E16 (Noorwegen)

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
E16 NO.svg
E16 NO map.png
E16
Begin Bergen
Einde Øyermoen (N/S)
Lengte 629 km
Route

Znak d42.svg Bergen


begin snelweg

Tunnel.svg Fløyfjellstunnelen (3.825 m)

Tol.svg bomstasjon

Afslagsymbool.svg Sandviken

Afslagsymbool.svg Nyhavnsveien

Afslagsymbool.svg Vågsbotn

Afslagsymbool.svg Eidsvåg

Afslagsymbool.svg Åsamyrane

Afslagsymbool.svg Åsane-Senter

einde snelweg


Tunnel.svg Arnanipatunnelen

Afslagsymbool.svg Herland

Tunnel.svg Risnestunnelen

Tunnel.svg Trengereidtunnelen

Tunnel.svg Stavenestunnelen

Tunnel.svg Bogetunnelen

Tunnel.svg Dalseidtunnelen

Znak d42.svg Voss

Tunnel.svg Hyvingstunnelen

Tunnel.svg Stalheimstunnelen

Tunnel.svg Sivletunnelen

Znak d42.svg Aurland

Tunnel.svg Gudvangatunnelen (11.428 m)

Tunnel.svg Flenjatunnelen (5.053 m)

Tunnel.svg Fretheimtunnelen

Tunnel.svg Lærdalstunnelen (24.509 m)

Tunnel.svg Seltatunnelen

Tunnel.svg Borgundtunnelen (3.053 m)

Tunnel.svg Tuftåtunnelen

Znak d42.svg Hønefoss

Znak d42.svg Jevnaker

Znak d42.svg Grua

Znak d42.svg Gardermoen

Knooppuntsymbool.svg E6 NO.svg


E6 NO.svg

Knooppuntsymbool.svg E6 NO.svg

Znak d42.svg Skarnes

Znak d42.svg Kongsvinger

Znak d42.svg Øyermoen

Flag of Sweden.svg E16 SE.svg

De E16 is een Europese weg en gedeeltelijke motorvei in Noorwegen. De weg vormt een oost-westroute door het zuiden van het land, vanaf Bergen aan de westkust naar de grens met Zweden bij Øyermoen. In de E16 ligt de langste wegtunnel ter wereld, de 24 kilometer lange Lærdalstunnelen. De totale route is 629 kilometer lang, waarvan 6 kilometer als motorvei en 18 kilometer als motortrafikkvei (exclusief dubbelnummeringen).

Routebeschrijving

De E16 in Bergen.

De E16 begint in het centrum van Bergen, en komt via de veerdienst vanaf Edinburgh in het Verenigd Koninkrijk. De E16 is vanaf hier een motorvei en gaat door een 4 kilometer lange tunnel langs Bergen naar het noorden. De snelweg telt 2x2 rijstroken en valt deels samen met de E39. De E16 loopt langs de kust naar het noorden en bedient enkele voorsteden. Bij Nyborg splitsen de E16 en E39, waarbij de E39 langs de westkust verder naar het noorden gaat, en de E16 landinwaarts loopt - naar het oosten. Het landschap langs de route is uitermate spectaculair, en de E16 loopt langs het Sørfjord, een 30 kilometer lange fjord. Vanaf de E16 slaat de Osterøybrua af, een spectaculaire hangbrug over het fjord.

De E16 door Bærum.

Oostelijker loopt de E16 door Voss, omringd door hoge bergen. Hierna volgt de Gudvangentunnelen, met 11,4 kilometer lengte de tweede langste tunnel van Noorwegen. Men komt dan bij Aurland uit, aan het Aurlandsfjord. Kort hierna volgt de 24,5 kilometer lange Lærdalstunnelen, de langste wegtunnel ter wereld. De E16 loopt door ruig berglandschap door het binnenland van zuidelijk Noorwegen. Naar het oosten toe worden de bergen langzaam minder hoog, met name wanneer de E16 naar het zuidoosten afbuigt door het Aurdal. Her en der bevinden zich enkele ongelijkvloerse kruisingen. Vanaf Hønefoss voert de weg oostwaarts via Grua naar de luchthaven Gardermoen. De E16 ligt ruim ten noorden van Oslo langs, en eindigt dan bij Gardermoen op de E6.

Het tweede deel begint iets zuidelijker bij Kløfta op de E6, ten noordoosten van Oslo. De weg is eerst een 2x2 motortrafikkvei tot Nybakk, en verloopt daarna via Skarnes naar Slomarka, waar opnieuw een gedeelte 2x2 motortrafikkvei begint. De weg komt uit in Kongsvinger, een regionale stad in het oosten van het land. Vanaf daar voert de weg eerst oostwaarts, later noordwaarts en weer oostwaarts tot de grens met Zweden bij Øyermoen. De E16 in Zweden gaat dan verder naar Torsby.

Geschiedenis

Bergen

De snelweg is door Bergen in 1988 opengesteld met de opening van de Fløyfjellstunnel.

Het was oorspronkelijk gepland om de E16 tussen Vågsbotn en Arna te verdubbelen naar 2x2 rijstroken. In 2015 is de planvorming gestopt nadat bleek dat de hoeveelheid verkeer minder was dan verwacht.[1][2]

Bergen - Oslo

De meeste tunnels tussen Bergen en Oslo zijn in de jaren 80 gebouwd, daarvoor moest het verkeer veelal via bergpassen of smalle kustwegen. De lange Gudvangatunnel is in 1991 opengesteld voor het verkeer. De Flenjatunnel, die 5 kilometer lang is, is in 1986 opengesteld. De 24,5 kilometer lange Lærdalstunnel is in 2000 opengesteld, en is de langste wegtunnel van Noorwegen, Europa en de wereld. In 2004 opende de 3 kilometer lange Borgundtunnel en in 2008 de 2 kilometer lange Tuftåstunnel. Op 20 december 2013 opende de Vangstunnel.[3] Op 8 december 2014 opende een nieuw en geoptimaliseerd 10 kilometer lang tracé van de E16 tussen Bagn en Fønhus in Oppland.[4] Dit is sindsdien een tolweg.[5][6]

Filefjell

Zie ook Filefjelltunnel.

De E16 over het Filefjell.
De E16 langs het Vangsmjøse in Oppland.

Het Filefjell is de belangrijkste pasovergang van de E16 tussen Bergen en Oslo. Van de routes tussen Oslo en Bergen wordt deze in de winter het meest benut omdat het Filefjell het meest beschut ligt van alle bergpassen tussen beide steden. Echter de E16 was niet erg hoogwaardig uitgebouwd, met diverse trajecten die lawinegevoelig waren en een smalle, bochtige rijbaan hadden. Tussen 2011 en 2017 is de E16 gemoderniseerd en verbreed over 40 kilometer, waarvan 20 kilometer over een nieuw tracé. Met de openstelling van de 5,8 kilometer lange Filefjelltunnel op 29 september 2017 was dit project afgerond.[7] Het project kostte 1,760 miljard NOK, of circa € 230 miljoen.

Oslo

Op 26 mei 2009 opende een nieuw stuk snelweg in de westelijke voorsteden van Oslo, een stuk van 4 kilometer in Bærum. Dit loopt grotendeels ondergronds. Het deel tussen Hønefoss en Oslo maakt inmiddels geen deel meer van de E16 uit, maar was in 2014 nog wel als zodanig bewegwijzerd.

Oslo - Zweden

In oktober 2007 werd een 12 kilometer lange 2x2-weg tussen de E6 bij Kløfta en Neskollen opengesteld. Dit was een tolweg, maar is sinds 27 maart 2017 tolvrij.[8] Sinds 2012 loopt de E16 over deze route. Op 27 november 2014 opende 17 kilometer 2x2 E16 tussen Slomarka en Kongsvinger.[9] Dit is een motortrafikkvei.[10]

Per 25 september 2012 is de E16 verlengd vanaf Oslo tot de grens met Zweden, en verder tot de E4 bij Gävle.[11][12] Hiermee werd de E16 zo'n 120 kilometer langer, waarvan 102 kilometer als individuele route tussen de E6 en de Zweedse grens. Het deel tussen Hønefoss en Bærum bij Oslo is komen te vervallen als E16, maar wordt nog wel als E16 bewegwijzerd en ook zo genoemd door de overheid en media.

De route oostelijk van Kongsvinger was oorspronkelijk smal en bochtig. Dit traject loopt door afgelegen bosgebied. Omstreeks 2010-2012 is twee derde van de route opgewaardeerd naar een bredere weg met twee gemarkeerde rijstroken; eerst tussen Kongsvinger en Masterud en later vanaf Øyermoen tot de Zweedse grens. In 2014 is het middelste deel tussen Masterud en Øyermoen verbreed naar 1x2 rijstroken.

Toekomst

De E16 is een belangrijke weg voor Noorwegen, daar deze twee van de grootste steden en economische centra van Noorwegen verbindt: de westelijke stad Bergen en de hoofdstad Oslo. Sinds de jaren 80 wordt de E16 gestaag verbeterd, met name door het bouwen van tunnels, zoals de 24,5 kilometer lange Lærdalstunnelen. Desondanks zijn veel trajecten nog erg smal, met name in het westen van Noorwegen langs de fjorden. De rijbaan is hier soms niet breed genoeg om te passeren.

Bergen

Er waren oorspronkelijk plannen om de 8 kilometer lange Arnatunnel aan te leggen tussen Bergen en Arna. Deze tunnel zou op de E39 bij het centrum uitkomen en de afstand naar de E16 verkorten met 15 kilometer. Het bleek echter dat dit niet goed in te passen was aan de kant van Bergen, daarom is afgezien van de bouw van deze tunnel.

Als compensatie wordt de E16 tussen Vågsbotn (aansluiting E39) en Arna verbreed naar 2x2 rijstroken. Verkeer van Bergen naar het binnenland gebruikt dan de huidige route via de E39 en E16. De kosten van dit project worden geschat op 4,5 miljard kronen (bijna € 500 miljoen).

Bergen - Voss

Tussen 2012 en 2014 is een verkenning uitgevoerd naar de upgrade van de E16 tussen Bergen en Voss. Het projectgebied loopt vanaf Arna tot Voss. Gekozen is voor een gecombineerde weg/spooraanpak die circa 33 miljard NOK kost.[13] Gepland is om 68 kilometer van de E16 op te waarderen. Een klein deel tussen Arna en Trengereid krijgt 2x2 rijstroken, de rest krijgt 2x1 rijstroken met rijbaanscheiding in éénbuizige tunnels. Van de 68 kilometer loopt circa 50 kilometer ondergronds in tunnels.[14] Het aanbevolen alternatief tussen Arna en Stanghelle omvat drie tunnels die tussen 9 en 10 kilometer lang zijn met korte stukken in de open lucht tussen de tunnels.[15]

Voss - Aurland

Het is gepland om de E16 in een circa 6,3 kilometer lange tunnel met 2+1 rijstroken aan te leggen op de grens van de provincies Hordaland en Sogn og Fjordane. Deze tunnel moet een lawinegevoelig deel bypassen, en zal ook de bestaande Stalheimtunnel (1188 m) en de Sivletunnel (1114 m) bypassen. De tunnel is gepland met het tunnelprofiel T 10,5 en T 14,0, met een inhaalstrook.[16][17]

Aurland - Fagernes

Op 6 juli 2016 begonnen werkzaamheden aan de verlegging van de E16 aan de oostkant van het Filefjell, inclusief de bouw van de 2,1 kilometer lange Rødølstunnel.[18] De nieuwe weg moet eind 2018 worden opengesteld.[19]

Aurdal - Bagn

Zie ook Tunnel Bagn.

Tussen Bjørgo bij Aurdal en Bagn komt een 11 kilometer lang nieuw tracé, inclusief een 4,3 kilometer lange tunnel. De aanleg kost circa 1.320 miljoen NOK (€ 160 miljoen) en wordt deels met tolheffing gefinancierd.[20] Op 1 juli 2016 is het contract getekend voor de aanleg.[21]

Oslo - Hønefoss

Alhoewel de E16 formeel niet meer door Oslo loopt met het openstellen van een nieuw tracé naar Gardermoen, wordt het oude deel van Hønefoss tot Oslo toch nog als E16 beschouwd op de bewegwijzering en door Statens Vegvesen.

In januari 2015 is de aanleg van 3,5 kilometer motorvei tussen de E18 in Sandvika en Wøyen begonnen, in de westelijke suburbs van Oslo. Dit project wordt deels vanuit Oslopakke 3 gefinancierd en kost in totaal 3,8 miljard NOK.[22] Het project omvat de 2,3 kilometer lange Bjørnegårdtunnel.[23] Op 31 oktober 2016 werd de tunneldoorslag van de eerste buis van de Bjørnegårdtunnel gevestigd.[24] De snelweg moet eind 2019 worden opengesteld.[25]

Op termijn moet ook een 8,5 kilometer lang deel net buiten Oslo naar 2x2 rijstroken verbreed worden, tussen Bjørum en Skaret. Dit kost vermoedelijk 3,4 miljard NOK[26] en moet medio 2023 worden geopend.[27] Het tussenliggende deel van Wøyen tot Bjørum is in 2009 al verbreed naar een 2x2 autosnelweg.

Uiteindelijk moet de hele E16 tussen Hønefoss en Oslo een nieuw tracé krijgen, samen met Ringeriksbanen, onderdeel van de spoorlijn Oslo - Bergen. Op 2 februari 2015 werd hiervoor het aanbevolen tracé bekendgemaakt[28][29][30] waarna op 30 augustus 2015 het groene licht werd gegeven voor het grote project. De aanleg moet medio 2019 starten.[31] Het gecombineerde spoor/verkeersproject kost 26 miljard kronen (circa € 2,8 miljard).[32]

Hønefoss - Gardermoen

Het traject van Hønefoss tot Gardermoen was oorspronkelijk geen onderdeel van de E16. Het westelijk deel van deze verbinding ten noorden van Oslo is tussen Hønefoss en Lunner minder goed uitgebouwd. Het is gepland dit traject te verbeteren, en is opgenomen in het nasjonal transportplan.[33] Dit moet een 12 kilometer lange 2+1 weg worden. Met name het centrum van Jevnaker wordt ontlast van doorgaand verkeer.

Kløfta (E6) - Kongsvinger

De E16 (voormalige RV2) wordt tussen de E6 en Kongsvinger opgewaardeerd naar een 2x2-weg met een maximumsnelheid van 90 km/h.

  • De eerste fase, vanaf de E6 bij Kløfta tot Nybakk is reeds gerealiseerd over 10,5 kilometer. In oktober 2007 was dit project afgerond.
  • De tweede fase van Slomarka naar Kongsvinger is 15,2 kilometer lang en was sinds 2011 in aanleg. Dit deel is op 27 november 2014 opengesteld.
  • De derde fase is de aanleg van het deel tussen Nybakk en Herbergåsen. De aanleg hiervan moet in 2017 beginnen.
  • De vierde fase is de aanleg van het deel tussen Herbergåsen en Slomarka. Het is nog niet bekend wanneer dit deel in aanleg gaat.

Op 14 augustus 2012 zijn voor fases drie en vier de contracten getekend. Dit gedeelte is in totaal 32 kilometer lang. De aanleg van de gehele 60 kilometer lange 2x2-weg kost 6 miljard NOK, of ongeveer € 820 miljoen. De aanleg wordt deels met tol gefinancierd. Bij Nybakk is een tolstation.

Tol

Zie tolwegen in Noorwegen.

Verkeersintensiteiten

Dagelijks rijden 21.000 voertuigen door de tunnel langs Bergen, wat stijgt naar 54.000 voertuigen ten noorden van de stad, het drukste punt van de E16. Na de afsplitsing met de E39 rijden er nog 15.000 voertuigen, wat landinwaarts snel daalt naar 4.000 voertuigen per etmaal. In Voss rijden dagelijks 10.000 voertuigen en 1.900 voertuigen door de Gudvangatunnelen. Door de nabijgelegen Lærdalstunnelen rijden dagelijks 1.800 voertuigen en slechts 800 voertuigen per etmaal over de Filefjell. Bij Fagernes stijgt dit langzaam naar 3.200 voertuigen en 8.700 voertuigen langs Ringerike. In 2011 reden er dagelijks 10.700 voertuigen ter hoogte van Borgen (ten oosten van de E6) en 8.800 voertuigen ten westen van Skarnes. Tussen Skarnes en Kongsvinger reden 9.300 voertuigen.[34]

Zie ook

Referenties

  1. Avsluttar planlegging av ny E16 Arna - Vågsbotn | vegvesen.no
  2. Dropper ny E16 i Bergen | nrk.no
  3. Opning av E16 Vangstunnelen | vegvesen.no
  4. Åpning E16 Fønhus-Bagn | vegvesen.no
  5. www.e16oppland.no
  6. E16 Fønhus-Bagn | vegvesen.no
  7. "Kjør" nye E16 over Filefjell | nrk.no
  8. Bompengeinnkrevingen på E16 Kløfta–Nybakk avsluttes 27. mars 2017 kl. 12.00 | autopass.no
  9. E16 Slomarka-Kongsvinger åpnes for trafikk | vegvesen.no
  10. Vi kjører E16 Slomarka - Kongsvinger | glomdalen.no
  11. Riksveier blir E16 | glomdalen.no
  12. E16 - en internasjonal veg | vegvesen.no
  13. Vil bruke 33 milliardar: – På høg tid E16 blir trygg | nrk.no
  14. Voss-Arna (KVU) | vegvesen.no
  15. Silingsrapporten er snart klar | vegvesen.no
  16. E16 Nærøydalen | vegvesen.no
  17. reguleringsplan - planbeskrivelse (p39) | vegvesen.no
  18. Markerte oppstart på E16 Øye-Eidsbru | vegvesen.no
  19. E16 Øye–Eidsbru | vegvesen.no
  20. Utbygging av E16 Bagn – Bjørgo: Lågare bompengesatsar og rask framdrift | regjeringen.no
  21. Skanska skal bygge ny E16 Bagn-Bjørgo | vegvesen.no
  22. Delstrekning E16 Sandvika–Wøyen (3,5 km) | vegvesen.no
  23. NCC signerte milliardkontrakt med Statens vegvesen | vegvesen.no
  24. Gjennomslag i Bjørnegårdtunnelen i Sandvika | bygg.no
  25. Bjørnegårdtunnelen E16 | ncc.no
  26. Delstrekning E16 Bjørum–Skaret (8,5 km) | vegvesen.no
  27. Startet byggeplanlegging på Bjørum- Skaret - åpner vegen i 2023 | vegvesen.no
  28. Anbefaler linje over Helgelandsmoen for E16 og Ringeriksbanen | jernbaneverket.no
  29. Jernbaneverket og Statens vegvesen tilrår trasé for Ringeriksbanen og ny E16 | regjeringen.no
  30. Vil ha Ringeriksbane over Helgelandsmoen | nrk.no
  31. Ringeriksbanen og E16 Skaret – Hønefoss: Mål om byggestart i 2019 | regjeringen.no
  32. 26 milliarder til ny Ringeriksbane | nrk.no
  33. E16 Nymoen–Olum | vegvesen.no
  34. Trafikkregistreringer | vegvesen.no
Flag of Norway.svg Motorveier & riksveier in Noorwegen Flag of Norway.svg

Motorvei: E6E16E18E39RV159RV190RV555Ring 3

Europavei: E6E8E10E12E14E16E18E39E69E75E105E134E136

Hovedveier: 2345791315192223253536415255707377808385929394111150159162163190420509555706827893

Europese wegen

E01E03E04E05E06E07E08E09E10E11E12E13E14E15E16E17E18E19E20E21E22E23E24E25E26E27E28E29E30E31E32E33E34E35E36E37E38E39E40E41E42E43E44E45E46E47E48E49E50E51E52E53E54E55E56E57E58E59E60E61E62E63E64E65E66E67E68E69E70E71E72E73E74E75E76E77E78E79E80E81E82E83E84E85E86E87E88E89E90E91E92E94E95E96E97E98E99E101E105E115E117E119E121E123E125E127

E134E136E201E231E232E233E234E251E261E262E263E264E271E272E311E312E313E314E331E371E372E373E391E401E402E403E404E411E420E421E422E429E441E442E451E461E462E471E501E502E511E512E531E532E533E551E552E571E572E573E574E575E576E577E578E581E583E584E592E601E602E603E604E606E607E611E612E641E651E652E653E661E662E671E673E675E691E692E711E712E713E714E717E751E761E762E763E771E772E773E801E802E803E804E805E806E821E840E841E842E843E844E846E847E848E851E852E853E871E881E901E902E931E932E933E951E952E961E962E981E982E001E002E003E004E005E006E007E008E009E010E011E012E013E014E015E016E017E018E019