Congestieheffing

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Zie kilometerheffing voor het scenario in Nederland.

Een congestieheffing is een vorm van tolheffing in stedelijke gebieden om het verkeersaanbod te verminderen of infrastructuurprojecten te bekostigen. Een kenmerk aan congestieheffing is dat de tarieven variabel zijn, met een hoger tarief in de spits en een lager tarief of geen heffing buiten de spits of in de weekenden.

Systeem

Bij een congestieheffing wordt een belasting geheven op het binnenrijden van een zone of door portalen. De omvang van de zones varieert, van kleine gebieden in sommige stadscentra tot grotere stedelijke gebieden. De tolheffing varieert eveneens naar de tijd van de dag, in de spits wordt een hogere heffing geheven dan buiten de spits. In sommige steden wordt in de weekenden geen congestieheffing toegepast.

Effectiviteit en populariteit

Een congestieheffing zorgt voor een afname van het aantal voertuigen in de zone, het effect is het grootste direct na invoering, maar ebt na verloop van tijd weg. In sommige gevallen was het lange-termijnseffect beperkt of nihil. Ook zorgt het voor een afvlakking van de spitsperiode, waarbij het verkeer buiten de spits toeneemt. Ook neemt in veel gevallen de hoeveelheid verkeer net buiten het heffingsgebied toe, afhankelijk van de wegenstructuur. In London was dit effect duidelijker merkbaar dan in Stockholm of Singapore.

Een doel van een congestieheffing is vaak het verbeteren van de luchtkwaliteit, alhoewel door succesvol bronbeleid het aantal punten met een overschrijding al flink is gereduceerd, ook op plaatsen zonder een congestieheffing. In sommige drukke straten kan de luchtkwaliteit verbeteren, maar over het grote geheel is het effect beperkt omdat het wegtransport maar voor een deel verantwoordelijk is voor de emissies van schadelijke stoffen en bovendien het vrachtverkeer het minst wordt gereduceerd door een congestieheffing.

Een congestieheffing is over het algemeen een impopulaire maatregel. Referenda in het Verenigd Koninkrijk en Zweden lieten over het algemeen resultaten zien van 50 - 75% tegen een congestieheffing. In de stad Stockholm stemde bijvoorbeeld 53% voor, terwijl in alle 14 omliggende gemeenten tegen werd gestemd. In Göteborg is vermoedelijk om die reden afgezien van een referendum.

Locaties

Frankrijk

Op de A1 tussen Paris en Lille zijn variabele toltarieven van kracht. Dit is een vorm van congestieheffing.

Italië

In Milano is een congestieheffing in het centrum, ook wel bekend als de Zona a Traffico Limitato (ZTL). Sommige voertuigen zijn daarbij volledig verboden, zoals voertuigen met een oudere euro-emissieklasse. Het effect op de luchtkwaliteit bleek nihil. In Milano hoeven inwoners minder te betalen dan niet-inwoners.

Nederland

De voorgestelde kilometerheffing was feitelijk ook een congestieheffing, alleen dan op landelijk niveau. Nog nergens is een dergelijk systeem voor zo'n groot gebied ingevoerd.

Noorwegen

Zie ook Tolwegen in Noorwegen.

In een groot aantal plaatsen in Noorwegen moet tol betaald worden in de steden. Sommige hiervan hebben een variabel toltarief en een cordonheffing, de zogenaamde bomring. Het doel is voornamelijk om lokale infrastructuur van te bekostigen.

Singapore

Zie ook Electronic Road Pricing.

In Singapore is in 1998 de eerste congestieheffing van de wereld ingevoerd, de zogenaamde Electronic Road Pricing of ERP. Daarvoor was sinds 1975 reeds een voorloper daarvan in gebruik.

Verenigd Koninkrijk

Zie ook London Congestion Charge.

In London en Durham is een congestieheffing van kracht. In Manchester, Birmingham, Edinburgh en andere Britse steden zijn plannen voor een congestieheffing, al dan niet met een referendum met grote meerderheid afgewezen.

Verenigde Arabische Emiraten

Zie ook Salik.

In Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten is de congestieheffing salik van toepassing op enkele invalswegen van de stad.

Verenigde Staten

In New York City was de New York City congestion pricing voorgesteld, maar deze is vooralsnog niet verwerkelijkt.

In recente jaren zijn steeds meer HOT lanes aangelegd, die een variabel toltarief hebben. Het doel hiervan is voornamelijk om een goede doorstroming te garanderen. Bovendien zijn er dan ook rijstroken waar geen tol betaald hoeft te worden.

Zweden

In Zweden is er de congestieheffing in Stockholm sinds 2007 en de congestieheffing in Göteborg sinds 2013. Verschil tussen beide gebieden is dat doorgaand verkeer in Stockholm geen tol hoeft te betalen, maar in Göteborg wel. In beide steden zijn voertuigen met buitenlandse kentekens vrijgesteld. Met de opbrengsten worden infrastructuurprojecten bekostigd, met name voor het openbaar vervoer.

Zie ook

Referenties