Polen

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Poland.svg
Polska
Polen.png
Hoofdstad Warszawa
Oppervlakte 312.679 km²
Inwonertal 38.544.000
Lengte wegennet 415.973 km
Lengte snelwegennet 3.004 km[1]
Eerste snelweg 1936
Benaming snelweg Autostrada
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode PL

Polen (Polska) is een land in Centraal-Europa. Het land telt 38,5 miljoen inwoners en de hoofdstad is Warszawa (Warschau). Het land heeft een oppervlakte van 312.679 vierkante kilometer en is hiermee 7,5 keer zo groot als Nederland.

Inleiding

Geografie

Polen ligt in Centraal-Europa, ten zuiden van de Baltische Zee. Het heeft landsgrenzen met (kloksgewijs) Rusland, Litouwen, Wit-Rusland, Oekraïne, Slowakije, Tsjechië en Duitsland. Het land meet maximaal 660 kilometer van oost naar west en 600 kilometer van noord naar zuid. Een groot deel van Polen wordt gevormd door het Europees laagland en is vlak tot licht glooiend. Het zuidoosten is vaak wat heuvelachtiger, met middelgebergte op de grens met Tsjechië (Karkonosze) en hooggebergte op de grens met Slowakije (Tatry). Er zijn 70 bergtoppen van meer dan 2.000 meter hoogte, waarvan de Rysy met 2.499 meter de hoogste is.

Polen kent redelijk veel bebossing, alhoewel de bossen niet overal dominant zijn, de grote bosgebieden worden frequent onderbroken door open gebied. Met name in Centraal- en Oost-Polen is veel open weidegebied met landbouw. Het westen en noorden kent meer bebossing. De belangrijkste rivier van Polen is de Wisła, die van zuid naar noord door Polen stroomt. De Odra (Oder) stroomt door het westen van Polen. De Nysa (Neisse) vormt samen met de Odra het grootste deel van de grens met Duitsland. De Warta is een belangrijke zijtak van de Odra. In het oosten van Polen is de rivier de Bug van belang, die deels de grens met Wit-Rusland en Oekraïne vormt. De Bug is een zijtak van de Wisła, evenals de San en Narew.

Polen heeft een landklimaat met warme zomers en koude winters, zeker in het (noord)oosten. Er is echter wel sprake van invloed van de Atlantische Oceaan. Polen heeft wat warmere zomers en koudere winters dan in Nederland. Temperaturen rond -20 °C zijn geen uitzondering. De hoeveelheid neerslag in Polen is vrij laag, circa 600 mm per jaar.

Economie

Polen is sinds de val van het communisme opgekrabbeld tot een sterke economie, vooral sinds toetreding tot de Europese Unie in 2004. Het was het enige EU-land dat na 2008 niet in een recessie raakte. In de periode 2009-2013 steeg de export van Nederland naar Polen met ruim 55%.[2] Polen heeft een sterke interne markt en een grote middenklasse. De Poolse economie is de op vijf na grootste in de EU. Er is sprake van een enigszins achterblijvend platteland, maar de verschillen zijn beduidend kleiner dan vergeleken met Bulgarije of Roemenië. In 2013 was het gemiddelde inkomen 3.840 złoty per maand (circa € 915), maar daarbij moet wel aangetekend worden dat bijna 70% van de Polen geen hypotheek of huur betalen, maar hun huis bezitten.[3] In Polen betaalt men met de złoty (PLN). Op termijn is men voornemens om de euro in te voeren.

Demografie

Polen heeft ruim 38 miljoen inwoners en is veruit het grootste land van Centraal-Europa in oppervlakte en inwonertal. Een ruime meerderheid van 61,5% van de bevolking woont in steden, alhoewel er enige sprake is van de-urbanisatie, met name vanwege lage geboortecijfers in stedelijke gebieden. Polen is etnisch gezien een homogeen land, er zijn weinig immigranten en ook weinig minderheden. De roma (Polska Roma) vormen een veel kleinere groep in Polen dan in andere oostelijke en zuidelijke EU-landen.

Geschiedenis

De grenzen van Polen zijn voor de Tweede Wereldoorlog diverse malen verschoven, waarbij het hele land uiteindelijk van oost naar west is opgeschoven. Het westen van Polen behoorde vroeger tot Duitsland, en het westen van Oekraïne en Wit-Rusland behoorde destijds tot Polen. Polen behoort tot de zwaarst getroffen landen in de Tweede Wereldoorlog. In 1939 werd Polen door Duitsland en de Sovjetunie bezet. Uiteindelijk rukten de Duitsers op naar het oosten en is Polen in 1944-1945 bevrijd door het Rode Leger. De verwoesting was immens, met circa 6 miljoen Poolse doden en een grotendeels verwoeste economie, infrastructuur en steden. Na 1945 werd Polen communistisch en behoorde tot het Oostblok, onder de invloed van de Sovjetunie. Polen was het eerste Oostblokland waar democratische veranderingen plaatsvonden gedurende de jaren 1980. Polen was het eerste land in het na-communistische tijdperk dat de economische omvang van voor 1989 weer bereikte. Het land moderniseert sinds 2000 in hoog tempo.

Grote steden

Województwa (woiwodschappen) van Polen.
Naam Inwonertal
Warszawa 1.717.000
Kraków 756.000
Łódź 742.000
Wrocław 633.000
Poznań 556.000
Gdańsk 456.000
Szczecin 406.000
Bydgoszcz 358.000
Lublin 350.000
Katowice 309.000
Białystok 294.000
Gdynia 249.000
Częstochowa 240.000
Radom 224.000
Sosnowiec 220.000
Toruń 206.000
Kielce 205.000
Województwa in Polen

DolnośląskieKujawsko-PomorskieLubelskieLubuskieŁódzkieMałopolskieMazowieckieOpolskiePodkarpackiePodlaskiePomorskieŚląskieŚwiętokrzyskieWarmińsko-MazurskieWielkopolskieZachodniopomorskie


Wegennet

zie ook autostrada (Polen).

Het geplande netwerk van autosnelwegen in Polen.

De eerste Autobahnen werden in Polen al in de jaren 1930 aangelegd als de Duitse Reichsautobahnen. De aanleg van de snelwegen kwam in de communistische tijd vrijwel stil te liggen. Alleen wat delen van de A2 en A4 werden toen geopend. De wegen werden ernstig verwaarloosd in de communistische tijd, maar ook de eerste 10 jaar nadat het communisme instortte. Pas nadat Polen in 2004 van de Europese Unie lid werd kwam hier significant verbetering in. Alle snelwegen zijn nu opgeknapt en in uitstekende staat. Polen had na Roemenië het slechtste wegennet van de nieuwe EU-landen. De druk van het vrachtverkeer op het onderliggend wegennet neemt sinds 2005 sterk toe en tot die tijd bevonden bijna alle hoofdwegen zich in slechte staat, met ernstige spoorvorming en hobbels. Sinds 2004 is een enorme inhaalslag gemaakt met de renovatie van het wegennet, duizenden kilometers wegen zijn opnieuw geasfalteerd en nog maar een klein deel van het hoofdwegennet is in slechte toestand. Het aandeel slecht wegdek van de droga krajowa is gereduceerd van 34% in 2001 naar 12% in 2013. In 2007 trad Polen toe tot de Schengenlanden waardoor de wachttijden aan de grenzen verleden tijd waren. De grenzen met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne vielen daarbuiten aangezien deze landen buiten het Schengenverdrag vallen.

Rond 2010 werd hard gebouwd aan een groot snelwegennet van duizenden kilometers lang. Polen is een belangrijk transitland geworden voor Oost-Europese landen en de verkeersdruk op het wegennet neemt snel toe, mede door het sterk gestegen autobezit. Ook worden veel hoofdwegen vernieuwd, zodat gesproken kan worden van een grote inhaalslag. In mei 2012 was men bezig met de aanleg van maar liefst 1.320 kilometer aan snelwegen. Het tempo daalde iets na de zomer van 2012 vanwege bezuinigingen en het gereedkomen van veel nieuwe wegen. Het bouwtempo versnelde vanaf 2014 wederom. Rond 2017-2020 zal een groot aantal nieuwe autosnelwegen in gebruik genomen worden.

Het Poolse wegennet is opgedeeld in diverse wegklassen. De autosnelwegen zijn de autostrady en zijn afgekort met de letter A en kennen vaak tol (płatna). De maximumsnelheid op de A-wegen is maximaal 140 km/h. De expresswegen verschillen vaak nauwelijks van de snelwegen en heten drogi ekspresowe en zijn afgekort met de letter S. De maximumsnelheid op 2x2 S-wegen is 120 km/h. De landelijke hoofdwegen zijn de droga krajowa en worden afgekort met de letter DK. Deze wegen tellen soms ook 2x2 rijstroken maar kennen gelijkvloerse kruisingen. De regionale wegen heten de droga wojewódzka en worden afgekort met de letters DW. Europese wegen heten Trasa Europejska en worden afgekort met de letter E, zoals overal in Europa.

Kenmerkend voor de infrastructuur vanaf 2005 is de kleurrijke samenstelling van kunstwerken zoals bruggen en viaducten en het toepassen van esthetisch mooiere boogbruggen en extradosed bridges. Een groot nadeel is de enorme hoeveelheid geluidsschermen, voortvloeiend uit het naleven van Europese regelgeving zonder de in andere landen gebruikelijke hogere waarden te gebruiken, waardoor er veel meer afgeschermd moet worden dan in andere landen. In 2012 is deze wetgeving versoepeld, maar het effect daarvan werd pas na 2015 zichtbaar.

Samenstelling wegennet

naam lengte aandeel
droga krajowa (nationale wegen) 19.296 km 4,7%
droga wojewódzka (provinciale wegen) 28.480 km 6,8%
droga powiatowa (districtswegen) 125.274 km 30,1%
droga gminna (gemeentelijke wegen) 242.923 km 58,4%
totaal wegennet 415.973 km

Openstellingsgeschiedenis

Zie lijst van wegopeningen in Polen voor het hoofdonderwerp.

De oudste snelwegen van Polen zijn aangelegd in de tijd dat het westen van Polen een onderdeel van het Duitse Rijk was. Tussen 1936 en 1938 is door de Duitsers 137 kilometer reichsautobahn aangelegd in wat nu Polen is. De eerste snelweg die door de Poolse overheid zelf is aangelegd was de S6 rond Gdynia en Gdańsk die in 1977 is opengesteld, in lijn met de eerste snelwegopeningen in andere (destijds) communistische landen zoals Litouwen, Tsjechië, Slowakije, Bulgarije, Servië, Slovenië en Roemenië. Gedurende de jaren 80 werden sporadisch snelwegen opengesteld, evenals gedurende de jaren 90. Sinds 2000 neemt het investeringstempo flink toe, en worden per jaar tientallen tot meer dan 100 kilometer opengesteld. Rond 2012 piekte de wegenbouw, met in 2011 ruim 1.400 kilometer snelweg in aanleg, ongekend voor Europese begrippen, zeker omdat Polen niet het grootste land van Europa is. Vergelijkbare cijfers zijn alleen in de jaren 30 in Duitsland gehaald, in de jaren 70 in Frankrijk en in de jaren 90 en 2000 in Spanje, landen die aanzienlijk meer inwoners en oppervlakte hebben.

Recente geschiedenis

Het Węzeł Gliwice-Sośnica, het grootste knooppunt in Polen.

De ontwikkeling van het snelwegennet van Polen was gedurende de jaren '80 en '90 vrij constant, met weinig wegopeningen. Dit veranderde vanaf het jaar 2000, toen elk jaar snelwegen werden geopend. De echte explosie van de snelwegenbouw was vanaf 2007, toen jaarlijks gemiddeld 100 kilometer snelweg werd geopend. Alhoewel vrijwel geheel Europa vanaf 2008 in een recessie kwam, ontsprong Polen de dans. Het land wist in alle jaren een economische groei te realiseren. Wel kwam vanaf 2011 het overheidsbudget onder druk te staan wat ertoe leidde dat in 2011 een groot aantal aanbestedingen uitgesteld zijn. Gelukkig zijn de aanbestedingen in 2013 en 2014 hervat zodat het bouwtempo hoog blijft. Veel snelwegen in Polen worden mede gefinancierd door de EU, tot 85% voor belangrijke projecten. Deze co-financiering is een vergoeding achteraf. Eerst wordt het project volledig uit het Poolse overheidsbudget betaald. Als het land aan EU-regelgeving heeft voldaan, kan men een groot deel van het geld weer terug krijgen. In oktober 2012 bereikte Polen de grens van 2.000 kilometer snelweg. Sinds eind 2013 heeft Polen meer autosnelwegen dan Nederland. In februari 2016 was 1.150 kilometer autosnelweg in aanbouw.

PL ontwikkeling snelwegennet.png

Toekomst

Zie ook lijst van wegenprojecten in Polen.

In het wegenbouwprogramma 2014-2020 is vastgelegd dat in totaal 1.968 kilometer nieuwe autostrada en droga ekspresowa worden aangelegd, met een totale investering van € 21,5 miljard. Het volledige investeringsprogramma, dat ook rondwegen van droga krajowa omvat, bestaat uit een totale investering van € 22 miljard en 2.228 kilometer nieuwe weg. Dit programma is exclusief onderhoud.[4]

Het wegenbouwprogramma 2014-2020, voor zover het A- en S-wegen betreft.

Knooppunten

Knooppunten in Polen

BaliceBiałe BłotaBielany WrocławskieBieżanówBrzęczkowiceCzerniewiceElbląg-WschódGdańsk-PołudnieGliwice-SośnicaGoleniówJordanowoKępnoKielce-zachódKomornikiKonotopaWęzeł Kraków-PołudnieKrzesinyKrzyżowaKurów-ZachódLegnicaŁódź-PółnocŁódź-PołudnieLublin-RudnikLublin-SławinekOlsztynekOpaczPiotrków TrybunalskiPodwarpiePoznań–WschódPoznań–ZachódPyrzowiceRaczkiRóżaRzeszów-WschódRzeszów-ZachódStryszekSzczecin-KluczWarszawa-LubelskaWarszawa-PołudnieWrocław-Południe


Autostrada

De ontwikkeling van het Poolse snelwegennet.

zie ook autostrada (Polen).

De autostrady zullen het hoofdnet vormen, snelwegen bedoeld voor internationaal transitverkeer. Oorspronkelijk was het gepland om meer A-wegen aan te leggen, maar deze plannen zijn omgevormd tot S-wegen, wat vooral een administratieve wijziging is, S-wegen zijn feitelijk ook snelwegen. Er komen twee oost-westassen en één noord-zuidas. De A6 en A18 zijn historisch zo gegroeid. De A8 is een uitzondering, omdat de rest van de route als S8 wordt aangelegd. Het is niet ondenkbaar dat sommige S-wegen in de toekomst tolwegen worden, en alsnog als A-wegen bewegwijzerd gaan worden. De A-wegen zijn in principe tolwegen, maar voorlopig zijn de A4 (grotendeels), A6 en A18 nog tolvrij.

Lijst van autostrady

  • A1 Gdańsk - Toruń - Łódź - Częstochowa - Bytom - Gliwice - Gorzyczki (CZ)
  • A2 Świecko (D) - Poznań - Łódź - Warszawa - Terespol (BY)
  • A4 Zgorzelec (D) - Wrocław - Opole - Gliwice - Katowice - Kraków - Tarnów - Rzeszów - Korczowa (UA)
  • A6 Kołbaskowo (D) - Szczecin - Goleniów
  • A8 Magnice - Wrocław - Pawłowice
  • A18 Olszyna (D) - Krzywa

Droga ekspresowa

Zie ook droga ekspresowa.

De droga ekspresowa is een autoweg met 2x2 rijstroken en ongelijkvloerse kruisingen. De maximumsnelheid op 2x2 S-wegen is 120 km/h, waardoor het feitelijk evengoed snelwegen zijn als autosnelwegen in andere landen. Op enkelbaans S-wegen geldt 110 km/h, maar het overgrote deel van de S-wegen wordt met 2x2 rijstroken aangelegd, in sommige gevallen breder, zoals rond grote steden, met name Warszawa en het Silezisch stedengebied. Van bestaande 1x2 S-wegen is het gepland om een tweede rijbaan aan te leggen. Slechts een handjevol uitzonderingen zullen voorlopig enkelbaans blijven, zoals de S22 naar Rusland en de S69 bij de grens met Slowakije. Enkelbaans S-wegen hebben vrijwel altijd een ruimtereservering voor 2x2 rijstroken, en tellen bij aansluitingen wel 2x2 rijstroken.

Lijst van drogi ekspresowe

  • S1 Pyrzowice - Dąbrowa Górnicza - Sosnowiec - Tychy - Bielsko-Biała - Cieszyn
  • S2 Warszawa-Konotopa - Warszawa-Lubelska
  • S3 Świnoujście - Gorzów Wielkopolski - Zielona Góra - Legnica - Lubawka
  • S5 Ostróda - Grudziądz - Bydgoszcz - Poznań - Wrocław
  • S6 Kołbaskowo - Goleniów - Koszalin - Gdynia - Gdańsk
  • S7 Gdynia - Gdańsk - Elbląg - Płońsk - Warszawa - Kielce - Kraków - Rabka
  • S8 Wrocław - Piotrków Trybunalski - Warszawa - Białystok
  • S10 Szczecin - Piła - Płock - Wołomin
  • S11 Kołobrzeg - Koszalin - Piła - Poznań - Pyrzowice
  • S12 Piotrków Trybunalski - Radom - Lublin - Dorohusk
  • S14 Emilia - Łódź - Róża
  • S16 Olsztyn - Ełk - Białystok
  • S17 Warszawa - Lublin - Hrebenne
  • S19 Kuźnica Białostocka - Białystok - Lublin - Rzeszów
  • S22 Grzechotki - Elbląg
  • S51 Olsztyn - Olsztynek
  • S52 Cieszyn - Bielsko-Biała - Głogoczów
  • S61 Ostrów Mazowiecki - Łomża - Suwałki - Budzisko
  • S69 Bielsko-Biała - Zwardoń
  • S74 Sulejów - Kielce - Zapacz
  • S79 Warszawa
  • S86 Sosnowiec - Katowice
Flag of Poland.svg Autosnelwegen en expresswegen in Polen Flag of Poland.svg

A1-PL.svg A2-PL.svg A4-PL.svg A6-PL.svg A8-PL.svg A18-PL.svg

S1-PL.svg S2-PL.svg S3-PL.svg S5-PL.svg S6-PL.svg S7-PL.svg S8-PL.svg S10-PL.svg S11-PL.svg S12-PL.svg S14-PL.svg S16-PL.svg S17-PL.svg S19-PL.svg S22-PL.svg S51-PL.svg S52-PL.svg S61-PL.svg S69-PL.svg S74-PL.svg S79-PL.svg S86-PL.svg


Droga Krajowa

De droga krajowa (meervoud: drogi krajowe) vormen het hoofdwegennet van het land. Door het gebrek aan een groot snelwegennet in Polen dienden de DK-wegen een groot deel van het doorgaande, regionale en lokale verkeer. De meeste DK-wegen zijn enkelbaans, alhoewel er ook delen zijn met 2x2 rijstroken. In de steden tellen ze ook regelmatig 2x3 rijstroken. De belangrijke DK-wegen worden geleidelijk omgevormd tot droga ekspresowa. De kwaliteit van de droga krajowa isenorm verbeterd alhoewel er her en der nog slechte stukken zijn. Het overgrote deel is echter van redelijke tot goede kwaliteit. Vanwege de hoge verkeersintensiteiten op sommige assen is de doorstroming matig, maar er wordt hard gebouwd om de DK-wegen te verbeteren of te vervangen door nieuwe snelwegen.

Drogi krajowe in Polen

1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798


Europese wegen

Europese wegen in Polen

E28E30E36E40E65E67E75E77E261E371E372E373E462


Ecoducten

Per januari 2014 had Polen 71 ecoducten over A- en S-wegen. Daarnaast zijn er talloze onderdoorgangen voor wild. Met name de A2 in het westen van Polen heeft een groot aantal ecoducten achter elkaar. Ecoducten komen zowel op nieuwe als oudere snelwegen voor, maar zijn meer gangbaar op nieuwe routes. De ecoducten variëren van tweebuizige korte tunnels tot enkelvoudige betonnen overspanningen tot smalle bruggen tot een bredere brug gecombineerd met een lokale weg of zandweg.

Ontwerpeisen

zie wegclassificatie in Polen voor het hoofdonderwerp.

Bewegwijzering

Zie ook bewegwijzering in Polen.

De bewegwijzering is op de autosnelwegen op blauwe borden en op het onderliggend wegennet op groene borden, inclusief op de S-wegen. A en S-nummer worden met prefix weergegeven, DK- en DW- nummers niet. A-, S- en DK-wegen hebben rode schildjes, DW-wegen hebben gele schildjes. Bij afslagen op snelwegen worden blauwe borden gebruikt voor de vooraankondiging met de informatie betreffende afrit in een intern groen vlak. De rechtdoordoelen staan wel op het blauwe vlak. Bij de afritten wordt vaak een snelheidsbordje in de afritvork geplaatst. Het aantal elektronische borden neemt snel toe en zijn vergelijkbaar met wat men in Frankrijk ziet boven de snelwegen. Knooppunten worden aangekondigd door een knooppuntsymbool met de knooppuntnaam.

De bewegwijzering is over het algemeen overzichtelijk. De doelenkeuze is voor binnenlandse bestemmingen meestal beperkt tot grote steden op de grote afstand. Zo is het niet ongebruikelijk om grotere steden al over meerdere honderden kilometers van te voren aan te zien gegeven worden op het onderliggend wegennet. Polen is echter sterk terughoudend in het aangeven van buitenlandse bestemmingen, bijna altijd wordt naar Poolse grensplaatsjes verwezen, die in veel gevallen slechts enkele honderden inwoners tellen en alleen op gedetailleerde kaarten staan. Deze doelen worden echter wel altijd vergezeld met landencodes, bijvoorbeeld PL/D. In Polen wordt ook vaak een remote focal point gebruikt, dit is doorgaans het uiterste einde van de snelweg. Zo wordt vlak na de grens met Duitsland al het grensdorp aan de Oekraïnse of Wit-Russische grens aangegeven, bijvoorbeeld Korczowa op de A4 en Terespol op de A2. De overige doelen op de bewegwijzering zijn wel voorspelbare grote steden. De verste doelen worden echter niet altijd even consistent aangegeven. Zo wordt Praha (Praag) op de DK3 al 610 kilometer vantevoren aangegeven bij Świnoujście, maar wordt dat verder op de DK3 niet herhaald. De E-nummering wordt doorgaans goed aangegeven. Ook het gebruik van wegnummers is consequent.

Maximumsnelheden

Het complexe snelhedenbord aan de Poolse grens.

De maximumsnelheid is binnen de bebouwde kom 50 km/uur. 's Nachts mag men 60 km/uur binnen de kom, dit geldt van 23.00 tot 05.00 uur. Buiten de kom geldt op enkelstrooks wegen 90 km/uur voor personenauto's en 70 km/uur voor vrachtwagens, alhoewel in de praktijk geen vrachtwagenchauffeur zich daar aan houdt. Op buitenstedelijke hoofdwegen met 2x2 rijstroken en autowegen geldt 100 km/uur. De maximumsnelheid voor vrachtwagens is dan 80 km/uur. Op drogi ekspresowe met 2x2 rijstroken, die in de praktijk vaak hetzelfde ogen als de snelwegen geldt 120 km/uur. Op de autostrady geldt 140 km/uur. Bussen met vergunning mogen dan 100 km/uur, anders 80 km/uur.

Per 1 januari 2011 zijn de maximumsnelheden op autostrady van 130 naar 140 km/uur verhoogd en op 2x2 drogi ekspresowe van 110 naar 120 km/uur. Op 1x2 drogi ekspresowe geldt nog 110 km/uur.

wegtype Vmax
Znak d42.svg 50 km.svg, indien 23-5 uur: 60 km.svg
Znak d43.svg 90 km.svg, indien 2x2: 100 km.svg
Znak D7.svg 100 km.svg, indien 2x2: 120 km.svg
Znak D9.svg 140 km.svg

Verkeersveiligheid

jaar verkeersdoden
2010 3.907
2011 4.189
2012 3.571
2013 3.357
2014 3.202
2015 2.938

De verkeersveiligheid verbetert in Polen snel, het aantal verkeersdoden neemt jaarlijks met meer dan 10% af. Op gevaarlijke punten waar veel ongevallen met fatale afloop plaatsvinden staan grote borden met "Czarny Punkt" (black spot) en eventueel begeleid met een bord waarop het aantal slachtoffers staat. In 2004 kwamen 5.700 mensen om het leven bij verkeersongevallen, in 2009 was dit gedaald naar zo'n 4.600 doden, 3.900 doden in 2010[5] en 2.824 doden in 2015.[6] De verwachting is dat met de opening van veel nieuwe snelwegen het aantal verkeersdoden fors zal dalen, zoals dat ook in Spanje gebeurd is. Veel enkelbaans wegen zijn erg druk met veel vrachtverkeer en veel frontale aanrijdingen. Een ander actief programma om de verkeersveiligheid te verbeteren is door het op grote schaal aanleggen van rondwegen (obwodnica) rondom dorpen en stadjes. De meesten hiervan zijn enkelbaans, maar vaak ongelijkvloers en soms met 2x2 rijstroken.

In 2010 vielen 102 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in Polen, een daling van 29 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het land behoort hiermee tot de minst veilige van de Europese Unie,[7] wat te verklaren is door het gebrek aan autosnelwegen en andere hoogwaardige en veilige wegen. In 2015 vielen 77 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners, waarmee het land beduidend boven het EU-gemiddelde zit, maar niet meer tot de minst veilige landen behoort.[8]

Het aantal verkeersdoden per 1 miljoen inwoners is tussen 2000 en 2015 gehalveerd. Het aantal verkeersdoden per 1 miljard voertuigkilometers behoort tot de hoogste van de Europese Unie, maar dat jaar was van 8 landen geen dergelijke data beschikbaar, waaronder alle landen die een hoger aantal verkeersdoden per 1 miljoen inwoners hebben dan Polen.

Tol

Een tolstation op de A4 bij Mysłowice.

Zie ook tolwegen in Polen en ViaTOLL.

Voor een aantal Poolse snelwegen moet tol betaald worden, zoals de A1, A2 en A4. In de toekomst moet dit systeem op alle A-wegen ingevoerd worden.

Voor vrachtwagens bestaat er een aparte elektronische tol, de zogenaamde viaTOLL dat op 1 juli 2011 is ingevoerd.[9] Dit nieuwe systeem is vergelijkbaar met de Duitse LKW-Maut, en werkt met portalen over de weg die communiceren met een transponder aan boord. De vrachtwagentol geldt voor alle A-, S- en DK-wegen. Voorheen werd van de karty opłat drogowych gebruikgemaakt, een tolkaart die voor alle DK, S en A-wegen verplicht was. Dit systeem is per 1 juli 2011 vervangen door het elektronische tolsysteem ViaTOLL.

Verkeersintensiteiten

Goederenvervoer over de weg in Polen.

De verkeersintensiteiten zijn buiten de grote steden nog relatief laag, maar de verkeersdrukte neemt snel toe. Op de DK-wegen zijn 15.000 tot 25.000 voertuigen op de belangrijke transportassen niet ongebruikelijk. Deze worden met prioriteit vervangen door snelwegen. Over de meeste andere DK-wegen rijden tussen 10.000 en 15.000 voertuigen, met pieken in stedelijke gebieden. Sommige rustige DK-wegen verwerken minder dan 5.000 voertuigen per etmaal, maar dit is voornamelijk in de periferie van Polen.

Op autosnelwegen liggen de verkeersintensiteiten hoger. Tussen de grote steden rijden veelal 20.000 tot 40.000 voertuigen per etmaal, stijgend naar 60.000 tot 100.000 voertuigen in de stedelijke gebieden. Van niet alle snelwegachtige (klasse GP)-wegen in Polen zijn de verkeersintensiteiten bekend, omdat deze niet door de GDDKiA beheerd worden.[10]

Geschiedenis

De eerste grote verkeerstelling in Polen werd in 1926 gehouden. Het verkeer werd geteld op het toen kleine netwerk van geasfalteerde wegen. In 1954 werd de eerste verkeerstelling na de Tweede Wereldoorlog gehouden, op een beperkt aantal wegen. Er was nog op veel plekken sprake van oorlogsschade, met name bij rivierbruggen. Sinds 1965 worden systematisch verkeerstellingen gehouden elke 5 jaar, over een periode van 14 dagen. Vanwege geldgebrek werd de telperiode in 1985 tijdelijk verlaagd naar 9 dagen. Sinds 2010 wordt verkeersdata op grotere schaal geautomatiseerd geregistreerd, met tellussen in het wegdek en camera's. Het netwerk van automatische telstations is in 2015 fors uitgebreid.

Registratie

In Polen wordt gebruikgemaakt van drie te onderscheiden seizoenen:

  • Jaargemiddelde: Średni Dobowy Ruch Roczny (SDRR)
  • Zomergemiddelde: Średni Dobowy Ruch Letni (SDRL)
  • Wintergemiddelde: Średni Dobowy Ruch Zimowy (SDRZ)

Tevens wordt onderscheid gemaakt in de tijdsperiode (dag, avond, nacht), de verkeersgroei en de samenstelling van het verkeer in verschillende klassen.

Projecten

Zie lijst van wegenprojecten in Polen.

Zie ook

Externe links

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Internationale handel; in- en uitvoer volgens SITC-indeling naar landen | cbs.nl
  3. Housing statistics | europa.eu
  4. Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2020 | bip.mir.gov.pl
  5. Mniej wypadków, mniej zabitych i mniej rannych – 2010 rok na polskich drogach | policja.pl (Pools)
  6. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym - w ujęciu miesięcznym | statystyka.policja.pl
  7. Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
  8. 10th Annual Road Safety Performance Index (PIN) Report | etsc.eu
  9. viatoll.pl/en
  10. Generalny Pomiar Ruchu w 2010 (verkeerstellingen 2010) | gddkia.gov.pl
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden