Martinus Nijhoffbrug

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Martinus Nijhoffbrug
link={{{nummer}}}
Waalbrug Zaltbommel.jpg
Overspant Waal
Rijstroken 2x3
Totale lengte 990 meters
Hoofdoverspanning 256 meter
Hoogte brugdek 17,5 meter
Openstelling 18-01-1996
Verkeersintensiteit 145.900 mvt/etmaal
Locatie kaart

De Martinus Nijhoffbrug is een tuibrug in Nederland, gelegen in de autosnelweg A2 bij Zaltbommel. Het is één van de weinige tuibruggen van Nederland, met een 990 meters totale lengte en een hoofdoverspanning van 256 meter. De brug telt 2x3 rijstroken zonder vluchtstroken en steekt de rivier de Waal over.

Naamgeving

Martinus Nijhoff was een Nederlands schrijver en dichter die leefde van 1894 tot 1953.

Kenmerken

De Martinus Nijhoffbrug is een betonnen tuibrug met I-vormige pylonen aan de buitenzijde van de brug. De pylonen staan op het land, zodat de brug de gehele rivier in één keer overspant. Bijzonder is dat het brugdek bijna 40 meter breed is en uit één geheel bestaat, het is daarmee één van de breedste tuibruggen ter wereld waarbij het brugdek niet is opgesplitst.

De Martinus Nijhoffbrug verbindt Waardenburg met Zaltbommel en overspant de rivier de Waal. Op de zuidoever bereikt de brug vrijwel direct het talud, op de noordoever zijn bredere uiterwaarden aanwezig, waarbij dit brugdeel nog ruim 600 meter uiterwaard overspant. Ten oosten van de Martinus Nijhoffbrug ligt de tweesporige Dr. W. Hupkesbrug die het treinverkeer van Utrecht naar Eindhoven verwerkt. De Martinus Nijhoffbrug telt 2x3 rijstroken zonder vluchtstroken. Aan de westzijde van de brug ligt een weg voor langzaam verkeer.

Geschiedenis

De Bommelsebrug in aanbouw, begin jaren '30.
Martinus Nijhoffbrug gezien vanaf de A2 met de oude Bommelse brug ernaast.
De oude Bommelsebrug in 1969.
Een luchtfoto van de bruggen in 1987.

Bommelsebrug

De eerste wegbrug op deze locatie was de historische Bommelsebrug, deze brug is gebouwd als onderdeel van het Rijkswegenplan 1927 en was één van de eerste vaste wegbruggen over de grote rivieren in dit deel van Nederland. De brug opende op 18 november 1933 voor het verkeer.[1][2] De brug was 913 meter lang en kostte 4 miljoen gulden. Dit was een grote stalen vakwerkbrug. Deze brug had vier rijstroken zonder middenafscheiding en had als bijnaam "De Smalle Brug". Door de afwezigheid van een middenafscheiding en de smalle rijstroken werd de brug als gevaarlijk ervaren. De Bommelsebrug was één van de grootste knelpunten voor het verkeer buiten de Randstad in de jaren '80.

Martinus Nijhoffbrug

Vanwege de congestie, substandaard breedte en veroudering van de brug is in de jaren '80 gestart met de planvorming voor de vervanging van de brug. Gekozen werd voor een tuibrug, die oorspronkelijk gepland was als één van een toekomstige twee tuibruggen op deze locatie.[3] De bouw van de brug startte in september 1992 ten westen van de Bommelsebrug. Op 18 januari 1996 is de nieuwe brug voor het verkeer opengesteld.[4] Het knelpunt was hiermee niet opgelost, omdat de A2 bij de aansluiting Zaltbommel naar 2x2 rijstroken versmalde. Vanaf 2000 groeide de versmalling uit tot het grootste fileknelpunt van Nederland. Nadat de A2 met 2x3 rijstroken in 2010 verbreed werd opgeleverd tussen Zaltbommel en het knooppunt Empel waren de files vrijwel volledig verdwenen.

Pas in 2008 is de oude Bommelsebrug gesloopt, zodat er 12 jaar lang sprake was van drie parallelle bruggen over de Waal.

Toekomst

De brug is ontworpen als één van twee identieke tuibruggen die uiteindelijk de Waal bij Zaltbommel zou moeten overspannen, wat verklaart waarom de brug geen vluchtstroken heeft, het was oorspronkelijk gepland als één weghelft van de A2, met 5 rijstroken en een vluchtstrook, of 4 rijstroken met linker en rechter vluchtstroken. De bouw van de tweede brug is onderwerp van studie.

Breedste tuibrug?

De Martinus Nijhoffbrug heeft een bijzonder breed brugdek voor een tuibrug. Alhoewel er in de wereld bredere tuibruggen bestaan, hebben deze gesplitste brugdekken, veelal met een centrale pyloon of drie pylonen met smallere dekken per richting. Het brugdek van de Martinus Nijhoffbrug is 40 meter breed. Bijvoorbeeld de Port Mann Bridge bij Vancouver is een tuibrug van 65 meter breed, maar dit zijn in feite twee dekken waarvan de breedste 30 meter breed is. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de oostelijke overspanning van de San Francisco-Oakland Bay Bridge. De Zakim Bunker Hill Bridge in Boston is in totaliteit ook breder maar bestaat feitelijk ook uit twee aparte dekken die naast elkaar zijn gebouwd.

Verkeersintensiteiten

In 1990 reden dagelijks 61.000 voertuigen over de oude Bommelsebrug.[5] In 2001 was dit bijna verdubbeld naar 112.000 voertuigen per etmaal en 113.800 voertuigen in 2006.[6][7] Verdere groei van het verkeer werd belemmerd door het 2x2-deel ten zuiden van Zaltbommel. In 2010 namen de intensiteiten verder toe, naar 116.800 voertuigen per etmaal. In 2013 reden 128.900 voertuigen over de brug.[8] In 2018 maakten dagelijks 145.900 voertuigen van de brug gebruik.[9]

Referenties

Bruggen over de rivier de Waal, Merwede & Hollands Diep

De Oversteek (Nijmegen)Martinus Nijhoffbrug (Zaltbommel)Merwedebrug (Gorinchem)MoerdijkbrugPrins Willem-AlexanderbrugTacitusbrug (Ewijk)Waalbrug Nijmegen