Jan Blankenbrug

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Jan Blankenbrug
NLA002.svg
A2 Jan Blankenbrug-2.jpg
Overspant Lek
Rijstroken 2x5
Totale lengte 532 meter
Hoofdoverspanning 165 meter
Hoogte brugdek 17 meter
Openstelling 30-10-1999 / 15-09-2004
Verkeersintensiteit 161.200 mvt/etmaal
Locatie kaart

De Jan Blankenbrug, van oudsher ook wel de Lekbrug Vianen is een brug in Nederland, gelegen in de autosnelweg A2 en overspant de rivier de Lek bij Vianen, ten zuiden van Utrecht. Het is één van twee Lekbruggen in dit gebied, de andere is de Lekbrug Hagestein.

Naamgeving

De brug is vernoemd naar Jan Blanken, een Nederlands waterbouwkundig ingenieur die leefde van 1755 tot 1838. Hij was onder andere betrokken bij de realisatie van het Noordhollands kanaal. Verder is hij Inspecteur-Generaal bij Rijkswaterstaat geweest.

Kenmerken

De Jan Blankenbrug bestaat uit twee identieke naast elkaar gelegen bruggen met elk 5 rijstroken, waarvan één weefstrook. Aan weerszijden zijn voorzieningen voor langzaam verkeer, wat de totale breedte op bijna 60 meter brengt. Het is een vrij eenvoudige liggerbrug zonder verdere opbouw. De overspanning is vrij kort, omdat er ter hoogte van de brug geen brede uiterwaarden aanwezig zijn. Ten noorden van de brug ligt de [[aansluiting Nieuwegein-Zuid en ten zuiden ervan de aansluiting Vianen. Direct ten oosten van de Jan Blankenbrug ligt de oude Lekbrug Vianen, die een boogbrug van dezelfde lengte is, met 2x2 rijstroken zonder vluchtstroken en aan beide zijden een fietspad. Deze brug is niet meer in gebruik en eindigt aan beide kanten in de weilanden.

Geschiedenis

De eerste brug voor het wegverkeer in de regio was een schipbrug die de Lek overspande tussen Vreeswijk en Vianen. Deze brug lag waar nu de straten Veerweg (Nieuwegein) en Buitenstad (Vianen) lopen. Deze schipbrug opende op 1 april 1840.[1]

De Jan Blankenbrug vervangt de oude Lekbrug Vianen, die in 1936 is opengesteld voor het verkeer en die op zijn beurt de oude schipbrug uit 1840 verving. Deze brug is in de Tweede Wereldoorlog verwoest en in 1948 herbouwd. Deze brug had 2x2 rijstroken en geen vluchtstroken en was daarmee enigszins vergelijkbaar met de Merwedebrug bij Gorinchem. De brug was al decennia een knelpunt voor het verkeer in deze drukke regio.

Al in de jaren '70 werd het geopperd om de A2 over de Lek naar 2x3 of zelfs 2x4 rijstroken te verbreden. De planvorming begon formeel in 1986. Er werden 6 varianten uitgewerkt;

  • Variant 1: één nieuwe Lekbrug, westelijk van de bestaande brug, voor het doorgaande verkeer in de richting Den Bosch en een verbinding voor lokaal verkeer in beide richtingen.
  • Variant 2: één nieuwe Lekbrug, oostelijk van de bestaande brug, voor het doorgaande verkeer in de richting Utrecht en voor langzaam verkeer
  • Variant 3: twee nieuwe Lekbruggen, één op de plek van de bestaande brug, één ten westen ervan.
  • Variant 4: twee nieuwe Lekbruggen, één op de plek van de bestaande brug, één ten oosten ervan.
  • Variant 5: twee nieuwe Lekbruggen, beide westelijk van de bestaande brug. De bestaande brug blijft gehandhaafd voor lokaal en langzaam verkeer
  • Variant 6: een tunnel westelijk van de bestaande Lekbrug, de bestaande brug blijft bestaan voor regionaal en lokaal verkeer.

Indertijd was door Rijkswaterstaat gepland de nieuwe Lekkruising met 2x4 rijstroken aan te leggen, maar beleidsmatig zou het autoverkeer beperkt worden met rekeningrijden en investeringen in openbaar vervoer, zodat 2x3 rijstroken ook voldoende zou zijn. Uiteindelijk is een combinatievariant gekozen, er zouden twee nieuwe bruggen met 3 rijstroken gebouwd worden en de bestaande brug zou met 3 rijstroken in gebruik blijven. Het besluit om een nieuwe brug aan te leggen werd op 19 oktober 1989 genomen door minister Neelie-Kroes, het was één van haar laatste beslissingen als minister.[2]

De bouw van de nieuwe brug begon in april 1997. In oktober 1997 werd besloten om de oude brug alsnog te slopen. Op 24 juni 1999 werd de hoofdoverspanning constructief gesloten. Op 30 oktober 1999[3] is de nieuwe Jan Blankenbrug opengesteld voor het verkeer.[4] Deze had 2x2, later 2x3 rijstroken als tijdelijke configuratie. Dit is de brug die het dichtst bij de oude Lekbrug ligt, dus aan de oostkant. In 2004 is er een identieke brug naast geopend, waardoor de snelweg over 2x4 rijstroken (inclusief weefstroken) beschikte met een ruim alignement. De files waren hiermee zo goed als verdwenen.

De Jan Blankenbrug en de Oude Lekbrug.
De Jan Blankenbrug tijdens de verbreding naar 2x4 rijstroken.

Door de toenemende groei van het verkeer ten gevolge van ruimtelijke ontwikkelingen in de regio Utrecht was een verbreding van de Lekbrug noodzakelijk. Dit werd extra noodzakelijk nadat de A2 tussen het knooppunt Everdingen en knooppunt Deil naar 2x4 rijstroken is verbreed, waarna het stukje A2 tussen Nieuwegein en het knooppunt Everdingen met 2x3 rijstroken als smalste punt restte. Dit was destijds geen groot knelpunt, files op dit wegvak waren vooral een gevolg van een slechte doorstroming bij Utrecht. Voor de toekomst was een integrale verbinding met 2x4 rijstroken tussen Utrecht en Deil noodzakelijk. Daarom is de A2 tussen het knooppunt Oudenrijn en het knooppunt Everdingen in 2011 naar 2x4 rijstroken verbreed.

Aan de Jan Blankenbrug is fysiek vrij weinig veranderd, de brug is breed genoeg voor 10 rijstroken. De langzaamverkeerverbinding aan de westzijde is versmald waardoor landbouwvoertuigen elkaar niet meer tegelijk kunnen passeren. De rijstroken zijn naar de buitenkant opgeschoven zodat per richting 4 doorgaande rijstroken en 1 weefstrook beschikbaar zijn. Het aantal rijstroken kwam daarmee op 10. De rest van de verbreding tussen Oudenrijn en Everdingen is eveneens binnen de grenzen van de bestaande snelweg in de middenberm uitgevoerd.

Verkeersintensiteiten

De oude Lekbrug verwerkte in 1990 al 90.000 voertuigen per dag en was destijds ernstig overbelast.[5] Na de openstelling van de nieuwe Jan Blankenbrug in 1999 kreeg de regio weer lucht om verder te groeien, en nam het verkeer toe naar 118.000 voertuigen in 2001 en 128.500 voertuigen in 2006.[6][7] In 2013 reden dagelijks 145.000 voertuigen over de brug, stijgend naar 161.200 voertuigen per dag in 2018.[8]

Referenties

Bruggen en tunnels in de regio Utrecht

Bak van AmelisweerdGalecopperbrugHoutensebrugHogeweidebrugJan BlankenbrugLeidsche RijntunnelLekbrug HagesteinMeernbrugStadsbaantunnelZuilensebrug

Bruggen over de rivieren Nederrijn & Lek

Andrej Sacharovbrug (Arnhem)Jan BlankenbrugJohn Frostbrug (Arnhem)Lekbrug HagesteinLekbrug VianenNelson Mandelabrug (Arnhem)Rijnbrug HeterenRijnbrug Rhenen