Oslo

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Oslo COA.png
Oslo map.png
Hoofdstad Oslo
Grootste stad Oslo
Oppervlakte 454 km²
Inwonertal 624.000
Lengte snelwegennet 47 km
Eerste snelweg 1962
Afkorting 3

Oslo is de hoofdstad van Noorwegen, gelegen in het zuidoosten van het land. De stad telt 624.000 inwoners en heeft een agglomeratie van 1.442.000 inwoners.

Inleiding

Oslo ligt aan de noordkant van het Oslofjord en is een apart district vergelijkbaar met een fylke. Het wordt begrensd door Akershus, Oppland en Buskerud. Het stedelijk gebied is vrij uitgestrekt, met een dichtbebouwde stedelijke kern en dunbebouwde buitenwijken en voorsteden. Het district Oslo omvat ook grote onbebouwde gebieden, met name in het noorden en zuidoosten. Daarentegen strekt het stedelijk gebied zich juist wel weer uit in de aangrenzende fylke Akershus. Oslo is één van de welvarendste steden ter wereld, maar heeft ook de hoogste kosten voor levensonderhoud, die echter wel weer in relatie tot het gemiddelde inkomen moet worden gezien, dat het hoogste van Europa is.

Wegennet

Oslo is het belangrijkste knooppunt binnen het Noorse wegennet. Diverse E-wegen komen in Oslo samen. De E6 loopt zuidwaarts naar Göteborg en noordwaarts naar Trondheim, de E16 loopt noordwestwaarts naar Bergen en oostwaarts naar Gävle, de E18 loopt zuidwestwaarts naar Kristianstad en oostwaarts naar Karlstad en de E134 uit Haugesund eindigt in Drammen, net ten westen van Oslo.

Autosnelwegen

Het gros van de Noorse motorveier zijn in de regio Oslo gelegen. Met name de E6 en E18 zijn over grotere afstanden als autosnelweg uitgevoerd. De Ring 3 verwerkt doorgaand en intersuburbaan verkeer rond Oslo. Kenmerkend aan het snelwegennet van de regio Oslo is dat deze in de stad zelf nogal substandaard is, met lage ontwerpeisen. Veel autosnelwegen en autowegen voldoen niet aan hedendaagse minimumontwerpeisen, met een zeer krap wegprofiel, hebben bushaltes en voetpaden langs de weg en er zijn tal van substandaard ontworpen aansluitingen. Over het algemeen geldt dat hoe verder men van Oslo komt, de snelwegen beter uitgebouwd zijn. De meeste snelwegen tellen 2x2 rijstroken, 2x3 komt incidenteel voor op de E6.

In de stad Oslo zijn tal van korte tunnels, met name in de E18 en de Ring 3. De E18 loopt dwars door het centrum, echter grotendeels ondergronds. Oslo is een relatief goed bereikbare stad maar heeft wel meer congestie dan andere steden van deze omvang vanwege het substandaard ontwerp van het wegennet.

Hoofdwegennet

Oslo heeft drie ringwegen, de Ring 1 rond het centrum, de Ring 2 rond de stedelijke kern en de Ring 3 door de voorsteden. Er is geen ringweg die echt buiten het stedelijk gebied loopt. Enkele hoofdwegen zijn wat beter uitgebouwd met ongelijkvloerse kruisingen, met name de Trondheimsveien en Østre Aker Vei in het oosten van Oslo. In het centrum zijn enkele korte tunnels, met name in de Ring 1.

Geschiedenis

Er zijn weinig exacte data bekend van de geschiedenis van de autosnelwegen in en rond Oslo. Eén van de eerste delen die werden opengesteld was een circa 2 kilometer lang deel van de Ring 3 aan de oostzijde van de stad, circa 1962. In 1964 opende de eerste volwaardige motorvei van Noorwegen, namelijk de E6 ten noordoosten van de stad. De meeste snelwegdelen aan de oostkant en zuidoostkant van Oslo zijn tussen 1965 en 1975 aangelegd. Ook de noordring bestond al begin jaren '60, maar is pas circa 1994 ongelijkvloers gemaakt door tunnels aan te leggen. Delen van de E18 in Bærum waren ook in 1962 al met 2x2 rijstroken voorzien. Ook de E18 ten westen van het centrum bestond al in de huidige vorm in de eerste helft van de jaren '60, dus inclusief ongelijkvloerse kruisingen.

In 1987-1988 werd de Vålerengtunnelen opengesteld als verbinding tussen het centrum en de E6 richting oosten. In 1995 opende de Ekebergtunnelen, zodat verkeer vanaf het oosten op de E18 door het centrum aangesloten werd en volledig ongelijkvloers afgewikkeld werd. Deze werd later onderdeel van de grotere Svartdalstunnelen.

Pas sinds 1999 is de Ring 3 volledig ongelijkvloers. Op 20 augustus 2000 opende de Svartdalstunnelen in het oosten van Oslo, waarmee het centrum vanaf de E6 uit het zuiden snel bereikbaar was. Op 20 september 2010 opende de Operatunnelen, waar de E18 doorheen loopt. Sindsdien heeft een oud deel van de E18 aan de oostkant van het centrum zijn functie verloren en is afgebroken. In 2016 voerde de stad Oslo een verbod op dieselauto's tijdens de winter op gemeentelijke wegen in.[1]

Tol

Zie ook tolwegen in Noorwegen.

Rondom Oslo is een tolcordon. Feitelijk zijn er drie aparte tolcordons, namelijk rond het centrum van Oslo, rond de stad Oslo en op de stadsgrens. De tolheffing is volledig automatisch met AutoPASS. Bestuurders zonder AutoPASS krijgen de rekening thuisgestuurd, dit geldt ook voor buitenlandse bestuurders.

Sinds 2 februari 2008 is het tolcordon volledig elektronisch. Van de tolinkomsten worden zogenaamde pakketten gefinancierd. De eerste hiervan was het Oslopakke 1, waar de tunnels van de E18 in het centrum van betaald zijn. Oslopakke 2 werd tussen 2002 en 2011 uitgevoerd en had als voornaamste doel het subsidiëren van het openbaar vervoer. Oslopakke 3 liep oorspronkelijk van 2011 tot 2019 en was weer wat meer gericht op investeringen in het wegennet, in tegenstelling tot Oslopakke 2 waarvan geen enkel deel van de tolinkomsten naar weginfrastructuur ging. In 2016 is Oslopakke 3 verlengd tot 2036.[2]

De toltarieven in Oslo waren vanaf 1 oktober 2017 variabel naar tijd en brandstofsoort.[3] Daarvoor gold een vast tarief van 35 kronen in Oslo en 17,50 kronen in Bærum. Met een abonnement kon men 10% korting krijgen.[4] Met een abonnement is het aantal keren dat men tol betaalt gemaximeerd op 60 per maand en maximaal één keer per uur (deze regel geldt in Oslo en Bærum apart).

Sinds 2018 mogen Oslo en Akershus in periodes van slechte luchtkwaliteit de toltarieven tijdelijk verhogen om autoverkeer te weren. Zij mogen de tarieven maximaal verdrievoudigen. Dat betekent dat in de spits het tarief kan oplopen tot 177 NOK (€ 18).[5]

Per 1 juni 2019 is het tolsysteem significant gewijzigd, er zijn sindsdien 3 tolcordons met in totaal 9 tolzones, waarbij de twee binnenste tolcordons ook in twee richtingen tol heffen. Het aantal tolstations is toen met 54 stuks uitgebreid. De prijzen per tolstation gingen omlaag, maar daar staan meer tolplichtige passages tegenover.[6] Sinds 1 juni 2019 is er ook een milieu-gedifferentieerde en tijdsvariabele heffing op alle 3 tolcordons en gingen elektrische voertuigen ook tol betalen. Ook ging de korting met een AutoPASS dan omhoog van 10 naar 20%.

Toltarieven

Op de Indre Ring en Osloring moet verkeer in beide richtingen tol betalen. Op de stadsgrens betaalt men alleen richting Oslo.

locatie en tijd benzine diesel elektrisch
Indre Ring, buiten spits 17 kr 19 kr 4 kr
Indre Ring, tijdens spits 21 kr 23 kr 8 kr
Osloring, buiten spits 21 kr 25 kr 5 kr
Osloring, tijdens spits 28 kr 31 kr 10 kr
Stadsgrens, buiten spits 21 kr 25 kr 5 kr
Stadsgrens, tijdens spits 28 kr 31 kr 10 kr

Oude toltarieven

Per 1 juli 2018 golden de volgende tarieven:[7]

locatie en tijd benzine diesel elektrisch
Oslo buiten de spits 45 kr 50 kr 0 kr
Oslo tijdens de spits 55 kr 60 kr 0 kr
Bærum 18 kr 18 kr 0 kr

Congestie

Oslo is een relatief filegevoelige stad, voornamelijk veroorzaakt door het slecht uitgebouwde wegennet. Knooppunten zijn substandaard ontworpen en snelwegen hebben weinig capaciteit gezien de omvang van de bevolking. In 2016 stond Oslo op plek 81 van meest filegevoelige steden ter wereld en 52e in Europa, met een congestion level van 30% in de TomTom Traffic Index.[8] Oslo is hiermee beduidend meer filegevoelig dan Nederlandse steden, in dat jaar waren de hoogst genoteerde Nederlandse steden op plaats 82, 121 en 126 van 215 Europese steden.

Verkeersintensiteiten

Het drukste telpunt in de regio Oslo is de E18 ten westen van de Ring 3 met 90.000 voertuigen, gevolgd door de E6 in het oosten van de stad in Furuset, met in 2012 85.000 voertuigen per etmaal. De E6 door de wijk Manglerud verwerkte 71.000 voertuigen en de Svartdalstunnelen tussen de E6 en E18 verwerkte 28.000 voertuigen. Door de Operatunnel in de E18 reden zo'n 70.000 voertuigen en 72.000 voertuigen onder het centrum. Ten westen van het centrum reden 75.000 voertuigen over de E18, stijgend naar 88.000 voertuigen in de wijk Skøyen. De Ring 3 verwerkte zo'n 60.000 - 70.000 voertuigen op het oostelijk en noordelijk deel en 30.000 tot 50.000 voertuigen op het westelijk deel.

Opvallend in de regio Oslo is de zeer hoge verzadigingsgraad van het hoofdwegennet. Vrijwel alle snelwegen hebben een (significant) suboptimaal alignement en dan zijn intensiteiten tussen 70.000 en 90.000 voertuigen op 2x2 rijstroken zeer hoog. Het enige voordeel van de regio is het relatief geringe aandeel vrachtverkeer.

Referenties

Fylker in Noorwegen

ØstfoldAkershusOsloHedmarkOpplandBuskerudVestfoldTelemarkAust-AgderVest-AgderRogalandHordalandSogn og FjordaneMøre og RomsdalTrøndelagNordlandTromsFinnmarkSvalbard