Plan Peña

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De wegnummerzones van het Plan Peña van 1940.

Het Plan General de Obras Públicas, beter bekend als het Plan Peña van 1940, was een investeringsprogramma van het wegennet in Spanje, het was ook de basis van de huidige wegnummering in Spanje.

Geschiedenis

Na het einde van de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) lagen delen van het land in puin en moest het wegennet gerepareerd en waar mogelijk verder ontwikkeld worden. Het plan heeft zijn oorsprong in de Instrucción de carreteras van 11 augustus 1939.[1] Onder leiding van Alfonso Peña Boeuf (1888 – 1966), de Minister van Publieke Werken onder Francisco Franco, werd in 1940 een nieuw nationaal wegenplan geïntroduceerd.[2] Het Plan Peña is naar hem vernoemd.

Het wegenplan omvatte drie nieuwe wegklassen in het beheer van de Spaanse nationale regering;

In het plan werden de 6 radiale wegen van Madrid gecreëerd, die hun oorsprong hadden op het Puerta del Sol in Madrid. Daarnaast werden de reguliere carreteras nacionales ingevoerd, samen vormden zijn het hoofdwegennet van Spanje. Een uitgebreid netwerk van carreteras comarcales vulde dit op regionaal niveau aan. Er werden geen carreteras nacionales op de eilanden ingevoerd, hier bestonden uitsluitend carreteras comarcales.

Alhoewel het Plan Peña vooral bekend is vanwege de introductie van de huidige wegnummering in Spanje, was het ook een investeringsprogramma om het wegennet te moderniseren, een opvolger van het Circuito Nacional de Firmes Especiales van 1926. Vanwege de Tweede Wereldoorlog kwam hier echter weinig van terecht. Alhoewel Spanje niet direct bij de oorlog betrokken was, had het wel een grote economische impact op het land. Het aantal nieuw geregistreerde personenauto's daalde stevig.

Na de Tweede Wereldoorlog werd in 1950 het Plan de Modernización de carreteras gelanceerd. Hiermee moesten de belangrijkste wegen van Spanje gemoderniseerd werden. Omdat Spanje ten tijde van de Francodictatuur een autarkie was, waren er weinig middelen beschikbaar voor de uitbreiding en modernisatie van het wegennet. Van het Plan de Modernización kwam relatief weinig terecht. In 1967 werd het Plan REDIA gelanceerd, een investeringsprogramma dat van 1967 tot 1971 liep. Belangrijk was dat in het Plan REDIA een standaard dwarsprofiel voor carreteras nacionales werd opgenomen. Alhoewel het Plan REDIA maar een klein netwerk van te upgraden wegen omvatte, werden onder de daarop volgende wegenplannen een groot deel van de carreteras nacionales opgewaardeerd naar een moderne weg van 10 tot 12 meter breed.

Het nummeringssysteem van het Plan Peña bestond van 1940 tot 1980-1984. Na het einde van de Franco-dictatuur in 1975 werd een nieuwe grondwet in 1978 goedgekeurd, waarin de autonome gemeenschappen werden opgericht. De autonome regio's werden in drie fases tussen 1980 en 1984 opgericht en namen daarbij ook het wegbeheer op zich van de secundaire wegen. Dit had tot gevolg dat de carreteras comarcales in die fases werden overgedragen aan de autonome gemeenschappen en dat deze wegklasse dus formeel ophield te bestaan en werd omgevormd tot de carreteras autonómicas. De carreteras nacionales werden echter ongemoeid gelaten, deze bleven in het beheer van de Spaanse regering, behalve in Baskenland en Navarra. De huidige wegnummering van de carreteras nacionales is dus nog steeds gebaseerd op het Plan Peña van 1940.

Wegnummering

Carreteras nacionales

In het Plan Peña werd het Spaanse wegennet opgedeeld in zones en sectoren. De 6 radiale wegen van Madrid vormden de scheiding tussen de zones, de N-I t/m N-VI. Daarnaast werden sectoren gebaseerd op de afstand tot Madrid geïntroduceerd. Het wegnummer van een carretera nacional was hier op gebaseerd. Zo ligt de N-120 in de zone tussen de N-I en N-II, op 200 tot 300 kilometer van Madrid. Wegnummers kunnen sector- of zoneoverstijgend zijn. De N-120 verloopt bijvoorbeeld van Logroño tot Vigo, waarbij de oorsprong in de zone 12 ligt.

Van de 3-cijferige N-wegen;

  • is het 1e cijfer de zone
  • is het 2e cijfer de sector (afstand van Madrid)
  • is het 3e cijfer het nummer

Daardoor zijn er geen tweecijferige N-wegen in Spanje. Behalve de N-I t/m N-VI zijn alle N-wegen in de serie N-100 t/m N-699 genummerd. Wegnummers eindigend op een 0 zijn vaak de belangrijkste routes (N-110, N-340, N-420, N-550, N-630, etc.)

Carreteras comarcales

De carreteras comarcales zijn in hetzelfde systeem genummerd. Een uitzondering is echter dat de serie 700 is toegekend aan de Islas Baleares en de serie 800 aan de Canarische Eilanden. Ook kunnen carreteras comarcales 4-cijferige nummers hebben. Zo verliep de C-100 dicht bij Madrid en de C-162 ver van Madrid.

Carreteras locales

De carreteras locales waren genummerd in de serie YY-XXX, waarbij YY de afkorting van de provincie weergeeft. Ook waren er carreteras locales genummerd in de serie L-XXX. Hoe deze nummering exact gestructureerd was, is onduidelijk.

Zie ook

Referenties

Wegenplannen in Spanje

Circuito Nacional de Firmes Especiales (1926) • Plan Peña (1940) • Plan de Modernización de carreteras (1950) • 1e Plan General de Carreteras (1961) • Plan REDIA (1967) • Programa de Autopistas Nacionales Españolas (1967) • 2e Plan General de Carreteras (1984) • Plan Director de Infraestructuras (1993) • Programa de Autopistas de Peaje (1997) • Plan de Infraestructuras (2000) • Plan Estratégico de Infraestructuras y Transporte (2005) • Plan de Infraestructuras, Transporte y Vivienda (2012) • Plan Extraordinario de Inversión en Carreteras (2017)