E134 (Europa)

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
E134 NO.svg
E134 NO map.png
E134
Begin Haugesund
Einde Vassum
Lengte 465 km
Route

Znak d42.svg Haugesund E39 NO.svg

Tunnel.svg Åkrafjordtunnel 7.404 m

Tunnel.svg Markhustunnel 2.405 m

Tunnel.svg Fjæratunnel 1.518 m

Tunnel.svg Rullestadtunnel 2.920 m

Tunnel.svg Røldalstunnel 4.657 m

Znak d42.svg Røldal

Tunnel.svg Haukelitunnel 5.682 m

Tunnel.svg Vågslidtunnel 1.647 m

Znak d42.svg Åmot

Znak d42.svg Seljord

Tunnel.svg Mælefjelltunnel 9.400 m

Znak d42.svg Notodden

Znak d42.svg Kongsberg

Znak d42.svg Hokksund

Znak d42.svg Drammen E18 NO.svg

Tunnel.svg Oslofjordtunnel 7.306 m

Znak d42.svg Vassum E6 NO.svg

De E134 is een Europese weg in Noorwegen, gelegen in het zuiden van het land. De weg vormt een oost-westroute vanaf Haugesund aan de westkust tot aan Vassum aan de E6, ten zuiden van Oslo. De route voert door een afgelegen deel van Zuid-Noorwegen, er liggen maar een paar grotere plaatsen op de route, zoals Haugesund, Notodden, Kongsberg en Drammen. Wel zijn er veel tunnels. De weg is 465 kilometer lang.

Routebeschrijving

De E134 bij Skjold, even ten oosten van Haugesund.
De E134 op de Haukelifjell.
De E134 bij Haukeli in Telemark.

Rogaland

De E134 begint op de luchthaven van Haugesund, gelegen op het grote eiland Karmøy, bijna pal aan de kust. De weg heeft een aansluiting op de fylkesvei 47 ten zuiden van Haugesund, waarna de E134 naar Haugesund loopt via de Karmsundbrug. De passage door de stad Haugesund is deels een ongelijkvloerse weg, grotendeels met 1 rijstrook per richting. Oostelijk van Haugesund voert de E134 door een gebied met lage bergen, een redelijke concentratie van dorpen en verspreide bebouwing. Ten noorden van Aksdal is een korte dubbelnummering met de E39. De weg voert dan in noordoostelijke richting over een schiereiland, door de kleine plaatsen Skjold en Ølen. De bergen zijn in deze regio tot zo'n 700 meter hoog met afgeplatte, kale toppen. Oostelijk van Skjold is de E134 wat minder goed uitgebouwd.

Hordaland

De E134 & riksvei 13 tussen Skare en Røldal.

De weg verloopt in Hordaland langs het plaatsje Etne en vervolgens over de eerste lage bergpas van 180 meter hoogte. Daarna daalt men af naar het nauwe Åkrafjord. Dit deel van de E134 is grotendeels ondertunneld, de langste tunnel is de 7,4 kilometer lange Åkrafjordtunnel. Aan het einde van het Åkrafjord stijgt de E134 naar zo'n 400 meter boven zeeniveau. Vervolgens is de E134 tussen Skare en Røldal dubbelgenummerd met de riksvei 13. De bergen in dit gebied zijn aanzienlijk hoger met toppen tot 1.600 meter die tot in de zomer sneeuwbedekt zijn. Richting westen heeft men uitzicht op de gletsjers van de Folgefonna. De E134 stijgt naar bijna 900 meter boven zeeniveau in de 4,6 kilometer lange Røldalstunnel. De weg daalt dan naar het op 400 meter hoogte gelegen Røldal, hier splitst de riksvei 13 af en gaat de E134 oostwaarts de bergen van het Haukelifjell in. Oostelijk van Røldal bevindt zich een steile helling waarbij de E134 met haarspeldbochten naar bijna 1.100 meter boven zeeniveau stijgt. Het hoogste punt ligt in de 5,7 kilometer lange Haukelitunnel. Dit gebied bestaat uit een woest berglandschap met besneeuwde hellingen en meren die tot in de zomer bedekt met ijs zijn. Even ten oosten van de tunnel volgt de grens met de provincie Telemark.

Telemark & Buskerud

De E134 voert dan door de provincie Telemark en daalt af naar een lange vallei via Haukeli en Åmot. Bij Haukeli eindigt de riksvei 9 uit het Setesdal. Åmot ligt op 400 meter boven zeeniveau, hierna voert de E134 over een bebost plateau op 600 tot 700 meter hoogte, waarbij het een redelijke enkelbaans weg is. Dit deel kent alleen enkele korte tunnels. Nabij Seljord sluit de riksvei 41 aan. Vanaf Seljord maakt de weg een slinger naar het noorden en verloopt via de 9,4 kilometer lange Mælefjelltunnel, de langste tunnel van de E134.

Vervolgens voert de E134 verder oostwaarts door een wat breder dal waar enige landbouw plaatsvindt. De weg voert door de plaats Notodden, waarna een lage en eenvoudige bergpas volgt over de grens met de provincie Buskerud tot aan Kongsberg. De E134 voert dwars door Kongsberg, één van de grotere plaatsen op de route. Vanaf Kongsberg bypasst de E134 de meeste bebouwde kommen, waaronder Hokksund en Drammen. De weg bypasst Drammen via de 3,5 kilometer lange Strømsåstunnel. Daarna eindigt de E134 op een aansluiting met de E18 in Drammen, circa 35 kilometer ten zuidwesten van Oslo.

Buskerud & Akershus

Het oostelijke deel vormt een verbinding tussen de E18 ten noorden van Drammen en de E6 ten westen van Ski. De weg begint op een aansluiting met de autosnelweg E18 bij Lier, dit is een ongebruikelijke aansluiting waarbij de verbindingswegen kort en omslachtig te bereiken zijn. Het eerste deel van de E134 tussen Lier en Spikkestranda is slecht uitgebouwd, met veel bebouwing langs de weg, lage maximumsnelheden en een bochtig tracé. Vanaf Spikkestad tot nabij Åros ligt de E134 meer solitair van het overige wegennet en de bebouwing. Hierna slaat verkeer af op een semi-ongelijkvloers tracé, de E134 verloopt vrijwel direct door de 2,6 kilometer lange Elgskauåstunnel. De weg voert ook zuidwaarts door een bebost en heuvelachtig gebied langs Sætre. Dit traject kent diverse korte tunnels voordat de 7,3 kilometer lange Oslofjordtunnel begint. De tunnel daalt af naar 134 meter onder zeeniveau, op de helling omhoog liggen 2 rijstroken. Voor en na de tunnel bevinden zich krappe rotondes, voor verkeer naar Sætre en Drøbak. De weg volgt daarna een vrijliggend tracé door bosgebied en verloopt nog door twee tunnels, waaronder de 1,6 kilometer lange Frogntunnel. Hierna eindigt de E134 op een aansluiting met de E6.

Geschiedenis

Upgrades in West-Noorwegen

De Karmsundbrug bij Haugesund.

De E134 volgt de historische Haukeliveien, de weg over het Haukelifjell. De weg van Telemark naar Hordaland was in 1886 gereed. De weg over Haukelifjell is in de jaren '60 gemoderniseerd, culminerend in de openstelling van de 5,7 kilometer lange Haukelitunnel in 1968. Dit was daarna 14 jaar lang de langste tunnel in Noorwegen. Aan de westkant van het Haukelifjell kent de E134 een steile afdaling naar Røldal, dit ging oorspronkelijk via een serie krappe haarspeldbochten, op een zeer smalle weg waarbij passeren moeilijk was. Begin jaren '80 is dit deel gemoderniseerd en verlegd over een nieuw tracé, inclusief de 903 meter lange Austmannalitunnel die als keertunnel dient, met een ondertunnelde haarspeldbocht die veel ruimer is dan de bochten van de oorspronkelijke afdaling.

Tussen 1960 en 1964 is het deel dat samenvalt met de riksvei 13 tussen Skare en Røldal gemoderniseerd. Hierbij zijn twee nieuwe tunnels aangelegd die beiden in 1964 zijn opengesteld, de langste hiervan is de 4,6 kilometer lange Røldalstunnel. Dit was de langste tunnel van Noorwegen gedurende 4 jaar, tot in 1968 de nabijgelegen Haukelitunnel opende.

Op het traject door Hordaland zijn diverse upgrades uitgevoerd. De weg langs het Åkrafjord was oorspronkelijk smal, bochtig en weinig geschikt voor hogere snelheden, niet het karakter dan een belangrijke doorgaande weg hoort te hebben. Bovendien was dit traject gevoelig voor rotsverschuivingen. In de '90 zijn daarom diverse tunnels aangelegd. In 1992 opende de eerste twee tunnels aan het einde van het fjord bij Åkrabotn, gevolgd door drie tunnels bij Markhus in 1995 en uiteindelijk de 7,4 kilometer lange Åkrafjordtunnel die op 15 juli 2000 is opengesteld. Dit was vanaf dat moment de langste tunnel van de E134. Vervolgens steeg de E134 over een lage bergpas van circa 370 meter. Deze bergpas was smal en bochtig en weinig geschikt voor snelverkeer, daarom is 6 kilometer nieuwe weg aangelegd, inclusief de 2,9 kilometer lange Rullestadtunnel, die op 30 juni 2006 werd geopend.

Bij Skjold in Rogaland is de weg omgelegd over een nieuw tracé met 2x1 rijstroken met middengeleider en een maximumsnelheid van 90 km/h. Het project is tussen 2013 en 2015 uitgevoerd.[1] De weg opende op 17 augustus 2015 voor het verkeer.[2] De formele openstelling was op 17 november 2015.[3]

Op veel plekken is de E134 van de oude dorpspassage verlegd, alhoewel niet overal ook echt buiten de bebouwde kom. Dit is van west naar oost het geval in Førre, Aksdal, Skjold, Skare en Hara. Op sommige plekken verloopt de E134 nog door de bebouwde kom, maar met uitzondering van Haugesund zijn deze bebouwde kommen slechts korte passage's en niet dichtbebouwd.

Upgrades in Telemark

In Telemark zijn slechts beperkte upgrades aan de E134 doorgevoerd. Het westelijk deel vanaf de Haukelifjell tot vlak voor Åmot is een vrij snelle verbinding, een brede weg met inhaalmogelijkheden die nauwelijks door bebouwd gebied gaat en weinig kruispunten heeft. De voornaamste upgrade was een omlegging ter hoogte van Seljord, die rond 1990 is opengesteld. Verder zijn enkele puntsgewijze aanpassingen doorgevoerd, zoals een kleine verlegging bij Høydalsmo in het oosten van de gemeente Tokke in 1998. Met name het traject van Seljord naar Notodden is weinig hoogwaardig uitgebouwd. Tussen Åmot en Seljord liggen nauwelijks plaatsen op de route. Vermoedelijk in de jaren '80 is de E134 buiten het centrum van Notodden verlegd.

Upgrades tussen Kongsberg en Drammen

Het grootste upgrade-project van de E134 was bij Drammen, waarbij feitelijk het gehele traject van Kongsberg tot de E18 bij Drammen een nieuw tracé heeft gekregen. In de tweede helft van de jaren '80 is een nieuwe weg aangelegd langs Hokksund en Mjøndalen, dit was de eerste upgrade van dit traject. Daarna volgde de zuidelijke omlegging van Drammen, inclusief de 3,5 kilometer lange Strømsåstunnel, die op 16 oktober 2001 is opengesteld.[4] Vervolgens is in het meer landelijke gebied een nieuw tracé aangelegd van Kongsberg tot Hokksund, door de bossen. Dit 2+1 traject is op 1 november 2002 opengesteld.[5] Hiermee was 34 kilometer van de E134 omgelegd, gedeeltelijk met ongelijkvloerse aansluitingen.

De voormalige riksvei 23: Drammen - Vassum

In 1939 werd een veerdienst over het Oslofjord van Drøbak naar Storsand ten zuiden van Sætre in gebruik genomen. De weg bleef decennialang van beperkt regionaal belang vanwege het ontbreken van een kruising van het Oslofjord, de veerdienst van Horten naar Moss had meer belang voor oost-westverkeer in Zuid-Noorwegen. Eind jaren '90 werd de eerste upgrade aan de weg uitgevoerd, een nieuw tracé van 9 kilometer vanaf Spikkestad tot vlak voor Åros. Dit was in anticipatie op de bouw van de Oslofjordtunnel die oost-westverkeer in dit gebied aanzienlijk zou verbeteren. De tunnel is op 29 juni 2000 opengesteld, hiermee was er voor het eerst een vaste verbinding ten zuiden van Oslo. De bouw van de Oslofjordtunnel viel samen met de bouw van 24 kilometer nieuwe weg. De Oslofjordtunnel was een tolweg en werd op 31 augustus 2016 tolvrij.

Wegnummergeschiedenis

De weg was oorspronkelijk genummerd als de riksvei 10, en vanaf 1965 als de E76. Na 1992 verviel het E-nummer op deze route, en werd ditmaal genummerd als riksvei 11. Sinds 2000 is de weg weer een E-route, de E134.

In 2016 vroeg de Noorse regering bij UNECE een verlenging van de E134 aan van Drammen naar de aansluiting op de E6 bij Vassum.[6] Deze verlenging van de E134 zou de volledige riksvei 23 vervangen. Bij de 112e sessie van de "Working Party on Road Transport" in oktober 2017 werd dit voorstel goedgekeurd en werd vanaf 5 december 2017 officieel van kracht.[7] In juni 2018 was de E134 hier nog niet bewegwijzerd. De E134 zou hiermee 45 kilometer verlengd worden, waarvan 5 kilometer dubbelnummering met de E18 door Drammen.

Toekomst

In 2015 is de E134 aangewezen als hoofdverbinding tussen het oosten en westen van Noorwegen.[8] Mogelijk wordt de E134 in Telemark omgelegd via een noordelijkere route via Rauland.

De routes tussen Oslo en Bergen is een terugkerend discussiepunt in Noorwegen. Er zijn drie hoofdroutes, de noordelijke route over de E16 die het best winterbestendig is en geen veerdiensten vereist, de riksvei 7 als middelste route, die over de Hardangervidda loopt die in de winter slecht berijdbaar is, en de zuidelijke route via de E134 over het Haukelifjell. De route via de E134 vereist het gebruik van veerdiensten, maar heeft van de drie routes het meeste potentieel omdat het niet alleen de kortste route tussen Oslo en Bergen kan worden, maar ook naar grotere kustplaatsen als Stavanger en Haugesund, waardoor deze route economisch het meeste oplevert. De tak vanaf de E134 naar Bergen heeft echter zeer grote uitdagingen, waaronder een kruising van het Hardangerfjord en zeer lastig terrein.

Drammen

Het oostelijk deel van de bypass van de stad Drammen bestaat uit de 3.496 meter lange Strømsåstunnel. Deze is op 16 oktober 2001 opengesteld. Inmiddels is het verkeersaanbod flink gestegen en zal de tunnel verdubbeld worden naar een tweebuizige tunnel.[9] Op 1 december 2016 is het bestemmingsplan goedgekeurd.[10] Het was de bedoeling om de tweede buis medio 2019 open te stellen, maar in 2018 waren nog geen werkzaamheden gestart.

Kongsberg

De E134 verloopt dwars door de stad Kongsberg, even ten westen van Oslo. Het is gepland om de E134 tussen Damåsen en Saggrenda te voorzien van een nieuwe rondweg, die deels in tunnels zal verlopen. Het nieuwe tracé is 13,2 kilometer lang en zal deels met tolheffing worden gefinancierd. De weg wordt over 8,5 kilometer als 2x2-weg uitgevoerd, de rest 2+1.[11] De geschatte kosten liggen op 4,1 miljard NOK, of circa € 460 miljoen. De werkzaamheden begonnen op 18 juni 2015. Het project moet eind 2019 gereed zijn.[12]

Kongsberg - Gvammen

Er is een studie gaande hoe de reistijd op de E134 tussen Kongsberg en Gvammen te verkorten. Hoe dit exact vormgegeven zal worden is nog niet bekend.[13] Als deelproject moet het deel tussen Kongsberg en Notodden worden opgewaardeerd naar 2+1 rijstroken met een middengeleider.

Gvammen - Århus

Zie ook Mælefjelltunnelen.

In Telemark wordt de E134 tussen Gvammen en Århus afgesneden via een 11 kilometer lang nieuw tracé, waarvan 9,5 kilometer in een tunnel ligt. De reistijd moet met circa 18 minuten verkort worden. De bestaande E134 is smal met scherpe bochten. De geschatte kosten liggen op 2 miljard NOK, circa € 230 miljoen, die door de staat gefinancierd wordt. De tunnel wordt tussen 2013 en medio 2019 aangelegd.[14]

Gvammen - Vågsli

Het is gepland om de E134 grootschalig naar het noorden te verleggen tussen Gvammen en Vågsli.[15] Dit is 35 kilometer korter en moet de reistijd voor doorgaand verkeer met 50 minuten bekorten.[16][17]

Haukelifjell

De hedendaagse Haukelitunnel.
De hedendaagse Røldaltunnel.

Rondom Røldal verloopt de E134 over de bergpas van het Haukelifjell, door een diep dal bij Røldal en vervolgens door de Røldalstunnel, waarbij de E134 bochtig is en veel hoogteverschillen kent. Het is gepland om de E134 over het Haukelifjell meer wintervast te maken en de grote hoogteverschillen bij Røldal te vermijden.[18]

Het is gepland om de E134 grootschalig op te waarderen. Het projectgebied verloopt van Seljestad tot Vågsli en is 46 kilometer lang. Daarvan wordt 30 kilometer ondertunneld, er komen 4 tunnels, twee korte tunnels ten oosten van het Haukelifjell, een 12 kilometer lange tunnel ter hoogte van de bergpas, waar de bestaande Haukelitunnel gebypasst wordt, en een 12 kilometer lange tunnel noordelijk van Røldal, waar de bestaande Røldaltunnel gebypasst wordt. Hiermee wordt het traject van de E134 met 11 kilometer ingekort en 1.000 meter hoogteverschil vermeden.

De volgende tunnels zijn gepland (van oost naar west):

  • Kjelatunnel (1,8 km)
  • Haukelisetertunnel (2,9 km)
  • Dyrskartunnel (12,4 km)
  • Røldaltunnel (12,9 km)

Op 21 juni 2018 zijn de bestemmingsplannen voor de E134 ter inzage gelegd.[19]

Haugesund

Het is gepland om de Karmsundbrug bij Haugesund te vervangen door een nieuwe brug met 4 rijstroken.

Verkeersintensiteiten

Dagelijks rijden 3.000 voertuigen bij de luchthaven van Haugesund, sterk stijgend naar 20.000 voertuigen op de Karmsundbrug in Haugesund. Het ongelijkvloerse deel door Haugesund telt 20.000 tot 25.000 voertuigen per dag, wat buiten Haugesund snel daalt naar 13.000 voertuigen tot Aksdal en 9.000 voertuigen op de dubbelnummering met de E39 ten oosten van Haugesund. Daarna rijden 6.000 voertuigen door Skjold, 4.000 voertuigen bij Etne en 2.000 voertuigen door de Åkrafjordtunnel. De dubbelnummering met de riksvei 13 tussen Skare en Røldal telt 2.300 voertuigen per dag, licht dalend naar 1.900 voertuigen door Røldal en 1.600 voertuigen door de Haukelitunnel.

In Telemark rijden 1.500 voertuigen tussen Haukeli en Åmot, 1.900 tot 3.300 voertuigen tussen Åmot en Seljord en 3.000 voertuigen tot nabij Notodden. De passage door Notodden is met 10.000 tot 15.000 voertuigen per dag aanzienlijk drukker. Daarna rijden zo'n 5.500 voertuigen tussen Notodden en Kongsberg. Het traject van Kongsberg tot Hokksund telt 11.000 voertuigen per dag en 19.000 voertuigen rijden tussen Hokksund en Drammen, evenals 19.000 voertuigen op de rondweg van Drammen tot aan de E18.[20]

Zie ook

Referenties

Flag of Norway.svg Motorveier & riksveier in Noorwegen Flag of Norway.svg

Motorvei: E6E16E18E39RV159RV190RV555Ring 3

Europavei: E6E8E10E12E14E16E18E39E45E69E75E105E134E136

Hovedveier: 2345791315192223253536415255707377808385929394111150159162163190420509555706827893

Europese wegen

E01E03E04E05E06E07E08E09E10E11E12E13E14E15E16E17E18E19E20E21E22E23E24E25E26E27E28E29E30E31E32E33E34E35E36E37E38E39E40E41E42E43E44E45E46E47E48E49E50E51E52E53E54E55E56E57E58E59E60E61E62E63E64E65E66E67E68E69E70E71E72E73E74E75E76E77E78E79E80E81E82E83E84E85E86E87E88E89E90E91E92E94E95E96E97E98E99E101E105E115E117E119E121E123E125E127

E134E136E201E231E232E233E234E251E261E262E263E264E271E272E311E312E313E314E331E371E372E373E391E401E402E403E404E411E420E421E422E429E441E442E451E461E462E471E501E502E511E512E531E532E533E551E552E571E572E573E574E575E576E577E578E581E583E584E592E601E602E603E604E606E607E611E612E641E651E652E653E661E662E671E673E675E691E692E711E712E713E714E717E751E761E762E763E771E772E773E801E802E803E804E805E806E821E840E841E842E843E844E846E847E848E851E852E853E871E881E901E902E931E932E933E951E952E961E962E981E982E001E002E003E004E005E006E007E008E009E010E011E012E013E014E015E016E017E018E019