Radiale snelwegen van Madrid

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf Radialen van Madrid)
Ga naar: navigatie, zoeken
De autopistas radiales de Madrid.

De radiale snelwegen van Madrid vormen een netwerk van autopistas naar de Spaanse hoofdstad Madrid wat weggebruikers de mogelijkheid geeft filevrij over rustigere snelwegen naar de stad te rijden, in plaats van in de file te staan op de drukke forenzenroutes.

Carreteras radiales

De carreteras radiales zijn de traditionele carreteras nacionales die vanaf Madrid naar de uithoeken van het land liepen. Dit zijn de N-I naar Irun, de N-II naar La Jonquera, de N-III naar Valencia, de N-IV naar Cádiz, de N-V naar Badajoz en de N-VI naar A Coruña. Sinds 2015 zijn de radiale N-wegen niet meer met een Romeins cijfer genummerd, maar als N-1, N-2, N-3, N-4, N-5 en N-6.[1]

# route oorspronkelijke lengte
N-I.svg Madrid - Burgos - San Sebastián 475 km
N-II.svg Madrid - Zaragoza - Lleida - Barcelona - La Jonquera 780 km
N-III.svg Madrid - Valencia 352 km
N-IV.svg Madrid - Córdoba - Sevilla - Cádiz 680 km
N-V.svg Madrid - Badajoz 407 km
N-VI.svg Madrid - Tordesillas - Ponferrada - Lugo - A Coruña 609 km

Autovías radiales

De autovías radiales.

De autovías radiales zijn de A-wegen die ontstaan zijn door de carreteras radiales te verdubbelen. Dit zijn de autovías van de eerste generatie die in de jaren '80 en '90 zijn aangelegd. Dit zijn de A-1 naar Burgos, de A-2 naar Zaragoza, de A-3 naar Valencia, de A-4 naar Sevilla, de A-5 naar Badajoz en de A-6 naar A Coruña. Ze zijn ook vernoemd naar de windrichting waarin ze lopen vanuit Madrid gezien.

# naam route lengte
A-1.svg Autovía del Norte Madrid - Burgos - San Sebastián 377 km
A-2.svg Autovía del Nordeste Madrid - Zaragoza - Barcelona - La Jonquera 780 km
A-3.svg Autovía del Este Madrid - Valencia 352 km
A-4.svg Autovía del Sur Madrid - Córdoba - Sevilla - Cádiz 586 km
A-5.svg Autovía del Suroeste Madrid - Badajoz 408 km
A-6.svg Autovía del Noroeste Madrid - A Coruña 520 km

Autopistas radiales

De autopistas radiales betreffen de tolwegen die zijn aangelegd als invalsweg van Madrid, om de oudere autovías te ontlasten en weggebruikers een alternatief te bieden. De radiales beginnen 30 tot 60 kilometer buiten Madrid en eindigen veelal op de M-40 en soms de M-50.

De volgende radiales zijn aangelegd;

Er zijn tevens plannen geweest voor een R-1 naar het noorden. Er zijn geen plannen geweest voor een R-6.

Geschiedenis

In 1997 werd door de regering Aznar het Programa de Autopistas de Peaje gelanceerd, waar de bouw van de radiale tolwegen van Madrid werd opgenomen. De radiales zijn bedacht om de toenemende congestie op de invalswegen aan te pakken. Het werd indertijd gezien als een totaalpakket, die de bouw van 5 radiales en één ringweg (M-50) omvatte. De bouw van de radiales en de M-50 is in 1998 gegund aan drie concessiehouders. Hierbij zou de bouw van de M-50 door middel van schaduwtol gefinancierd worden vanuit de tolheffing op de R-2, R-3, R-4 en R-5.

De bouw van de radiales liep vertraging op door de onteigening van land om de tolwegen op aan te leggen. Spanje heeft makkelijke onteigeningsprocedures. Als een tracé door de overheid is aangewezen kan alleen bezwaar gemaakt worden tegen de compensatieprijs, en niet tegen het onteigenen zelf. Het Ministerio de Fomento ging er van uit dat de onteigeningskosten vergelijkbaar waren met die van andere plattelandssnelwegen in Spanje. Landeigenaren maakten bezwaar tegen de hoogte van de compensatie en werden in het gelijk gesteld door de rechter, waardoor het Ministerio de Fomento veel hogere kosten moest maken van onteigening, omdat het land theoretisch meer waard was door de ligging nabij Madrid. Deze hogere kosten werden afgewenteld op de concessiehouders. Vanwege de onteigeningsprocedure liep de openstelling van de radiales vertraging op van 16 tot 26 maanden.

Overzicht radiales de Madrid

weg traject lengte openstelling kostenoverschrijding intensiteit (2014)[2] concessie
R-2.svg Madrid - Guadalajara 61 km 06-10-2003 31,2% 3.800 - 6.800 SEITT S.A.
R-3.svg Madrid - Arganda del Rey 37 km 16-02-2004 33,3% 5.400 - 13.600 SEITT S.A.
R-4.svg Madrid - Ocaña 53 km 07-04-2004 16,0% 4.300 - 5.200 SEITT S.A.
R-5.svg Madrid - Navalcarnero 28 km 16-02-2004 33,3% 5.800 - 8.900 SEITT S.A.

Financiële problemen

De concessies zijn in 1998 gegund op basis van zeer optimistische verwachtingen qua gebruik en inkomsten. In de eerste jaren na openstelling reden veelal 50% minder voertuigen over de radiales dan gepland, wat in de jaren daarna maar nauwelijks toenam vanwege de economische crisis vanaf 2008. De concessionairs raakten in problemen door de lage inkomsten, en vanaf 2016 dreigde faillissement en sluiting voor de tolwegen.[3] In 2018 werden de eerste concessies beëindigd en is het wegbeheer overgenomen door de Spaanse regering.

De concessiewet in Spanje voorziet in een compensatie van de overheid als een concessionair failliet gaat. Dit betreft een compensatie ter waarde van de aanlegkosten, min de afschrijving volgens de Spaanse boekhoudregels. Bij een faillissement zou de staatsschuld van de Spaanse overheid oplopen, wat lastig is gezien het feit dat Spanje in 2016 moeite had om aan de begrotingsregels van de Europese Unie te voldoen.[4]

Een ander probleem is dat de M-50 via kruissubsidies van de radiales gefinancierd is. De inkomsten uit de radiales is niet voldoende om de aanlegkosten van de 85 kilometer lange M-50 van te financieren. Het is voorgesteld om tol te heffen op de M-50, maar dit voorstel is uitermate impopulair en politiek niet haalbaar.[5]

Overname van de concessies door de Spaanse regering

weg oorspronkelijke concessie overname
R-4.svg Autopista Madrid Sur (Radial 4) 21-02-2018
R-2.svg Henarsa (Radial 2) 01-03-2018
R-3.svg Accesos de Madrid 10-05-2018
R-5.svg Accesos de Madrid 10-05-2018

Op 21 februari 2018 nam het publieke agentschap SEITT S.A. het wegbeheer over van de R-4, de eerste radiale tolweg van Madrid waarvan het wegbeheer in handen van de regering kwam.[6] Op 1 maart 2017 naam SEITT het wegbeheer van de R-2 over van de oorspronkelijke concessiehouder Henarsa.[7] Op 10 mei 2018 nam SEITT het beheer van de R-3 en R-5 over.[8]

Redenen voor het falen van de tolwegen

Diverse redenen worden aangedragen voor het financiële falen van de autopistas radiales.

  • de bereidheid om tol te betalen is over het algemeen laag in Spanje
  • de toltarieven zijn hoog, waardoor dagelijks gebruik op jaarbasis veel geld kost
  • de tolwegen liggen te ver van de tolvrije autovías, met te weinig verbindingen ertussen
  • minder dan verwachte ruimtelijke ontwikkelingen, dus een lager gebruik van de tolwegen
  • de tolwegen eindigen niet op de M-30, maar op de M-40 of M-50
  • te hoge aanlegkosten vanwege veel hoger dan verwachte onteigeningskosten
  • veel te optimistische verwachtingen omtrent het gebruik
  • gebruik buiten de spits zeer laag
  • slechte informatie voor weggebruikers bij het naderen van Madrid (reistijdinformatie)

Gebruik van de tolwegen

De tolwegen hadden in 2010 een marktaandeel van slechts 13% van de invalswegen waar ze parallel aan verlopen. Opvallend is dat het gebruik in de ochtendspits stadinwaarts hoger is dan in de avondspits staduitwaarts, wat er op duidt dat men meer bereid is om tol te betalen om tijdig op het werk te komen, dan om tol te betalen om tijdig thuis te komen. Het aandeel autoverkeer dat de radiales gebruikt ten opzichte van de tolvrije autovías is met 14% ook hoger dan bij vrachtverkeer, waar dit op 9% ligt. Dit komt overeen met trends elders in Spanje waar tolwegen op grote schaal gemeden worden door het vrachtverkeer, zelfs met hoge kortingen.

In 2010 werd de level of service op de radiales in de spits gekwalificeerd als 'A', wat volledig vrije doorstroming zonder enige behindering betekent. Dit terwijl de tolvrije autovías een level of service van 'F' behaalden, wat hevige congestie betekent.

Wegbeheer

De radiale snelwegen en de M-50 waren oorspronkelijk in het beheer van drie verschillende concessiehouders;[9]

  • R-2: Henarsa[10]
  • R-3 & R-5: Accesos de Madrid[11]
  • R-4: Autopista Madrid Sur[12]

Het beheer van de M-50 is verdeeld onder de drie concessiehouders van de radiales. Het noordoostelijk deel tussen de A-1 en A-2 is in het beheer van Henarsa, het zuidoostelijk en zuidelijk deel tussen de A-2 en M-409 bij Fuenlabrada is in het beheer van Autopista Madrid Sur, en het westelijk deel van de M-409 tot de A-6 is in het beheer van Accesos de Madrid.

Sinds 2018 is het beheer van de radiale snelwegen overgenomen door het publieke agentschap Sociedad Estatal de Infraestructuras del Transporte Terrestre S.A.(SEITT),[13] een onderdeel van het Ministerio de Fomento.[14]

Zie ook

Referenties