Rotterdam (Stad)

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Rotterdam skyline.jpg

Rotterdam is een stad in Nederland en de grootste stad van de provincie Zuid-Holland. De stad telt 617.000 inwoners en heeft een stedelijk gebied van 1,2 miljoen inwoners. Het is tevens de grootste haven van Europa.

Inleiding

Rotterdam is gelegen aan de Nieuwe Maas, in de rivierendelta van Zuidwest-Nederland. De regio Rotterdam wordt gekenmerkt door diverse rivieren en laaggelegen polders, de polder Zuidplas ten noordoosten van Rotterdam is één van de laagst gelegen gebieden van Europa. Rotterdam ligt niet direct aan zee, de verbinding naar zee verloopt via de Nieuwe Waterweg. Wel strekt het Rotterdams havengebied zich uit langs de Nieuwe Waterweg tot de Maasvlakte 2 in de Noordzee. De haven is onderdeel van de gemeente Rotterdam, wat de gemeente zeer uitgestrekt maakt, vanaf Nesselande tot Slag Maasmond is 75 kilometer via de snelste route over de weg. Zou men vanaf Nesselande de andere richting op rijden, dan komt men voor eenzelfde afstand bij Nijkerk uit.

Rotterdam is van oudsher één van de belangrijkste havens van Nederland, maar in de 19e eeuw dreigde de haven onbereikbaar te worden vanwege het verzanden van de rivieren tussen Rotterdam en de Noordzee. Daarom is tussen 1827 en 1830 het Voornse Kanaal naar Hellevoetsluis gegraven, dat echter niet geschikt was voor grote schepen. Om de toegang voor grote schepen mogelijk te maken is tussen 1866 en 1872 de Nieuwe Waterweg gegraven. Daarna begon de stad Rotterdam snel te groeien.

Na de Tweede Wereldoorlog volgde een verdere expansie van Rotterdam, zowel de haven als het stedelijk gebied groeiden fors. In 1953 opende de Lijnbaan, de eerste autovrije winkelstraat van Europa. Vanaf de jaren '50 ontwikkelde het Rotterdams havengebied naar het westen toe, zodat het begin jaren '60 uitgroeide tot de grootste haven ter wereld. Deze titel zou de Rotterdamse haven ruim 40 jaar lang behouden. Vanaf eind jaren '40 werd de Botlek ontwikkeld voor de overslag en het verwerken van petrochemische producten. Met de verwerking van olie als grondstof in praktisch alle producten en de massamotorisatie in West-Europa was verdere uitbreiding van deze petrochemische industrie nodig. Hiertoe werd in de jaren '60 de Europoort ontwikkeld. Vanaf de jaren '70 werd de Maasvlakte ontwikkeld, met vanaf midden jaren '80 een sterke nadruk op de sterk groeiende containersector. Vanaf 2012 werd de Maasvlakte 2 ontwikkeld als havengebied op een stuk opgespoten land in de Noordzee. Hiermee behoudt Rotterdam veruit zijn koppositie als grootste haven van Europa.

Wegennet

Het snelwegennet van de regio Rotterdam wordt gekenmerkt door oeververbindingen in de vorm van bruggen en tunnels. Iconisch zijn de Erasmusbrug en de Van Brienenoordbrug. Belangrijke tunnels in de regio zijn de Beneluxtunnel, de Heinenoordtunnel, de Maastunnel en de Noordtunnel. Het snelwegennet wordt gevormd door de Ring Rotterdam, ook bekend als de Rotterdamse Ruit, bestaande uit de A4, A15, A16 en A20. Belangrijke verbindingen naar buiten het stedelijk gebied zijn de A4 en A13 naar Den Haag, de A20 naar Gouda, de A15 naar Nijmegen, de A16 naar Breda en de A29 naar Antwerpen.

Het centrum van Rotterdam is in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd waardoor het centrum na de wederopbouw meer gericht is op autoverkeer dan bijvoorbeeld Amsterdam. Uitgesproken autovriendelijk is Rotterdam niet, maar het wegennet is wel meer ingericht op intensief autoverkeer, wat mede komt doordat anders dan in Amsterdam veel meer werkgelegenheid in het centrum van Rotterdam te vinden is. De belangrijkste bruggen tussen noord- en zuid zijn de Erasmusbrug en Willemsbrug. De Maastunnel is de drukste niet-autosnelweg van Nederland.

Geschiedenis

De tunneltraverse Rotterdam in de jaren '40.

Rotterdam viel tijdens de aanleg van de eerste snelwegen in de jaren '30 enigszins buitenboord. De eerste snelwegen van Nederland werden voornamelijk tussen Den Haag en Utrecht en vanaf Amsterdam naar Den Haag aangelegd. Rotterdam was weliswaar met Den Haag verbonden met de rijksweg 13 sinds 1933, maar dit was geen volwaardige autosnelweg. De eerste snelweg van Rotterdam was de rijksweg 16 tussen Rotterdam-IJsselmonde en Zwijndrecht, die in 1943 werd opengesteld. Dit was tevens de grootste snelwegopening in heel Europa dat jaar, en de enige buiten Duitsland. In 1942 werd de Maastunnel opengesteld, samen met de Tunneltraverse Rotterdam een voorbeeld van een oude stadsautoweg. Een snelweg was het echter niet.

Met de uitbreiding van de Rotterdamse haven en de snelle groei van het stedelijk gebied was nieuwe infrastructuur noodzakelijk. Een groot deel hiervan in Rotterdam-Zuid kon nog buiten de stad worden aangelegd. In het noorden van Rotterdam waren ingrepen in stedelijk gebied noodzakelijk, met name de aanleg van de A20, alhoewel grootschalige sloop zoals destijds in de Verenigde Staten in Rotterdam maar beperkt heeft plaatsgevonden. Als eerste werd in 1965-1967 de oostring aangelegd met de Van Brienenoordbrug als centraal kunstwerk. Daarna volgde in 1967 ook de westring met de Beneluxtunnel, destijds als tolweg. Tussen 1967 en 1973 werd de noordring A20 aangelegd, inclusief het iconische knooppunt Kleinpolderplein. Als laatste werd de zuidring A15 aangelegd tussen 1969 en 1974. Met de openstelling van het knooppunt Ridderkerk in 1974 was de Ring Rotterdam voltooid. Het grootste deel van de ring is direct met 2x3 rijstroken aangelegd, namelijk de A15, A16 en A20. Alleen de A4 was in eerste instantie met 2x2 rijstroken aangelegd.

In 1980 werd de Beneluxtunnel tolvrij. Daarna werd gebouwd aan de Tweede Van Brienenoordbrug die in 1990 werd opengesteld, tezamen met de parallelstructuur van de A16. Tussen 1997 en 2002 werd de Tweede Beneluxtunnel aangelegd, waarmee de capaciteit op deze corridor vergroot werd. In deze tijd tussen 1980 en 2000 werden ook elders in de regio nieuwe verbindingen aangelegd. Prominent was de openstelling van de Botlektunnel in 1980 en de Noordtunnel in 1992. In 1996 opende de Erasmusbrug in het centrum.

Tussen 2011 en 2015 is de A15 langs de zuidkant van Rotterdam naar 10 rijstroken verbreed. Daarvoor is een nieuwe Botlekbrug aangelegd. Tevens is de A15 door de Europoort naar 2x3 rijstroken verbreed. Ook is tegelijkertijd de A4 vanaf Delft naar het knooppunt Kethelplein verlengd, die op 18 december 2015 opende.

Toekomst

De nadruk op de problematiek in de regio Rotterdam ligt op het aanleggen van enkele ontbrekende schakels en het verbreden van enkele snelwegen. Ten westen van Rotterdam wordt de Blankenburgtunnel aangelegd, als onderdeel van de korte A24. Dit wordt een tolweg. Tevens wordt de A16 doorgetrokken langs de noordkant van Rotterdam tot het nieuwe knooppunt Schieveen met de A13.

Op lange termijn wordt mogelijk de A4 tussen het knooppunt Benelux en Klaaswaal aangelegd. Ook wordt bestudeerd hoe de verkeersproblemen aan de oostkant van Rotterdam opgelost kunnen worden, waaronder een verbreding van de A20 richting Gouda. Een nieuwe snelweg langs Krimpen aan de IJssel wordt niet voorzien.

Toekomstige ontwikkelingen: hoofdroutes

De gemeente heeft in het Verkeer- en Vervoersplan zeven hoofdroutes aangegeven waarop het verkeer gebundeld moet worden. Het idee hierbij is dat het autoverkeer kiest voor deze bundels en dan niet dwars door de wijken gaat rijden.

Parklane

Hiermee wordt de noordwestelijke ontsluitingsroute tussen de A20 en de Maastunnel bedoeld. De route loopt vanaf het Giessenplein (A20 afrit 12 Delfshaven) via de Tjalklaan, Marconiplein, Vierhavensstraat, Pelgrimsstraat, Westzeedijk tot het Drooglever Fortuynplein (Maastunnel). Standaardprofiel van Parklane is 2x2 rijstroken of ruimtereservering daarvoor bij een 2x1 profiel. Verdere uitgangspunten zijn het beperken van het aantal kruisingen, parkeerverboden langs de hoofdrijbaan (parkeren kan op parallelwegen), vrijliggende fietspaden (in twee richtingen te berijden) en groene middenbermen. Deze maatregelen moeten de doorstroming en verkeersveiligheid bevorderen. De Westzeedijk tussen Pelgrimstraat en DF-plein is eerder uitgevoerd als 2x1 met groene trambaan in middenligging. In het plan zou de Vierhavensstraat aangepakt gaan worden, deels als 2x1 met ruimtereservering voor 2x2 en reservering voor een trambaan in de middenberm. Eind 2008 werden de Giessenplein en Tjalklaan heringericht waarbij de ontsluiting van het zuidelijke deel van het bedrijventerrein Spaanse Polder naar het zuiden is verplaatst (via Tjalklaan) om zo het Giessenplein te ontlasten. De kruisingen Tjalklaan-Franselaan en Tjalklaan-Spaanseweg zouden worden gecombineerd tot één kruising en er worden vrijliggende fietspaden toegevoegd aan de oostzijde van de Tjalklaan.

Voor een 3D-visualisatie van de Tjalklaan zie [1]

Stadhouderweg-Statenweg

Schieweg-Schiekade

Maasboulevard

Stadionweg-Laan op Zuid

Vaanweg-Pleinweg

De belangrijkste ontsluitingsroute in zuidelijke richting. Op het traject Zuidplein-Pleinweg is de gemiddelde snelheid in de spits laag. Er zijn plannen voor ondertunneling van de Pleinweg en Zuidplein om de doorstroming en leefbaarheid te verbeteren.

Dorpsweg-Groene Kruisweg

Op deze route is eind 2008 gewerkt aan de vervanging van verkeersregelinstallaties. Er is een groene golf ingesteld om de doorstroming te bevorderen.

Referenties