Local-express lanes

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Local-express lanes of collector-express lanes is een wegconfiguratie waarbij er sprake is van meer dan twee rijbanen over een langere afstand op een autosnelweg. Dit is niet hetzelfde als een rangeerbaan bij een knooppunt. In Nederland wordt dit een parallelbaan genoemd, maar is niet de formele aanduiding. Het systeem wordt in veel landen toegepast, met name in Europa en Noord-Amerika.

Toepassing

De lokale rijstroken liggen aan de buitenkant van de snelweg, en het verkeer heeft de mogelijkheid elke afslag te nemen. De express rijstroken liggen aan de binnenzijde en hebben een beperkte uitwisselingsmogelijkheid, bijvoorbeeld alleen bij knooppunten of belangrijke afritten. Een dergelijke setup omvat vaak meer dan 10 rijstroken in totaal. In Nederland is de A12 een voorbeeld bij Utrecht, waar 2x3 expressstroken liggen, en 2x2 lokale rijstroken, met een configuratie van 2+3+3+2 rijstroken. In het buitenland zijn ze soms nog breder, zoals de Highway 401 in Toronto waar 4x4 rijstroken liggen. De Interstate 95 in New Jersey telt 4x3 rijstroken, evenals de M-30 in Madrid. De New Jersey Turnpike heeft de langste parallelstructuur ter wereld, 110 kilometer.

Geen local-express lanes

Verschillende zaken worden nogal eens verwisseld. Een rangeerbaan, vaak parallelbaan in de volksmond genoemd, zoals men bij knooppunten vindt, zijn niet de bedoelde configuratie. Ook Frontage Roads zoals met in Texas ziet vallen hier niet onder, aangezien deze gelijkvloerse kruisingen kennen. Een weefvak voldoet ook niet aan de definitie, evenals een doelgroepenstrook die vrijliggend is.

Voordelen

De voordelen van een dergelijke configuratie zijn divers. Men kan het doorgaande en lokale verkeer scheiden, vooral op plekken waar voor korte-afstandsverkeer geen redelijke alternatieven zijn, zoals in stedelijke gebieden met bijzonder veel kruisingen op het onderliggend wegennet, of op plekken waar doorgaande snelwegen dwars door of vlak langs stedelijke centra lopen zonder dat voor het doorgaand verkeer een redelijk alternatief is. Ook neemt de capaciteit af als men meer dan 4 of 5 aanliggende rijstroken bouwt per richting. Ook veroorzaakt invoegend verkeer minder turbulentie op de doorgaande rijstroken. Tevens is het handig bij trajecten waar afritten en opritten elkaar snel opvolgen, of in elkaar overlopen. Een ander voordeel is dat files bij afritten niet het doorgaande verkeer beinvloeden, en de congestie sterk kan afnemen doordat een file voor een verkeerslicht niet meer de volledige verkeersstroom blokkeert. Ook kan er in geval van incidenten bij een volledige wegblokkade op één rijbaan het verkeer over de naastliggende rijbaan afgewikkeld worden.

Nadelen

Een belangrijk nadeel is het extra ruimtebeslag wat een dergelijke setup met zich meebrengt, doordat er meer vluchtstroken nodig zijn, plus ruimte voor barriers of tussenbermen tussen de rijbanen. Hierdoor neemt een configuratie van 12 rijstroken over 2x6 ongeveer 50 meter in beslag, terwijl een 4x3 setup snel 65 meter in beslag neemt. Deze ruimte is niet altijd aanwezig. Een nadeel is ook dat bij een incident sneller een volledige wegblokkade mogelijk is, en het verkeer minder mogelijkheden heeft om af te slaan, waardoor er bijvoorbeeld snel 10 kilometer verkeer zit ingesloten tussen de laatste afrit en het incident. Dit kan opgelost worden door een calamiteitendoorsteek in het wegontwerp te integreren, waarbij barriers of vangrails makkelijk verwijderd kan worden. Wanneer er bijvoorbeeld 6 rijstroken naast elkaar liggen is er meestal wel ruimte om twee of drie rijstroken open te houden bij een groot ongeval.

Referenties