Rijkswegenplan 1915

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het rijkswegenplan 1915 was een voorstel voor het eerste rijkswegenplan van Nederland. Het plan werd niet concreet uitgewerkt vanwege de Eerste Wereldoorlog, maar was een opmaat naar het eerste echte rijkswegenplan van 1927.

Geschiedenis

Lely als aanjager van een nieuw rijkswegenplan

Op 19 december 1906 vond in het parlement een debat plaats over de toekomst van het automobilisme. Kamerlid Lely verzocht daarbij de Regering om snel met een plan te komen voor een landelijk net van hoofdwegen die voor autoverkeer geschikt waren en "waarvoor de provinciale hoofdsteden onderling zoodanig verbonden worden, dat men elk dier steden met snelheden van 60 tot 80 en wellicht meer KM kan bereiken". In 1908 deed Rijkswaterstaat onderzoek naar wegverkeer uit te voeren naar het verkeer op de rijkswegen. Uit zijn rapport bleek dat op dat moment nog amper sprake was van doorgaand gemotoriseerd verkeer. Het aantal auto's in Nederland bleef tot de Eerste Wereldoorlog zeer laag. Ondanks de enorme stijging van het aantal auto's van 1500 in 1909 naar 4000 in 1913, beschikte in dat laatste jaar nog altijd geen één op de duizend inwoners over een automobiel.

Rijkswegenplan 1915 (wetsvoorstel).

Wetsvoorstel Rijkswegenplan 1915

Op 28 juli 1915 diende Lely, inmiddels weer Minister, een wetsvoorstel in om de allerdrukste verbindingen te verbeteren, door middel van een apart fonds. Hij had het getij niet mee, want de Eerste Wereldoorlog was in volle hevigheid gaande. En al bleef Nederland neutraal, het zorgde wel voor benzineschaarste en een (tijdelijk) verbod op particulier autoverkeer. Gevolg was dat de Minister van Financiën het wetsvoorstel neersabelde, en dit in de Tweede Kamer onbehandeld bleef. Lely's opvolger minister König moest het voorstel uiteindelijk intrekken.

Lely stelde in 1915 eveneens een Rijkswegencommissie in, een ambtelijk adviesorgaan dat adviseerde over allerlei zaken die betrekking hadden op de weginfrastructuur. Dit bleek een succes, want in korte tijd kon veel kennis over wegverbeteringen en verkeersregels worden gebundeld. Veel van wat in deze commissie is besproken, kan worden beschouwd als een inhoudelijke voorbereiding om te komen tot het Rijkswegenplan 1927.

Referenties


Chronologie van Nederlandse nationale wegenplannen

Vaststelling (historische) rijkswegennetten: 1816 - 1821

Rijkswegenplannen: 1915 - 1927 - 1932 - 1938 - 1948 - 1958 - 1968 - 1984

Tussentijdse wegenplannen: 1200 km-plan (1959) - Structuurschema Hoofdwegennet 1966

Planologische kernbeslissingen: Structuurschema Verkeer en Vervoer (1977-1981) - Tweede Structuurschema Verkeer en Vervoer (1988-1991) - Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (2000-2002) - Nota Mobiliteit (2004-2006)

Rijksstructuurvisies: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2011-2012)