Riksvei 4 (Noorwegen)

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf RV4 (Noorwegen))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
RV4
Begin Oslo
Einde Gjøvik
Lengte 140 km
Route

Oslo

Ring 3

Gjelleråsen

Grua

Raufoss

Gjøvik

De riksvei 4 of Rv. 4 is een riksvei in Noorwegen, gelegen in de provincies Oppland, Akershus en Oslo. De weg vormt een noord-zuidroute vanaf de E6 bij Biri ten noorden van Gjøvik en de hoofdstad Oslo en is 140 kilometer lang.

Routebeschrijving

De riksvei 4 verloopt vanaf de E6 bij Biri tot in Oslo, min of meer parallel aan de E6, die echter ten oosten van het Mjøsa ligt, terwijl riksvei 4 over de westoever voert. De weg verbindt het stedelijk gebied van Oslo met de regio's Hadeland en Vesteroppland. Omdat de E6 een autosnelweg is heeft de riksvei 4 minder betekenis voor het doorgaande verkeer.

De riksvei 4 begint in Oslo als Trondheimsveien, één van de belangrijkste stadswegen van Oslo. De weg telt grotendeels 2x2 rijstroken en is ook voor een aanzienlijk deel ongelijkvloers. Een trambaan verloopt tussen beide rijbanen in het oudere deel van Oslo. Ter hoogte van Sinsenkrysset sluit de riksvei 4 op de Ring 3 aan. Daarna is de weg een dubbelbaans, ongelijkvloerse stadsautoweg over een lengte van 7 kilometer door de oostelijke buitenwijken van Oslo. Na de wijk Grorud wordt de weg enkelbaans en voert daarna langs de voet van een berggebied langs de grote flatwijk Vestli in het uiterste oosten van Oslo. De weg voert daarna over Gjelleråsen, een lage bergpas.

Hierna voert de weg noordwaarts door het Nittedal, waar de laatste voorsteden van Oslo liggen. De weg is hier semi-ongelijkvloers en enkelbaans. De weg voert door een smal agrarisch dal dat verder noordelijk overgaat in dichte bossen, onderdeel van Oslomarka, de periferie van Oslo die vrijwel onbewoond is, een groot contrast met het stedelijk gebied. De weg volgt daarna een enkelbaans, ongelijkvloerse route langs Harestua en Grua, waarna een korte samenloop met de E16 tot Roa is.

Hier begint de streek Hadeland, een meer open gebied met heuvels en weilanden. De riksvei 4 is hier verbeterd uitgebouwd, met 2x2 rijstroken van Roa tot voorbij Jaren. Dit is een quasi-autosnelweg en heeft een ondertunnelde bypass van Gran. In Jaren sluit de fylkesvei 34 aan. De weg voert ten noorden van Jaren over Hadelandsåsen, een bergpas van circa 620 meter hoogte, het hoogste punt van de riksvei 4. Daarna daalt men af naar de streek Toten. De weg is hier een conventionele enkelbaans weg en voert langs het meer Einavatnet.

Noordelijker is de riksvei 4 een enkelbaans, ongelijkvloerse weg langs Raufoss, waarna men de kleine stad Gjøvik bereikt. Via een rotonde is een aansluiting op de fylkesvei 33, waarna de weg weer ongelijkvloers tot het centrum van Gjøvik is. De riksvei 4 voert rond het centrum van Gjøvik en legt het laatste deel noordwaarts af op de westoever van het reusachtige meer Mjøsa. De weg eindigt ten zuiden van Biri op een rotonde met de E6, nabij de Mjøsbrug en ongeveer 25 kilometer ten zuiden van Lillehammer.

Geschiedenis

De riksvei 4 had vroeger meer betekenis voor doorgaand verkeer. Het was de meest directe route tussen Oslo en Lillehammer. Indertijd was het de historische route van Oslo naar het noorden, de weg heet in Oslo ook Trondheimsveien. De weg verliep oorspronkelijk helemaal tot aan Lillehammer, waar vanaf 1934 de Vignesbrug het Mjøsa overspant. Deze brug is sinds 2017 gesloten voor wegverkeer.

Nadat de E6 via de Mjøsbrug van Moelv naar Biri werd gebouwd in 1985 werd de riksvei 4 ingekort tot de nieuwe aansluiting op de E6 bij Biri, hiermee werd de route 25 kilometer korter.

Trondheimsveien in Oslo

Trondheimsveien in Oslo, ter hoogte van Sinsenkrysset (aansluiting op Ring 3).

Trondheimsveien in Oslo is al in de periode 1932-1936 als weg met gescheiden rijbanen aangelegd, vermoedelijk tot aan Sinsenkrysset, een belangrijk kruispunt dat destijds min of meer de grens tussen het oudere deel en na-oorlogse deel van Oslo omvatte. Zeker al in 1961 had de weg ook 2x2 rijstroken door de wijk Bjerkebanen.[1] In 1967 had de weg ook al 2x2 rijstroken tot Kalbakken.[2] Later nam de E6 de functie van oostelijke invalsweg van Oslo over, het eerste deel daarvan opende in 1964 en was ontworpen als een echte autosnelweg, in tegenstelling tot de riksvei 4, die vooral een dubbelbaans weg ter ontsluiting van de buitenwijken van Oslo was aangelegd.

Upgrades in Oslomarka

Oslomarka is de periferie van Oslo, die ten noorden van de stad relatief dunbevolkt is met veel bossen en lage bergen die niet erg toegankelijk zijn over de weg. Riksvei 4 voert hier als doorgaande weg doorheen tussen Oslo en de regio Hadeland verder naar het noorden.

De riksvei 4 is hier in de loop der jaren grotendeels verlegd naar een verbeterd tracé, deels ongelijkvloers. Op 3 september 2003 opende een nieuw tracé in de suburbane gemeente Nittedal, dit is de meest verre voorstad van Oslo langs de riksvei 4. Het centrale onderdeel hiervan was de 2.595 meter lange Hagantunnel.

Noordelijker is in 1992 een grotere tracéverlegging uitgevoerd langs Harestua en Grua. Dit omvatte ook de Røstetunnel en Gruatunnel. In totaal is toen circa 19 kilometer van de riksvei 4 over een verbeterd tracé aangelegd. De oude route is als de fylkesvei 2300 genummerd.

Upgrades in Hadeland

Hadeland is een streek ten noorden van Oslo en ten zuidoosten van het meer Randsfjorden, dat van oudsher wat dichter bevolkt is vanwege de landbouw die er mogelijk is. De riksvei 4 is hier substantieel opgewaardeerd op een aantal trajecten.

Tussen Roa en de bergpas Hadelandsåsen ten noorden van Jaren is in totaal 20 kilometer van de riksvei 4 opgewaardeerd, waarvan 16 kilometer met 2x2 rijstroken tussen Roa en Jaren in de periode van 2014 tot 2023.

Op 1 juli 2014 opende 3,4 kilometer vierstrooks weg tussen Lygna en Amundrud, ten noorden van Jaren. Dit is formeel een weg met middengeleider en een continue inhaalstrook, de facto 2x2.[3] Aansluitend waren 2+1 wegvakken. In 2021-2022 is 6 kilometer van de Riksvei 4 aan de noordkant van Jaren van 10 naar 15 meter verbreed. Dit was al een 3-strooks weg, echter op een te smal profiel. Dit is verbreed en van een middengeleider voorzien.[4] De vernieuwde weg werd op 20 december 2022 officieel in gebruik genomen en sloot aan op het in 2014 geopende stuk 2x2 bij Lygna.

In de gemeente Gran is een 16,7 kilometer lang deel van de riksvei 4 opgewaardeerd, waarvan 9,3 kilometer naar een autoweg met 2x2 rijstroken.[5] Op 16 december 2016 opende 7,5 kilometer hiervan tussen Gran en Jaren en tussen Lunner en Gran, met uitzondering van de tunnel langs Gran die op 8 juli 2017 opende.[6][7][8] De weg wordt voor 75% uit tolheffing gefinancierd, de tolheffing startte op 10 juli 2017. Aansluitend is tussen 2017 en 2019/2020 het deel tussen Lunner en de grens met de gemeente Gran aangelegd een 2x2-weg over een afstand van 4,2 kilometer.

Tussen 2021 en 2023 is het zuidelijke deel tussen Roa en Gran aangelegd, een 4,2 kilometer lang traject vanaf de E16 noordwaarts tot het in 2016 geopende deel. De bouw begon op 10 september 2021[9][10] en dit traject is op 2 november 2023 geopend voor het verkeer[11] en op 10 november geïnaugureerd.[12]

In 2024-2025 is het laatste deel van de riksvei 4-upgrade in het noorden van Hadeland uitgevoerd, over de bergpas Lygnasæter. De weg was hier tussen 6 en 8,3 meter breed met een maximumsnelheid van 60 tot 80 km/h. Dit is uitgebouwd tot een consistente rijbaan van 9,0 meter breed met een maximumsnelheid van 80 km/h. Het sloot in het zuiden aan op het in 2022 verbrede deel en in het noorden op een al bestaand deel met inhaalstrook op de helling.[13]

Upgrades in Vestoppland

Vestoppland is een streek met lage bergen die ten westen van het Mjøsa ligt. De riksvei 4 ontsluit hier het meest bevolkte deel van, rond Raufoss en Gjøvik. Formeel behoort Hadeland ook tot Vestoppland, maar tussen de streken Hadeland en Toten ligt een duidelijke bergpas die beide gebieden scheidt.

Tussen 2003 en 2006 is 13 kilometer van de riksvei 4 langs Raufoss omgelegd, feitelijk vanaf Reinsvoll tot in Gjøvik, dit is aangelegd als een enkelbaans, ongelijkvloerse weg, geheel over een nieuw tracé.[14] Dit sloot aan op een omstreeks 1990 verbeterde invalsweg van Gjøvik, die ook onderdeel van de fylkesvei 33 vanuit het westen is. Dit deel is toen ook aangelegd als enkelbaans, ongelijkvloerse autoweg. De aansluitingen aan beide uiteinden waren wel als rotonde vormgegeven.

Het noordelijkste deel tussen Gjøvik en Biri, over de oever van het Mjøsa, is al voor 1985 omgelegd over een verbeterd tracé. Dit tracé lag solitair van de meeste bebouwing maar is aangelegd als een conventionele 80 km/h weg met gelijkvloerse kruispunten.

Toekomst

Het is gepland om de riksvei 4 in combinatie met de spoorlijn Gjøviksbanen op te waarderen. De upgrade van de riksvei 4 richt zich op het noordelijk deel van de route, een 26 kilometer lang traject tussen Jaren en de E6 bij de Mjøsbrug.[15] Het zwaartepunt richt zich op de stad Gjøvik, het eindpunt van de spoorlijn en waar de riksvei 4 dwars doorheen loopt. Het voorkeursalternatief omvat een rondweg langs Gjøvik en een verbeterd tracé met 2x2 rijstroken tussen Gjøvik en de E6, uitgevoerd als de wegklasse H8 (een motorvei). De kosten van het deeltraject Gjøvik - E6 worden geschat op 3,1 miljard kronen. Het totale wegenprogramma kost 13 miljard kronen, maar wordt vanwege de hoge kosten gefaseerd uitgevoerd.[16] Een studie in 2020 wees uit dat de reistijd tussen Oslo en de E6 met 40 minuten bekort kan worden met een upgrade van de riksvei 4 tot autosnelweg.[17]

Verkeersintensiteiten

Dagelijks rijden in Oslo 35.000 voertuigen tot de Ring 3 en daarna geleidelijk dalend van 35.000 tot 27.000 voertuigen per dag op het 2x2 traject door de oostelijke buitenwijken van Oslo. Het enkelbaans deel naar Gjelleråsen in het uiterste oosten van Oslo is met 19.000 tot 21.000 voertuigen zeer druk te noemen. Dagelijks passeren 15.000 voertuigen door de Hagantunnel, dalend naar 12.000 voertuigen na Rotnes en 7.000 voertuigen op het rustigste deel ten noorden van Oslo.

De samenloop met de E16 tussen Grua en Roa telt 11.000 voertuigen per dag, daarna rijden 9.000 tot 11.000 voertuigen tot Jaren. Over Hadelandsåsen rijden 5.500 voertuigen, dalend naar 4.500 voertuigen bij Eina, het rustigste punt van de route. Daarna rijden 6.000 voertuigen over de bypass van Raufoss en 11.000 voertuigen tot Gjøvik. Het traject door Gjøvik telt 12.000 voertuigen per dag, de intensiteit blijft daarna op 12.000 voertuigen per dag liggen tot aan de E6 bij Biri.[18]

Referenties

Motorveier & riksveier in Noorwegen

Motorvei: E6E16E18E39Rv. 159Rv. 190Rv. 555Ring 3

Europavei: E6E8E10E12E14E16E18E39E45E69E75E105E134E136

Riksveier: 234579121313151719212222232425262728293031323334363738404142434445464748495051525355555760616263646570727374767778798081828383848586879192939498110111150159162163190350420509555706827