Project A16 Rotterdam

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De geplande verlengde A16 volgens de voorkeursbeslissing.

Het Project A16 Rotterdam heeft tot doel een verbinding aan te leggen tussen de bestaande A16 bij knooppunt Terbregseplein en de A13 bij het nieuwe knooppunt Zestienhoven nabij de bestaande aansluiting Berkel en Rodenrijs.

Het nieuwe tracé heeft een lengte van ongeveer 10 kilometer, waarvan 2,3 kilometer uit de Rottemerentunnel zal bestaan. Het nieuwe stuk autosnelweg krijgt drie aansluitingen, de aansluiting Bergschenhoek, de (nieuwe) aansluiting Berkel en Rodenrijs) (nabij de N471) en de aansluiting Rotterdam-Airport. Langs de luchthaven van Rotterdam vervangt de nieuwe A16 de bestaande N209 (Doenkade).

Met de aanleg van dit verlengde stuk van de A16 wordt de druk op de snelwegen A13 en A20 deels weggenomen, wat de doorstroming in de regio ten goede zal komen.

De feitelijke aanleg is in februari 2019 begonnen en de verwachting is dat de wegverbinding eind 2025 zal openen.[1]

Planvorming en ontwerp

Over het verlengen van de A16 naar het noorden wordt al vanaf begin jaren zeventig van de twintigste eeuw gesproken. Voor een mogelijke wegverbinding was al die tijd een tracé vrijgehouden. Begin jaren tweeduizend kwam de planvorming in een stroomversnelling toen door Rijk en regio werd onderkend dat vanwege de verkeersdruk, leefbaarheid en milieu een nieuwe weg niet langer kon worden uitgesteld.

In eerste instantie waren er zes varianten die allemaal ongeveer 10 kilometer lang waren. In alle varianten werd minimaal een aquaduct onder de Rotte voorzien en de varianten varieerden van voornamelijk op maaiveld tot grotendeels onder maaiveld, verdiept of in een landtunnel.

Een geboorde tunnel is in 2008 afgewezen vanwege de exorbitante kosten die daarmee gepaard zouden gaan. Met de zachte bodem in West-Nederland is het bouwen onder maaiveld erg duur.

In alle varianten werd in eerste instantie uitgegaan van 2x2 rijstroken met behoud van de N209 tussen Berkel en Rodenrijs en de A13. In een later stadium is het behoud van de N209 vervallen en wordt de verlengde A16 naar 2x3 gebracht tussen het geplande knooppunt Zestienhoven en Berkel en Rodenrijs, waar de N209 in de toekomst zal beginnen/eindigen. De landtunnel wordt uitgevoerd met 2x2 rijstroken met ruimtereservering voor 2x3.

Op 7 december 2011 is gekozen voor een tracé dicht langs Rotterdam met een lange landtunnel tussen de Rotte en de Bergweg Zuid.

Al bij het vaststellen van het tracébesluit stond vast dat het tunneltraject een I/C-waarde van meer dan 0,9 heeft, met 118.000 voertuigen per dag op 2x2 rijstroken waardoor er relatief snel filevorming wordt verwacht. Omdat is voorzien in een ruimtereservering voor 2x3 rijstroken kan een eventueel capaciteitsgebrek mogelijk snel worden opgelost.

Planning en uitvoering

Op 15 november 2005 is voor dit project de startnotitie gepubliceerd, waarna in 2009 de trajectnota ter visie heeft gelegen. Op 7 december 2011 heeft minister Schultz de voorkeursbeslissing genomen, en in mei 2013 is het definitieve standpunt ingenomen.

Vanaf 25 september 2015 is het ontwerp-tracébesluit ter inzage gelegd. De gemeenteraad van Rotterdam was het in eerste instantie niet eens met de inpassing van de nieuwe snelweg en stelde het besluit op 17 september 2015 uit.[2] Dit in de hoop om meer geld vrij te krijgen van het ministerie, bovenop de € 15 miljoen die eerder die maand beschikbaar was gesteld door de minister voor inpassingsmaatregelen (verdiepte ligging en stil asfalt). Het verzoek voor aanpassing aan de nieuwe fly-over in het Terbregseplein is niet ingewilligd.[3] Op 8 oktober 2015 is de gemeenteraad van Rotterdam alsnog akkoord gegaan door zich neer te leggen bij de bestaande plannen voor de A16 en hoefde alleen de gemeente Lansingerland zich nog uit te spreken over de nieuwe weg.[4] Op 29 juni 2016 is het definitieve tracébesluit vastgesteld, dat op 25 augustus 2016 ter inzage is gelegd.[5] De bezwaren tegen het tracébesluit werden op 2 augustus 2017 door de Raad van State ongegrond verklaard, waarmee het onherroepelijk werd en het project doorgang kon vinden.[6]

De weg wordt aangelegd via een DBFM-constructie. De aanbesteding hiervoor is gestart op 28 november 2016,[7] op 8 maart 2018 is het project gegund aan het consortium "De Groene Boog",[8] waarna het contract op 9 mei 2018 is ondertekend.[9] In de zomer van 2017 begonnen voorbereidende werkzaamheden zoals de sloop van panden op het tracé.[10]

Op 20 december 2018 ontving de aannemer het aanvangscertificaat voor de bouw van de A16.[11] De bouw van de snelweg startte op 1 februari 2019. Op 18 maart 2019 volgde de officiële startceremonie.[12]

Binnen het project A16 Rotterdam worden zes deelgebieden onderscheiden.

Deelgebied
Terbregseplein Dit knooppunt wordt aangepast met een vierde tak. In het verlengde van de bestaande A16 worden met de Incremental Launching Method twee viaducten over de A20 en de spoorlijn Rotterdam-Gouda aangelegd.
Rottemerentunnel Om de A16 Rotterdam goed in te passen, wordt de Rottemerentunnel aangelegd. Deze tunnel met een lengte van 2.235 meter ligt half verdiept in het Lage Bergse Bos. Onderdeel van de tunnel is een aquaduct onder de rivier de Rotte.
Ankie Verbeek-Ohrlaan Ter hoogte van deze laan wordt de aansluiting Bergschenhoek op de verlengde A16 aangelegd.
HSL en Randstadrail Om te zorgen dat de A16 Rotterdam over de Hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Rotterdam en de RandstadRail tussen Rotterdam en Den Haag komt te liggen, worden twee viaducten gebouwd.
Aansluiting N471 Ter hoogte van deze provinciale weg wordt een nieuwe aansluiting Berkel en Rodenrijs aangelegd. De A16 zal hier met een viaduct over de N471 lopen.
Aansluiting A13/A16 De aansluiting tussen de verlengde A16 en de A13 wordt gerealiseerd via het nieuwe knooppunt Zestienhoven.

Terbregseplein

Dit knooppunt wordt aangepast met een vierde tak in het verlengde van de bestaande A16. Onderdeel hiervan is de bouw van een groot viaduct. Het knooppunt zal echter geen compleet knooppunt worden, omdat enkele verbindingsbogen niet worden aangelegd. Wel zal tevens een nieuwe oprit worden gerealiseerd van de aansluiting Rotterdam-Prins Alexander van de A16, dat voorheen een halve afrit was in alleen zuidelijke richting, welke wordt aangesloten op het nieuw aangelegde viaduct en daarmee op het verlengde deel van de A16.

Het nieuw aan te leggen viaduct in het verlengde van de bestaande A16 wordt gebouwd via de zogenoemde de Incremental Launching Method (ILM-methode) twee viaducten over de in gebruik zijnde A20 aangelegd. Op het laatste stukje, waaronder met name het stuk over de spoorlijn Rotterdam – Gouda, zullen de viaducten bestaan uit vaste liggers.

Bij de ILM-methode wordt een compleet brugdek vanaf één zijde over de bestaande infrastructuur heen geschoven. In dit geval betreft het twee viaducten met ieder een lengte van 400 meter.

Hoewel de ILM-methode een beproefde methode is, wordt deze in Nederland slechts incidenteel gebruikt. Een eerder voorbeeld van het gebruik van de ILM-methode is de aanleg van het viaduct in het knooppunt Rottepolderplein begin jaren tachtig van de twintigste eeuw.

Beide brugdekken worden gebouwd op een voorbouwlocatie aan de noordzijde van het Terbregseplein en vanaf die plaats met ongeveer 2,5 meter per uur naar het zuiden opgeschoven. Elk brugdek bestaat uit 17 segmenten met een lengte tussen de 22 en 30 meter en per dek is ongeveer 6.500 kubieke meter beton nodig.

Aan het eerste segment zit de ‘lanceerneus’ gekoppeld. Dit is een blauwkleurig stalen frame dat met een lengte van 30 meter en een gewicht van 75.000 kilo dat de brugdekken over de steunpunten en het bestaande wegennet begeleid. De lanceerneus zorgt ervoor dat de afstand tussen de steunpunten wordt overbrugd en dat het gewicht van het wegdek goed wordt verdeeld.

Het eerste brugdek is tussen maart 2022 en 2023 ingeschoven, bij het tweede brugdek is dat tussen maart 2023 en juni 2024 gebeurd.

Rottemerentunnel

De bouw van een segment van de Rottemerentunnel in 2022.

Ter hoogte van Lage Bergse Bos wordt de A16 half verdiept in een 2.235 meter lange landtunnel aangelegd. Onderdeel van deze landtunnel is een aquaduct onder de rivier de Rotte.

De tunnel is onderverdeeld in 34 bouwkuipen die een lengte hebben die varieert van 50 tot 200 meter. Elke bouwkuip doorloopt dezelfde bouwstappen voordat er uiteindelijk een tunnel ontstaat.

Eerst zijn alle damwanden aangebracht, zodat de bouwkuipen uitgegraven konden worden zonder dat het grondwater in de omgeving daalt. Met behulp van duikteams zijn vervolgens de vloeren van de tunnel gestort met onderwaterbeton. Daarna werd het water uit de bouwkuip gepompt en werden de buitenwanden en het dak gestort in moten van 25 meter.

Sinds het najaar van 2020 is aan de tunnel gewerkt en in september 2023 waren alle tunneldaken gesloten. Hierna moesten de technische installaties worden aangebracht en de tunnel worden getest.

Om het vaarverkeer zo weinig mogelijk te hinderen is het aquaduct onder de Rotte in twee delen aangelegd waarbij via damwanden steeds de helft van de rivier is drooggelegd.

Ankie Verbeek-Ohrlaan

De A16 wordt enkele honderden meters ten noorden van de Rottemerentunnel via de nieuwe aansluiting Bergschenhoek aangesloten op de Ankie Verbeek-Ohrlaan en de N209. De A16 zal hier onder de Ankie Verbeek-Ohrlaan doorlopen.

In het gedeelte tussen de Rottemerentunnel en deze aansluiting en het eerste gedeelte erna, komen langs dit deel van de A16 aan beide kanten grondwallen van 4,5 meter hoog die groen worden ingericht.

Verder wordt ter hoogte van het vroegere BP-station een recreaduct aangelegd. Dit is een ruim 16 meter brede fietsers- en voetgangersbrug in combinatie met een faunapassage voor dieren. Het recreaduct verbindt het Schiebroeksepark met het nieuwe recreatiegebied De Vlinderstrik. In september 2022 hebben de funderingswerkzaamheden voor dit recreaduct plaatsgevonden.

Vanaf de Ankie Verbeek-Ohrlaan richting de A13 komt de A16 op een tracé te liggen waar voorheen de N209 liep (en loopt tot opening van de verlengde A16).

HSL en Randstadrail

Iets ten westen van de aansluiting Bergschenhoek zal de A16 over de Hogesnelheidslijn (HSL) tussen Amsterdam en Rotterdam en de RandstadRail tussen Rotterdam en Den Haag komen te liggen. Over beide spoorwegen lagen reeds viaducten van de (voormalige) N209 en direct hiernaast worden twee nieuwe viaducten gebouwd.

Eind 2020 zijn de werkzaamheden voor het viaduct over de RandstadRail gestart. In september 2022 waren de werkzaamheden aan de steunpunten afgerond en in de maanden erna zijn de liggers aangebracht. Tevens is men eind 2022 begonnen met de werkzaamheden voor de bouw van het nieuwe viaduct over de HSL.

Aansluiting N471

Ter hoogte van de N471 sloot de N209 voorheen via een turborotonde gelijkvloers aan. Op deze plaats wordt voor de A16 de nieuwe ongelijkvloerse aansluiting Berkel en Rodenrijs aangelegd. Deze aansluiting krijgt de vorm van een Haarlemmermeeraansluiting waar de A16 overheen komt te lopen.

Om ruimte te creëren voor de aanleg van viaducten voor de A16 is ongeveer honderd meter zuidelijker een tijdelijke Haarlemmermeeraansluiting aangelegd met onder meer een tijdelijk viaduct over de N471. Deze ‘by pass’ heeft van november 2020 tot oktober 2023 gefunctioneerd.

De bouw voor het viaduct van de A16 over de N471 is in september 2021 gestart. Eerst is de fundering voor het westelijke steunpunt en het middensteunpunt aangelegd. Vanaf begin 2023 is gestart met werkzaamheden aan het oostelijke steunpunt. In april 2023 zijn de laatste liggers voor het viaduct aangebracht.

Vanaf maandag 9 oktober 2023 rijdt verkeer op de N209 tussen de Ankie Verbeek-Ohrlaan en de nabij de A13 gelegen Vliegveldweg over dit viaduct en de aansluitende wegvakken.[13] Op de twee meest westelijke kilometers van dit wegvak is al vanaf 12 juni 2023 voor verkeer in gebruik.[14]

Aansluiting A13/A16

Net ten noorden van de (bestaande) aansluiting Berkel en Rodenrijs van de A13 waar de N209 op de A13 aansluit is knooppunt Zestienhoven aangelegd.

De A16 is met behulp van een verbindingsboog over de bestaande A13 heen op die weg aangesloten. Voor verkeer vanuit Delft betekent dit dat de A16 de doorgaande route wordt. Verkeer voor andere richtingen kan via een TOTSO de A13 blijven volgen,

Om ruimte te maken voor de A16 is de A13 een stukje richting het oosten verlegd. Verder zijn drie viaducten verlegd en vernieuwd. Dit betreft een nieuwe onderdoorgang Hofwijktunnel, een nieuwe brug over de Schieveensedijk en een nieuw viaduct verbindingsboog A16/A13. Sinds maart 2022 rijdt het verkeer op de A13 richting Den Haag onder dit nieuwe viaduct door.

Financiering en tol

De kosten van de nieuwe verbinding bedragen € 998 miljoen, waarvan het Rijk € 906 miljoen bijdraagt en de regio € 92 miljoen voor inpassingsmaatregelen.[15]

Oorspronkelijk was het gepland om € 254 miljoen met tolheffing te bekostigen. Echter studies wezen uit dat zelfs een relatief lage tol van € 1,18 (personenauto's) en € 2,37 (vrachtwagens) een forse vraaguitval van 40.000 voertuigen zou betekenen, waardoor de gewenste ontlasting van het wegennet niet bereikt wordt. Daarom heeft minister Schultz op 4 november 2013 afgezien van tolheffing. Het financieringsgat wordt gedekt vanuit een risicoreservering voor tolprojecten binnen het infrastructuurfonds.[16]