Colorado

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Colorado.svg
Colorado.png
Hoofdstad Denver
Grootste stad Denver
Oppervlakte 269.837 km²
Inwonertal 5.607.000
Lengte snelwegennet 1.765 km
Eerste snelweg 1952
Afkorting CO

Colorado is een staat in de Verenigde Staten, gelegen in het westen van het land. De staat telt 5.607.000 inwoners (2017) en de hoofdstad is Denver. De bijnaam van de staat is de Centennial State.

Inleiding

Geografie

Colorado ligt in het westen van de Verenigde Staten, op de overgang van de High Plains naar de Rocky Mountains. De staat grenst kloksgewijs aan Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, New Mexico, Arizona (via de Four Corners) en Utah. De staat heeft een vierkante vorm en meet 615 kilometer van west naar oost en 445 kilometer van noord naar zuid.

De staat heeft een divers landschap. De oostelijke derde wordt opgemaakt door de High Plains, een vlak en agrarisch gebied met weinig hoogteverschillen. In de middelste derde liggen de Rocky Mountains met tal van bergtoppen boven 4.000 meter. De 4.401 meter hoge Mount Elbert is de hoogste berg van Colorado. De Rocky Mountains liggen ver van zee en de sneeuw is vaak poederachtig. In Colorado zijn geen gletsjers en er is geen sprake van bergen met een significant panorama met eeuwige sneeuw. De meeste sneeuw smelt in juni of juli. De Rocky Mountains zijn qua hoogte vergelijkbaar met de Alpen, maar de dalen liggen veel hoger en derhalve zijn bergpassen veel hoger. De boomgrens ligt beduidend hoger dan in de Alpen, veelal rond 3.200 tot 3.500 meter boven zeeniveau. De westelijke derde van Colorado is onderdeel van de woestijnachtige Great Basin met grote valleien en bergketens. Dit gebied heet ook wel de 'Western Slope'.

Economie

Colorado wordt vaak genoemd als een staat met een vriendelijk klimaat voor ondernemers, het behoort tot de 25% rijkste staten. Het belastingniveau is één van de lagere in de Verenigde Staten. Van oudsher waren de mijnbouw en landbouw de belangrijkste economische pijlers van Colorado, sinds de jaren '60 is het toerisme van toenemend belang, zowel in de winter als in de zomer. De federale overheid heeft ook een belangrijke positie in Colorado, evenals diverse wetenschappelijke instellingen. Met name Boulder staat hier bekend om.

Demografie

stad inwonertal
Denver 664.000
Colorado Springs 446.000
Aurora 353.000
Fort Collins 156.000
Lakewood 150.000
Thornton 130.000
Arvada 114.000
Westminster 112.000
Pueblo 108.000
Centennial 107.000
Boulder 105.000
Highlands Ranch 101.000

De grote steden van Colorado liggen allemaal aan de Front Range, waar de High Plains abrupt overgaan in de Rocky Mountains. Alle steden met meer dan 100.000 inwoners liggen in deze corridor, waarvan de meesten suburbs zijn van Denver. Andere grote steden in de Front Range zijn Colorado Springs, Fort Collins en Pueblo. De grootste stad van westelijk Colorado is Grand Junction. Er is maar één plaats met meer dan 10.000 inwoners op de High Plains ten oosten van Denver (Fort Morgan). Het inwonertal van Colorado groeit snel, en bereikte rond 1930 de eerste miljoen inwoners. Eind jaren '60 werd de grens van 2 miljoen inwoners overschreden, in de jaren '80 volgde de grens van 3 miljoen inwoners, in de jaren '90 4 miljoen inwoners en in 2010 had de staat ruim 5 miljoen inwoners. De groei doet zich hoofdzakelijk in de regio Denver voor. De suburb Aurora is één van de grootste suburbs in Noord-Amerika.

Geschiedenis

De eerste Europeanen in Colorado waren Spanjaarden in de 16e eeuw. Het gebied was echter lange tijd niet gekoloniseerd. De Verenigde Staten verkreeg het oosten van Colorado door middel van de Louisiana Purchase van 1803. De Amerikaanse claim conflicteerde met het Spaanse koloniale rijk. In 1819 stond de Verenigde Staten al het land ten westen van de Arkansas River, ten zuiden van de 42e breedtegraad en ten westen van de 100e lengtegraad af. Het oosten van Colorado was oorspronkelijk een onderdeel van het Missouri Territory. Toen Missouri in 1821 een staat werd, was het oosten van Colorado een ongeorganiseerd territorium van de Verenigde Staten. Na de onafhankelijkheid van Mexico behoorde het midden en westen van Colorado tot dat land. Tussen 1846 en 1848 volgde de Mexicaans-Amerikaanse oorlog, waarna de Verenigde Staten het noorden van Mexico kreeg toegewezen, waaronder Colorado. Vanaf dat moment trokken veel migranten westwaarts naar California, maar verkozen de makkelijkere noordelijke route door Wyoming. Pas in 1851 werd de eerste permanente Euro-Amerikaanse nederzetting in Colorado gesticht, het dorp San Luis nabij de grens met New Mexico.

Tussen 1859 en 1861 behoorde Colorado tot het Utah Territory, Kansas Territory, New Mexico Territory en Nebraska Territory. In 1861 werd echter het Colorado Territory georganiseerd. De grenzen daarvan waren dezelfde als de huidige staat. Het Colorado Territory had weinig inwoners in die tijd, het was grotendeels ongecultiveerd land, waar ook nog veel indianen leefden. Op 1 augustus 1876 werd Colorado een staat, 100 jaar na het uitroepen van de Amerikaanse onafhankelijkheid, wat tot de bijnaam 'The Centennial State' leidde. In dat decennium verviervoudigde het inwonertal van 40.000 naar 194.000 inwoners. Dat kwam mede doordat in Colorado zilver werd gevonden, wat tot een korte maar hevige 'goudkoorts' leidde, en Colorado als belangrijke mijnbouwstaat op de kaart zette. In 1930 overschreed Colorado voor het eerst de grens van 1 miljoen inwoners. De Dust Bowl en de economische depressie van de jaren '30 zorgde voor een sterke terugval van de economie, die nog vooral gebaseerd was op landbouw en grondstoffen. Na de Tweede Wereldoorlog groeide de staat echter snel, ook door toerisme, vanaf de jaren '50 werden de eerste skigebieden ontwikkeld. Een probleem in Colorado was echter het transport, de Rocky Mountains vormden een formidabel obstakel voor het verkeer. Met de bouw van spoorwegen en snelwegen werd het westen van Colorado met de rest van de staat verbonden.

Wegennet

Colorado highway map.png

Het wegennet in Colorado is niet erg uitgebreid, de snelweg Interstate 25 verbindt alle grote steden van de staat. Daarnaast loopt de Interstate 70 en de Interstate 76 oost-west door de staat. Opvallend is de grote hoogte van sommige wegen, zo loopt de I-70 in de Rocky Mountains op 3.401 meter hoogte. Dit kan er voor zorgen dat de I-70 in de winter, maar ook zelfs in de zomer onbegaanbaar is door ijs- en sneeuwstormen. Daarnaast bevindt zich de hoogste weg van de Verenigde Staten zich in Colorado, de Mount Evans Scenic Byway, die tot 4.310 meter hoogte gaat. Slechts iets lager is de Pikes Peak Highway.

Door de lage bevolkingsdichtheid beschikt de staat Colorado niet over een fijnmazig wegennet. Zeker in de High Plains in het oosten lopen de wegen vrij ver van elkaar, en verbinden vaak alleen kleine dorpjes en gehuchten. Deze wegen verwerken vaak minder dan 1.000 voertuigen per dag. In delen van de Rocky Mountains kan het wat drukker zijn door recreatieverkeer naar de wintersportgebieden. Hier liggen een groot aantal hoge bergpassen.

Colorado is bekend vanwege de vele toeristische wegen in de staat, met name in de Rocky Mountains. Er zijn tal van skigebieden in Colorado en de staat beschikt over wegen door woeste natuur en over hoge bergpassen. In de winter valt er vrij veel sneeuw, maar Colorado heeft nauwelijks eeuwige sneeuw, alhoewel veel bergen tot juni of juli nog bedekt zijn met sneeuw. Er zijn geen gletsjers in Colorado zoals in de Alpen. De wegen in Colorado lopen echter veel hoger dan in de Alpen, omdat de valleien ook veel hoger zijn gelegen. Veel valleien liggen hoger dan de hoogste bergpassen in de Alpen. De stad Denver, wat vanuit de Rocky Mountains oogt als 'gelegen in het laagland', is gelegen op 1.600 meter boven zeeniveau.

Wegbeheer

De wegbeheerder van de staat is het Colorado Department of Transportation, afgekort CDOT of CODOT.[1] CDOT heeft een state highway systeem van 14.713 kilometer in beheer, waarin 3.429 bruggen zijn gelegen. CDOT heeft zijn oorsprong in de State Highway Commission die in 1909 gevormd werd en in 1917 opging in het State Highway Department. In 1968 werd de naam veranderd naar het Colorado Department of Highways (CDOH) en werd in 1991 het huidige Colorado Department of Transportation.

Interstate Highways

De Interstate Highways vormen de belangrijkste wegen voor het doorgaande verkeer, maar grote delen van de staat liggen ver van de snelweg. De I-25 vormt de noord-zuidroute langs het Front Range, waar bijna alle grotere steden van Colorado zijn gelegen. Dit is daardoor de drukste snelweg van de staat. De I-70 verloopt oost-west door de Rocky Mountains en kent veel schitterende trajecten zoals in de Glenwood Canyon en rond de Eisenhower Tunnel. Oostelijk van Denver voert de weg echter over de kale High Plains. De I-76 verloopt vanaf Denver richting het noordoosten en geeft verbinding met de staat Nebraska. Rond Denver ligt een ringweg die ooit voorzien was als de I-470, maar tegenwoordig geen Interstate status heeft, en is genummerd als de SH 470 of E-470. De I-225 vormt een noord-zuidsnelweg door Aurora, één van de grootste suburbs in de Verenigde Staten. De I-270 voert door Commerce City in het noorden van Denver.

Interstates en US Highways in de staat Colorado

Interstate 25Interstate 70Interstate 76Interstate 225Interstate 270

US 6US 24US 34US 36US 40US 50US 84US 85US 87US 138US 160US 285US 287US 350US 385US 400.svgUS 491US 550

Denver


Geschiedenis

De I-70 door de Glenwood Canyon, het laatste deel van de Interstate 70 die in 1992 opende.

De eerste snelweg in Colorado was de Denver - Boulder Turnpike in 1952, tegenwoordig de US 36. Eind jaren 50 werden de eerste delen van de Interstate 25 in Denver en Colorado Springs opengesteld. De I-25 is daarna vrij snel aangelegd, en was in 1969 voltooid, toen het laatste deel tussen Trinidad en Walsenburg in het zuiden van de staat werd opengesteld. In 1966 opende een aanzienlijk deel van de I-76 vanaf Denver tot voorbij Sterling. Tevens werden in de jaren 60 een aanzienlijk aantal delen van de Interstate 70 opengesteld, maar het duurde vrij lang voordat het de snelweg gecompleteerd werd, mede vanwege het zeer bergachtige karakter van westelijk Colorado. In 1973 opende de Eisenhower Tunnel, het hoogste punt van het Interstate Highwaysysteem op 3.401 meter boven zeeniveau. In 1975 was de I-70 door het oosten van Colorado compleet, maar een deel in het westen liet langer op zich wachten. Op 14 oktober 1992 opende de I-70 door de Glenwood Canyon, waarmee de laatste schakel gereedkwam. Vanaf de jaren 80 zijn ook rond Denver een aantal nieuwe snelwegen geopend, met name de ringweg, wat ooit de I-470 had moeten worden, maar er niet van gekomen is. Uiteindelijk is de ring grotendeels als de tolweg E-470 aangelegd. Colorado Springs blijft één van de grootste steden van de Verenigde Staten met één snelweg.

US Highways

De US Highways vormen het hoofdwegennet op plaatsen waar geen Interstate Highways zijn, en dat zijn grote delen van de staat Colorado, met name door de bergen in het westen van Colorado. Lange-afstandsverkeer met een bestemming en herkomst buiten Colorado zal zelden van de US Highways gebruik maken, maar verkeer binnen Colorado en van Colorado naar buurstaten maakt vaak van de US Highways gebruik. De meeste US Highways zijn enkelbaans wegen door de bergen, waarvan enkelen over zeer hoge bergpassen lopen. Enkele US Highways zijn als 2x2 divided highway uitgevoerd, meest prominent delen van de US 50 in het zuiden van de staat. De US 36 vormt een snelweg tussen Denver en Boulder. De US 6 en US 285 zijn in Denver ook kort snelwegen.

State Highways

De Mount Evans Scenic Byway (SH 5) op 4.310 meter hoogte.

De state highways (SH) van Colorado vormen over het algemeen secundaire verbindingen, de doorgaande wegen worden gevormd door de Interstate Highways en US Highways. De meeste state highways zijn relatief kort, slechts een enkele verbinding is meer dan 100 kilometer lang. De state highways zijn over het algemeen tweestrooks wegen, in het oosten van de staat zijn dit lange, rechte wegen, in het westen van de staat zijn dit bergwegen met vaak veel hoogteverschillen. Rond Denver zijn enkele state highways als freeway uitgevoerd, meest prominent de SH 58 tussen Golden en Denver en de SH 470 die een deel van de ringweg vormt.

State Highways in Colorado

1235789101112131415161721222326303536394142444546475253555657585960616263646566676971727475787982838688899091929394959697100101103105109112113114115116119120121125127128131133134135136139140141142144145149150151157159165167170172177183184194196202207209224227231233239257263265266291300317318325330340347348368370371389391392394402470

In vet state routes die geheel of gedeeltelijk een freeway zijn.


Geschiedenis

Trail Ridge Road (US 34) in de Rocky Mountains.

Vanaf 1908 werden de eerste auto trails in Colorado bewegwijzerd. De state highways zijn begin jaren '20 gevormd, het eerste concrete nummerplan dateert van 1923, alhoewel er ook kaarten zijn uit 1919 met wegnummers, maar onduidelijk is in hoeverre deze bewegwijzerd waren. Het originele systeem van 1923 omvatte 19 routes voor lange-afstandsverkeer door Colorado, genummerd van de SH 1 t/m SH 19, en secundaire routes, genummerd van de SH 51 t/m SH 181. Vanaf 1926 werden de US Highways voor het eerst geïntroduceerd, alhoewel diverse routes pas in de jaren '30 en '40 door Colorado zijn gaan lopen. In eerste instantie waren ze dubbelgenummerd met de state highways. Vanaf de jaren '50 kwamen daar de eerste Interstate Highways bij. Tegen de jaren '60 was een dermate groot deel van de belangrijke state highways dubbelgenummerd met US Highways, dat in 1968 is gekozen om veel state highways te schrappen. Veel van de nummers SH 1 t/m SH 19 zijn tegenwoordig nog maar korte overblijfselen van de ooit cross-Colorado routes die ze vormden vanaf de jaren '20.

In 1939 nam de staat Colorado honderden kilometers lokale wegen in beheer. Dit waren slechts korte spurs en verbindingen op het platteland, die massaal genummerd werden, in de serie SH 20 t/m SH 49 en SH 190 t/m SH 378. Een groot deel van deze wegen werd 15 jaar later weer overgedragen aan de lagere overheden; counties en gemeenten. Sommige nummers bestaan vandaag de dag nog steeds.

Tolwegen

De SH 72/119 in Nederland.

In Colorado zijn relatief weinig tolwegen. De meest prominente tolweg is een deel van de ringweg van Denver, aan de oostkant gevormd door de E-470 en aan de noordwestkant door de Northwest Parkway. De toltarieven behoren tot de hoogste in het land. Daarnaast zijn er express lanes op de I-25 in Denver en de US 36 tussen Denver en Boulder waarvoor tol betaald moet worden. Ook voor de toeristische Pikes Peak Highway moet tol betaald worden.

Verkeersintensiteiten

De verkeersintensiteiten zijn het hoogste in de regio Denver, met name de I-25 Corridor door de Front Range, die alle grote steden van de staat verbindt. De hoogste intensiteit in 2014 was gemeten op de I-25 bij het knooppunt met de I-70 in Denver met 261.000 voertuigen per dag. In de zuidelijke suburbs wordt een echter bijna even hoge intensiteit gemeten. De hoogste intensiteit op de I-70 is 207.000 voertuigen per dag in het oosten van Denver. De laagste verkeersintensiteit op een Interstate Highway was op de I-76 in het noordoosten van de staat met 6.100 voertuigen per dag.

Congestie

Congestie speelt zich voornamelijk af in Denver en in mindere mate rond Colorado Springs. De steden langs het Front Range groeien snel en de snelwegen kunnen niet altijd snel genoeg meegroeien op de sterke bevolkingsgroei. De I-25 kent op veel plekken nog 2x2 rijstroken, en is daar vaak overbelast, met name tussen Pueblo en Fort Collins. Daarnaast komt congestie in Denver voor op de I-25 en de I-70, vooral op het punt waar deze snelwegen samenkomen. Na een aantal uitbreidingsprojecten aan de I-25, I-225 en US 36 is de congestie wel verminderd.

Wegnummering

US Highways & Interstate Highways

De Interstate Highways en US Highways zijn volgens het landelijke grid genummerd. De hoogte van het nummer is niet altijd indicatief van het belang. Zo heeft de US 6 in Colorado relatief weinig belang.

Het was ooit gepland om de Interstate 470 als ringweg van Colorado aan te leggen. Dit is er echter nooit als zodanig van gekomen. De ringweg is later wel bijna geheel aangelegd, maar is genummerd als de SH 470, E-470 en de Northwest Parkway. Daardoor heeft Colorado maar twee auxiliary routes, de I-225 en I-270 in Denver, alhoewel de I-270 direct in het verlengde van de US 36 heeft en als individueel nummer weinig toevoegt.

State Highways

De SH 41 in het uiterste zuidwesten van de staat.

De state highways werden begin jaren '20 voor het eerst genummerd, naar een nummeringsplan van 1923, alhoewel er ook een nummering te zien is op een kaart uit 1919, maar deze is waarschijnlijk niet bewegwijzerd geweest. De state highways werden genummerd in de serie 1 t/m 19 voor de cross-Colorado routes en nummers hoger dan 50 voor regionale routes. De nummering 20 t/m 49 werd destijds overgeslagen.

Van de nummering van state highways in 1923 verliepen oneven nummers van 51 t/m 63 en 71 noord-zuid over de East Plains in het oosten van de staat, oplopend vanaf de grens met de staten Kansas en Nebraska. De even nummers van 50 t/m 72 en enkele oneven nummers daarboven verliepen hoofdzakelijk in de regio Denver en ten noorden daarvan. De hogere nummers waren geclusterd per regio, alhoewel ook enkele nummers willekeurig zijn toegekend in de staat. Wegnummers boven de 160 zijn vaak korte routes en spurs waarvan velen niet zouden misstaan als county road. Slechts enkele state highways met een nummer tussen 159 en 402 zijn langer dan 25 kilometer.

Vanaf 1926 werden de US Highways in Colorado ingevoerd, die in de meeste gevallen over bestaande state highways werden gelegd. Vanaf de jaren '50 kwamen daar de Interstate Highways bij. De state highways en US/Interstate Highways verliepen destijds over elkaar heen, wat tot een groot aantal lange dubbelnummeringen zorgde. In de jaren '60 werden dit er zo veel dat besloten is om veel state highways te schrappen of drastisch in te korten in 1968. Sindsdien zijn veel van de oorspronkelijke cross-Colorado routes van 1 t/m 19 nog slechts korte verbindingen. Mede door de hernummering van 1968 is de hoogte van het wegnummer nog weinig indicatief van het belang. Relatief veel nummers onder de 70 zijn korte routes in de regio Front Range, tal van deze routes zijn minder dan 30 kilometer lang.

De wegnummering van state highways is na 1968 alleen sporadisch aangepast, en was veelal maatwerk. Ook is gekozen dat nummers van state highways niet mochten voorkomen als er al een US Highway of Interstate Highway is. Deze worden overgeslagen, wat gebruikelijk is in veel Amerikaanse staten. Na 1968 zijn op basis van lokale noodzaak, ook de nummers tussen 20 en 50 deels toegekend. Dit zijn vaak stedelijke routes.

Wegnummerschild

Colorado 1.svg
De SH 141 door de Unaweep Canyon.

Colorado heeft een wegnummerschild met de vlag van de staat en het nummer. Het is het enige wegnummerschild in de Verenigde Staten met 5 kleuren (zwart, wit, blauw, rood & geel). De meeste staten gebruiken wegnummerschilden met 2 of soms 3 kleuren. Dit is een punt van kritiek, evenals het feit dat het wegnummer relatief klein wordt weer gegeven ten opzichte van het gehele wegnummerschild, alhoewel dit vaker voorkomt in de Verenigde Staten.

County Roads

De county roads in Colorado zijn niet uniform genummerd. Sommige counties hebben geen genummerde wegen, maar alleen straatnamen, met name in de versnipperde counties rond Denver. Sommige counties hebben nummers, andere counties hebben geletterde wegen.

In Colorado zijn geen townships, wat betekent dat alle wegen buiten de city limits (bebouwde kom) in het beheer zijn van de counties, behalve die door de staat Colorado beheerd worden.

Zie ook

Referenties

Flag of the United States.svg Verenigde Staten

AlabamaAlaskaArizonaArkansasCaliforniaColoradoConnecticutDelawareFloridaGeorgiaHawaiiIdahoIllinoisIndianaIowaKansasKentuckyLouisianaMaineMarylandMassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMissouriMontanaNebraskaNevadaNew HampshireNew JerseyNew MexicoNew YorkNorth CarolinaNorth DakotaOhioOklahomaOregonPennsylvaniaRhode IslandSouth CarolinaSouth DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiaWashingtonWest VirginiaWisconsinWyoming