Plusstrook

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De plusstrook op de A1 bij Voorst.
Een plusstrook op de A12 bij Ede.

Een plusstrook is een extra linker rijstrook op de autosnelweg die mogelijk is gemaakt door het smaller maken van de oorspronkelijke rijstroken, in combinatie met een fysieke verbreding. De plusstrook is ontworpen in het kader van de Spoedwet Wegverbreding. De plusstrook is buiten de openingsuren afgekruist met de noodzakelijke signaalgevers. Sinds 2011 wordt in de media niet meer gesproken van een plusstrook, maar van een spitsstrook.

Een voordeel van een plusstrook ten opzichte van een traditionele spitsstrook is dat de rechter vluchtstrook behouden blijft. De linker vluchtstrook, in principe noodzakelijk op rijbanen met minimaal vier rijstroken, komt daarentegen te vervallen. Dit is bijvoorbeeld gebeurd op de A4 tussen het knooppunt Burgerveen en Hoofddorp.

Aanlegcriteria

De plusstrook is ontworpen vanwege knelpunten met milieuwetgeving. Het bleek bijna onmogelijk om reguliere wegverbredingen door te voeren, deze werden keer op keer vernietigd door de Raad van State. Om de milieuwetgeving te omzeilen is in de Spoedwet wegverbreding een plusstrook links bedacht in aanvulling op de reguliere spitsstrook rechts. Met een plusstrook zou de rechter vluchtstrook behouden blijven.

Omdat de luchtkwaliteit in Nederland vanaf 2009 met de invoering van het nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit (NSL) sterk verbeterde vormde dit geen knelpunt meer om autosnelwegen te verbreden met reguliere rijstroken. Sindsdien wordt de plusstrook niet meer toegepast aangezien de aanlegkosten vergelijkbaar zijn met een reguliere verbreding, de laatste plusstroken zijn in de periode 2010-2012 in gebruik genomen, met uitzondering van de plusstrook op de A15 in de Europoort aangezien hier grote ruimtelijke beperkingen langs de A15 waren, vanwege buisleidingen kon het dijklichaam van de A15 niet zonder exorbitante kosten en uitvoeringsrisico's verbreed worden. Daarom is dit deel in 2015 nog met plusstroken opgeleverd.

Ontwerp

Een plusstrook is een fysieke aanpassing van de rijbaan, in tegenstelling tot een spitsstrook, die op de bestaande vluchtstrook gerealiseerd wordt. De aanlegtijd van een plusstrook is veelal langer dan van een spitsstrook, en is vergelijkbaar met de aanlegtijd van een reguliere extra rijstrook. De breedte van plusstroken varieert, sommige zijn nagenoeg op volwaardige rijstrookbreedte, andere zijn duidelijk smaller. Op enkele plusstroken geldt een breedtebeperking van 2 meter. De markering van een plusstrook is onderbroken, maar de markeringen zijn wel langer dan van reguliere rijstroken. Vaak worden portaalwegwijzers ook niet geheel over een plusstrook aangebracht, maar hangt hier enkel een matrixbord.

Openstellingscriterium

Oorspronkelijk werden de spitsstroken vanaf een uurintensiteit van 1.500 voertuigen per rijstrook opengesteld. In 2011 is dit veranderd naar 1.350 voertuigen per uur per rijstrook. De spitsstroken zijn daarmee een half uur tot een uur langer per dag open.[1]

Plusstroken in bedrijf

Een overzicht van spitsstroken en plusstroken. Rood = Spitsstrook, Zwart = Plusstrook.
Wegnummer Traject Openingsdatum Lengte
NLA001.svg KP Beekbergen - Deventer-Oost v.v. 24 februari 2006 14 km
NLA012.svg Zoetermeer - Zoetermeer-Centrum 2 november 2011 4 km
NLA012.svg Zoetermeer - KP Gouwe v.v. 18 januari 2010 10 km
NLA012.svg Woerden - KP Gouwe 1 december 2010 19 km
NLA012.svg Driebergen - Veenendaal v.v. 3 augustus 2012 22 km
NLA012.svg Veenendaal - Ede v.v. 27 april 2009 7 km
NLA015.svg Spijkenisse - Thomassentunnel 8 juni 2015 7 km
NLA015.svg Thomassentunnel - Spijkenisse 11 oktober 2015 7 km
NLA027.svg KP Gorinchem - Noordeloos 10 oktober 2006 5 km
NLA027.svg Houten - KP Everdingen 22 november 1999 6 km
NLA028.svg Maarn - KP Hoevelaken v.v. 15 juli 2013 6 km
NLA028.svg Zwolle-Zuid - Ommen v.v. 13 december 2004 7 km

Voormalige plusstroken

Enkele plusstroken zijn vervangen door een reguliere wegverbreding of zijn permanent opengesteld.

Wegnummer Traject sluitingsdatum Lengte Opmerking
NLA001.svg Watergraafsmeer - Diemen 2014 2 km Reguliere verbreding naar 2x4 rijstroken
NLA002.svg Batadorp - De Hogt v.v. 2009 9 km Verbreding (parallelbaanstelsel)
NLA004.svg KP Burgerveen - Hoofddorp v.v. 2 april 2013 6 km De plusstrook was bij aanleg al vormgegeven als een reguliere rijstrook.
NLA012.svg Woerden - Reeuwijk 15 oktober 2015 13 km omgevormd tot permanente rijstrook.
NLA067.svg De Hogt - Leenderheide v.v. 2009 5 km Verbreding (parallelbaanstelsel)

In andere landen

Het concept van een plusstrook is in het buitenland zeer onbekend. Vluchtstroken die tijdelijke rijstroken worden komen wel her en der voor in Europa en Noord-Amerika, maar speciaal aangelegde rijstroken aan de linkerzijde zijn vrijwel onbekend. Dit is op zich logisch omdat een plusstrook bijna net zoveel kost als een reguliere verbreding, waardoor het niet voor de hand ligt om voor een plusstrook te kiezen.

In de Amerikaanse staat Michigan worden zogenoemde 'flex routes' gerealiseerd. Dit is een goedkope aanpassing van de linker vluchtstrook, waardoor een extra rijstrook ontstaat die alleen tijdens de spits geopend is. Deze 'flex routes' beschikken ook over verkeerssignalering. Op 13 november 2017 werd de eerste 'flex route' in gebruik genomen op de US 23 in Michigan.[2][3] Dit project kostte $ 92 miljoen, terwijl een reguliere verbreding $ 400 miljoen zou hebben gekost. De 'flex routes' in Michigan zijn dus uit kostenoverwegingen aangelegd, en niet vanuit milieukundige redenen zoals in Nederland voorheen het geval was. In de regio Dallas heeft de President George Bush Turnpike een tijdelijke 'interim lane' op de linker vluchtstrook die functioneert zoals plusstroken in Nederland.

In Noord-Amerika komen ook zogenaamde HOV lanes voor. Dit zijn carpoolstroken die oorspronkelijk op de linker vluchtstrook zijn aangelegd in Los Angeles. Later zijn ze in meer steden aangelegd als reguliere wegverbreding. Dit is geen echte plusstrook die periodiek geopend is, maar een doelgroepenstrook voor carpoolers.

Referenties