Moerdijkbrug

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Moerdijkbrug
NLA016.svg
Moerdijkbrug.jpg
Overspant Hollands Diep
Rijstroken 2x3
Totale lengte 1.040 m
Hoofdoverspanning ~100 meter
Hoogte brugdek 10,9
Openstelling 12-12-1936 - 1978
Verkeersintensiteit 129.700 mvt/etmaal
Locatie kaart

De Moerdijkbrug is een brug in Nederland, gelegen in de A16 ten zuiden van Dordrecht. De Moerdijkbrug gaat over het Hollands Diep en is de langste rivierbrug van Nederland met een lengte van ruim 1 kilometer.

Kenmerken

De Moerdijkbrug is onderdeel van een serie bruggen over het Hollands Diep, de breedste rivier van Nederland. De Moerdijkbrug verwerkt het verkeer van de A16 over 2x3 rijstroken. De brug is relatief eenvoudig met platte liggers zonder bovenbouw zoals een boog of tui. Ten oosten van de snelwegbrug liggen nog twee spoorbruggen; een tweesporige brug voor de hogesnelheidslijn van Rotterdam naar Antwerpen en een tweesporige brug voor overig railverkeer tussen Dordrecht en Breda/Roosendaal. Ten westen van de Moerdijkbrug stroomt de rivier de Kil in het Hollands Diep. Ten zuiden van de Moerdijkbrug ligt het knooppunt Klaverpolder waar de A17 afsplitst richting Roosendaal.

Herkomst naam

De Moerdijkbrug is vernoemd naar het dorp Moerdijk. Dit dorp heeft zijn naam ook geleend aan een groot industrieterrein.

Geschiedenis

De Moerdijkbrug in 1936.
Het vervangen van de brugdelen van de Moerdijkbrug in 1976.
Het invaren van een breder brugdek in 1977.

Het Hollandsch Diep was van oudsher het grootste obstakel voor noord-zuidverkeer in het westen van Nederland. In 1871 werd de spoorbrug geopend, maar van een wegbrug kwam het nog lang niet. De auto deed pas tegen 1900 zijn intrede en vanwege de beperkte omvang van het autoverkeer was er geen noodzaak voor de aanleg van een vaste oeververbinding. In 1909 werd de eerste officiële veerdienst over het Hollandsch Diep in werking gezet, alhoewel daarvoor men al decennia de overtocht maakte.

In de jaren '20 en '30 groeide het wegverkeer echter gestaag en werd de roep om een vaste oeververbinding luider. De aanleg van de Moerdijkbrug begon in 1934 en op 12 december 1936 werd de eerste Moerdijkbrug in gebruik genomen door koningin Wilhelmina. Tussen de ingebruikname van de parallelle spoorbrug en de verkeersbrug zat een periode van 65 jaar. De nieuwe autobrug was iets korter dan de spoorbrug met tien overspanningen. Het was een vakwerkbrug en destijds één van de grootste bruggen van Europa.

De brug is in 1944 door het terugtrekkende Duitse leger vernield om de opmars van de geallieerden te vertragen waarna in 1945 een tijdelijke veerdienst ingesteld is. De brug is kort na de Tweede Wereldoorlog provisorisch hersteld met overspanningen van de spoorbrug en was in het bevrijdingsjaar alweer te berijden. In 1946 werd een definitieve reparatie verricht. De onderdelen uit de spoorbrug werden weer teruggeplaatst op die brug.

In 1950 reden dagelijks 5.200 voertuigen over de Moerdijkbrug, wat steeg naar 12.430 in 1960 en 30.650 in 1970, waarmee de brug werd vanaf de jaren '60 een knelpunt werd omdat het de enige doorgaande verbinding tussen Zuid-Holland en Noord-Brabant was. De oude brug had een 11 meter brede rijbaan met 4 rijstroken van 2,80 meter breed, veel te smal voor de ontwerpeisen uit de jaren '70. Er werden plannen gemaakt voor een brug met 2x3 rijstroken van 3,50 meter en een vluchtstrook. In eerste instantie werd gedacht aan een parallelle brug aan de oostzijde voor verkeer richting noorden, zodat de oude brug alleen voor verkeer richting zuiden kon worden gebruikt. Ook een markante tuibrug met een hoofdoverspanning van 400 meter werd overwogen. Dit zou veruit de grootste brug van Nederland zijn geworden. Dit stuitte echter op praktische bezwaren, zoals de scheepvaart, ijsafvoer en de stabiliteit van de rivierbodem. Ook werd een tuibrug niet gewenst geacht vanwege landschappelijke belangen. Het plan vroeg om een brug die breder, maar niet zwaarder was dan de oude brug, vanwege de belasting van de brugpijlers. Uiteindelijk is een 42,9 meter brede stalen rijvloer ontworpen die de betonnen vloer verving.

De werkzaamheden van de Moerdijkbrug waren technisch uniek. Men moest namelijk de brugdelen vervangen terwijl de brug in verkeer moest blijven, gezien het gebrek aan alternatieve verbindingen. De oude brug had een dikte van 1,90 meter, terwijl de nieuwe brug 3,50 meter dik was tussen de onderkant en het wegdek. Een gefaseerde vervanging was dus niet mogelijk. Er is toen voor gekozen om de oude brugdelen op te vijzelen, zodat ze qua hoogte aansloten op de nieuwe brugdelen. Door het opvijzelen is de brug enigszins gebogen, de oorspronkelijke brug had dat niet, hierdoor is er iets meer doorvaarthoogte voor het scheepvaartverkeer in het midden van de brug. Vervolgens zijn de brugdelen ingevaren en in een tijdsspanne van 24 uur vervangen, meestal op een zaterdag om het verkeer niet te veel te hinderen. Het vervangen van elk van de tien brugsegmenten kostte 2,5 maand, dus 25 maanden in totaal. In het voorjaar van 1976 is begonnen met het invaren van de nieuwe brugsegmenten. Interessant is dat het brugdek is voorbereid op 2x4 rijstroken zonder vluchtstroken. De nieuwe Moerdijkbrug kostte 100 miljoen gulden.

In 1978 is de brug aangepast opengesteld met bredere liggers, zodat de 2x3 rijstroken beschikbaar waren. De oude brugdelen zijn elders hergebruikt, vier voor de Spijkenisserbrug en zes voor de Keizersveerbrug in de A27 bij Geertruidenberg. De Keizersveerbrug ligt relatief dichtbij, maar de vaarroute van de brugdelen maakte een behoorlijke zigzag door de regio, ze werden vanaf de Moerdijkbrug eerst de Dordtse Kil ingevaren, dan via de Beneden Merwede tot even voor Gorinchem, vervolgens via de Nieuwe Merwede terug naar het Hollandsch Diep en dan oostwaarts naar Geertruidenberg. Dit komt omdat het transport niet onder de naastgelegen spoorbrug door paste. Een deel van de oude autobrug dient nu als monument op de zuidoever van het Hollands Diep, ten oosten van de snelweg en zichtbaar vanaf de snelweg. In 2004 is ten oosten van de Moerdijkbrug de brug Hollandsch Diep voor de hogesnelheidslijn opgeleverd.

Verkeersintensiteiten

In 1990 maakten dagelijks reeds 82.800 voertuigen van de Moerdijkbrug gebruik, wat het tot één van de drukste niet-stedelijke snelweg buiten de Randstad maakte.[1] In 2001 reden dagelijks 116.000 voertuigen over de Moerdijkbrug en 124.500 voertuigen in 2006. Dit steeg verder naar zo'n 132.000 voertuigen in 2010 en 129.700 voertuigen in 2015.[2] De Moerdijkbrug benadert hiermee zijn maximale capaciteit.

Referenties

  1. INWEVA 1990
  2. INWEVA 2015
Bruggen over de rivier de Waal, Merwede & Hollands Diep

De Oversteek (Nijmegen)Martinus Nijhoffbrug (Zaltbommel)Merwedebrug (Gorinchem)MoerdijkbrugPrins Willem-AlexanderbrugTacitusbrug (Ewijk)Waalbrug Nijmegen