3. Housing Statistics | eurostat.ec.europa.eu
  4. api.bg
  5. Toll Fee for Cars on Bulgarian Motorways to Amount to BGN 0.10/km | novinite.com
  6. Брой 61, 10.8.2012 г. (p5) | dv.parliament.bg
  7. Закон за изменение и допълнение на Закона за пътищата | dv.parliament.bg
  8. Bulgarian MPs Seal 140 km/h as Highway Speed Limit | novinite.com
  9. Правилници | api.government.bg
  10. Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
  11. 10th Annual Road Safety Performance Index (PIN) Report | etsc.eu
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden