Länsväg

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een länsväg (meervoud: länsvägar) is een wegklasse in Zweden. Het is een weg in het beheer van een län, een administratieve laag in het land. Een län is soms hetzelfde als een provincie, maar niet overal. Vertaald naar het Engels komt een "county" het meest overeen, maar dan vooral die van Groot-Brittannië, en niet die van de Verenigde Staten. Länsvägar kunnen onderverdeeld worden in drie categorieën.

Categorisering

Primaire länsvägar

De primaire länsvägar (Zweeds: primära länsvägar) vormen de tweede laag van het Zweedse wegennet. Ze vervullen vaak een verbindende functie tussen kleinere steden, en zijn geschikt voor doorgaand verkeer, en vullen vooral het net van riksvägar aan. Vrijwel alle plaatsen van belang in Zweden worden minstens bedient door een primaire länsväg. Ze hebben een nummer tussen de 100 en 499, en worden ook bewegwijzerd door witte letters in een blauw vak met een witte bies.

Secundaire länsvägar

De secundaire länsvägar (Zweeds: sekundära länsvägar) zijn een derde laag van wegen in het Zweedse wegennet. Ze hebben doorgaans een lokale functie, en worden niet bewegwijzerd. Ze hebben een nummer en een letter, wat overeenkomt met het letter van de betreffende län. Zo is Stockholm bijvoorbeeld AB en Skåne M. Ze zijn genummerd tussen 500 en 3000, maar alleen adminstratief. Men noemt deze wegen in de volksmond ongenummerd, wat technisch onjuist is, ze worden alleen niet bewegwijzerd, vergelijkbaar met de Nederlandse provinciale wegen met een nummer van meer dan 400. Het wegnummer kan per län opnieuw gebruikt worden, uiteraard met een andere länletter. Deze wegen omvatten vele tienduizenden kilometers weg, en vormen met name in het zuiden een dicht wegennet, maar hebben meestal geen belangrijke of doorgaande functie. Ze verbinden dorpen, gehuchten en toeristische gebieden, en vormen schakels tussen andere wegen.

Tertaire länsvägar

De tertaire länsvägar (Zweeds: tertiära länsvägar) zijn een vierde laag van wegen in het Zweedse wegennet. Ze vervullen uitsloten een lokale functie, en zijn evenals de secundaire länsvägar niet genummerd. Ook deze nummers worden niet bewegwijzerd en zijn uitsluitend adminstratief. Door deze secundaire en tertaire lagen heeft vrijwel elke verharde weg een nummer.

Ontwerpeisen

De länsväg 336 ten noorden van Åre, een gravelweg.

Er is geen ontwerpstandaard voor deze wegen die overal toegepast wordt. Het hangt vooral af wanneer een weg gebouwd is, sommige wegen zijn meer dan honderd jaar oud, en sindsdien enkel geasfalteerd. Er zijn wel ontwerpeisen voor nieuwe wegen en bij grote grote renovaties. De primaire wegen moeten minstens 6 meter breed zijn, en de secundaire minstens 5 meter. Er is echter geen verplichting om bestaande wegen naar deze ontwerpeisen te brengen, dit wordt doorgaans alleen gedaan als daar noodzaak toe is. Veel secundaire en tertaire wegen voldoen dan ook niet aan de minimumeisen, soms zijn er zelfs nog gravelwegen. Wel is het zo dat nieuwe länsvägar nooit gravelwegen mogen zijn, maar verhard moeten zijn. Een klein aantal länsvägar zijn uitgebouwd als autosnelweg.

Geschiedenis

Het systeem werd rond 1945 geïntroduceerd. De wegennummering liep destijds van 30 tot 400. In 1962 volgde een grote hernummering waarbij alle nummers lager dan 160 een nieuw nummer kregen. Aan de nummering van nummers boven de 160 werd weinig veranderd. Veel wegen met een nummer lager dan 160 werden destijds opgewaardeerd naar riksväg.

Wegnummering

Na 1962 werd het volgende nummeringssysteem van kracht voor de primaire länsvägar;

  • 100 - 119: Skåne, tot Helsingborg en Kristiansand.
  • 120 - 139: Södra Götaland tot de lijn Falkenberg - Jönköping - Norrköping.
  • 140 - 149: Gotland.
  • 150 - 199: Västra Götaland tot aan het Vänernmeer.
  • 200 - 229: Sydöstra Svealand tot aan de Mälaren.
  • 230 - 299: Svealand, Värmland en vanaf de Mälaren tot de lijn Mora - Gävle.
  • 300 - 349: Södra Norrland
  • 350 - 400: Norra Norrland

De laagste nummers zijn per streek in het zuiden en westen en lopen dan richting noorden of oosten op, vergelijkbaar met het Interstate Highway systeem in de Verenigde Staten. Het systeem is enigszins geschonden door het degraderen van wegen of het overnemen van wegen.

Trivia

  • Blekinge län heeft de minste kilometers länsväg, namelijk 1.336 kilometer
  • Västra Götalands län heeft de meeste kilometers, namelijk 10.218 kilometer
  • Geheel Zweden omvat 82.873 kilometer länsväg.
  • Eén secundaire route wordt wel bewegwijzerd; de Y 568 bij de E4.
  • De langste länsväg is de 363 met 325 kilometer
  • De langste länsväg die ooit bestond was de 343 met 499 kilometer, tegenwoordig de E45
  • De kortste primaire länsväg is de 402 met 3,3 kilometer
  • De langste brug in een länsväg is de Ölandsbrug met 6 kilometer in de 137.
  • De langste tunnel in een länsväg is de Muskötunnel met 3 kilometer.

Referenties