Friesland

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Friesland.svg
Friesland.png
Hoofdstad Leeuwarden
Grootste stad Leeuwarden
Oppervlakte 3.349 km²
Inwonertal 646.000
Lengte snelwegennet 159,2 km
Eerste snelweg 1972
Afkorting FR

Fryslân (Nederlands: Friesland) is een provincie van Nederland, gelegen in het noorden van het land. De provincie telt bijna 650.000 inwoners en heeft een oppervlakte van 3.349 km², de op twee na grootste provincie. De hoofdstad en grootste stad is Leeuwarden (Ljouwert).

Naam

Sinds 1997 is de officiële naam van de provincie 'Fryslân'. Sinds 2004 wordt deze naam door de rijksoverheid gebruikt. De officiële naam is in heel Nederland 'Fryslân', maar in de praktijk wordt meestal van 'Friesland' gesproken.

Inleiding

Friesland omvat een groot deel van Noord-Nederland, en grenst in het oosten aan Groningen, in het zuidoosten aan Drenthe en in het zuiden aan Overijssel en Flevoland. Via de Afsluitdijk grenst het ook aan Noord-Holland. De provincie is gelegen aan de Waddenzee, met daarin de Waddeneilanden, waarvan Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog tot Friesland behoren. Deze eilanden grenzen in het noorden aan de Noordzee. Friesland staat bekend om zijn vele meren. Een groot deel van de zuidwestkust wordt gevormd door het IJsselmeer. Grote meren die in de provincie zijn gelegen zijn het Sneekermeer, Tjeukemeer, het Hegemeer, de Fluessen en het Slotermeer. Het Lauwersmeer ligt op de grens met Groningen. Het vasteland van Friesland meet circa 65 bij 65 kilometer. De hoofdstad Leeuwarden ligt in het noorden van de provincie. Andere grotere plaatsen zijn Drachten, Harlingen, Sneek, Joure, Heerenveen en Lemmer. Friesland is voornamelijk agrarisch in karakter, met talloze meren, kanalen, riviertjes en sloten. Toerisme is daarom belangrijk in Friesland.

Wegennet

Het Friese wegennet is niet bijzonder uitgebreid, alhoewel de provincie wel relatief veel hoogwaardig uitgebouwde wegen heeft. De langste snelweg binnen de provincie is de A7, waaronder ook circa twee derde van de Afsluitdijk valt. De A7 ligt voor circa 86 kilometer in de provincie Friesland, maar bedient niet de hoofdstad Leeuwarden. De A6 volgt een korte route in het zuiden van de provincie, vanaf Lemmer naar Joure, maar bijzonder is het tracé door het Tjeukemeer. De A31 is een korte snelweg tussen Harlingen en Leeuwarden, terwijl de A32 een belangrijke verbinding vormt vanaf Leeuwarden via Heerenveen richting Zwolle. Friesland heeft ongeveer 159 kilometer autosnelweg.

Daarnaast beschikt de provincie over een aantal goed uitgebouwde autowegen. Bij Sneek is de A7 onderbroken door de 2x2 rijstroken brede, ongelijkvloerse N7, die langs de stad voert. De N31 is een belangrijke ongelijkvloerse autoweg tussen knooppunt Zurich en Drachten met 2x2 rijstroken. De N356 is een in 2016 geopende autoweg met 2x2 rijstroken tussen de N31 bij Nijega en Dokkum.

Een ander opvallend verschijnsel in Friesland zijn de aquaducten, waarvan Friesland er 8 heeft, meer dan elke andere Nederlandse provincie. In de rijkswegen bevinden zich vier aquaducten en 4 in het onderliggend wegennet. Friesland heeft tevens een aantal provinciale wegen die deels een autoweg zijn, zoals de N359, N361 en N381.

Aquaducten

Aquaducten, tunnels, bruggen en dammen in Friesland

Akwadukt Mid-Fryslân (A32)Hendrik Bulthuisaquaduct (N356)Aquaduct Langdeel (N31)Aquaduct Lemmer (N359)Aquaduct Richard Hageman (N31)Aquaduct Scharsterrijn (A6)Aquaduct Van Harinxmakanaal (N31)Galamadammen akwadukt (N359)Geauakwadukt (N7)Houkesloot aquaduct (N354)Ie-Akwadukt (N928)Jeltesleat Akwadukt (N354)Leppa Akwadukt (A32)Margaretha Zelle AkwaduktM.C. Escheraquaduct

Prinses MargriettunnelFônejachtbrugScharsterrijnbrugAfsluitdijk


Geschiedenis

De aanleg van rijkswegen begon Friesland begin jaren 1930 met de aanleg van de Afsluitdijk tussen Noord-Holland en Friesland, die tegelijkertijd veerdiensten overbodig maakte. In de jaren 50 begon men met de aanleg van de rijksweg 7 tussen Heerenveen en Groningen, die in eerste instantie met één rijbaan werd aangelegd. De eerste autosnelweg was de A7 tussen Witmarsum en Bolsward, wat nog steeds als één van de rustigste snelwegen van Nederland geldt. De A7 is in de jaren 70 grotendeels als autosnelweg gebouwd. Tevens werd in die tijd de A6 aangelegd tussen Lemmer en Joure. Het knooppunt Joure is nimmer omgebouwd naar ongelijkvloers knooppunt en is nog een verkeersplein.

De aanleg van de andere snelwegen; A31 en A32, liet wat langer op zich wachten. In 1983 werd de A31 in zijn geheel opengesteld tussen Harlingen en Midlum, vlakbij Leeuwarden. Tussen 1992 en 1999 is de A32 aangelegd tussen Leeuwarden en de provinciegrens met Overijssel, inclusief twee aquaducten. Na 2000 is de N31 tussen Leeuwarden en Drachten ongelijkvloers uitgebouwd, en in de tweede helft van de jaren 2000 werd de N31 tussen Zurich en Harlingen ongelijkvloers uitgebouwd en naar 2x2 rijstroken verbreed. Tevens zijn in die tijd in de provinciale wegen een vrij groot aantal aquaducten gebouwd, om het waterverkeer en het wegverkeer minder te laten conflicteren. In 2010 is de N7 door Sneek ongelijkvloers gemaakt, wat een belangrijk knelpunt in Friesland weg nam

Het belangrijkste wegenproject in Friesland van na 2010 was de aanleg van de zogenaamde "Haak om Leeuwarden", een 2x2, ongelijkvloerse N31. Hier is ook een aquaduct aangelegd. De N31 rond Leeuwarden opende in 2014 voor het verkeer, sindsdien is de N31 over de gehele lengte tussen Zurich en Drachten een autoweg. In 2015 kwam de upgrade van de N381 van Drachten naar Oosterwolde grotendeels gereed. In 2016 opende De Centrale As tussen Drachten en Dokkum als 21 kilometer lange autoweg met 2x2 rijstroken. Dit was één van de grootste provinciale wegenprojecten van Nederland.

Toekomst

Met de ongelijkvloerse uitbouw van de gehele N31 en de aanpassing van knooppunt Joure zijn de grootste knelpunten in Friesland aangepakt. Een wens van de provincie is de aanleg van het Aquaduct Scharsterrijn van de A6.

Verkeersintensiteiten

In Friesland is geen sprake van zeer grote verkeersdrukte, alhoewel er lokaal wel knelpunten zijn. De drukste snelweg is de A7 tussen Joure en Heerenveen met 54.000 voertuigen per etmaal. De A7 van Heerenveen naar Groningen is met 40.000 voertuigen frequent bereden, maar niet bijzonder druk. Andere snelwegen zijn vaak rustiger, circa 30.000 voertuigen over de A6 en 20.000 voertuigen over de A7 tussen Zurich en Sneek. Het rustigste punt ligt bij knooppunt Zurich met circa 16.000 voertuigen. Ook de A31 staat bekend als zeer rustig. De A32 is geen echt drukke snelweg, alhoewel het bij Leeuwarden nog wel vast wil lopen. In de zomermaanden komen er veel opstoppingen door bij beweegbare bruggen door de vele recreatievaart en tegelijkertijd veel recreatieverkeer. Om dit aan te pakken zijn een aantal aquaducten in provinciale wegen aangelegd.

Budget

Voor het jaar 2013 is € 36,7 miljoen gereserveerd voor onderhoud en € 21,5 miljoen voor de uitbreiding van de provinciale infrastructuur.[1]

Referenties

Genummerde wegen in de provincie Fryslân (Friesland)

Autosnelwegen: A6A7A31A32

Niet-autosnelwegen: N7N31N32N351N353N354N355N356N357N358N359N361N369N380N381N383N384N390N392N393N398

N712N910N913N917N918N919N924N927N928N979N981

Provincies van Nederland

DrentheFlevolandFrieslandGelderlandGroningenLimburgNoord-BrabantNoord-HollandOverijsselUtrechtZeelandZuid-Holland