Oostenrijk

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Austria.svg
Österreich
Oostenrijk.png
Hoofdstad Wien
Oppervlakte 83.872 km²
Inwonertal 8.505.000
Lengte wegennet 200.000 km
Lengte snelwegennet 1.724 km[1]
Eerste snelweg 1941
Benaming snelweg Autobahn
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode A

Oostenrijk is een land in Centraal-Europa. Het land telt 8,5 miljoen inwoners op een oppervlakte van twee keer Nederland. De hoofdstad is Wien (Wenen).

Inleiding

Oostenrijk ligt niet aan zee en grenst in het noorden aan Duitsland en Tsjechië, in het oosten aan Slowakije en Hongarije, in het zuiden aan Slovenië en Italië en in het westen aan Zwitserland en Liechtenstein. De hoofdstad Wien (Wenen) ligt in het noordoosten van het land. Andere grote steden zijn Graz, Linz, Salzburg en Innsbruck. Een groot deel van het landschap wordt bepaald door de Alpen, met uitzondering van het noorden en uiterste oosten van het land. Belangrijke rivieren zijn de Donau en Inn. Door de aanwezigheid van bergen en meren is het land een belangrijk toeristenland, voor zowel zomervakanties als wintervakanties. In Oostenrijk wordt Duits gesproken.

Oostenrijk speelt een belangrijke rol in het Europese verkeer. Op weg tussen West-Europa en Zuidoost-Europa is een rit door Oostenrijk vrijwel niet te vermijden. Bij Salzburg verschijnen al verwijzingen naar de verschillende landen op de Balkan op de borden. Ook verkeer richting Italië gaat vaak door Oostenrijk. De Brennerpas-route vanaf München via Innsbruck naar Verona (E45) is de enige Alpenpas die volledig als autosnelweg is uitgebouwd.

Die transitfunctie zorgt ervoor dat Oostenrijk een groot aantal goed uitgebouwde noord-zuidroutes heeft. Oostenrijk zelf verloopt echter eerder oost-west. Het land is zo'n 500 kilometer van oost naar west en zeker in het westen nog geen 100 kilometer van noord naar zuid. De grote binnenlandse verbindingen van Oostenrijk verlopen dan ook oost-west. Daarbij spelen de dwars door het land lopende Alpen een enigszins beperkende rol. Om van Vorarlberg naar de rest van het land te komen, moet men over passen of door de 13 kilometer lange Arlbergtunnel; in het oosten vormt de Semmeringroute een belemmering om van de hoofdstad Wenen naar het zuiden te komen. En om van Vorarlberg en Tirol naar de rest van het land te komen, moet men hetzij over passen, hetzij door Duitsland.

Wegennet

Het Oostenrijkse Autobahn- en Schnelsstraßennet.

In Oostenrijk ligt zo'n 110.000 kilometer aan wegen, die vrijwel alle verhard zijn. Het land kent zo'n 1.900 kilometer aan Autobahnen en Schnellstraßen. Wegen in deze laatste categorie kunnen substandaard snelweg zijn, maar ook tweebaans autowegen, waarbij alleen de restricties voor langzaam verkeer en de bijbehorende hogere maximumsnelheid het onderscheid ten opzichte van een reguliere tweebaansweg vormen. Wel geldt dat Schnellstraßen in de regel conflictvrij zijn uitgevoerd.

Autobahnen en Schnellstraßen zijn in beheer van de centrale overheid, die de aanleg en het onderhoud weer heeft uitbesteed aan een organisatie genaamd ASFiNAG. Deze routes zijn tolplichtig. In de meeste gevallen volstaat een Oostenrijks Autobahnvignette; voor de grote Alpenroutes betaalt men echter separaat tol bij tolstations, dit zijn Sondermautstrecken. Het idee van deze gescheiden tolheffing is dat aanleg en onderhoud van routes als de Brenner en de Tauern dusdanig kostenintensief zijn dat deze niet uit de algemene middelen moeten worden voldaan, maar in sterkere mate door de gebruikers van deze routes. In tegenstelling tot het Zwitserse vignet kan men Oostenrijkse vignetten ook voor korte periodes kopen. Voor de vakantieganger kan een route door Oostenrijk dan ook aantrekkelijker zijn dan een route door Zwitserland. Vrachtwagens betalen via de GO-Box tol.

Evenals in Zwitserland ligt verdere uitbouw van de transalpine routes in Oostenrijk gevoelig bij bewoners van de Alpenregio's en bij de milieubeweging. Kleine gemeenschappen in de bergdalen hebben geen behoefte aan het faciliteren van grensoverschrijdend verkeer. Anderzijds gaat het vaak om het zoeken naar een balans tussen vrachtwagens die door de dorpen heenrijden en het aanleggen van een snelweg daaromheen. Omdat Oostenrijk lid is van de Europese Unie, kan het niet zulke zware maatregelen tegen vrachtverkeer nemen zoals Zwitserland. Dat zou in strijd komen met het Europese vrije verkeer van personen en diensten.

Op het onderliggend wegennet zijn wegen in beheer van de deelstaten of van gemeentes. In de nummering wordt een onderscheid gemaakt tussen Straßen mit Vorrang (tot 2002 bekend als Bundesstraße, maar sindsdien in beheer van de deelstaten) en Straßen ohne Vorrang. Beide wegtypen worden bewegwijzerd met een B-prefix.

Landesstraßen in Oostenrijk

B1B2B3B4B5B6B7B8B9B10B11B12B13B14B15B16B17B18B19B20B21B22B23B24B25B26B27B28B29B30B31B32B33B34B35B36B37B38B39B40B41B42B43B44B45B46B47B48B49B50B51B52B53B54B55B56B57B58B59B60B61B62B63B64B66B66B67B68B69


Wegnummering

Autobahnen hebben de prefix A, Schnellstraßen de prefix S en voor zowel Straßen mit Vorrang als voor Straßen ohne Vorrang wordt de prefix B gebruikt. Vele wegen van minder belang zijn niet of slechts administratief genummerd.

Het schildje voor A- en S-wegen is een rechthoek met witte rand en witte letters. Het wegnummer staat met prefix in het schildje vermeld. Straßen mit Vorrang hebben eveneens een blauw schildje met witte rand. Dit is echter vierkant en er wordt geen prefix bij het nummer vermeld. Ook Straßen ohne Vorrang worden zonder prefix vermeld. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van een ovaaltje met zwarte rand en zwarte letters.

A- en S-wegen met lage nummers bevinden zich alle in de buurt van Wenen. Verder naar het westen en zuiden lopen de nummers op. Enkele ringwegen en verbindingswegen (in Oostenrijk Tangente genoemd) hebben nummers in de 20.

Autobahnen en Schnellstraßen

A1 West Autobahn Wien – Salzburg (grens met Duitsland)
A2 Süd Autobahn Wien – Graz – Klagenfurt – Arnoldstein (grens met Italië)
A3 Südost Autobahn Wien – Eisenstadt
A4 Ost Autobahn Wien – Nickelsdorf (grens met Hongarije)
A5 Nord Autobahn Wien - Drasenhofen (grens met Tsjechië)
A6 Nordost Autobahn Bruckneudorf – Kittsee (grens met Slowakije)
A7 Mühlkreis Autobahn Linz – Unterweitersdorf
A8 Innkreis Autobahn A1 - Wels – Passau (grens met Duitsland)
A9 Pyhrn Autobahn A1 – Graz – Spielfeld (grens met Slovenië)
A10 Tauern Autobahn Salzburg – Villach
A11 Karawanken Autobahn Villach – Karawankentunnel (grens met Slovenië)
A12 Inntal Autobahn Kufstein (grens met Duitsland) – Innsbruck – Landeck
A13 Brenner Autobahn Innsbruck – Brenner (grens met Italië)
A14 Rheintal Autobahn Bregenz (grens met Duitsland) – Bludenz – S16
A21 Wiener Außenring A1 – A2
A22 Donauufer Autobahn Wien - Stockerau
A23 Südosttangente Wien A2 – A4 – A22
A25 Welser Autobahn A1 – A8
A26 Linzer Autobahn Linz - Linz
S1 Wiener Außenring Vösendorf – Korneuburg
S2 Wiener Nordrand Schnellstraße A23 – S1
S3 Weinviertel Schnellstraße Stockerau – Hollabrunn
S4 Mattersburger Schnellstraße Wiener Neustadt – A2
S5 Stockerauer Schnellstraße Stockerau – Krems
S6 Semmering Schnellstraße Seebenstein - A9
S7 Fürstenfelder Schnellstraße Riegersdorf - Heiligenkreuz (grens met Hongarije)
S8 Marchfeld Schnellstraße Deutsch-Wagram - Marchegg (grens met Slowakije)
S10 Mühlviertler Schnellstraße Unterweitersdorf - Freistadt
S16 Arlberg Schnellstraße Landeck (A12) – Bludenz (A14)
S18 Bodensee Schnellstraße Wolfurt-Lauterach - St. Margrethen (grens met Zwitserland)
S31 Burgenland Schnellstraße Eisenstadt – Oberpullendorf
S33 Kremser Schnellstraße St. Pölten – Krems
S35 Brucker Schnellstraße Bruck an der Mur – Deutschfeistritz (A9)
S36 Murtal Schnellstraße St. Michael (A9/S6) – Judenburg
S37 Klagenfurter Schnellstraße St. Veit – Klagenfurt
Autobahnen in Oostenrijk

Autobahnen: A1 AT.svgA2 AT.svgA3 AT.svgA4 AT.svgA5 AT.svgA6 AT.svgA7 AT.svgA8 AT.svgA9 AT.svgA10 AT.svgA11 AT.svgA12 AT.svgA13 AT.svgA14 AT.svgA21 AT.svgA22 AT.svgA23 AT.svgA24 AT.svgA25 AT.svgA26 AT.svg

Schnellstraßen: S1 AT.svgS2 AT.svgS3 AT.svgS4 AT.svgS5 AT.svgS6 AT.svgS7 AT.svgS8 AT.svgS10 AT.svgS16 AT.svgS18 AT.svgS31 AT.svgS33 AT.svgS34 AT.svgS35 AT.svgS36 AT.svgS37 AT.svg


Europese wegen

Europese wegen in Oostenrijk

E43E45E49E55E56E57E58E59E60E61E66E461E533E552E641E651E652


Knooppunten

knooppunten in Oostenrijk

BregenzBruck an der MurBruckneudorfDeutsch-WagramEibesbrunnEisenstadtFloridsdorfGraz-OstGraz-WestGuntramsdorfHaidInnsbruckInnsbruck-AmrasInnsbruck-WiltenInzersdorf-SüdInzersdorf-WestJettsdorfKaisermühlenKlagenfurt-NordKlagenfurt-WestKorneuburgLinzLinz-HummelhofMattersburgOberinntalPeggauPongauPraterKnoten RaasdorfRiegersdorfSalzburgSankt MichaelSankt PöltenSchwadorfSchwechatSeebensteinSpittalSteinhäuslStockerauSüßenbrunnTraismauerVillachVoralpenkreuzVösendorfWelsWiener Neustadt


Tunnels

tunnel lengte (m) openstelling
Arlbergtunnel 13972 1978
Plabutschtunnel 10085 1987
Gleinalmtunnel 8320 1978
Lobautunnel 8275 2025
Karawankentunnel 7864 1991
Landecker Tunnel 6955 2000
Pfändertunnel 6744 1980
Tauerntunnel 6546 1975
Tunnelkette Klaus 6220 2003
Katschbergtunnel 5898 1974
Strenger Tunnel 5851 2005
Bosrucktunnel 5509 1983
Felbertauerntunnel 5304 1967
Roppener Tunnel 5087 1990
Tunnel Götschka 4425 2015
Oswaldibergtunnel 4307 1988
Lermooser Tunnel 3168 1984
Ambergtunnel 3132 1985
Tunnel Wald 2844 1993
Lainbergtunnel 2278 1997
Dalaaser Tunnel 1810 1979
Wegtunnels in Oostenrijk

AmbergtunnelArlbergtunnelBosrucktunnelBrettfalltunnelDalaaser TunnelEhrentalerbergtunnelFelbertauerntunnelGleinalmtunnelGurnauer TunnelKarawankentunnelKatschbergtunnelLainbergtunnelLandecker TunnelLangener TunnelLobautunnelMalfonbachtunnelOswaldibergtunnelPerjentunnelPfändertunnelPlabutschtunnelRoppener TunnelStrenger TunnelTauerntunnelTunnel Flirsch-GondebachTunnel GaratzTunnel PettneuTunnel Pians-QuadratschTunnel WaldTunnelkette KlausZammer Tunnel


Tol

Autobahnen & Schnellstraßen

In Oostenrijk moet tol betaald worden op de Autobahnen en Schnellstraßen. Voor voertuigen lichter dan 3,5 ton (personenauto's) is een autobahnvignette vereist voor vrijwel alle autobahnen. Daarnaast moet op veel transalpiene snelwegen ook apart tol betaald worden, dit heet de sondermaut. Enkel een vignet is dus vaak niet voldoende om Oostenrijk te doorkruisen. Een aantal strategisch gelegen verkeerstunnels en de Brennerpass zijn aangemerkt als sondermautstrecke.

Voertuigen zwaarder dan 3,5 ton moeten via de GO-Box betalen, een elektronische tol, vergelijkbaar met de vrachtwagentol in Zwitserland, Duitsland, Tsjechië, Polen en Slowakije.

Opbrengsten

In 2016 had de ASFiNAG de volgende inkomsten uit tol:[2]

  • vignetten: € 472 miljoen
  • sondermaut: € 173 miljoen
  • LKW-maut: € 1.274 miljoen

In 2016 werden er 26,4 miljoen vignetten verkocht, 2 miljoen meer dan in 2014.

Bergwegen

Naast de autosnelwegen moet in Oostenrijk, met name in het westelijk deel, op diverse bergwegen een toegangsprijs betaald worden. Feitelijk is dit ook een soort tolheffing. De prijzen variëren per weg maar liggen relatief hoog. Met name op de Großglockner Hochalpenstraße moet een forse prijs van € 35,00 (2016) betaald worden,[3] wat voor veel toeristen toch even schrikken is. Daarnaast zijn er vrij hoge toegangsprijzen op bekende toeristische wegen als de Silvretta Hochalpenstraße,[4] de Kaunertaler Gletscherstraße,[5] Timmelsjoch[6] en de Ötztaler Gletscherstraße.[7] De meeste doorgaande verbindingen zijn tolvrij, behalve de Felbertauernstraße.[8]

Maximumsnelheden

wegtype Vmax
Znak d42.svg 50 km.svg
Znak d43.svg 100 km.svg
Znak D9.svg 130 km.svg

Bewegwijzering

Zie ook Bewegwijzering in Oostenrijk.

De bewegwijzering op autosnelwegen en Schnellstraßen is uitgevoerd op blauwe borden met witte letters; op alle andere wegen is deze uitgevoerd in zwarte letters tegen een witte achtergrond. Lokale doelen en objecten worden op de borden gezet in witte letters tegen een groene achtergrond. Datzelfde geldt voor verzorgingsplaatsen.

Verwijzingen vanaf het onderliggend wegennet naar het hoofdwegennet zijn uitgevoerd in wit-op-blauw. Verwijzingen vanaf het hoofdwegennet naar het onderliggend wegennet zijn echter vrijwel steeds uitgevoerd in wit-op-blauw. Alleen op de serviceborden geplaatst op 500 meter van de afrit wordt gebruikgemaakt van de achtergrondkleur wit.

De wegnummers van E-wegen, autosnelwegen, Schnellstraßen en Straßen mit Vorrang zijn op vrijwel alle wegwijzers vermeld. De nummers van Straßen ohne Vorrang staan echter vaak niet op wegwijzers of alleen op bevestigingsborden. Op autosnelwegen en de meeste Schnellstraßen zijn de afritten genummerd. Het nummer van de afrit is gelijk aan het nummer van de dichtstbijzijnde kilometerpaal. Daarbij wordt gebruikgemaakt van het internationaal bekende afritsymbool. Op oudere borden wordt nog het woord "EXIT" gebruikt - oftewel een Engelstalig woord in een Duitstalig land.

Naast Duits wordt in sommige gebieden in Steiermark en Kärnten ook het Sloveens als officiële taal erkend. Van de plaatsen in kwestie zou hierdoor naast de Duitse naam ook de Sloveense naam op de borden moeten verschijnen. Hiertegen bestaat echter verzet, met name uit rechtse kringen. FPÖ-burgemeesters hebben geweigerd om tweetalige borden te plaatsen, hetgeen tot de nodige rechtzaken heeft geleid. Inmiddels lijken de gemoederen enigszins bedaard, ook al zal tweetalige bewegwijzering nog lang niet overal te vinden zijn.

Verkeersveiligheid

jaar verkeersdoden
2010 552
2011 523
2012 531
2013 455
2014 430
2015 479
2016 432

In 2010 vielen 66 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in Oostenrijk, een daling van 42 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de middenmoot van de Europese Unie.[9] In 2015 was dit gedaald tot 55 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners, rond het EU-gemiddelde.[10] Het aantal verkeersdoden in Oostenrijk is wel hoger dan buurlanden Duitsland, Slowakije en Zwitserland. Met name het grote verschil met Zwitserland is markant, aangezien beide landen veel overeenkomsten hebben.

Externe links

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Geschäftsbericht 2016 | asfinag.at
  3. www.grossglockner.at
  4. www.silvretta-bielerhoehe.at
  5. www.kaunertaler-gletscher.at
  6. www.timmelsjoch.com
  7. www.soelden.com
  8. www.felbertauernstrasse.at
  9. Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
  10. 10th Annual Road Safety Performance Index (PIN) Report | etsc.eu
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden