Marokko

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Flag of Morocco.svg
al-Maġrib المغرب‎
Marokko.png
Hoofdstad Rabat
Oppervlakte 446.550 km²
Inwonertal 35.740.000
Lengte wegennet 57.625 km
Lengte snelwegennet 1.767 km[1]
Eerste snelweg 1978
Benaming snelweg طريق سريع
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode MA

Marokko (Arabisch: المغرب, al-maġhrib), formeel het Koninkrijk Marokko, is een land in het noorden van Afrika. Het land telt ruim 35 miljoen inwoners en de hoofdstad is Rabat. De grootste stad is Casablanca. Marokko claimt ook de Westelijke Sahara.

Inleiding

Geografie

Marokko beslaat het noordwesten van Afrika, met een lange kustlijn aan de Atlantische Oceaan, maar ook langs de Middellandse Zee. Het land grenst aan Algerije en Mauritanië, de twee Spaanse enclaves Ceuta en Melilla liggen in het noorden. De Canarische Eilanden liggen voor de kust van zuidelijk Marokko. Marokko claimt ook de Westelijke Sahara. Het land meet meer dan 1.800 kilometer van noord naar zuid (inclusief de Westelijke Sahara) en maximaal zo'n 770 kilometer van west naar oost. De hoofdstad Rabat ligt aan de kust in het noorden, de grootste stad Casablanca ligt in hetzelfde gebied.

Het landschap van Marokko is divers, met het Rifgebergte in het noorden en de Atlas in het oosten. Grote valleien en kustvlaktes liggen daar tussen. Het oosten en zuiden is onderdeel van de Sahara. Het noordwesten is nog behoorlijk gecultiveerd, met vrij uitgestrekte en wat vlakkere gebieden met landbouw. De Westelijke Sahara is nauwelijks ontwikkeld en bestaat grotendeels uit woestijn. Het hoogste punt van Marokko is de 4167 meter hoge Toubkal, dit is tevens het hoogste punt van Noord-Afrika en de Arabische wereld.

Het noorden van Marokko heeft een Mediterraans klimaat waarbij de neerslag afloopt vanaf het noordwesten naar het zuidoosten. In de Atlas valt in de winter geregeld sneeuw. Dichter bij de Algerijnse grens is sprake van een droog woestijnklimaat met lange hete zomers. Het zuiden van Marokko heeft eveneens een woestijnklimaat. De Westelijke Sahara is zeer droog en geldt als één van de meest onleefbare regio's ter wereld. De gemiddelde maximumtemperatuur in Casablanca varieert van 17 °C in de winter tot 26 °C in de zomer, met periodiek heter weer met temperaturen tot boven in de 30 °C. Het binnenland is echter een stuk heter, in Ouarzazate liggen de wintertemperaturen rond 17 °C en de zomertemperaturen rond 38 °C.

Demografie

Marokko groeide van 9 miljoen inwoners in 1950 naar 29 miljoen inwoners in 2000 en meer dan 35 miljoen tegenwoordig. De bevolkingsdichtheid is het hoogst ten noorden en westen van de Atlas. De Westelijke Sahara is amper bevolkt. Marokko is relatief verstedelijkt, er zijn tal van grotere steden. Met afstand de grootste stad is Casablanca, dat 3,4 miljoen inwoners telt en een agglomeratie van bijna 7 miljoen inwoners heeft. De tweede stad is Fez (Fès) met meer dan 1,4 miljoen inwoners. Tanger, Marrakesh en Salé tellen allemaal rond 900.000 inwoners. In totaal heeft Marokko ruim 30 steden met meer dan 100.000 inwoners.

De Marokkaanse bevolking bestaat grotendeels uit de Arabische identiteit, met veel Berber-achtergrond. Marokko heeft eveneens een grote diaspora in West-Europa. De officiële talen van Marokko zijn het Arabisch en Berber. Het Frans wordt eveneens vrij wijdverspreid gesproken en wordt gebruikt door de overheid, grote bedrijven en de media.

Economie

Marokko geldt als één van de meer ontwikkelde landen in Afrika, het BBP per inwoner is één van de hoogste van het continent. De dienstensector is goed voor de helft van het BBP, mijnbouw en industrie vormen een kwart. Ook in Marokko werken relatief veel mensen in de landbouw hoewel het maar een bescheiden aandeel van de economie uitmaakt. Het land heeft een gevarieerde export, waaronder textiel, grondstoffen, vis, landbouwproducten en een gevarieerd scala aan industriële producten. Het toerisme speelt een vrij grote rol in de economie. Deels zijn dit Marokkanen in Europa die de zomer in Marokko doorbrengen, maar internationale toeristen trekken naar steden als Marrakesh, Ouarzazate, Agadir en het gevarieerde binnenland.

Geschiedenis

Sinds de vroege middeleeuwen werd Marokko bestuur door diverse dynastieën. Marokko was het enige land van Noord-Afrika dat niet onder Ottomaans bestuur heeft gestaan. In 1912 werd Marokko opgedeeld in een Frans en Spaans protectoraat, met een internationale zone in Tangier. Het grootste deel van hedendaags Marokko stond onder Frans bestuur, met alleen het uiterste noorden en uiterste zuiden onder Spaans bestuur. De Fransen ontwikkelden de landbouw en mijnbouw en bouwden de eerste moderne infrastructuur. In 1956 eindigde het Franse protectoraat en werd Marokko onafhankelijk als koninkrijk. Het Spaanse protectoraat werd kort daarna opgeheven, met uitzondering van twee enclaves, Ceuta en Melilla, die door Spanje niet als kolonies maar als integraal onderdeel van Spanje worden gezien.

De Westelijke Sahara stond apart onder Spaans bestuur, en heette ook wel de Spaanse Sahara (Sahara Español). Dit was geen onderdeel van het traditionele Marokko. Het gebied was nauwelijks ontwikkeld en bestaat grotendeels uit onbewoonde woestijn. Na onafhankelijkheid in 1956 legde Marokko een claim op de Westelijke Sahara, maar de regio stond nog tot 1975 onder Spaans bestuur. In 1975 bezette Marokko de Westelijke Sahara, waarna een guerilla-oorlog uitbrak met het Polisario Front, dat eindigde in een vredesakkoord in 1991. Marokko bestuurd sindsdien een groot deel van de Westelijke Sahara, met uitzondering van afgelegen gebieden langs de Algerijnse en Mauritanische grens. Marokko is sinds onafhankelijkheid een relatief stabiel land met economische groei. Marokko heeft echter slechte relaties met het buurland Algerije, dat het Polisario Front steunt.

Wegennet

Het wegennet van Marokko is relatief ontwikkeld, met name tussen de grote steden in het noorden en langs de westkust. Marokko heeft een vrij groot netwerk van autosnelwegen, in 2011 1.424 kilometer dat jaarlijks uitgebreid wordt. Er lopen snelwegen tussen de meeste grote steden in het noorden, maar het land heeft nog geen grensoverschrijdende snelwegen daar de grens met Algerije gesloten is. Het onderliggend wegennet is niet heel erg groot, en bestaan voornamelijk uit een aantal belangrijke hoofdwegen. Er lopen slechts 3 wegen in het zuiden van Marokko richting de Westelijke Sahara. In dat gebied zijn nagenoeg geen wegen, alleen een hoofdweg langs de westkust naar de grens met Mauritanië. Er gaan regelmatig veerdiensten tussen Algeciras en Tanger en vanaf diverse Spaanse kuststeden naar de exclaves Ceuta en Melilla. Verkeer van Algerije naar Marokko dient van veerdiensten via Spanje (voornamelijk Alicante) gebruik te maken.

Autosnelwegen

Autoroutes in Marokko

A1A2A3A4A5A6A7A8

Het snelwegennet van Marokko.

Het autosnelwegennet van Marokko is relatief jong, maar overeenkomend met de bouw van snelwegen in buurland Algerije, namelijk vanaf midden jaren 80. In 1978 opende de eerste autosnelweg van Marokko, de A3 rond Casablanca over 33 kilometer. Dit werd in 1987 57 kilometer noordwaarts verlengd tot aan Rabat. Vanaf midden jaren 90 werd gebouwd aan de tweede snelweg van Marokko, de A1 die vanaf Rabat noordwaarts langs de kust werd aangelegd, voornamelijk tussen 1995 en 1999, waarbij het laatste stuk naar Tanger in 2005 opende. Eind jaren 90 werd de A2 van Rabat naar Fès opengesteld. In 2011 werd dit verlengd naar Oujda.

In 2001 werd de vierde snelweg van Marokko opengesteld, het eerste deel van de A7 van Casablanca naar Agadir. In 2003 en 2004 opende de A5 als rondweg van Casablanca, die in 2006 westwaarts werd verlengd tot El Jadida. Tussen 2005 en 2010 werd gebouwd aan de A7 van Casablanca naar Marrakech.

Tussen 2011 en 2016 is het autosnelwegnetwerk aanzienlijk uitgebreid. Dit betreft bijvoorbeeld de verlenging van de A5 langs de westkust naar Safi. In 2012 werd de eerste 2x3 snelweg geopend, de verbrede A3 tussen Casablanca en Rabat. In 2014 opende het eerste deel van de A8 tot Beni Mellal in het Atlasgebergte.

Gestudeerd wordt op een mogelijke rondweg van Rabat, die de drie radiale snelwegen van de hoofdstad moet verbinden. Tevens wordt gedacht aan een A11 vanuit de regio Casablanca naar het Atlasgebergte bij Beni-Mellal, en een autosnelweg van Tetouán naar Fès, door het binnenland van Noord-Marokko.

Tol

Vrijwel alle autosnelwegen zijn tolwegen, beheerd door de Autoroutes du Maroc (ADM).[2] Sinds 2014 kan de tol ook elektronisch betaald worden, een systeem dat "Jawaz" heet.

Route nationales

Route nationales in Marokko

N1 FR.svg N2 FR.svg N3 FR.svg N4 FR.svg N5 FR.svg N6 FR.svg N7 FR.svg N8 FR.svg N9 FR.svg N10 FR.svg N11 FR.svg N12 FR.svg N13 FR.svg N14 FR.svg N14 FR.svg N15 FR.svg N16 FR.svg N17 FR.svg N19 FR.svg


Geschiedenis

In de 19e eeuw was het grootste deel van de Marokkaanse bevolking nomadisch. Destijds waren er in plaats van wegen veel zandpaden, die in de vlakke gebieden goed begaanbaar waren. In de bergen waren de paden matig tot slecht begaanbaar. Transport over land was tot de introductie van de stoomboot vrij belangrijk, maar nam daarna in belang af, omdat de meeste grote steden van Marokko aan de kust liggen.

Begin 20e eeuw werd een begin gemaakt met de aanleg van een wegennet, tussen 1912 en 1917 werd 1.400 kilometer weg aangelegd, wat groeide naar 2.700 kilometer begin jaren '20. De eerste hoofdweg liep van Casablanca naar Rabat, vanwaar een weg verder ging naar Fes en Oujda. Ook werd een kustweg aangelegd naar Agadir in het zuiden. Vanaf de diverse kustplaatsen liepen wegen naar de stad Marrakech. Tegen 1930 werd er ook in het binnenland aan wegen gewerkt, zoals een weg van Fes naar Marrakech. Wegen in het Atlasgebergte werden voor de Tweede Wereldoorlog niet aangelegd.

In 1954 beschikte Marokko over 11.500 kilometer geasfalteerde weg. Toen Marokko in 1956 onafhankelijk werd, kreeg de wegenbouw in het noorden van het land meer aandacht. In 1957 werd een weg door het hart van het Rifgebergte aangelegd. Tussen 1957 en 1962 werd 900 kilometer weg aangelegd in het zuiden van Marokko, ten zuiden van het Atlasgebergte.

In 1973 werd de Direction des Routes et de la Circulation Routière (DRCR) gecreëerd. In 1990 kwam de huidige wegnummering tot stand. Het verharde wegennet nam toe van 21.400 kilometer in 1960 tot 57.300 kilometer in 2001. Tussen 1995 en 2003 werd 9.000 kilometer weg in het platteland van Marokko aangelegd. Sinds 2005 worden meer plattelandswegen aangelegd om de rurale bevolking toegang te geven tot het wegennet.

In 1975 begon de aanleg van de eerste autoroute van Marokko, tussen Casablanca en Rabat. Deze werd in 1978 opengesteld, maar in de jaren '80 werden geen nieuwe snelwegen aangelegd. In 1989 werd de wegbeheerder Autoroutes du Maroc (ADM) opgericht, om de aanleg van tolwegen uit te voeren. In 1992 werd voor het eerst tol geheven op de Marokkaanse snelwegen. Met name na 2000 zijn een groot aantal snelwegen aangelegd. Belangrijke mijlpalen waren de voltooiing van de snelweg van Rabat naar Tanger in 2005, de snelweg van Casablanca naar Marrakech in 2007, van Marrakech naar Agadir in 2010 en van Fes naar Oujda in 2011. In 2016 openden de bypass van Rabat en de snelweg van El Jadida naar Safi.

Wegnummering

Zie ook hernummering van wegen in Marokko (2018).

Het wegennet is opgedeeld in vier wegklasses: de A-wegen (autosnelweg), N-wegen (Routes nationales), R-wegen (Regionale wegen) en P-wegen (lokale wegen). Het snelwegennet is enigszins radiaal genummerd vanuit Rabat en Casablanca. De nummering van de wegen verliep niet in oplopende volgorde, zo was de eerste snelweg de A3 en niet de A1. In 2016 zouden de A-wegen zijn hernummerd, maar A-nummers worden niet altijd bewegwijzerd. Het N-wegennet is genummerd in een grid, waarbij even nummers tussen 2 en 16 oost-west lopen en naar het zuiden toe oplopen. Zo is de N2 de hoofdweg van Tanger naar Oujda, en de N6 de weg vanaf Rabat naar Oujda. De oneven nummers tussen 1 en 17 lopen noord-zuid en lopen op richting het oosten. De N1 is bijvoorbeeld de lange kustweg vanaf Tanger tot aan de grens met Mauritanië. De N17 is de weg van Oujda naar Figuig. In 2018 is het netwerk van routes nationales hernummerd. De A-nummering is meermaals gewijzigd.

De R-wegen zijn gezoneerd genummerd, met de nummers beginnend met een 1 in het zuidwesten, naar de 6 rond de Algerijnse grens. Even nummers lopen noord-zuid en oneven nummers oost-west, maar er het systeem kent veel uitzonderingen.

Bewegwijzering

De bewegwijzering in Marokko is identiek aan die in Frankrijk, met uitzondering dat er op de borden ook Arabisch wordt gebruikt en wegnummers niet altijd aangegeven staan op de wegwijzers, maar wel op de kilometerpalen. De weg-layout doet ook zeer Frans aan. Afgezien van de andere taal op de bewegwijzering zou de bewegwijzering ook in Frankrijk kunnen staan. Autosnelwegen hebben blauwe borden met witte letters, overige wegen hebben witte borden met zwarte letters.

Afritnummering

Marokko gebruikt een ongebruikelijk systeem van afritnummering, waarbij het wegnummer in de afritnummering is verwerkt. Bijvoorbeeld als een afrit van de A1 bij kilometer 150 zit, dan krijgt deze het afritnummer 1150. Voor zover bekend is Maleisië het enige andere land met een dergelijke afritnummering.

Externe links

Referenties

  1. stand 04-08-2016
  2. www.adm.co.ma
Wegen van Afrika

AlgerijeAngolaBeninBotswanaBurkina FasoBurundiCentraal Afrikaanse RepubliekComorosCôte d'IvoireDemocratische Republiek CongoRepubliek CongoDjiboutiEgypteEquatoriaal GuineaEritreaEthiopiëGabonGambiaGhanaGuineaGuinea-BissauKaapverdiëKameroenKenyaLesothoLiberiaLibiëMadagaskarMalawiMaliMarokkoMauritaniëMauritiusMozambiqueNamibiëNigerNigeriaRwandaSão Tomé en PríncipeSenegalSeychellenSierra LeoneSomaliëSudanSwazilandTanzaniaTogoTsjaadTunesiëUgandaZambiaZimbabweZuid-AfrikaZuid-Sudan