Hongarije

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Hungary.svg
Magyarország
Hongarije.png
Hoofdstad Budapest
Oppervlakte 93.030 km²
Inwonertal 9.879.000
Lengte wegennet 159.568 km
Lengte snelwegennet 1.389 km[1]
Eerste snelweg 1964
Benaming snelweg Autópálya
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode H

Hongarije (Magyarország) is een land in Centraal-Europa, en de hoofdstad is Budapest. Het land telt bijna 10 miljoen inwoners op een oppervlakte van ruim 2 maal Nederland.

Inleiding

Geografie

Hongarije ligt centraal in Europa en is een binnengesloten land, en ligt dus niet aan zee. Het land grenst kloksgewijs aan Slowakije, Oekraïne, Roemenië, Servië, Kroatië, Slovenië en Oostenrijk. De hoofdstad Budapest ligt centraal in het land. Hongarije meet maximaal 490 kilometer van west naar oost en 260 kilometer van noord naar zuid. Een groot deel van Hongarije bestaat uit steppe, de puszta genaamd. Het is onderdeel van het grotere laagland dat het Alföld heet. In het noorden en westen zijn hogere heuvels, de uitlopers van de Alpen liggen in het uiterste westen van het land. In het Matragebergte vindt men de Kékes van 1.015 meter hoogte. Hongarije wordt doorsneden door de Duna (Donau), die in Hongarije van richting verandert, net ten noorden van Budapest buigt de rivier naar het zuiden af en deelt het land op in twee delen. De Tisza is een belangrijke zijrivier van de Duna in het oosten van Hongarije. Het Balatonmeer is het grootste meer van Centraal-Europa.

Hongarije heeft een landklimaat met hete zomers en koude winters. De temperatuursextremen liggen tussen -35 °C en 40 °C, in Budapest is de gemiddelde maximumtemperatuur in de zomer 27 °C en in de winter is de gemiddelde minimumtemperatuur -2 °C.

Economie

Hongarije heeft een ontwikkelende economie. Het land heeft relatief weinig grondstoffen en moet dit importeren. De industrie heeft een vrij groot aandeel in de Hongaarse economie, met name de chemische industrie en verwerkingsindustrie. De zware industrie is van afnemend belang. Diverse autofabrikanten hebben fabrieken in Hongarije. Transport is een belangrijke sector vanwege de centrale ligging van Hongarije, als schakel tussen West-Europa en Zuidoost-Europa. Het toerisme is een belangrijke sector in Hongarije, met name rond het Balatonmeer en in Budapest, maar ook elders. In Hongarije betaalt men met de forint (HUF). Van de oostelijke EU-landen heeft Hongarije de hoogste staatsschuld.

Demografie

Het inwonertal van Hongarije piekte op 10,7 miljoen in 1980. Sindsdien is er sprake van een gestage daling van het inwonertal. De daling begon bovendien eerder dan in andere post-communistische landen. Ook blijft de daling na 2005 voortzetten, ook vanwege arbeidsmigratie. Hongaren vormen 98% van de bevolking van het land. De tweede groep zijn de roma, gevolgd door Duitsers. In Hongarije spreekt men het Hongaars, een taal die radicaal afwijkt van talen in de buurlanden.

De hoofdstad Budapest is veruit de grootste stad in Hongarije, ruim 1 op de 6 Hongaren woont in Budapest. De stad heeft sinds 1990 wel aan inwonertal verloren. De tweede stad is Debrecen met ruim 200.000 inwoners. Andere steden tellen minder dan 200.000 inwoners. In totaal zijn er 9 steden met meer dan 100.000 inwoners in Hongarije.

Geschiedenis

De Hongaren zijn in de 9e eeuw naar deze regio gemigreerd vanuit het oosten van Europees Rusland. Uiteindelijk kwam hier het Koninkrijk Hongarije uit voort, dat meer dan 900 jaar bestond. Het ging in 1867 samen in het Rijk Oostenrijk-Hongarije dat een groot deel van het zuiden van Centraal-Europa omvatte. In 1914 reikte het van Zwitserland in het westen tot het Russische Rijk in het oosten. Verder reikte het van Pruisen in het noorden tot Servië in het zuiden en omvatte ook hedendaags Kroatië, Bosnië en Slovenië, evenals Transsylvanië in Roemenië. In 1920 werd het Verdrag van Trianon afgesloten om de Eerste Wereldoorlog formeel te beëindigen. Hierbij verloor Hongarije 72% van zijn oppervlakte en 65% van de bevolking. Vanaf dat moment was Hongarije ook weer een koninkrijk.

In de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog werd afgesproken met Nazi-Duitsland dat Hongarije het zuiden van Tsjechoslowakije (Slowakije) mocht bezetten, evenals het uiterste oosten, wat tegenwoordig het zuidwesten van Oekraïne is. Dit gebeurde in 1938-1939. Hongarije deed mee aan de zijde van Nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog, voornamelijk aan het oostfront in de Sovjetunie. In 1944 werd Hongarije door Nazi-Duitsland bezet omdat het land niet meer wilde meevechten in de oorlog. In 1944-1945 werd Hongarije veroverd door het Rode Leger.

Vanaf 1945 werd Hongarije een communistische satellietstaat van de Sovjetunie. In 1956 volgde de Hongaarse revolutie, waarbij het land zich uit het Warschaupact wilde trekken en de grenzen opende. De Sovjetunie voerde een invasie uit. In de korte periode dat de grenzen open waren verlieten een kwart miljoen Hongaren het land. Hongarije was tijdens het communisme één van de meer liberale landen in het Oostblok met een relatief hoge welvaart. In 1989 volgde de tweede revolutie die het communisme ten val bracht. Het land sloot zich in 1999 aan bij de NAVO en in 2004 bij de Europese Unie.

Wegennet

zie autopályá voor het hoofdonderwerp.

Het snelwegennet van Hongarije.

Hongarije heeft een uitgebreid en goed ontwikkeld wegennet. Het land is één van de belangrijkste schakels voor doorgaand verkeer tussen West- en Centraal-Europa naar Zuid- en Oost-Europa. Het Hongaarse snelwegennet is adequaat uitgebouwd en wordt nog steeds uitgebreid. Duidelijk is het radiale systeem te zien waarbij Budapest het middelpunt vormt in de verbinding met de diverse landsdelen. Het startpunt voor de kilometertelling van de Hongaarse wegen is de nulkilometersteen bij het Clark Adamplein in Budapest, tussen de Kettingbrug en de Clark Adamtunnel. Tangentiële snelwegverbindingen ontbreken grotendeels, evenals hoogwaardige verbindingen tussen de landsdelen waardoor al het doorgaande verkeer via Budapest moet. De vele enkelbaans wegen met langzaam verkeer zijn geen aantrekkelijk alternatief. De snelwegen worden afgekort met een M-prefix, maar heten een autópálya. Tot en met eind jaren 90 van de 20e eeuw was het snelwegennet beperkt tot de M1 van Wenen naar Budapest, de M7 van Budapest naar het Balatonmeer en de M3 van Budapest tot Gyöngyös, maar het netwerk is sindsdien fors uitgebreid. De M3 reikt nu tot aan Vásárosnamény, en kent aftakkingen naar Miskolc en Debrecen. De M5 loopt tot aan de Servische grens, de M6 reikt tot Szekszárd en Pécs. De M7 is inmiddels voltooid tot de grens met Kroatië. Daarnaast beschikt Budapest over een ringweg de M0, die voltooid is met uitzondering van het noordwestelijke kwadrant. Het Hongaarse snelwegennet is door middel van de M70 verbonden met Slovenië. En door middel van de M43 met Roemenië. Hongarije plant zijn snelwegennet uit te breiden richting de grens met Oekraïne, via de M3. Toeristenverkeer vanaf Oostenrijk naar het Balatonmeer moet het voorlopig zonder snelweg doen, of de omweg via Budapest maken.

Het onderliggend wegennet van Hongarije bestaat uit tal van hoofdwegen met een één, twee- of driecijferig nummer. Deze hoofdwegen bedienen alle grotere kernen van het land, en de kwaliteit ervan is redelijk tot goed. Snelwegen zijn over nieuwe tracés gebouwd, zodat naast de snelweg meestal nog een parallelle hoofdweg ligt. Tot 2008 moest al het doorgaande verkeer naar het oosten van Hongarije nog door de stad Budapest, maar dat is door de voltooiing van de oostring overbodig geworden. Hongarije heeft vijf snelweggrensovergangen, de M1 naar Oostenrijk, de M5 naar Servië, de M7 naar Kroatië, de M70 naar Slovenië en de M43 naar Roemenië. Grenscontroles zijn er nog met de zuidelijke en oostelijke buurlanden. De grenscontroles naar Oekraïne en Servië zijn redelijk streng, die met Roemenië en Kroatië losser.

Snelwegen in Hongarije

M0M1M2M3M4M5M6M7M8M9

M10M11M15M19M25M30M31M34M35M43M44M49M51M60M70M85M86M87


Flag of Hungary.svg Hoofdwegen in Hongarije Flag of Hungary.svg

12345678101112131416212223242526273132333435363738394041424344454647484951525354555657586162636465666768717273747576818283848586878889


Europese wegen in Hongarije

E60E65E66E68E71E73E75E77E79E573E575E579E653E661


Files

Veel files komt men in Hongarije doorgaans niet tegen. Wel zijn er sterke verkeersstromen in het weekend tussen Budapest en het Balatonmeer. Ook is de zuidelijke brug over de Donau in Budapest overbelast. Tevens kan men rondom feestdagen geconfronteerd worden met lange wachttijden aan de grens met Roemenië en Servië wanneer talloze gastarbeiders in Zuid- en West-Europa terugkeren naar Roemenië of Bulgarije. Wel is het zo dat de snelwegen langzamerhand drukker worden, er is ook veel vrachtverkeer.

Tol

zie Matrica (auto's) en HU-GO (vrachtwagens) voor de hoofdonderwerpen.

Voor het gebruik van de snelwegen in Hongarije is een E-vignet verplicht. Dit in tegenstelling tot de vignetten van buurlanden als Slovenië, Oostenrijk, Slowakije en Roemenië. Die vignetten worden op de voorruit geplakt. Bij de aankoop van het Hongaarse vignet wordt het kenteken geregistreerd. De weggebruiker is verplicht de aankoopbon op verzoek te tonen. De kentekencontrole wordt automatisch gehandhaafd met camera's aan de opritten. Men hoeft geen sticker op de voorruit te plakken. Personenauto's vallen in de klasse D1. Deze weggebruikers kunnen enkel een week-, maand- of jaarvignet kopen. Vrachtwagens betalen via het systeem HU-GO naar gereden afstand.

Wegnummering

De Hongaarse wegnummerzones.

Het wegnummeringsyssteem van Hongarije is in beginsel radiaal. Er is een apart systeem voor autosnelwegen, die de nummering van de hoofdwegen volgen, zo loopt de M1 parallel aan de hoofdweg 1. De autosnelwegen hebben de prefix "M", wat staat voor "Magyarország", de Hongaarse naam voor Hongarije. De andere hoofdwegen hebben geen prefix, ook niet in de spreektaal, men noemt ze "weg 10", of "10-es főút". főút betekent hoofdweg, het wordt bestaat uit de woorden fő en út. Hongarije is één van de weinige landen waar helemaal geen prefix gebruikt wordt voor de hoofdwegen.

De hoofdwegen 1 t/m 8 verlopen vanuit de hoofdstad Budapest. De hoofdweg 9 bestaat momenteel niet, de M9 is wel gepland. De tweecijferige nummers beginnen vanuit de ééncijferige nummers, en zijn dus gezoneerd. De hoofdweg 2x verloopt vanaf de hoofdweg 2, maar nooit verder dan hoofdweg 3, wanneer een nieuwe serie van 3x-wegen begint. Dit systeem is erg vergelijkbaar met de wegnummering in Roemenië. Driecijferige nummers zijn weer van de tweecijferige afgeleid, waarbij een 3e cijfer aan het einde wordt toegevoegd, zo is de hoofdweg 543 een aftakking van de hoofdweg 54, die op zijn beurt weer van de hoofdweg 5 aftakt. De wegnummering loopt door tot 4- en 5-cijferige nummers, maar deze worden niet aangegeven, en zijn feitelijk alleen administratief. Ze vervullen vaak enkel een zeer lokale functie.

Bewegwijzering

Zie ook bewegwijzering in Hongarije.

Hongarije heeft een redelijk ontwikkelde bewegwijzering. Op het onderliggend wegennet staan groene borden, op snelwegen blauwe. Wegnummers worden aangegeven in een groen of blauwe box met een wit vierkant kader wat aan de onderkant met een boogje loopt. Het is hiermee redelijk uniek vormgegeven binnen Europa. E-nummers worden op de gebruikelijke manier geïntegreerd aangegeven. Met name rond Budapest zorgen de vele E-nummers voor erg veel wegnummers op de bewegwijzering. In Hongarije wordt tevens gebruikgemaakt van landencodes in een wit ovaaltje zoals men dat op auto's kan vinden. Zo wordt bijvoorbeeld de stad Nyíregyháza aangegeven in combinatie met een UA-ovaaltje, zodat duidelijk is dat dit de hoofdweg is naar de grens met Oekraïne.

Afritten worden aangekondigd op de afstandstableaux en bij de afrit zelf door een blauw vierkant met een bijna vullend witte cirkel met daarin het afritnummer in blauwe letters. Op de afstandentableaux staat de eerstvolgende afrit aangegeven. De vooraankondiging van de afrit zelf gebeurt op 1000 meter afstand met het afritnummer en enkele afritdoelen met daaronder de afstand. Alleen de belangrijkste wegnummers staan aangegeven. Op 500 meter afstand wordt dit bord herhaald, en staat ook bij de afrit zelf. Kruisingen van snelwegen worden in principe op dezelfde manier bewegwijzerd, alhoewel rond Budapest de borden erg vol staan met landenovaaltjes, E-nummers, wegnummers en relatief weinig lokale doelen. De pijlen zijn erg simpel en te vergelijken met die op het Duitse onderliggend wegennet en in mindere mate op het Nederlandse Redesign.

Het lettertype lijkt van het Duitse DIN 1451 afgeleid te zijn en kent ook een Engschrift, en tevens de gebruikelijke afwijkende letters in het Hongaars.

De bewegwijzering op het onderliggend wegennet is heel redelijk maar bevat rondom de snelwegaansluitingen nogal veel kleuren. Bij vooraankondigingsborden van bijvoorbeeld rotondes zijn de wegnummers geïntegreerd in de pijlen. Tolwegen worden aangegeven door een wit kader met daarin "Matrica" en "Vignette".

Verkeersveiligheid

jaar verkeersdoden
2010 740
2011 638
2012 605
2013 591
2014 626
2015 647

In 2010 vielen 74 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in Hongarije, een daling van 40 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de minder veilige landen van de Europese Unie, met een hoger aantal verkeersdoden dan het EU-gemiddelde.[2] In 2015 vielen 66 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners.[3]

Externe links

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
  3. 10th Annual Road Safety Performance Index (PIN) Report | etsc.eu
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden