Oekraïne

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Ukraine.svg
Україна - Ukrayina
Oekraïne.png
Hoofdstad Kyiv
Oppervlakte 603.628 km²
Inwonertal 44.573.000
Lengte wegennet 169.477 km
Lengte snelwegennet 195 km[1]
Eerste snelweg 1972
Benaming snelweg Avtoshljach
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode UA

Oekraïne is een groot land in Oost-Europa. De hoofdstad is Kyiv (Kiev) en het land telt 44,5 miljoen inwoners. De oppervlakte is 603.628 vierkante kilometer, wat het tot het op één na grootste land in Europa maakt na Rusland. Het land is 14 keer zo groot als Nederland.

Inleiding

Geografie

Oekraïne is het grootste land dat geheel in Europa ligt. Het is gelegen aan de Zwarte Zee en de Zee van Azov en grenst aan Rusland, Wit-Rusland, Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Moldavië. Het land meet maximaal 1.320 kilometer van west naar oost en 900 kilometer van noord naar zuid. Het overgrote deel van Oekraïne bestaat uit vlakke gecultiveerde steppe. Het noordwesten is laaggelegen en dichtbebost, het zuidwesten wordt gedomineerd door de Karpaten, een gebergte met de Hoverla op 2.061 meter als hoogste punt. In het zuiden steekt het door Rusland geannexeerde schiereiland Krim de Zwarte Zee in. Het zuiden van de Krim is ook bergachtig, met de 1.545 meter hoge Roman-Kosh als hoogste punt.

Diverse grote rivieren stromen door Oekraïne. De Dniepr is hiervan het belangrijkste en is grotendeels ingedamd met grote stuwmeren. De grootste stuwmeren zijn dat van Kremenchuk en Khakovs'k. De tweede rivier is de Dniester, die deels door Moldavië stroomt. In het zuidwesten van Oekraïne wordt de grens met Roemenië gevormd door de Donau. In het oosten stroomt de Donets.

Oekraïne heeft overwegend een landklimaat, met behoorlijk warme zomers en koude winters. In Kiev is de gemiddelde maximumtemperatuur in de zomer 26 °C en de gemiddelde minimumtemperatuur -6 °C in de winter. Het zuiden, met name de Krim, heeft een subtropisch klimaat. In de Karpaten zijn skigebieden. De neerslag in Oekraïne neemt naar het oosten af, en varieert van 1200 mm in de Karpaten tot 400 mm in het oosten.

Economie

Ten tijde van de Sovjetunie was de Oekraïense economie de tweede van het land. In 1991 ging het land abrupt over op een markteconomie, waarna een groot deel van de bevolking in armoede kwam. De overgang was lastiger en het herstel langduriger dan de communistische landen in centraal-Europa. In 1999 bedroeg het BNP nog maar 40% van dat in 1991. Het land moet nog herstellen van de vrije val van de economie in de jaren '90. De economie van Oekraïne wordt geplaagd door wijdverbreide corruptie en politieke instabiliteit.

Het oosten van Oekraïne is sterk geïndustrialiseerd, met name gericht op mijnbouw en zware industrie in de regio Donbass, met name rond Donetsk, Luhansk en Mariupol. Het westen van Oekraïne is meer afhankelijk van landbouw en is economisch minder sterk ontwikkeld. De hoofdstad Kyiv is beter ontwikkeld. De economie is gebaseerd op zware industrie en maakindustrie. De landbouw is tevens een belangrijke sector, Oekraïne is één van 's werelds belangrijkste producenten van graan. In Oekraïne betaalt men met de hryvnia (UAH).

Demografie

Oekraïne is een land met diverse etniciteiten. Ongeveer 78% van de inwoners is Oekraïens en 17% is Russisch. Andere groepen vormen minder dan 1% elk. De officiële taal van het land is het Oekraïens, dat in het cyrillisch geschreven wordt. Het Russisch wordt wijdverbreid gesproken in het oosten en zuiden van het land. Het aandeel Russischtaligen ligt bijna twee keer zo hoog als het aandeel Russen in Oekraïne, een gevolg van russificatie tijdens de Sovjetunie. Het inwonertal krimpt sterk sinds de onafhankelijkheid in 1991. Het land kromp van 52 miljoen inwoners in 1993 naar 45 miljoen in 2013.

Oekraïne heeft veel grote steden. De hoofdstad Kyiv is duidelijk de grootste, maar er zijn nog 3 steden met meer dan 1 miljoen inwoners; Kharkiv, Odessa en Dnipro. In totaal zijn er 16 steden met meer dan 300.000 inwoners. In 2016 is de stad Dnipropetrovsk hernoemd naar Dnipro.[2]

Geschiedenis

De oorsprong van Oekraïne ligt in de middeleeuwen, toen de federatie van Kievan Rus' ontstond. Dit was een groot rijk dat uiteindelijk van de Baltische Zee tot de Zwarte Zee reikte. In de 10e en 11e eeuw was dit het machtigste gebied van Europa. Vanaf de 14e eeuw kwam het grootste deel van het moderne Oekraïne onder de invloed van het Litouwse Vorstendom te staan, en vanaf de 16e eeuw onder de Pools-Litouwse Gemenebest. Het zuiden van Oekraïne werd gedomineerd door het khanaat Krim, en het zuidwesten door de Ottomanen. In de 18e eeuw werd dit gebied door het Russische Rijk veroverd, en uiteindelijk kwam de gehele regio onder Russisch bestuur te staan. Oekraïners migreerden destijds in grote getale naar andere delen van het Russische Rijk, waaronder Siberië en Centraal-Azië.

Na het einde van de Eerste Wereldoorlog brak de Russische Burgeroorlog uit, waarna in de periode 1917-1920 diverse kortdurende Oekraïense staten ontstonden. Het westen van het moderne Oekraïne behoorde na de Eerste Wereldoorlog tot Polen, de rest tot de Sovjetunie vanaf 1922. Oekraïne lag destijds in puin vanwege de Russische burgeroorlog en de oorlog met Polen. Er volgde een hongersnood in 1921. Daarna werd Oekraïne een meer liberaal gebied en werd de Oekraïense identiteit sterker, tot Stalin hier een eind aan maakte, en een hongersnood creëerde begin jaren '30 waar miljoenen mensen bij omkwamen. Dit wordt een genocide genoemd, naar schatting vonden 10 miljoen Oekraïners de dood in 1932-1933.

In 1939 bezette de Sovjetunie het oosten van Polen, waarna Nazi-Duitsland in 1941 de Sovjetunie binnenviel. Oekraïne had zwaar te lijden tijdens de Tweede Wereldoorlog, de economie en infrastructuur werd vrijwel volledig verwoest. Tussen 5 en 8 miljoen Oekraïeners kwamen om tijdens die oorlog. Na 1945 werd Oekraïne weer onderdeel van de Sovjetunie, en omvatte ook de gebieden die daarvoor tot Polen behoorde, waaronder het westen van het moderne Oekraïne. Tevens werd het uiterste oosten van Tsjechoslowakije door de Sovjetunie geannexeerd en bij Oekraïne gevoegd. Vlak na de Tweede Wereldoorlog werden honderdduizenden Duitsers en Tataren uit Oekraïne gedeporteerd.

In de naoorlogse periode zette de Sovjetunie fors in op de herbouw van Oekraïne, met name de industrie en landbouw. Reeds in 1950 werd het niveau van voor de oorlog bereikt. Destijds ging bijna 20% van het budget van de Sovjetunie op aan de herbouw van Oekraïne. Het land werd van belang als centrum van de wapenindustrie in de Sovjetunie. In 1986 vond de nucleaire ramp in Chernobyl plaats, wat lange tijd een impact op de Oekraïense en Wit-Russische economie had.

In 1991 werd Oekraïne onafhankelijk van de Sovjetunie. Het werd daarmee het grootste land dat geheel in Europa ligt. Het land wist economisch minder goed te herstellen dan de westelijke buurlanden, de economie werd gedomineerd door oligarchen en wijdverbreide corruptie. De politiek is weinig stabiel, met revoluties in 2005 en 2014. In 2014 scheidde de Krim zich af van Oekraïne en is vervolgens geannexeerd door Rusland. Tevens was er vanaf 2014 een pro-Russische opstand in het uiterste oosten van het land, hoofdzakelijk in de oblasten Donetsk en Luhansk.

Wegennet

Het hoofdwegennet (M) van Oekraïne.

Oekraïne heeft een vrij uitgebreid wegennet van grote hoofdwegen. De industriële centra worden via hoofdroutes verbonden, maar het aantal snelwegen is nog klein. De exacte hoeveelheid snelwegen is lastig te zeggen, daar Oekraïne redelijk wat wegen kent met 2x2 rijstroken en grotendeels ongelijkvloerse kruisingen, maar die vaak nog wel enkele linksaffers hebben en vluchtstroken missen. De meeste steden hebben brede boulevards, tot wel 4 of 5 rijstroken per richting. De kwaliteit van het wegdek varieert van weg tot weg, maar de belangrijkste wegen hebben een redelijk wegdek. Slecht wegdek komt vooral in de Karpaten veel voor, en in de steden, met name in het westen van Oekraïne. Ook op het platteland zijn de meeste wegen van slechte kwaliteit. Het wegennet van Oekraïne is in aanzienlijk slechtere staat dan Wit-Rusland of West-Rusland, in 2013 werd vastgesteld dat 97% van de Oekraïense wegen in slechte conditie is. Uit een onderzoek in 2012 onder 148 landen bleek Oekraïne de 133e plaats te behalen, een veel slechter resultaat dan andere Europese landen. Oekraïne had ambitieuze plannen om voor het Euro 2012-voetbalevenement 4.500 kilometer snelweg te bouwen. Dit was echter niet realistisch, en is ook bij lange na niet gehaald. Alleen de M06 is flink opgewaardeerd, andere routes zijn vanwege gebrek aan geld opgeschort.

Hoofdwegen

Zie ook Avtoshljach.

De belangrijkste hoofdwegen, de M-wegen, worden ook wel een Автошлях of Avtoshljach genoemd. Deze naam is afwijkend van de gangbare Russische naam voor dit type wegen, waar het exact vandaan komt is niet bekend, maar het woord шлях wordt ook wel gebruikt als "weg". Andere namen als Avtoban worden ook gebruikt voor 2x2 wegen. Een andere naam is Автомобільна дорога - Avtomobil'na Doroga, wat ook vertaald kan worden als "autoweg". Ook het woord Автомагістраль - avtomagistral' wordt gebruikt. Er lijkt geen eenduidige naam te zijn voor hoofdwegen in Oekraïne. De formele naam is internationale hoofdweg (міжнародні автомобільні дороги), waar de prefix М vandaan komt. Dit netwerk was in 2013 8.080 kilometer lang. In 2013 zijn ook de nummers M24 t/m M29 toegewezen binnen het wegennet van Oekraïne.

De nationale wegen (національні автомобільні дороги) hebben de prefix Н (N) en vormen een aanvulling op de M-wegen. Ze zijn genummerd van Н1 t/m Н23 en het netwerk is 4.823 kilometer lang. Per 1 januari 2013 is de nummering van deze wegen licht gewijzigd.

Autowegen in Oekraïne

M1 UA.svg M2 UA.svg M3 UA.svg M4 UA.svg M5 UA.svg M6 UA.svg M7 UA.svg M8 UA.svg M9 UA.svg M10 UA.svg M11 UA.svg M12 UA.svg M13 UA.svg M14 UA.svg M15 UA.svg M16 UA.svg M17 UA.svg M18 UA.svg M19 UA.svg M20 UA.svg M21 UA.svg M22 UA.svg M23 UA.svg M24 UA.svg M25 UA.svg M26 UA.svg M27 UA.svg M28 UA.svg M29 UA.svg

N1 UA.svg N2 UA.svg N3 UA.svg N4 UA.svg N5 UA.svg N6 UA.svg N7 UA.svg N8 UA.svg N9 UA.svg N10 UA.svg N11 UA.svg N12 UA.svg N13 UA.svg N14 UA.svg N15 UA.svg N16 UA.svg N17 UA.svg N18 UA.svg N19 UA.svg N20 UA.svg N21 UA.svg N22 UA.svg N23 UA.svg


Regionale wegen

Zie ook regionale autoweg.

Oekraïne heeft een netwerk van regionale wegen (регіональна автомобільна дорога) met de prefix Р (R). De nummering hiervan is per 1 januari 2013 gewijzigd. De nummers lopen van de Р01 t/m Р79. Het netwerk is 10.068 kilometer lang.

regionale autowegen in Oekraïne

R1 UA.svg R2 UA.svg R3 UA.svg R4 UA.svg R5 UA.svg R6 UA.svg R7 UA.svg R8 UA.svg R9 UA.svg R10 UA.svg R11 UA.svg R12 UA.svg R13 UA.svg R14 UA.svg R15 UA.svg R16 UA.svg R17 UA.svg R18 UA.svg R19 UA.svg R20 UA.svg R21 UA.svg R22 UA.svg R23 UA.svg R24 UA.svg R25 UA.svg R26 UA.svg R27 UA.svg R28 UA.svg R29 UA.svg R30 UA.svg R31 UA.svg R32 UA.svg R33 UA.svg R34 UA.svg R35 UA.svg R36 UA.svg R37 UA.svg R38 UA.svg R39 UA.svg R40 UA.svg R41 UA.svg R42 UA.svg R43 UA.svg R44 UA.svg R45 UA.svg R46 UA.svg R47 UA.svg R48 UA.svg R49 UA.svg R50 UA.svg R51 UA.svg R52 UA.svg R53 UA.svg R54 UA.svg R55 UA.svg R56 UA.svg R57 UA.svg R58 UA.svg R59 UA.svg R60 UA.svg R61 UA.svg R62 UA.svg R63 UA.svg R64 UA.svg R65 UA.svg R66 UA.svg R67 UA.svg R68 UA.svg R69 UA.svg R70 UA.svg R71 UA.svg R72 UA.svg R73 UA.svg R74 UA.svg R75 UA.svg R76 UA.svg R77 UA.svg R78 UA.svg R79 UA.svg


Secundaire wegen

De secundaire wegen in Oekraïne worden gevormd door de territoriale wegen (територіальні автомобільні дороги), met een prefix T. Deze zijn per oblast genummerd met en 4-cijferig nummer. De eerste twee cijfers zijn het nummer van het oblast, gevolgd door het nummer van de weg zelf, bijvoorbeeld de T-10-05 is weg nummer 5 in het oblast Kiev.

De nummering van de oblasten is als volgt;

# oblast/stad weglengte (km) # oblast/stad weglengte (km) # oblast/stad weglengte (km)
01 Krim 6605 10 Kiev 8490 20 Ternopil 5063
02 Vinnytsia 9519 12 Kirovohrad 6545 21 Kharkiv 9551
03 Volyn 6199 13 Luhansk 5810 22 Kherson 4950
04 Dnipropetrovsk 9182 14 L'viv 8334 23 Khmelnytsky 7136
05 Donetsk 8052 15 Mykolayiv 4831 24 Cherkasy 6118
06 Zhytomyr 8513 16 Odessa 8232 25 Chernihiv 7680
07 Zakarpatia 3330 17 Poltava 8836 26 Chernivtsi 2869
08 Zaporizhia 6974 18 Rivne 5056 27 Sevastopol 352
09 Ivano-Frankivsk 4160 19 Sumy 7281

Geschiedenis

Het wegennet van Oekraïne is grotendeels ten tijde van de Sovjetunie aangelegd. Een aantal belangrijke assen zijn in de jaren 70 verbreed naar 4 rijstroken, maar sprake van volwaardige snelwegen was er niet, alhoewel sommige belangrijke kruispunten ongelijkvloers zijn gemaakt, zoals overal in de Sovjetunie. De eerste echte snelweg van Oekraïne was de M03 tussen Kiev en de luchthaven, die in 1972 is opengesteld, mede vanwege een bezoek van de toenmalige Amerikaanse president Nixon aan Kiev. In 2008 opende de eerste lange-afstandssnelweg van Oekraïne, tussen Kharkiv en Dnipropetrovsk, de 181 kilometer lange M29. In aanloop naar het EK van 2012 in Oekraïne zijn veel wegen gerenoveerd, met name de M06 tussen L'viv en Kiev is gemoderniseerd, verbreed en deels ongelijkvloers gemaakt. Een volwaardige autosnelweg is het niet, maar het komt in de buurt. Veel gewenste projecten voor het EK 2012 zijn echter niet uitgevoerd.

Europese wegen

Europese wegen in Oekraïne

E38E40E50E58E81E85E87E95E97E101E105E372E373E471E573E581E583E584


Tol

Het is gepland om tol in te voeren om de wegen te verbeteren.

Bewegwijzering

De bewegwijzering is naar West-Europese maatstaven matig. De wegwijzers hebben blauwe borden met witte letters, alhoewel er ook groene borden met witte letters waargenomen zijn langs de snelweg Kharkov - Dnipropetrovsk. Belangrijke doelen zijn zowel in het Cyrillische als in het Latijnse schrift weergegeven, maar niet langs kleinere wegen. Markering wil ook vaak ontbreken, zeker in steden waar het weggesleten is. Bushaltes komen langs grote wegen voor zonder stophaven. M- en E-nummers staan aangegeven, maar voornamelijk als een trailblazer.

Wegnummering

Oekraïne kent diverse lagen van de wegnummering. De E-nummers lopen over diverse hoofdwegen. De M-wegen zijn de belangrijkste doorgaande wegen. Deze heten Magistrales. De N-wegen worden weergegeven met een Cyrillische Н en vormen een tweede hoofdwegennet. De R-wegen zijn regionale wegen die worden weergegeven met een Cyrillische Р. Daarnaast is er nog een laag met wegnummers, namelijk de T-wegen die bestaan uit twee cijfers, gevolgd door een spatie en dan weer twee cijfers, bijvoorbeeld "T 16 02". De "T" staat voor територіальної дороги - Teritorialnoy Dorogi - territoriale wegen. De wegnummering van de M-wegen is wel eens gewijzigd zodat kaarten de oude nummering mogelijk hebben. De N-wegen staan op veel kaarten sowieso niet aangegeven omdat dit een nieuwe wegklasse is. In principe zijn alle wegnummers uniek, maar de T-wegen zijn per oblast genummerd. Daarmee is de nummering van M-, N- en R-wegen landelijk.

Lijst van M-wegen

  • M01 Kyiv - Chernihiv - Homel (UA/BY)
  • M02 Kipti - Bryansk (UA/RUS)
  • M03 Kyiv - Kharkiv - Rostov (UA/RUS)
  • M04 Znamyanka - Luhansk - Volgograd (UA/RUS)
  • M05 Kyiv - Odessa
  • M06 Kyiv - Zhytomir - Lviv - Uzhorod - Chop (UA/H)
  • M07 Kyiv - Kovel - Lublin (UA/PL)
  • M08 Uzhorod - (UA/SK)
  • M09 Lviv - Rava Ruska (UA/PL)
  • M10 Lviv - Krakovets (UA/PL)
  • M11 Lviv - Shehyni (UA/PL)
  • M12 Striy - Ternopil - Kirovohrad - Znamyanka
  • M13 Kirovohrad - Platonove (UA/MD)
  • M14 Odessa - Melitopol - Taganrog (UA/RUS)
  • M15 Odessa - Reni (UA/MD/RO)
  • M16 Odesa - Kuchurhan (UA/MD)
  • M17 Kherson - Kerch
  • M18 Kharkiv - Simferopol - Jalta
  • M19 (UA/BY) Domanove - Kovel - Chernivtsi - Terebleche (UA/RO)
  • M20 Kharkiv - Shcherbakivka
  • M21 Zhytomir - Vinnytsya - Mohyliv Podilski
  • M22 Poltava - Oleksandriya
  • M23 Berehove - Velyka Kopanya
  • M24 Mukachevo - Luzhanka (UA/H)
  • M25 Solomon - Chop - Great Dobron - Kosyno (UA/H) - Yanoshi
  • M26 Vylok (UA/H) - Vylok - Nevetlenfolu - Dyakove (UA/R0)
  • M27 Odessa - Illichivs'k
  • M28 Odessa - Yuzhny
  • M29 Kharkiv - Krasnohrad - Pereshchepino

Verkeersveiligheid

In 2012 vielen in Oekraïne 5.094 verkeersdoden, wat neerkomt op 112 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners. In 1990 kwamen 9.616 personen om in het verkeer, oftewel 185 doden per 1 miljoen inwoners.[3] Oekraïne heeft een beduidend betere verkeersveiligheid dan Rusland, maar slechter dan de meeste EU-landen.

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Verkhovna Rada renames Dnipropetrovsk as Dnipro | kyivpost.com
  3. transport | ukrstat.gov.ua
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden