Flevoland

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Flag of Flevoland.svg
Flevoland.png
Hoofdstad Lelystad
Grootste stad Almere
Oppervlakte 1.419 km²
Inwonertal 419.000
Lengte snelwegennet 91,2 km
Eerste snelweg 1970
Afkorting FL

Flevoland is een provincie van Nederland, gelegen in het midden van het land. De provincie telt 419.000 inwoners en heeft een oppervlakte van 1.419 km² en is hiermee de op één na kleinste provincie. De hoofdstad is Lelystad, de grootste stad is Almere.

Inleiding

Flevoland kan opgedeeld worden in drie regio's; Zuidelijk Flevoland, Oost-Flevoland en de Noordoostpolder. De provincie ligt vrijwel geheel beneden zeeniveau en is nagenoeg geheel kunstmatig. Het land is van de Zuiderzee, later het IJsselmeer teruggewonnen. De provincie is voornamelijk agrarisch in karakter en kent grote boerderijen, kunstmatige bossen, randmeren. De voormalige eilanden Urk en Schokland vormen de hoger gelegen gebieden. De provincie grenst in het noorden aan Friesland, in het oosten aan Overijssel en Gelderland, in het zuiden aan Utrecht en in het westen aan Noord-Holland. De hoofdstad is de 78.000 inwoners tellende stad Lelystad. De grootste stad is de 209.000 inwoners tellende stad Almere. Daarnaast zijn er enkele regionale stadjes zoals Zeewolde, Dronten, Emmeloord en Urk. Andere plaatsen zijn doorgaans erg klein. De provincie wordt grotendeels omgeven door water, met het IJsselmeer en het Markermeer naar het westen, het Gooimeer in het zuiden, het Drontermeer, Veluwemeer en het Zwartemeer in het oosten en het Ketelmeer dat Oostelijk Flevoland van de Noordoostpolder scheidt. De enige vaste grenzen zijn in de Noordoostpolder, veelal gevormd door voormalige zeedijken waar enkele voormalige havenstadjes aan liggen.

Wegennet

Het gehele wegennet van Flevoland is vanaf het begin gepland en deze planmatigheid is sterk in de structuur terug te vinden, met een vrij duidelijke hiërarchie. Ondanks dat er andere voorbeelden van agrarische plangebieden zijn zoals het Midwesten van de Verenigde Staten is in Flevoland niet gekozen voor een gridstructuur in het onderliggend wegennet. De meeste wegen verlopen echter wel vrij recht.

In het wegennet is de periode van aanleg terug te zien. De gebiedsontsluitingswegen in de Noordoostpolder zijn relatief smal, vaak tussen de 5,8 en 6,6 meter breed en hebben in de meeste gevallen geen parallelwegen voor langzaam verkeer en relatief veel erftoegangen. Ook verlopen de N-wegen hier vaker door de bebouwde kom van de vele kleine kernen in de Noordoostpolder. De wegen in Oostelijk Flevoland zijn moderner aangelegd op een breder profiel en verlopen veelal buiten de plaatsen in plaats van er doorheen. Ook hebben ze vaker een parallelweg voor langzaam verkeer en vrijwel geen erfaansluiting. De wegen in Zuidelijk Flevoland zijn als laatste aangelegd en hebben de hoogste uitbouwstandaard, zoals de Hogering en Tussenring in Almere.

De A6 is de belangrijkste autosnelweg in Flevoland, die vanaf de Hollandsebrug bij Almere via Lelystad en Emmeloord naar de grens met Friesland bij Lemmer loopt. De A27 eindigt bij Almere. Daarnaast loopt de rijksweg N50 door de Noordoostpolder, die in Flevoland geheel als autoweg met 2x2 rijstroken is uitgebouwd. De overige wegen zijn provinciaal of gemeentelijk. Belangrijke provinciale wegen zijn de N302, N305 en N307. Andere provinciale wegen hebben wat minder belang, zoals de N331, N333 en N352 in de Noordoostpolder en de N301 en N306.

Omdat de provincie grotendeels omringd is door water kent Flevoland vrij veel kunstwerken die de provincie met de andere delen van Nederland verbinden. Veruit de grootste is de Houtribdijk van Enkhuizen naar Lelystad. Grotere bruggen zijn de Hollandsebrug, Stichtsebrug, de Ketelbrug en de Ramspolbrug. De capaciteit van de autosnelwegen in Flevoland is voornamelijk 2x2 rijstroken, behalve een deel van de A6 in Almere wat 2x3 rijstroken telt. Ook de provinciale weg N302 beschikt tussen Lelystad en Harderwijk over 2x2 rijstroken. Ook de ring van Almere telt 2x2 rijstroken. Een aantal N-wegen, zoals de N305, wordt geleidelijk uitgebouwd naar 2x2 rijstroken.

Genummerde wegen in de provincie Flevoland

Autosnelwegen: A6A27

Niet-autosnelwegen: N23N50N301N302N305N306N307N309N331N333N351N352

N701N702N703N704N705N706N707N708N709N710N711N712N713N714N715N716N717N718N719N720N727N765

Stadsroutes: Almere


Wegbeheer

De provincie Flevoland beheert 618 kilometer weg en 113 kunstwerken. De meeste grote bruggen in de provincie zijn in het beheer van het rijk, als onderdeel van een rijksweg of rijksvaarweg. De provincie Flevoland beheert 4 beweegbare bruggen; de Elburgerbrug (N309), Vollenhoverbrug (N331) en Arie de Witbrug en Zwolsebrug (N351) bij Urk. Daarnaast beheert de provincie de vaarwegen binnen de dijken, waaronder een aantal sluizen met een wegverbinding er overheen.

De provincie Flevoland is relatief arm omdat het geen aandelen van grote energiebedrijven had zoals andere provincies. De provincie Flevoland bestaat nog maar sinds 1986 en heeft daarom niet de financiële reserves zoals andere provincies. In het beheer en onderhoud moet hier ook rekening mee gehouden worden. De provincie gebruikt kosteneffectieve maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, zoals rammelstroken (kantstrookverruwing).

Het is beleid dat op gebiedsontsluitingswegen met meer dan 12.000 voertuigen per dag geen langzaam verkeer op de rijbaan wordt toegestaan, maar dat dit over een ventweg wordt afgewikkeld. In Flevoland mag verkeer vaak nog inhalen op gebiedsontsluitingswegen. Flevoland wijkt hier af van de nationale richtlijnen vanwege het afwijkende karakter van de Flevolandse wegen, veel lange rechte stukken met een groot inhaalzicht en relatief lage intensiteiten. Ook zijn er relatief veel landbouwvoertuigen op de secundaire N-wegen die ingehaald moeten worden. Vanwege de grote landbouwvoertuigen heeft de provincie Flevoland ook een afwijkende maatvoering voor bijvoorbeeld linksafstroken, die breder zijn dan op andere plekken in Nederland vanwege het feit dat er vaak grotere voertuigen rijden.

In de provincie Flevoland is het in tegenstelling tot de meeste provincies, gebruikelijker om te spreken van een wegnaam dan een wegnummer. De wegnamen worden prominent aangegeven bij kruispunten. Wegnamen omvatten niet altijd een complete route van een wegnummer. Zo heeft de N307 meerdere wegnamen tussen Lelystad en Roggebot.

Flevoland heeft ook veel dijken. De dijklichamen zijn in eigendom van het waterschap, maar als er een N-weg over de dijk verloopt is deze in het beheer van de provincie Flevoland. Zo zijn eigendom en beheer in Flevoland niet altijd in overeenstemming.

Bijzonder is dat de Noordoostpolder geen verkeerslichten buiten de bebouwde kom heeft. De enige verkeerslichten in de Noordoostpolder in het beheer van de provincie zijn bij de Voorstersluis, omdat verkeer hier alternerend over de Zwolsevaart moet.

Geschiedenis

Flevoland is een geheel nieuw gecreëerde provincie. De Noordoostpolder viel in 1942 droog. Het wegennet is daar ontworpen volgens de mobiliteitspatronen van de jaren '30, namelijk een serie kleine dorpen op fietsafstand van de centrale plaats Emmeloord. De Noordoostpolder heeft een wegennet dat is aangelegd volgens een ringstructuur en radiale wegen vanuit Emmeloord. Na de Tweede Wereldoorlog werd begonnen om de rest van Flevoland aan te leggen, Oostelijk Flevoland is tussen 1950 en 1957 aangelegd, de meeste infrastructuur in dit deel van de Flevopolder dateert van de periode 1958-1962. In de Flevopolder werd het beleid van kleine kernen op fietsafstand van de centrale stad losgelaten, er werden minder dorpen gepland, die bovendien op grotere afstand van elkaar en Lelystad lagen.

Vervolgens is Zuidelijk Flevoland aangelegd in de periode 1959-1968. Tussen beide polders is de Knardijk aangelegd, oorspronkelijk als primaire waterkering, tegenwoordig op land en heeft sinds 2019 niet meer de status van primaire waterkering. De meeste infrastructuur in Zuidelijk Flevoland dateert van begin jaren '70. In 1976 kwam de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen gereed. Tegenwoordig een dam, het was oorspronkelijk gepland dat hier de vierde polder van Flevoland zou komen, de Markerwaard. De naam van de weg over de dijk heet dan ook de Markerwaarddijk en is in provinciaal beheer, terwijl het dijklichaam de Houtribdijk heet en in het beheer van het rijk is. Zodoende gebruiken beide overheden een andere naam voor de verbinding.

De geschiedenis van de snelwegen in Flevoland wordt voornamelijk gekenmerkt door de gefaseerde aanleg van de A6. In 1968 werd de eerste rijbaan van de rijksweg 6 opengesteld tot aan Muiderzand, net aan de Flevolandse kant. In 1970 volgde de openstelling van de Ketelbrug en de A6 tussen Lelystad-Noord en Urk. In 1972 werd dit deel verlengd naar Emmeloord. In 1975 en 1978 werd de snelweg verder tot Lemmer opengesteld, in eerste instantie genummerd als rijksweg 50, later omgenummerd naar A6. De A6 door Almere opende in fases tussen 1977 en 1985. Het laatste deel werd in 1985 langs Lelystad opengesteld. In 1999 werd de A27 over het Flevolands grondgebied opengesteld, tevens één van de weinige snelwegopeningen van de late jaren 90 in Nederland.

Na 2010 zijn er enkele wegen opgewaardeerd. In 2012 opende de nieuwe Ramspolbrug van de N50 op de grens met de provincie Overijssel, evenals een stuk 2x2 autoweg rond Ens, dat in 2015-2016 is verlengd tot het knooppunt Emmeloord. Tevens is in 2012 een stuk autoweg met 2x1 rijstroken geopend van de N307 tussen Lelystad en Dronten. In 2015 kwam de verbreding van de N305 bij Zeewolde gereed en in 2016 opende het laatste deel van de N50 met 2x2 rijstroken.

Toekomst

Almere is de belangrijkste groeikern van Nederland, die een groot deel van de bevolkingsgroei in de noordelijker Randstad moet opvangen. Daarvoor moet de weginfrastructuur richting Amsterdam en Schiphol grootschalig opgewaardeerd worden. Grotendeels gebeurt dit op Noord-Hollands grondgebied door middel van het project Schiphol-Amsterdam-Almere. Op Flevolands grondgebied wordt de A6 drastisch aangepast, zo is de Hollandsebrug aanzienlijk breder geworden met een parallelsysteem en wisselstroken. Tevens is de aansluiting met de Hogering in Almere omgebouwd tot knooppunt. De A6 wordt verder langs Almere verbreed naar 4x2 rijstroken tot Almere-Buiten-Oost. Deze werkzaamheden zijn voornamelijk tussen 2013 en 2016 uitgevoerd tot de zuidkant van Almere, en daarna verder langs Almere met een parallelstructuur.

Op het onderliggend wegennet, met name de provinciale wegen, staat het één en ander op stapel. Het belangrijkste project is de aanleg van de N23, een nieuwe oost-westas vanaf Alkmaar naar Kampen. In Flevoland gaat het concreet om het deel tussen Lelystad en de provinciegrens met Overijssel bij de Roggebotsluis. Het einddoel is dat de N23 een 2x2 stroomweg wordt over Flevolands grondgebied, maar het enige aangelegde deel is een 2x1 autoweg tussen Lelystad en Dronten.

Verkeersintensiteiten

De enige echte drukte in de provincie is in de zuidelijke helft van Almere, waar dagelijks 100.000 voertuigen over de Hollandsebrug rijden. Ten noorden van Lelystad is de drukte aanzienlijk minder en feitelijk non-existent, alhoewel het openen van de Ketelbrug tot vertraging kan leiden. Een andere drukke route is de N301-N305 vanaf Nijkerk naar Almere, deels als sluiproute voor verkeer richting Amsterdam dat de A1 rond Amersfoort wil mijden. De intensiteiten op de A6 liggen veelal tussen 30.000 en 40.000 voertuigen tussen Lelystad en Lemmer. De A27 telt een vergelijkbaar aantal voertuigen. Een drukke provinciale route is de N307 tussen Dronten en Kampen, waar circa 18.000 voertuigen rijden. Met name de Roggebotsluis wil hier wel eens voor vertraging zorgen. De N302 is een vrij drukke weg, maar is met 2x2 rijstroken uitgerust, waardoor de vertragingen zich hier beperken tot rond de aansluiting Lelystad met de A6. De N50 is met circa 10.000 voertuigen niet al te druk te noemen.

Budget

In 2020 was € 20,9 miljoen voor onderhoud en € 9,3 miljoen voor investeringen in de provinciale wegen in Flevoland gebudgetteerd.[1]

Referenties

Provincies van Nederland

DrentheFlevolandFrieslandGelderlandGroningenLimburgNoord-BrabantNoord-HollandOverijsselUtrechtZeelandZuid-Holland